COVID-19 PANDEMIYASI DAVRIDA YURAK-QON TOMIR TIZIMIGA TA’SIR VA UZOQ MUDDATLI OQIBATLAR

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Abstrak:

COVID-19 pandemiyasi virusning asosan nafas yo‘llariga ta’siri orqali tanilgan bo‘lsa-da, yurak-qon tomir tizimi ham virus va uni keltirib chiqaradigan immun–vaskulyar stresslar orqali sezilarli zarar ko‘rishi mumkin. Ushbu maqolada COVID-19 infektsiyasining yurak va qon tomirlarga bo‘lgan ta’siri, ya’ni miyokardiy ziyon, aritmiyalar, trombotik hodisalar va qon tomir disfunktsiyasi kabi holatlar, shuningdek, “uzoq COVID” davrida paydo bo‘ladigan yurak-qon tomir kasalliklari xavfi tahlil qilinadi. Tahlil natijalari asosida klinik monitoring va davolash bo‘yicha takliflar keltiriladi.

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

##submission.citations##:

Xie Y, Xu E, Bowe B, Al-Aly Z. Long-term cardiovascular outcomes of COVID-19. Nature Medicine. 2022;28:583–590. (sah. 585–588) [4]

Zhang T, et al. Cardiovascular outcomes in long COVID-19: a systematic review. Frontiers in Cardiovascular Medicine. 2025. (sah. talab qilingan bo‘limlar) [10]

Shiwani H, et al. Clinical Significance of Myocardial Injury in Patients after COVID-19. JACC imaging / JCMG / Scientific Reports. 2024. (sah. ilgili bo‘limlar) [3], [11]

Krishna BA, et al. Cardiovascular disease and COVID-19: A systematic review. EClinicalMedicine / Scientific Reports. 2024. (sah. uzoq kasallik bo‘limlari) [0search12]

Izquierdo-Marquisá A, et al. Myocardial Injury in COVID-19 and Its Implications in Short term and Long term. PMC / frontiers. 2022. (sah. miyokardiy ziyon bo‘limi) [5]

Weber B, et al. Relationship Between Myocardial Injury During Index Hospitalization and Outcomes in COVID-19. JAHA. 2022. (sah. klinik natijalar) [13]

Cárdenas-Marín P, et al. Impact of myocardial injury on cardiovascular outcomes in COVID-19 patients. Frontiers in Cardiovascular Medicine. 2025. (sah. data tahlili) [7]

Siripanthong B, et al. The Pathogenesis and Long-Term Consequences of COVID-19 myocarditis. ScienceDirect / review article. 2022. (sah. mexanizmlar) [9]

Golchin Vafa R, et al. The long-term effects of the Covid-19 infection on cardiac rhythm. BMC Cardiovascular Disorders. 2023. (sah. aritmiya bo‘limi) [14]

Fadul AA, et al. Post-Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Cardiovascular Manifestations: A Systematic Review of Long-Term Risks and Outcomes. Cureus. 2025. (sah. post-COVID cardiovascular risks) [17]