Евразийский журнал права, финансов и прикладных наук - это рецензируемый международный журнал с открытым доступом, в котором публикуются оригинальные исследования и обзорные статьи, относящиеся к различным областям теоретических и прикладных наук в странах Центральной Азии. Основная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для международных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований в прикладных науках. Все рукописи должны быть подготовлены на узбекском, английском или русском языках и пройти тщательную рецензию.
Опубликован: 2025-04-05
Статьи
ПРАВОВЫЕ АСПЕКТЫ СУРРОГАТНОГО МАТЕРИНСТВА: МЕЖДУНАРОДНЫЕ ПРАКТИКИ И ПЕРСПЕКТИВЫ РЕГУЛИРОВАНИЯ
В статье исследуются правовые аспекты суррогатного материнства в международной практике, учитывая различные модели регулирования в разных странах. Рассматриваются основные юридические подходы – от полного запрета до детализированного регулирования, а также анализируются ключевые международные инициативы, направленные на унификацию законодательства. Освещаются проблемы трансграничного суррогатного материнства, признания родительских прав и защиты прав всех вовлеченных сторон. Автор предлагает возможные перспективы гармонизации нормативных актов на глобальном уровне с учетом современных вызовов и тенденций.
2025-04-07
LEGAL FOUNDATIONS OF CIVIL LIABILITY FOR INFRINGEMENT OF THE RIGHT TO USE GEOGRAPHICAL INDICATIONS IN UZBEKISTAN
This article analyzes the legal grounds for applying civil liability for the infringement of the right to use geographical indications in the Republic of Uzbekistan. The article reviews the key legislative acts of the Republic of Uzbekistan related to this issue. It discusses the concept of geographical indications, the existing grounds for civil liability, the legal measures that can be applied, and the importance of their practical implementation. The conclusion of the article highlights the existence of legal mechanisms for the protection of geographical indications but emphasizes the need for further improvement to ensure their effective application.
2025-04-07
TAKAFUL OPERATSIYALARINI AMALGA OSHIRISH MODELLARI VA ULARNING TARTIBI
Maqolada takaful bozori, unda amalga oshiriladigan operatsiyalar, an’anaviy sug‘urta xizmatlaridan farqli jihatlar, takaful operatsiyalarini amalga oshirish modellari, ularning mohiyati va tartibi haqida so’z boradi.
2025-04-09
АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ ПЛАНИРОВАНИЯ И ОРГАНИЗАЦИИ ПРОКУРОРСКОГО НАДЗОРА ЗА ИСПОЛНЕНИЕМ ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА О ФЕРМЕРСКОМ ХОЗЯЙСТВЕ
В статье рассматриваются вопросы объекта, предмета и правового регулирования прокурорского надзора за исполнением законодательства в области сельского хозяйстве.
2025-04-14
ПРЕДМЕТ ПРОКУРОРСКОГО НАДЗОРА ЗА ИСПОЛНЕНИЕМ ПРАВОВЫХ ДОКУМЕНТОВ В КРЕСТЬЯНСКИХ ХОЗЯЙСТВАХ И ЕГО ОРГАНИЗАЦИОННО-ПРАВОВЫЕ ОСНОВЫ
В статье рассматриваются вопросы объекта, предмета и правового регулирования прокурорского надзора за исполнением законодательства в области сельского хозяйстве.
2025-04-14
IJTIMOIY TARMOQ SAHIFALARINING FUQAROLIK HUQUQIY MAQOMI QANDAY?
Bugungi kunda ijtimoiy tarmoqlar nafaqat shaxsiy muloqot vositasi, balki biznes, axborot tarqatish va jamoatchilik fikrini shakllantirishning muhim jarayoniga aylandi. Shu bilan birga, ularning huquqiy maqomi va ulardan yuzaga kelayotgan virtual muammolar huquqshunoslar va davlat organlari uchun dolzarb masalaga aylanmoqda. Fuqarolik-huquqiy maqomga ijtimoiy tarmoq platformalarining qonuniy shaxs sifatidagi o‘rni, foydalanuvchilar bilan o‘rtasida shartnoma asosida tuziladigan huquqiy aloqalar, platformaning mazkur tarmoqdagi xizmatlarining huquqiy holati, ularning huquqiy javobgarligi kabi masalalar kiradi. Ushbu maqolada ijtimoiy tarmoq sahifalarining fuqarolik-huquqiy maqomi va ular bilan bog’liq bo`lgan huquqiy muammolar yoritiladi.
2025-04-15
INTEGRATIV YONDASHUV ASOSIDA BOSHQARUV KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH MODELLARINI SHAKLLANTIRISH
Ushbu maqolada integrativ yondashuv asosida boshqaruv kompetensiyalarini rivojlantirishning samarali modellarini shakllantirish masalasi ko‘rib chiqiladi. Ta’lim muassasalarining rahbarlari va boshqaruvchilari uchun kompetensiyalarni rivojlantirish, zamonaviy ta’lim tizimining muvaffaqiyatli faoliyat yuritishi uchun muhim omil hisoblanadi. Integrativ yondashuv bu jarayonda turli metodologiyalar va yondashuvlarni birlashtirish orqali boshqaruv kompetensiyalarining ko‘plab jihatlarini rivojlantirishga imkon beradi. Maqolada rahbarlarning boshqaruv kompetensiyalarini shakllantirish uchun zarur bo‘lgan bilim, ko‘nikma va tajriba to‘plamlari ko‘rsatiladi, shuningdek, pedagogik, psixologik va menejment yondashuvlarining o‘zaro bog‘lanishi tahlil qilinadi. Ushbu yondashuv rahbarlarning o‘zgaruvchan sharoitlarga moslashuvchanlik, innovatsion fikrlash, jamoa bilan samarali ishlash va qarorlar qabul qilish kabi muhim kompetensiyalarini rivojlantirishga yordam beradi. Xulosa sifatida, maqolada integrativ yondashuvni ta’lim rahbarlarining boshqaruv kompetensiyalarini rivojlantirishda qo‘llashning ahamiyati va foydalari haqida fikrlar bayon qilinadi.
2025-04-15
ВОПРОСЫ РЕГУЛИРОВАНИЯ ВЗАИМОДЕЙСТВИЯ ГОСУДАРСТВ ЦЕНТРАЛЬНОАЗИАТСКОГО РЕГИОНА
В данной статье изложены вопросы регулирования взаимодействия государств Центральноазиатского региона. Также статья посвящена анализу вопросов, связанных с сотрудничеством и развитием культурно-экономических, политических и правовых связей между государствами Центральной Азии.
2025-04-16
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИДА ТИЖОРАТ БАНКЛАРИ РИСКЛАРИНИ БОШҚАРИШНИНГ ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ
Сўнгги йилларда республикамизнинг йирик банклари Сўнгги йилларда республикамизнинг банклари рискларини бошқариш борасида ишлаб чиқилган мақсадли чора-тадбирлар натижасида банклар томонидан хўжалик юритувчи субъектларни ҳавфсиз тарзда узоқ муддатли кредитлаш ва инвестициялаш имконияти юзага келди. Шу билан бирга, республика тижорат банклари фаолияти рискларини бошқариш услубиёти муаммоли кредитларнинг пайдо бўлишига сабаб бўлмоқда, банкларда ўзига хос корпоратив рискларни бошқариш методикалари ишлаб чиқилмаяпти. Ушбу ҳолат Ўзбекистон тижорат банклари актив операциялари билан боғлиқ рискларни бошқариш усулларини қайта кўриб чиқиш ва методологик такомиллаштиришни талаб қилади.
2025-04-17
БАНКЛАРДА АКТИВ ОПЕРАЦИЯЛАР БИЛАН БОҒЛИҚ РИСКЛАРНИ БОШҚАРИШ УСУЛЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЗАРУРАТИ
Сўнгги йилларда республикамизнинг йирик банклари капиталлашув даражасини ошириш борасида ишлаб чиқилган мақсадли чора-тадбирлар натижасида банклар томонидан хўжалик юритувчи субъектларни узоқ муддатли кредитлаш имконияти юзага келди. Шу билан бирга, республика тижорат банклари фаолиятида муаммоли кредитларнинг мавжудлиги, улар кредит ва инвестиция портфелларида диверсификация даражаси пастлиги рисклар лозим даражада бошқаришда муаммолар мавжудлигини кўрсатмоқда. Ушбу ҳолат Ўзбекистон тижорат банклари актив операциялари билан боғлиқ рискларни бошқариш усулларини такомиллаштириш йулларини излаш заруриятини келтириб чиқаради.
2025-04-17
ДАВЛАТ УЛУШИ БЎЛГАН КОРХОНАЛАРДА КУЗАТУВ КЕНГАШ ФАОЛИЯТИНИНГ САМАРАДОРЛИГИ ВА МАСЪУЛИЯТИНИ ОШИРИШ
Ушбу мақолада кузатув кенгашининг роли ва аҳамияти, унинг функция ва вазифаларини кенгайтириш масалалари муҳокама қилинади. Кузатув кенгаши ҳузурида янги ташкил этилган қўмиталар ҳисобга олинган ҳолда, давлат улуши бўлган корхоналарда кузатув кенгаши иш фолиятини самарадорлиги ва масъулиятини ошириш мақсадида тавсиялар берилган.
2025-04-18
THE ROLE OF GREEN CONTRACTS IN CROSS-BORDER CONTRACTUAL RELATIONS
In international business connections, green contracts are increasingly becoming the main tools of sustainable growth. The addition of environmental clauses in cross-border treaties is becoming more and more relevant in light of globalization and growing environmental responsibilities. The nature of green contracts, their legal control, implementation issues, and the potential for harmonization in international practice are examined in this paper. The paper points out the necessity to develop consistent criteria and ways to the application of green provisions in private international law by means of comparative research, study of international treaties, and case studies.
2025-04-21
KORRUPSIYAGA QARSHI KURASHISHNING HUQUQIY ASOSLARI
Ushbu maqolada korrupsiya, uning sabablari, oqibatlari hamda belgilari, korrupsiyaning davlat boshqaruvi hamda ijtimoiy sohadagi ta‘siri tahlil qilinadi. Shunindek xalqaro va milliy qonunchilik hujjatlari hamda xalqaro tashkilotlarning korrupsiyaga qarshi kurashdagi faoliyati, ularning o‘zaro hamkorligi va O‘zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurash ishlari bo‘yicha olib borilayotgan davlat siyosati, qabul qilingan normativ-hujjatlar, strategiyalar tahlil qilinib o‘rganiladi. Korrupsiyaga oid jinoyatlar uchun javobgarlik masalalari yuzasidan davlatlar tajribasi asosida qonuniylikni takomillashtirishga qaratilgan takliflar beriladi.
2025-04-21
РОЛЬ ЭКОЛОГИЧЕСКОЙ ЭТИКИ В ГАРМОНИЗAЦИИ ОТНОШЕНИЙ МЕЖДУ ПРИРОДОЙ, ОБЩЕСТВОМ И ЧЕЛОВЕКОМ
В статье исследуется значение экологической этики и культуры в гармонизatsiи отношений между природой, обществом и человеком. Автор анализирует сущность экологической этики и культуры, её связь с политической культурой, вопросы интегрatsiи форм общественного сознания в достижении экологической устойчивости. Также в статье раскрываются вопросы экологического образования и экологизatsiи мировоззрения, направления формирования экологической духовности общества, роль экологических этических ценностей в достижении устойчивого развития. В результате исследования определена роль экологической этики в отношениях «природа-общество-человек» и разработаны практические рекомендatsiи по её совершенствованию
2025-04-21
ВИДЫ НАКАЗАНИЙ, СВЯЗАННЫХ С ПРИНУДИТЕЛЬНЫМ ТРУДОМ ЛИЦ, СОВЕРШИВШИХ ПРЕСТУПЛЕНИЯ В РЕСПУБЛИКЕ УЗБЕКИСТАН, И ИХ ОСОБЕННОСТИ
В данной статье анализируются виды наказаний и их особенности, связанные с принудительным трудом лиц, совершивших преступления в Республике Узбекистан. Сделан вывод о целесообразности включения в перечень наказаний, связанных с принудительным трудом, 2 из 9 видов основных наказаний, предусмотренных Уголовным кодексом Республики Узбекистан, а именно обязательные общественные работы и исправительные работы. Уделено внимание аспектам этих наказаний, связанным с принудительным трудом, и определены особенности, отличающие их от других видов наказаний. В частности, особый акцент был сделан на сходстве и различии наказаний, связанных с принудительным трудом, с такими наказаниями, как штрафы и лишение свободы. На основе выводов и рекомендаций автора по каждому вопросу, обсуждаемому в статье.
2025-04-22
ПРОЕКТНЫЕ КОМАНДЫ И ЭФФЕКТИВНОСТЬ БИЗНЕСА: ВЗАИМОСВЯЗЬ МЕТОДОЛОГИИ И РЕЗУЛЬТАТА
В условиях цифровой трансформации и роста конкурентной среды организация проектных команд становится стратегически важным фактором эффективности ИТ-компании. В статье рассматриваются причины, по которым выбор метода организации проектной команды оказывает влияние не только на результат конкретного проекта, но и на общее состояние бизнеса. Проведён сравнительный анализ подходов (Waterfall, Agile, Scrum, Kanban, Lean, Hybrid) по ключевым критериям: гибкость, структура ролей, применимость к типам проектов. На основе анализа раскрыта взаимосвязь между выбором подхода и бизнес-результатами компании, включая скорость вывода продуктов на рынок, устойчивость к изменениям, вовлечённость команды и способность к масштабированию. В заключении предложены рекомендации по выбору оптимального метода с учётом зрелости организации, типа проекта и стратегических задач. Полученные выводы могут быть полезны как практикующим менеджерам ИТ-компаний, так и исследователям в области управления проектами.
2025-04-22
ILMIY- TEXNIKA TARAQQIYOTI VA UNING JAHON IQTISODIYOTIGA TA`SIRI
Ushbu maqolada ilmiy-texnika taraqqiyoti zamonaviy jahon iqtisodiyotining shakllanishi va rivojlanishida muhim omil hisoblanadi. Yangi texnologiyalar va innovatsiyalar ishlab chiqarish jarayonlarini soddalashtirib, mehnat unumdorligini oshirishga, mahsulot sifatini yaxshilashga va xalqaro raqobatbardoshlikni kuchaytirishga xizmat qilmoqda. Ilmiy-texnika taraqqiyotining asosiy yo‘nalishlari, uning global iqtisodiy tizimga ta’siri hamda kelajakdagi tendensiyalari tahlil qilinadi. Shuningdek, rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar misolida texnologik taraqqiyotning iqtisodiy o‘sishdagi roli ko‘rib chiqiladi.
2025-04-28
НОТИНЧ ОИЛАЛАР БИЛАН ПРОФИЛАКТИКА ИШЛАРИНИ ТАШКИЛ ЭТИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ
Мақолада нотинч оилалар билан манзилли профилактика ишларини ташкил этиш ҳамда оила-турмуш доирасидаги зўравонликни олдини олишга доир фикр ва мулоҳазалар билдирилган.
2025-04-29
PROKUROR NAZORATI VA KAMBAG‘ALLIKNI QISQARTIRISHGA OID HUQUQIY FAOLIYAT TUSHUNCHASI
Ushbu maqolada prokuror nazorati va kambag‘allikni qisqartirishga oid huquqiy faoliyat tushunchalariga nazariy ma’lumotlarga tayangan holda aniqqlik kiritildi. Jumladan, prokuror nazoratining maqsadlari ko‘rsatildi.
2025-04-29
ҲУҚУҚИЙ ДАВЛАТНИ ЯРАТИШДА ҲУҚУҚИЙ ОНГ ВА ҲУҚУҚИЙ МАДАНИЯТ ДАРАЖАСИНИНГ АҲАМИЯТИ
Ушбу мақолада ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятнинг ҳуқуқий давлат қурилишидаги роли, уларни ривожлантириш йўллари ва жамиятда ҳуқуқий онгни шакллантириш механизмлари, шу жумладан, ҳуқуқшунос олимларнинг илмий-назарий қарашлари ва бу борадаги Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги таҳлил қилинади
2025-04-29
ВАЖНОСТЬ КОРПОРАТИВНОЙ СОЦИАЛЬНОЙ ОТВЕТСТВЕННОСТИ В ИНВЕСТИЦИОННЫХ ПРОЕКТАХ И ОБЕСПЕЧЕНИЕ ПРАВ МЕСТНОГО НАСЕЛЕНИЯ
В статье рассматривается понятие корпоративной социальной ответственности, ее значение в инвестиционных проектах, ее направления, а также такие аспекты корпоративной социальной ответственности, как социальная устойчивость, экологическая и экономическая ответственность. Кроме того, была проанализирована необходимая правовая база для защиты прав местного населения, включая основные принципы свободы, экологической устойчивости и охраны культурного и исторического наследия, а также социально-экономическое влияние инвестиционных проектов на жизнь местного населения.
2025-04-30
ВОПРОСЫ РАЗВИТИЯ ПЛАТЕЖНЫХ УСЛУГ КОММЕРЧЕСКИХ БАНКОВ
В данной статье изучены научные исследования отечественных и зарубежных ученых в области развития платёжных услуг коммерческих банков, а также проанализировано влияние информационно-коммуникационных технологий на платёжные услуги коммерческих банков. Кроме того, разработаны предложения по перспективным направлениям развития платёжных услуг коммерческих банков.
2025-04-30
IMPROVING FINANCIAL CONTROL AND INTERNAL AUDIT SERVICES IN BUDGET ORGANIZATIONS
This paper explores the significance of financial control and internal audit services in public sector budget organizations. It identifies key challenges in the current systems and proposes actionable strategies to enhance transparency, accountability, and operational efficiency. The use of digital tools and risk-based auditing frameworks is emphasized as critical to improving governance and fiscal discipline.
2025-04-30
TRANSPORT VOSITALARI HARAKATI YOKI ULARDAN FOYDALANISH XAVFSIZLIGI QOIDALARINI BUZISH JINOYATLARINING KRIMINALISTIK TAVSIFI
Ushbu maqola transport vositalari harakati yoki ulardan foydalanish xavfsizligi qoidalarini buzish bilan bog‘liq jinoyatlarning kriminalistik xususiyatlariga bag‘ishlangan. Maqolada ushbu turdagi jinoyatlarning obyektiv va subyektiv belgilari, sodir etilish usullari, jinoyat izlari, shuningdek, kriminalistik tadqiqotda qo‘llaniladigan asosiy metodlar tahlil qilinadi. Jinoyatlarning xususiyatlarini aniqlashda kriminalistik ekspertiza va dalillarni to‘plashning ahamiyati, shu bilan birga, ushbu jinoyatlarning oldini olishga qaratilgan takliflar ko‘rib chiqiladi. Maqola kriminalistika va huquqni muhofaza qilish organlari faoliyati bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislar uchun mo‘ljallangan.
2025-04-30
RAQAMLI IDENTIFIKATSIYA TIZIMLARINING VIRTUAL MAKONNING OBYEKTI SIFATIDA TUTGAN O‘RNI VA AHAMIYATI
Ushbu maqolada bugungi kunda dolzarbligi kundan kunga oshib borayotgan virtual makon, uning paydo bo‘lishi, taraqqiyot etish asoslari va ijtimoiy tarmoqlar bilan o‘zaro bog‘liq jihatlari atroflicha o‘rganib chiqilgan. Virtual makondagi huquqiy tartibga solish tartib asoslari, uning huquqiy belgilari hamda huquqiy tabiati, virtual makon haqida olimlarning fikr-mulohazalari asosida ilmiy tahlil qilingan. Virtual makondagi turli munosabatlar, raqamli olamidagi yangi obyektlar, ular bilan bog‘liq munosabatlar, ularning tushunchasi, mazmun mohiyati hamda ahamiyati, virtual makondagi ijtimoiy munosabatlarning yangi obektlari hisoblanmish raqamli identifikatsiyaga alohida urg‘u berilgan. Raqamli identifikatsiyaning virtual dunyo, umuman virtual makon bilan bog‘liq jihatlari, bu borada olimlarning keltirgan fikr va ilmiy qarashlari, tavsiyalari maqolada o‘z aksini topgan.
2025-04-30
SUN’IY INTELLEKTNI HUQUQIY BOSHQARISH BO‘YICHA XALQARO TAJRIBA VA MODELLAR
Maqolada sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarini huquqiy tartibga solish bo‘yicha xalqaro tajriba va modellar tahlil qilinadi. SIning tez rivojlanishi bilan bog‘liq etik, huquqiy va ijtimoiy muammolar, shuningdek, ularni yechish yo‘llari ko‘rib chiqiladi. AQSH, Yevropa Ittifoqi, Xitoy va boshqa davlatlarning qonunchilik tashabbuslari, xususan, ma’lumotlar xavfsizligi, algoritmik shaffoflik va mas’uliyat masalalariga e’tibor qaratiladi. Xalqaro hamkorlikning ahamiyati va global standartlarni shakllantirish zarurati ta’kidlanadi. O‘zbekistonda SIni tartibga solish bo‘yicha takliflar ishlab chiqiladi.
2025-04-30
