«Zamonaviy dunyoda innovatsion tadqiqotlar: Nazariya va amaliyot» is a national online conference with open access, where review abstracts related to various fields are published. The main goal is to offer an intellectual platform for national scientists, and it aims to promote interdisciplinary research. All manuscripts should be prepared in Uzbek, English or Russian.
Published: 2025-09-06
Articles
THE CURRENT STATE OF THE PROBLEM OF SEVERE ACUTE PANCREATITIS
Despite the advances in intensive care and surgical treatment of acute pancreatitis, no significant progress has been achieved in the treatment of its severe form. Conservative treatment of severe pancreatitis results in almost 100% mortality, while surgical treatment reduces it to 30%. Severe pancreatitis includes patients with multiple organ failure and/or infected pancreatic necrosis. The recommendations of the International Association of Pancreatologists note that non-infected pancreatic necrosis accompanied by multiple organ failure in some cases should be surgically treated, while infected pancreatic necrosis is an indication for surgical treatment. In this case, both minimally invasive and various types of "open" surgical interventions can be used. Unfortunately, such guidelines are not always accepted and attempts are made to search for "special" forms of pancreatitis and hopes are placed on conservative, detoxifying and various types of minimally invasive interventions, which leads to late, not always adequate, dangerous manipulations and high mortality. In sterile necrosis, a conservative approach is generally accepted as long as there is a positive response to the treatment in the intensive care unit. Also, at this stage of acute pancreatitis, the available treatment experience allows us to assert the advantage of minimally invasive methods over traditional ones. Thus, there is no doubt about the effectiveness of removing toxic effusion from acute fluid accumulations of the pancreas under ultrasound or CT control and drainage of the abdominal cavity using video laparoscopy.
2025-09-08
МЕРЫ ЛЕЧЕНИЯ И ПРОФИЛАКТИКИ ЛЕЙКОПЛАКИИ НЕБА У ВОЕННОСЛУЖАЩИХ
Электронные сигареты (ЭС) – один из наиболее распространенных типов электронных систем доставки никотина. ЭС – это устройство для испарения жидкости, содержащей никотин, который попадает в легкие пользователю. В химической смеси кроме никотина обычно содержится пропиленгликоль и другие химикаты. Каждое устройство содержит электронную систему испарения, батареи, электронные системы управления и картриджи с жидкостью, которые испаряются.
2025-09-08
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ЛЕЧЕНИЯ И ПРОФИЛАКТИКИ СТОМАТОЛОГИЧЕСКИХ ЗАБОЛЕВАНИЙ ПРИ ЖЕЛЕЗОДЕФИЦИТНОЙ АНЕМИИ У ВОЕННОСЛУЖАЩИХ
У больных воспалительными заболеваниями пародонта в сочетании с железодефицитной анемией стандартное стоматологическое лечение оказывается неэффективным в большинстве случаев. Такие пациенты нуждаются в гематологической терапии основного заболевания и проведении курсов поддерживающего пародонтологического лечения.
2025-09-08
IJTIMOIY SOHANI TARTIBGA SOLISH VAZIFALARINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada ijtimoiy sohani tartibga solish ahamiyati, mavjud imkoniyatlari, o‘ziga xos xususiyatlari va vazifalarining asosiy mazmun-mohiyati yoritib berilgan.
2025-09-08
FUQAROLIK JAMIYATI VA MILLIY MAFKURA: USTUVOR YO‘NALISHLAR, QONUNIYATLAR VA INTEGRATSIYA MEXANIZMLARI
Maqolada milliy mafkura va fuqarolik jamiyati o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik, ularning huquqiy-institutsional va ma’naviy-aksiologik qatlamlarda integratsiyasi tahlil qilinadi. Konstitutsiyaviy normalar (xususan, 69-modda), ijtimoiy davlat tamoyillari va jadidchilik merosi negizida fuqarolik jamiyatining mafkuraviy poydevorini mustahkamlash mexanizmlari asoslanadi. Tadqiqotda tarixiy-mantiqiy, qiyosiy va normativ-huquqiy tahlil usullari qo‘llanib, “mafkuraviy immunitet”ning uch bosqichli konturi hamda milliy mafkuraning funksional yo‘nalishlari (mustaqillik, hududiy yaxlitlik, qonun ustuvorligi, demokratiya, qadriyatlar uyg‘unligi, xalqaro moslik, ijtimoiy plyuralizm, ijtimoiy himoya) operatsion indikatorlar sifatida taklif etiladi.
2025-09-08
ЭКОЛОГИК ОНГНИНГ ШАКЛЛАНИШИ (ФАЛСАФИЙ ТАҲЛИЛ)
Ушбу мақолада табиат ва инсон ўртасидаги муносабатларнинг фалсафий-эволюцион таҳлили орқали экологик онгнинг тарихий-мантиқий ривожи ҳамда фалсафий моҳияти очиб берилган. Муаллиф экологик онгни шакллантириш инсонни фаоллаштириш жараёни боришида ва жамият тараққиётини жадалаштиришда муҳим аҳамиятга эканлигини асослаб беради.
2025-09-08
“AT-TUHFATUZ ZAKIYATI FIL-LUG‘ATIT TURKIYA” LUG‘ATINING TUZILISHI
O‘zbek leksikografiyasi nodir asarlar bilan boy. Ushbu tezisimizda XIV asr qipchoq til xususiyatlarini yorituvchi muallifi noma’lum bo‘lgan “At-tuhfatuz zakiyati fil-lug‘atit turkiya” lug‘atining strukturasi bilan tanishamiz. Ushbu lug‘at tuzilishi jihatdan o‘zining soddaligi va aniqliligi bilan ajralib turadi.
2025-09-08
XORIJIY TAJRIBALAR ASOSIDA TARIX FANI O‘QITUVCHILARINI TESTOLOGIK FAOLIYATGA TAYYORLASH OMILLARI
Maqolada zamonaviy ta’lim tizimida testologik kompetensiyalarning ahamiyati yoritilgan, tarix fani o‘qituvchilarini testologik faoliyatga tayyorlashning asosiy omillari xorijiy tajribalar asosida tahliI qilingan. AQSh, Finlyandiya, Singapur, Buyuk Britaniya kabi mamlakatlarning testlash va baholash sohasidagi yutuqlari va amaliyotlari qiyosiy tahliIga tortilgan. Tadqiqot natijalarida milliy ta’lim tizimimizga mos keladigan, tarix o‘qituvchilarining testologik madaniyatini oshirishga yo‘naltirilgan takliflar ishlab chiqilgan.
2025-09-08
OILAVIY MUHIT VA EMPATIYA: FARZANDLARDA HAMDARDLIKNI RIVOJLANTIRISH OMILLARI
Empatiya – bu boshqalarning emotsional holatini tushunish va ularga nisbatan ichki hamdardlik tuyg‘usini his etish qobiliyatidir. Bolalik davrida ushbu ko‘nikmaning shakllanishi insonning ijtimoiy muhitga moslashuvi, sog‘lom kommunikatsiyasi va kelajakdagi shaxslararo munosabatlari uchun muhim poydevor vazifasini bajaradi. Aynan oilaviy muhit bolaning emotsional olamiga eng kuchli ta’sir ko‘rsatadigan makon bo‘lib, empatik qobiliyatlarning shakllanishida asosiy omillardan biri hisoblanadi. Ushbu maqolada farzandlarda empatiya rivojiga oilaviy muhitning ta’siri o‘rganiladi va asosiy tarbiyaviy omillar tahlil qilinadi.Empatiya tushunchasi psixologiyada ko‘plab olimlar tomonidan turlicha talqin qilingan. K. Rojers empatiyani "boshqa insonning dunyosini u qanday bo‘lsa, shunday ko‘ra olish" sifatida izohlagan bo‘lsa, D. Goulman uni emotsional intellekt tarkibiy qismlaridan biri sifatida ko‘rsatgan. Bolalarda empatiya shakllanishi ko‘p omilli jarayon bo‘lib, bunda:
2025-09-09
ФИЛОСОФСКОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА И ЦИФРОВОЙ ТРАНСФОРМАЦИИ
В статье рассматриваются философские основания цифровой трансформации и искусственного интеллекта (ИИ) как ключевых феноменов современности. Подчёркивается, что цифровизация — это не только технологический процесс, но и аксиологический сдвиг, затрагивающий материальные, функциональные, символические, ментальные и духовные уровни человеческого бытия. Особое внимание уделено формированию цифровой философии и философии искусственного интеллекта, их истокам, методологическим подходам и современным вызовам. В центре анализа — различие между слабым, сильным и сверхинтеллектом, проблема «китайской комнаты» Дж. Сёрла, а также новые эпистемологические вызовы, связанные с «чёрными ящиками» и дипфейками. Делается вывод о том, что философское исследование ИИ и цифровой трансформации способствует не только осмыслению границ познания, но и переопределению базовых категорий истины, знания и сознания в условиях постправды.
2025-09-09
ОИВ КАСАЛЛИГИНИ ЮҚТИРИШ ХАВФИ ОСТИДА ҚОЛДИРИШ УЧУН ЖИНОИЙ ЖАВОБГАРЛИК МАСАЛАЛАРИ
ОИВ инфекциясининг кенг тарқалиши аҳоли саломатлигига тузатиб бўлмас зарар етказиш, меҳнат ресурсларининг камайиши, демографик мувозанатнинг бузилиши ва ижтимоий тизимлардаги ноқулай ўзгаришлар билан чамбарчас боғлиқдир. Шу боис инфекциянинг олдини олиш, унинг тарқалишини чеклаш ва унга қарши самарали курашиш чораларини ишлаб чиқиш масаласи халқаро ҳуқуқ, миллий қонунчилик ҳамда тиббий амалиётнинг энг устувор йўналишларидан бирига айланди.
2025-09-09
“MATERIALSHUNOSLIK FANINI O‘QITISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ORQALI TALABALARNING IJODIY KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH METODLARI”
Mazkur maqolada materialshunoslik fanini o‘qitishda raqamli texnologiyalardan foydalanishning samarali metodlari tahlil qilinadi. Innovatsion yondashuvlar asosida talabalarda ijodiy kompetensiyalarni shakllantirish, ularning mustaqil fikrlashini, muammoli vaziyatlarga yangicha yechim topish qobiliyatini rivojlantirish yo‘llari yoritiladi. Xususan, 3D-modellashtirish, virtual laboratoriyalar va raqamli simulyatsiyalar materialshunoslik fanida nazariy bilimlarni amaliy jarayonlar bilan uyg‘unlashtirishga xizmat qilishi ko‘rsatib beriladi.
2025-09-09
OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA MUSTAQIL TA’LIMNI TASHKIL QILISH SHAKLLARI VA DIDAKTIK TALABLAR METODLARI”
Maqolada oliy ta’lim muassasalarida mustaqil ta’limni tashkil qilishning zamonaviy shakllari va didaktik talablari tahlil qilinadi. Mustaqil ta’limning turlari, ularning tashkil qilish usullari hamda talabalarning bilim va ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, mustaqil ta’limni samarali tashkil qilish uchun pedagogik va didaktik yondashuvlar muhokama qilinadi. Maqola oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar bilan yakunlanadi.
2025-09-10
RASMLI DIKTANT: BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA INGLIZ TILIDA TINGLASH VA GAPIRISH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada ingliz tili darslarida “picture dictation” (rasmli diktant) usulidan foydalanish orqali eshitish va gapirish ko‘nikmalarini rivojlantirish masalasi ko‘rib chiqiladi. Ushbu usulda bir o‘quvchi tasvirni ta’riflaydi, ikkinchisi esa uni chizadi. Mashg‘ulot o‘quvchilarning diqqat bilan tinglashini, lug‘at boyligini oshirishini va ta’riflash tilidan foydalanishni rivojlantiradi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, ushbu usul tinglab tushunish natijalarini yaxshilaydi hamda gapirishda ishonchni mustahkamlaydi. “Picture dictation” oddiy, arzon va katta sinflarda ham samarali usul hisoblanadi.
2025-09-10
МЕТОДИКА ОЦЕНКИ ТЕХНИЧЕСКОЙ ПОДГОТОВЛЕННОСТИ ВЫСОКОКВАЛИФИЦИРОВАННЫХ СПОРТСМЕНОК В СПОРТИВНОЙ ХОДЬБЕ
В данном эксперименте мы разработали методику для оценки и сравнения результатов выполнения различных дистанций в спортивной ходьбе. Мы выбрали три дистанции: 400 метров, 1000 метров и 2000 метров. В эксперименте участвовали четыре высококвалифицированные спортсменки: Хасанова Э., Токсанбаева Я., Пономарёва М. и Яфасова Д. В данной работе на основе полученных данных спортсменок, можно разрабатывать новые подходы к обучению и тренировке, адаптируя их под индивидуальные особенности спортсменов, а также их оценки технической подготовки.
2025-09-10
ДАВЛАТ ХИЗМАТЛАРИ КЎСАТИШ СИФАТИНИ БАҲОЛАШ МЕЗОНЛАРИ
Бугунги кунда давлат бошқаруви тизимида самарадорлик ва шаффофликни таъминлаш, фуқароларга сифатли хизматларини кўрсатиш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бирига айланган. Давлат хизматлари фуқаролар ва юридик шахсларга давлат органлари ва уларнинг тизими томонидан кўрсатиладиган ташкилий-ҳуқуқий, ахборот, иқтисодий ва бошқа ёрдам шаклидаги хизматлар мажмуаси ҳисобланадир.
2025-09-11
RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA TALABALARNING KASBIY-IJODIY KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISHDA “KOMPYUTER TARMOQLARI” FANINING O‘RNI
This article examines the role of the subject "Computer Networks" in the development of students' professional and creative competences in the conditions of digitalization. The article analyzes modern digital education technologies, methodological approaches and practical experiences in the integration of computer networks into the teaching process. Based on the analysis, it provides recommendations for improving the efficiency of the educational process and enhancing students' creative abilities through digital platforms and software complexes.
2025-09-12
MIGRAINE IN REPRODUCTIVE-AGE WOMEN: CLINICAL PRESENTATION, DIAGNOSIS, AND ASSOCIATED RISK FACTORS
Migraine occurs 3 times more often in women than in men and affects 18-25% of women of fertile age. Hormonal changes, especially fluctuations in estrogen levels, significantly affect the frequency and severity of migraine attacks. In women of fertile age, migraine causes not only individual suffering but also affects reproductive health, causes complications during pregnancy, and reduces work capacity. In Western Europe, an average of 27,000 euros are spent annually on the treatment and rehabilitation of women of childbearing age suffering from migraine. Considering these figures, it should be noted that the features of migration in women have long been insufficiently studied. Despite the fact that gender-sensitive data are increasingly being collected, many questions about the pathogenetic mechanisms and approaches to the diagnosis of migration in women of fertile age remain unanswered.
2025-09-15
HISTOPATHOLOGICAL ANALYSIS OF SIGMOID COLON WALL STRUCTURE IN PEDIATRIC PATIENTS WITH DOLICHOSIGMOID
Morphological assessment of the sigmoid intestinal wall has emerged as a crucial diagnostic and research tool for understanding the pathogenesis of sigmoid elongation. Histopathological examination reveals significant alterations in the structural organization of the intestinal wall layers, including changes in the mucosa, submucosa, muscularis propria, and enteric nervous system. These morphological modifications may include mucosal hyperplasia, submucosal fibrosis, smooth muscle hypertrophy or atrophy, and alterations in the enteric ganglion cell distribution and morphology.
2025-09-15
HEPATOPROTECTIVE POTENTIAL OF SAFFLOWER OIL COMPARED TO COTTONSEED OIL
Toxic hepatitis is accompanied by profound hepatocellular damage and impairment of vital metabolic processes. One of the main markers of hepatocyte destruction is the elevation of cytolytic enzymes, particularly alanine aminotransferase (ALT) and aspartate aminotransferase (AST) [3,6]. Pharmacological hepatoprotectors are effective but often associated with side effects and limited accessibility in long-term use [1, 4]. Natural oils with bioactive components represent a promising alternative to restore liver function. Safflower oil has been noted for its hepatoprotective properties, but comparative studies with other vegetable oils remain insufficient [2, 5]. Clarifying these effects is important for integrating dietary oils into hepatology practice.
2025-09-15
BO‘LAJAK TARIX FANI O‘QITUVCHILARINI TEST ISHLAB CHIQISH JARAYONIGA TAYYORLASH
Mazkur maqolada bo‘lajak tarix fani o‘qituvchilarini test ishlab chiqish jarayoniga tayyorlashning nazariy va amaliy jihatlari yoritilgan. Unda test metodining ta’lim tizimidagi ahamiyati, tarix fanining xususiyatlaridan kelib chiqqan holda test topshiriqlarini ishlab chiqish zaruriyati hamda bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy kompetensiyasini rivojlantirishdagi o‘rni tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada test topshiriqlarining turlari, ularni tuzish mezonlari, amaliyotda uchraydigan muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari ko‘rsatib o‘tilgan. Tadqiqot natijalarida bo‘lajak tarix o‘qituvchilarini test ishlab chiqishga tayyorlash ta’lim jarayonida samaradorlikni oshirishi, o‘quvchilarning bilimini xolisona baholash imkoniyatini yaratishi hamda ularni mustaqil fikrlashga yo‘naltirishga xizmat qilishi ilmiy jihatdan asoslab berilgan.
2025-09-15
RESURS TEJAMKORLIKNI BOSHQARISHDAGI ASOSIY MUAMMOLAR
Maqolada zamonaviy xo‘jalik yuritish sharoitida resurslardan oqilona foydalanish va ularni boshqarishning dolzarb muammolari tahlil qilinadi. Resurs tejamkorlikni boshqarishda uchraydigan asosiy to‘siqlar — institutsional, iqtisodiy, texnologik va ijtimoiy omillar kesimida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, muammolarni hal etish bo‘yicha samarali yo‘nalishlar va xalqaro tajribalar asosida takliflar beriladi.
2025-09-16
VIRTUAL REALLIK VOSITALARIDAN FOYDALANIB INGLIZ TILINI O‘QITISHNING METODIK KONSEPSIYASI
Ushbu maqolada ingliz tilini o‘qitishda virtual reallik (VR) vositalaridan foydalanishning metodik konsepsiyasi tahlil qilinadi. Virtual muhitda yaratilgan o‘quv vaziyatlari talabalarga chet tilini tabiiy sharoitda qo‘llash, muloqot kompetensiyasini rivojlantirish, mustaqil ta’lim olish va ijodkorlikni oshirish imkonini beradi. Muallif tomonidan VR texnologiyalarining ta’lim jarayonidagi afzalliklari, ularni samarali qo‘llash shart-sharoitlari hamda metodik jihatlari yoritiladi. Shuningdek, xorijiy va mahalliy tajribalar tahlil qilinib, O‘zbekiston oliy ta’lim tizimida VR asosidagi innovatsion ta’limiy yondashuvlarni joriy etishning dolzarbligi asoslab beriladi.
2025-09-16
HAQORAT JAMIYATDA AXLOQIY VA HUQUQIY MUAMMO SIFATIDA
Mazkur maqolada haqorat va obro‘sizlantirish tushunchalarining huquqiy va ijtimoiy jihatlari tahlil qilinadi. O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligi doirasida ushbu harakatlar qanday baholanishi, ularning jamiyatga salbiy ta’siri, shuningdek, internet va ijtimoiy tarmoqlar orqali tarqalishining xavflari yoritib berilgan. Maqolada haqorat va obro‘sizlantirishni oldini olishda huquqiy savodxonlik va axloqiy tarbiyaning o‘rni ham ko‘rsatib o‘tilgan.
2025-09-16
TANQIDIY FIKRLASHNING AHAMIYATI VA RIVOJLANTIRISH MODELLARI
Ushbu maqolada raqamli asrda tanqidiy fikrlashning ahamiyati yoritiladi hamda o‘rta maktab o‘quvchilari orasida uni rivojlantirish bo‘yicha samarali modellari taqdim etiladi. Tanqidiy fikrlash — bu ma’lumotni chuqur tahlil qilish, uning to‘g‘riligini baholash va mustaqil, mantiqiy qarorlar qabul qilish qobiliyati sifatida ta’riflanadi. Maqolada Vinsent Rayan Ruggieroning modeli — savol berish, talqin qilish va baholash bosqichlari — ko‘rsatilib, tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini egallash yaxshiroq qarorlar qabul qilish va muammoni hal qilishga yo‘naltirilgan yondashuvlarni rivojlantirishga olib kelishi ta’kidlanadi.Bundan tashqari, amerikalik psixolog D.F. Halpern tanqidiy fikrlashni rivojlantirish uchun zarur bo‘lgan asosiy fazilatlarni aniqlaydi: tartibli fikrlash, moslashuvchanlik, qat’iyatlilik, xatolarni tan olish, xabardorlik va murosaga tayyorlik.Shuningdek, maqolada Zair-bek tomonidan ishlab chiqilgan “O‘qish va yozish orqali tanqidiy fikrlashga o‘rgatish” dasturi ham taqdim etiladi. Ushbu uch bosqichli model — jalb qilish, ma’no yaratish va tafakkur — 7-sinf ingliz tili darslari uchun moslashtirilgan. Kengaytirilgan modelga oldindan faollashtirish, qo‘llash va baholash/metakognitsiya bosqichlari kiradi. Unda motivatsion videolar, munozaralar, kundalik yozish va real hayotga oid loyihalar kabi innovatsion usullar qo‘llaniladi.
2025-09-17
AYOLLARNING ADABIYOTDAGI REPREZENTATSIYA BO‘YICHA GENDER TADQIQOTI
Ushbu maqolada ayollarning adabiyotdagi obrazlari, ularning gender stereotiplari ta’sirida shakllanishi hamda zamonaviy adabiyotda ayollar qiyofasining qayta talqini masalalari tahlil qilinadi. Gender tadqiqotlari doirasida yozuvchi va shoirlar ijodida ayol qiyofasining qanday ifodalanishi, tarixiy va ijtimoiy sharoitlarning bu jarayonga ta’siri o‘rganiladi.
2025-09-17
EXPLAINABLE AI FOR TRANSLATOR TRUST
This paper explores how explainable-AI (XAI) techniques – visual attention maps, feature-attribution graphs and confidence heat-lines – can be operationalised in real-time dashboards that let professional translators audit the reasoning of neural-machine-translation (NMT) engines. Building on recent work in MT interpretability and user-centred design, we synthesise design principles (granular salience, cognitive frugality, cross-modal alignment, and low-resource adaptability) and analyse three case studies – Translation Canvas, NMT Visualising Tools and an open-source XAI toolkit – demonstrating their impact on trust and revision effort. We also consider the Uzbek MT ecosystem, showing how locally authored corpora and Turkic-language initiatives expand XAI research. Recommendations are offered for future hybrid human-AI workflows.
2025-09-17
LIÉNARD TURI I OSSILATORLARNING KLASSIK DINAMIKASI
Mazkur mavzuda Lienard tipidagi nochiziqli ossilyatorlarning matematik modeli, ularning asosiy xossalari va qo‘llanilishi o‘rganiladi. Lienard tenglamasi asosida chegaraviy sikllarning mavjudligi shartlari tahlil qilinadi. Shuningdek, Van der Pol ossilyatorining maxsus ko‘rinishi va uning fazaviy xatti-harakati haqida ma’lumot beriladi. Ishda formulalar va grafik tahlillar orqali nochiziqli tizimlarning barqarorlik va tebranish xususiyatlari yoritiladi.
2025-09-17
CHORVOQ SUV OMBORI DAMBASIDA GIDROPROYEKT AJ MUTAXASSISLARI TOMONIDAN O‘TKAZILGAN MUHANDISLIK-GEOLOGIYA TADQIQOTLARI: ASOSIY NATIJALAR VA HULOSALAR
Chorvoq gidrotexnik inshooti O‘zbekistonning strategik obyektlaridan biri bo‘lib, uning xavfsizligi va barqarorligi to‘g‘on hududida olib boriladigan muhandislik-geologik tadqiqotlarga bevosita bog‘liqdir. Ushbu ishlarning maqsadi – gruntlarning fizik-mexanik va kimyoviy xossalarini chuqur o‘rganish hamda to‘g‘onning uzoq muddatli ekspluatatsiya barqarorligini ta’minlashdir.
2025-09-17
TRANSFORMATİVE TECHNOLOGY İN LANGUAGE LEARNİNG: THE ROLE OF AI
In this article, we are going to focus on one of the AI technologies that has the potential to change language learning and make it a splendid experience for you. Professional and educational leaders are considering the role of AI technologies more frequently in educational settings to help with personalized learning, adaptive assessments, and intelligent tutoring systems. The discussion leads to the pros and cons of AI in language learning, and what it means for instructors as well as students. In the second half of our article, we offer some solutions and possible future steps to more successfully use AI in language learning frameworks.
2025-09-13
ОҚ БОШЛИ КАРАМ (BRASSICA OLERACEA VAR. CAPITATA L.) ТАРКИБИДАН АЖРАТИБ ОЛИНГАН ПЕКТИН МОДДАЛАРИНИ СТАНДАРТЛАШТИРИШ
Ушбу мақолада пектин моддаларини ўзига хос хусусиятлари уларнинг сифати ва хавфсизлиги, пектин ишлаб чиқариш жараёнлари, саноат миқёсида фойдаланиш, технологик режим ва параметрлари, пектинни стандартлаштириш бўйича халқаро тажриба натижалари, органолептик ва физик-кимёвий кўрсаткичлари тасвирланган.
2025-09-17
ОҚ БОШЛИ КАРАМ (BRASSICA OLERACEA L.) ТАРКИБИДАН ПЕКТИН ОЛИШ ТЕХНОЛОГИЯСИНИ ТАДҚИҚ ҚИЛИШ
Ушбу мақолада оқ бошли карам (Brassica oleracea L.) таркибидаги пектин моддаларини ўзига хос хусусиятлари уларнинг сифати ва хавфсизлиги, саноат миқёсида фойдаланиш, карам пулпасини пектиннинг янги манбаи сифатида кўриб чиқишнинг долзарблиги, пектин олиш бўйича тажрибалар натижалари тасвирланган. Физик-кимёвий кўрсаткичларни ўрганиш, биологик фаол моддадан фойдаланиш, эркин карбоксил гуруҳи, эстерланган карбоксил гуруҳи ҳақида маълумот олиш, карбоксил гуруҳларининг умумий миқдори ва пектинларнинг эстерланиш даражаси ҳамда уларни ишлаб чиқариш тизими, пектин ишлаб чиқариш технологиясини такомиллаштириш ҳамда улардан самарали фойдаланиш имкониятлари алоҳида таъкидланган.
2025-09-17
TADBIRKORLIK FAOLIYATINI DAVLAT TOMONIDAN TARTIBGA SOLISH VA QO'LLAB-QUVVATLASH TIZIMINI RIVOJLANTIRISH
Bozor iqtisodiyoti sharoitida tadbirkorlik faoliyati iqtisodiy o‘sishning muhim omili sifatida e’tirof etiladi. Mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishida kichik biznes va xususiy tadbirkorlik hal qiluvchi o‘rinni egallaydi. Shu sababli, davlat tomonidan ushbu sohani tartibga solish va qo‘llab-quvvatlash mexanizmlarini takomillashtirish dolzarb masalalardan biridir.
2025-09-18
BAKTERIYAL TABIATLI ICHAK INFEKSIYALAR QO‘ZG‘ATUVCHILARI: ENTEROBAKTERIYALAR
Ushbu maqolada bakterial tabiatli ichak infeksiyalarining eng muhim qo‘zg‘atuvchilari hisoblangan enterobakteriyalar haqida batafsil ma’lumot beriladi. Enterobakteriyalar oilasiga mansub mikroorganizmlarning umumiy morfologik, fiziologik va antigenik xususiyatlari, ularning patogenligi, infeksion jarayonlarni keltirib chiqarish mexanizmlari va tarqalish yo‘llari yoritilgan. Shuningdek, ichak infeksiyalarining klinik kechishi, tashxislash usullari, laborator tahlil asoslari, profilaktika choralariga ham alohida e’tibor qaratilgan. Maqolada salmonella, shigella, escherichia coli kabi asosiy vakillarning biologik va epidemiologik xususiyatlari, shuningdek, zamonaviy antibakterial terapiya yondashuvlari tahlil qilinadi.
2025-09-18
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA O‘Z-O‘ZIGA BAHO BERISHNI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida o‘z-o‘ziga baho berishning pedagogik-psixologik xususiyatlari ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilingan. O‘z-o‘ziga bahoning shaxsiy rivojlanishdagi ahamiyati, unga ta’sir etuvchi asosiy omillar hamda uni rivojlantirish metodlari yoritilgan. Shuningdek, adekvat o‘z-o‘ziga bahoni shakllantirishda uchraydigan dolzarb muammolar, ularning ta’lim jarayoniga ta’siri va amaliy yechimlari ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich ta’limda shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvni takomillashtirishda muhim ahamiyatga ega.
2025-09-18
MAMLAKATIMIZ TABIIY GEOGRAFIK JOYLASHUVINING IQTISODIYOTDAGI MUHIM AHAMIYATI
Ushbu tezisda O‘zbekistonning tabiiy-geografik joylashuvi iqtisodiy rivojlanish omili sifatida tahlil qilinadi. Geostrategik o‘rindagi tranzit salohiyat, iqlim va relyefning agrar diversifikatsiyaga ta’siri, geologik tuzilish bilan bog‘liq xomashyo resurslari, suv-energetika bog‘liqligi hamda turizm landshaftlarining qiymati yagona tizim sifatida ko‘riladi. Konseptual-analitik yondashuv hamda mintaqaviy taqqoslash usullari asosida form–joylashuv–bozor munosabatlari o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik yoritilib, logistika infratuzilmasi, klasterlashuv, qo‘shni bozorlar bilan integratsiya va qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish bo‘yicha didaktik xulosalar ilgari suriladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, transport koridorlari va chegaraoldi hamkorliklari chuqurlashgani sari ishlab chiqarishning qo‘shilgan qiymati oshadi, yer-suvidan samarali foydalanish bilan oziq-ovqat zanjirlari barqarorlashadi, energiya geografiyasi esa sanoatning hududiy ixtisoslashuvini qayta kalibrlaydi. Tezis CEFRga o‘xshash ko‘rsatkichlar emas, balki makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarning joylashuv bilan shartlangan komponentlarini baholash tamoyillari orqali amaliy tavsiyalar beradi.
2025-09-18
COMPARATIVE ANALYSIS OF TRADITIONAL MOTIFS IN UZBEK AND ENGLISH FOLK LEGENDS
This article explores the systematisation of epic plots and motifs in world folklore, with a focus on A. A. Aarne's foundational work, the 'Index of Fairy Tale Types'. Aarne categorised folk tales according to their plot types. Building on this, Stith Thompson expanded the classification system by incorporating motifs from myths, legends, jokes, ballads and literary fairy tales. This new system organised folklore based on motifs rather than plot types. As Thompson’s index provides a comprehensive catalogue of motifs in global myths, it is the main reference for this study. The article compares plot types in Uzbek and English folk legends, highlighting the similarities and differences in their narrative structures.
2025-09-18
FAG‘ONA VA XORAZM RAQS MAKTABLARINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada o‘zbek milliy raqs san’ati tarixi, rivojlanishi, tarqqiyot bosqichlari, raqs san’ati maktablari va hududlaro milliy liboslarimizning o‘ziga xos xususiyatlari haqida hikoya qilinadi.
2025-09-18
УСЛОВИЕ ОБРАЗОВАНИЕ БИОЛОГИЧЕСКИ АКТИВНЫХ КОМПЛЕКСОВ АНТОЦИАНОВ И БЕЛКОВ
Статье рассматривается богатый концентрация антоцианов антиоксидантов в составе чёрной смородины и извлечение синтезирование этих соединений из ягодного сырья и применение их мясной продукцией колбасных изделиях по стартовым культурам.
2025-09-18
ENERGETIKA LOYIHALARINI MOLIYALASHTIRISHNING IJTIMOIY MUHITGA TA'SIRI
Ushbu maqola energetika loyihalarini moliyalashtirishning ijtimoiy muhitga ta'sirini tahlil qilishga bag'ishlangan. Unda O'zbekistonda amalga oshirilayotgan yirik energetika loyihalari misolida moliyaviy investitsiyalarning aholi turmush darajasi, bandlik, infratuzilma rivojlanishi va atrof-muhitga bo'lgan ta'siri ko'rib chiqiladi. Maqolada ushbu loyihalarni moliyalashtirish jarayonida yuzaga keladigan ijtimoiy xavflar va imkoniyatlar, shuningdek, ularni boshqarish bo'yicha tavsiyalar ilgari surilgan. Tadqiqot xulosalari shuni ko'rsatadiki, energetika loyihalari iqtisodiy o'sishga xizmat qilishi bilan birga, to'g'ri rejalashtirilmagan taqdirda, ijtimoiy muammolarni keltirib chiqarishi mumkin. Shu sababli, loyihalarni moliyalashtirishda ijtimoiy mas'uliyat va barqaror rivojlanish tamoyillariga rioya qilish muhimdir.
2025-09-18
