Центральноазиатский журнал академических исследований - это рецензируемый международный журнал с открытым доступом, в котором публикуются оригинальные исследования и обзорные статьи, относящиеся к различным областям. Основная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу международным ученым, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований в прикладных науках. Все рукописи должны быть подготовлены на узбекском, казахском, таджикском, английском или русском языках и пройти тщательный процесс рецензирования.
Опубликован: 2025-12-06
Статьи
ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИ ТОМОНИДАН АМАЛГА ОШИРИЛАДИГАН ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАР ПРОФИЛАКТИКАСИ ФАОЛИЯТИНИ ТАРТИБГА СОЛУВЧИ НОРМАТИВ-ҲУҚУҚИЙ ҲУЖЖАТЛАР ТАҲЛИЛИ
Мақолада ички ишлар органлари томонидан амалга ошириладиган ҳуқуқбузарликлар профилактикаси фаолиятини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар таҳлили хусусида фикр юритилиб, мавжуд норматив-ҳуқуқий базани янада самарали такомиллаштиришга оид таклиф ҳамда тавсиялар билдирилган..
2025-12-05
ГЕРМАНИЯДА ПОЛИЦИЯ ХИЗМАТИНИ МУРОЖААТЛАР БИЛАН ИШЛАШ ТАРТИБИ
Мазкур мақолада Германия полиция хизмати фуқаролар мурожаатларини қабул қилиш, кўриб чиқиш ва ҳал этишнинг ташкилий-ҳуқуқий механизмлари илмий жиҳатдан таҳлил қилинади. Германия федератив тузилмаси шароитида полиция органлари томонидан мурожаатлар билан ишлаш бир қатор норматив ҳужжатлар, хусусан, Федерал маъмурий процедура тўғрисидаги қонун, омбудсман институти фаолияти, ички хавфсизлик кодекслари ва ҳар бир федерал ердаги тегишли полиция уставлари асосида амалга оширилиши очиб берилган. Мақолада мурожаатларни қабул қилишнинг рақамлаштирилган платформалари, гражданларнинг полиция фаолияти устидан шаффоф назорат ҳуқуқи, мурожаатларнинг турлари, уларни қайд этиш тартиби, муддатлари ва қонуний жавоб қайтариш стандартлари таҳлил қилинади. Шунингдек, Германия амалиётининг Ўзбекистон полиция органлари учун қиёсий жиҳатдан аҳамиятли бўлган илғор жиҳатлари ҳам ёритилган.
2025-12-05
АҚШ ТАЖРИБАСИДА ПОЛИЦИЯ ХИЗМАТИДА НАВБАТЧИЛИК ҚИСМИ ФАОЛИЯТИНИНГ ЎЗИГА ХОС ЖИҲАТЛАРИ
Мақола Америка Қўшма Штатлари полиция хизматида навбатчилик қисми (911 dispatch operations) фаолиятининг ўзига хос жиҳатларини ҳуқуқий, ташкилий, технологик ва психологик нуқтаи назардан батафсил таҳлил қилади. Уч қаватли (федерал–штат–маҳаллий) тузилма, 6000 дан ортиқ PSAP (Public Safety Answering Points), NG911 (Next Generation 911) технологиялари, CAD (Computer-Aided Dispatch) ва Priority Dispatch System (PDS) протоколлари, навбатчиларнинг APCO/NENA стандартлари бўйича махсус тайёргарлиги, CISM (Critical Incident Stress Management) орқали психологик қўллаб-қувватлаш, Crime Stoppers аноним мукофот тизими ва жамият билан ҳамкорлик механизмлари кенг ёритилган. 2023–2024 йиллар статистикаси ва илмий тадқиқотлар асосида АҚШ навбатчилик тизимининг самарадорлиги (85–92 % тўғри баҳолаш, 20 % га қисқарган жавоб вақти) исботланади. Мақола Ўзбекистонда фавқулодда хизматларнинг навбатчилик фаолиятини такомиллаштиришда АҚШ тажрибасидан фойдаланиш имкониятлари бўйича амалий таклифлар билан якунланади.
2025-12-05
АҚШ ТАЖРИБАСИДА ПОЛИЦИЯ ХИЗМАТИНИ ЖИСМОНИЙ ВА ЮРИДИК ШАХСЛАРНИНГ МУРОЖААТЛАРИ БЎЙИЧА ИШ ЮРИТИШ ТАРТИБИ
Мақола Америка Қўшма Штатларида полиция хизматининг жисмоний ва юридик шахслар мурожаатлари билан ишлаш тартибини ҳуқуқий, ташкилий ва амалий жиҳатдан батафсил ёритади. АҚШ полиция тизимининг уч қаватли (федерал, штат, маҳаллий) тузилиши, мурожаатларни қабул қилишнинг кўп каналли (911, онлайн-системалар, аноним Crime Stoppers) механизми, мурожаатларнинг автоматик рақамланиши ва фуқаролар учун онлайн-кузатиш имконияти, Priority/Triage тизими, Body-Worn Camera ва 911 ёзувларининг очиқлиги, FOIA асосидаги маълумотларга эркин кириш, ходимларнинг шахсий жавобгарлиги ва Civilian Complaint Review механизмлари кенг таҳлил қилинади. Шу билан бирга, 2023–2024 йиллар статистикаси ва йирик шаҳарлар (NYPD, LAPD, Chicago PD) мисолида амалий натижалар келтирилади. Мақола Ўзбекистонда фуқаролар мурожаатлари билан ишлаш тизимини такомиллаштиришда АҚШ тажрибасидан фойдаланиш имкониятлари бўйича таклифлар билан якунланади.
2025-12-05
KÓPTILEW NURMUXAMEDOV XX ÁSIRDIŃ 20-30-JILLARINDA QARAQALPAQ XALQINIŃ MÁMLEKET ǴAYRATKERI SIPATINDA
Bul maqalada XX ásirdiń 20-30-jıllarında Qaraqalpaq xalqınıń siyasiy, jámiyetlik hám mádeniy turmısında belsene qatnasqan mámleketlik ǵayratker Kóptilew Nurmuxamedovtıń ómiri hám iskerligi talqılanadı. Maqalada onıń jaslıq jılları, partiyadaǵı jumısı, xalıq bilimlendiriw hám mádeniy-aǵartıwshılıq jumıslarındaǵı úlesi, sonday-aq, siyasıy repressiyalar hám 1957-jıldaǵı reabilitaciyası sáwlelendirilgen. Sonıń menen birge, onıń shańaraqlıq miyrası hám ilim tarawına qosqan úlesi de kórsetiledi. Maqala oqıwshıǵa Kóptilew Nurmuxamedovtıń Qaraqalpaqstannıń siyasiy hám mádeniy rawajlanıwındaǵı ornın túsiniwge imkaniyat beredi.
2025-12-05
КОМПОЗИЦИОННЫЕ СТРАТЕГИИ И МОДЕРНИСТСКАЯ КОНЦЕПЦИЯ РЕАЛЬНОСТИ В РОМАНЕ «ЦИНИКИ» А. Б. МАРИЕНГОФА
Статья посвящена анализу композиционной структуры романа А. Б. Мариенгофа «Циники» как выражения модернистской концепции реальности. Рассматриваются приёмы фрагментарности, монтажа, интертекстуальности и документальной вставки, которые разрушают традиционную повествовательную целостность и формируют децентрированную, полифоническую картину постреволюционной эпохи. Особое внимание уделяется связи композиции с философией модернизма и её функции как модели восприятия исторического кризиса.
2025-12-05
TRAINING ACTIVITIES FOR YOUNG HANDBALL PLAYERS
The current state of world handball is characterized by a sharp increase in competition between teams on the global stage. To achieve victory, it is necessary to find increasingly sophisticated means and methods for training handball players. The methodological foundations of long-term training of young athletes are closely linked to the issue of improving the educational and training process. Sports scientists believe that further improvement of modern sports training methods requires strict alignment between the focus of the educational and training process and the specific requirements of competitive activity in specific sports disciplines. In their work, scientists have given special attention to the female contingent, focusing on sexual dimorphism in athlete training.
2025-12-08
EXPERIMENTAL SUBSTANTIATION OF THE EFFICIENCY OF USING KETTLEBELL JUGGLING EQUIPMENT IN PHYSICAL EDUCATION CLASSES AT A UNIVERSITY
The development of physical education and sports is becoming an important social factor in life today. The involvement of the general population in physical education , as well as success in international competitions, are proof of the vitality and spiritual strength of any nation, its military and political power. In the context of a qualitative transformation of all aspects of society, the demands on the physical fitness of young people necessary for successful work activity are increasing, including the development of physical education of university students. Along with the general requirements for the educational process, determined by the state educational standard and curriculum, most universities have their own specifics for conducting methodological, practical and educational and training classes in physical education, associated with various methods of pedagogical influence on the student body. To improve the effectiveness of these methods, given the traditionally low attendance of physical education classes by the majority of students, the tasks are set to implement innovative technologies in physical education, increase student motivation to engage in physical education and sports through the individualization of curricula taking into account the psychological characteristics and physical fitness of students
2025-12-08
AHLI SUNNA VAL JAMOA ULAMOLARINING MUTASHOBIH LAFZLAR BORASIDAGI METODOLOGIYASI
Ushbu maqola Ahli sunna val-jamoa ulamolarining Qur’oni karim va Hadisi sharifdagi mutashobih (ma’nosi murakkab yoki o’xshash) lafzlar borasidagi asosiy metodologiyasini atroflicha yoritishga bag’ishlangan. Islomning dastlabki asrlarida, ayniqsa, mujassima va mushabbiha firqalarining bu lafzlarning zohiriy ma’nolariga yopishib olib, tashbih (Allohni maxluqotga o’xshatish) va tajsim (Allohga jism nisbati berish) kabi buzg’unchi aqidalarni keltirib chiqarishiga qarshi kurash sifatida, Ahli sunna yagona, ammo ikki yo’lli yondashuvni ishlab chiqdi.
2025-12-08
YASHIL IQTISODIYOTNING PAYDO BO‘LISHI VA RIVOJLANISH TARIXIY OMILLARI
Mazkur maqolada XX asrning ikkinchi yarmidan boshlab jadal sanoatlashuv, urbanizatsiya, tabiiy resurslardan haddan tashqari foydalanish va ekologik muvozanatning buzilishi oqibatida yuzaga kelgan ekologik-iqtisodiy muammolar tahlil qilinadi. Ushbu jarayonlar natijasida shakllangan yashil iqtisodiyot konsepsiyasining tarixiy, siyosiy, ilmiy va ekologik asoslari ilmiy manbalar asosida yoritiladi. Maqolada yashil iqtisodiyot g‘oyasining evolyutsiyasi, ekologik iqtisodiyot nazariyasining rivojlanishi, barqaror rivojlanish konsepsiyasining shakllanishi hamda global ekologik siyosiy jarayonlar bilan bog‘liq bosqichlar ketma-ket tahlil etilgan. Shuningdek, qayta tiklanuvchi energiya texnologiyalarining rivoji, ekologik ong va axloqning barqaror rivojlanishdagi o‘rni, ekologik tarbiyaning yosh avlod ongini shakllantirishdagi ahamiyati ko‘rsatib berilgan. Yashil iqtisodiyotning zamonaviy bosqichda global iqtisodiy strategiya sifatida ahamiyati, ekologik transformatsiya va texnologik yangiliklarning iqtisodiy barqarorlikka ta’siri asoslantirilgan..
2025-12-08
O‘QUVCHILARNI MILLIY MUMTOZ MUSIQA SAN’ATI ORQALI ESTETIK DIDINI RIVOJLANTIRISH.
Ushbu maqolada maktab o‘quvchilarini milliy mumtoz musiqa san’ati orqali estetik didini rivojlantirish haqida bayon etilgan. Milliy mumtoz musiqaning inson ongiga ta’sirining ijobiy taraflari yoritilgan. Milliy kuy – qo‘shiqlarning ta’sir darajasi haqida atroflicha fikr yuritilgan.
2025-12-08
ZOOFOBIYA-HAYVONLARDAN QO`RQISH KASALLIGINING NAMOYON BO`LISHI
Zoofobiya hayvonlardan chuqur va kuchli qo'rquvni o'z ichiga olgan o'ziga xos fobiya sifatida tasniflanadi. Zoofobiya tashxisi faqat hayvonlardan qo'rqish asossiz, doimiy bo'lsa va sezilarli qayg'u, qochish yoki yomonlashuvga olib kelganda qo'yiladi. Boshqa fobiyalar singari, u ko'pincha bolalik davridagi travmatik tajriba bilan boshlanadi (masalan, it tishlash yoki mushuk tomonidan tirnalgan). Bu vaqt ichida kimdir hayvon xavfli va har qanday holatda ham undan qochish kerak degan chuqur e'tiqodni rivojlantiradi.Quyida siz fobiya holatlari va ularning namoyon bolish holatlari haqida malumotlar topasiz.
2025-12-08
SHIZOFRENIYAGA UCHRAGAN BEMORLAR PSIXOLOGIYASI
Mazkur maqolada shizofreniya kasalligiga chalingan bemorlarning psixologik holati, ularning hissiy, ijtimoiy va ruhiy muammolari tibbiy va psixologik nuqtai nazardan yoritilgan. Shuningdek, kasallikning rivojlanish omillari, simptomlari, psixoterapiya va ijtimoiy reabilitatsiya usullari haqida ma’lumot berilgan. Maqolada shizofrenik bemorlarning oilaviy, ijtimoiy moslashuv jarayonlari va psixologik qo‘llab-quvvatlashning ahamiyati ko‘rsatib o‘tilgan.
2025-12-08
TALABALARNING IJTIMOIY KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH
Boy tariximizda asoslanib qat’iy ishonch bilan ayta olamizki, bu zamindan ko’plab buyuk allomalar: olimu-ulamolar, siyosatchilar-u-tarixchilar, qahramonlaru-sarkardalar, davlat arboblariyu jahongirlar еtishib chiqqan. Diniy va dunyoviy ilmlarning ko‘pgina asoslari mana shu tabarruk zaminda yaratilgan va takomillashtirilgan.
2025-12-08
O‘ZBEK TILINI O‘QITISH METODLARI VA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR
Maqolada o‘zbek tilini o‘qitish metodlari va zamonaviy yondashuvlar asosida chuqur tahlil qilindi. An’anaviy metodlarning o‘rni, interfaol va innovatsion yondashuvlarning samaradorligi, AKT vositalaridan foydalanishning afzalliklari o‘rganildi. Tadqiqot natijalari zamonaviy metodlar ta’lim sifatini oshirishini ko‘rsatdi..
2025-12-08
EFFECTIVENESS OF PHYSICAL EXERCISE AND MASSAGE THERAPY IN ANKYLOSING SPONDYLITIS
This article analyzes the clinical effectiveness, physiological mechanisms, and the role of physical exercise and massage therapy in the comprehensive rehabilitation of patients with ankylosing spondylitis (AS). Based on current scientific studies, the impact of exercise and massage on BASFI, BASDAI, pain intensity, and mobility parameters was evaluated..
2025-12-08
SHIZOFRENIYADA KOGNITIV VA IJTIMOIY KOGNITIV BUZILISHLARNI DAVOLASHDA NEYROMODULYATSIYA TEXNOLOGIYALARINING O‘RNI
Shizofreniya ko‘p uchraydigan psixiatrik kasallik bo‘lib, unda kognitiv faoliyatning pasayishi — xotira, diqqat, ishchi xotira, ijro funksiyalari va so‘z oqimining buzilishi klinik belgilar ichida eng barqaror va qiyin korreksiya qilinadigan simptom hisoblanadi. So‘nggi yillarda miya plastisiyasini faollashtiruvchi noninvaziv miya stimulyatsiyasi (NIBS) — takroriy transkranial magnit stimulyatsiya (rTMS) va transkranial doimiy tok stimulyatsiyasi (tDCS) — ushbu nuqsonlarni tuzatishning yangi istiqbolli yo‘nalishiga aylandi. Ushbu maqolada rTMS va tDCS bo‘yicha tizimli sharhlar hamda ko‘p markazli klinik tadqiqotlarning yakuniy natijalari birlashtirildi.
2025-12-08
TERI KASALLIKLARIGA CHALINGAN BEMORLARNING PSOXOEMOTSIONAL XUSUSIYATLARI
Ushbu maqola teri kasalliklariga chalingan bemorlar psixolagiyasi va uni barqarorlashtirish yollarini organadi. Teri kasalliklari inson tashqi korinishini ozgartiradi va unda ruhiy travmaga, jamiyatdan alohidalanishb qolishiga sababchi boladi. Teri kasalliklarida nafaqat jismoni, balki ruhiy noqulaylik keltirib chiqaradi, prafilaktika choralarida bemorlarni ruhiy qollab quvvatlash, psixoterapiya, motivatsiyon yondashuvning ahamiyati korsatilib otiladi. Ishning natijasida teri kasalligida ruhiy muvozanatnii saqlash davolash jarayoning muhim omili ekanligi isbotlanagan.
2025-12-08
OSHQOZON-ICHAK KASALLIKLARIGA CHALINGAN BEMORLARNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Ushbu ma’ruzada oshqozon-ichak tizimi kasalliklariga chalingan bemorlarda kuzatiladigan psixologik o‘zgarishlar, ularning kelib chiqish sabablari va namoyon bo‘lish mexanizmlari tahlil qilinadi. Oshqozon-ichak kasalliklari nafaqat jismoniy nosog‘lomlikni, balki bemorning emotsional holati, stressga bardoshliligi, tashvish darajasi va ruhiy barqarorligiga ham bevosita ta’sir qilishi mumkin. Kasallik rivojlanishida surunkali og‘riq, ovqat hazm qilishning buzilishi, hayot sifati pasayishi, shuningdek, uzoq davom etuvchi tibbiy muolajalar natijasida bemorlarda depressiya, tashvish sindromi, somatizatsiya kabi psixologik holatlar paydo bo‘lishi mumkin. Ma’ruzada psixosomatik aloqalarning o‘rni, stressning oshqozon-ichak tizimiga ta’siri, bemorlardagi psixologik reaksiyalar va ularni aniqlash usullari haqida batafsil ma’lumot beriladi. Shuningdek, bemorlarning psixologik holatini baholash, psixokorrektsiya va psixoterapiya usullaridan foydalanish imkoniyatlari ham ko‘rib chiqilib, kompleks yondashuvning kasallikni boshqarishdagi ahamiyati yoritib beriladi.
2025-12-08
MAHMUD AZ-ZAMAXSHARIYNING ISLOM SIVILIZATSIYASIDA TUTGAN O’RNI
Mazkur maqolada vatandoshimiz, Islom olamining buyuk allomasi Mahmud az-Zamaxshariyning Islom sivilizatsiyasi taraqqiyotidagi o‘rni tahlil qilinadi. Unda allomaning arab tili, adabiyot, tafsir, mantiq va kalom ilmlariga qo‘shgan beqiyos hissasi yoritiladi. Ayniqsa, uning “Al-Kashshof” nomli tafsiri Qur’on ilmlari tarixida muhim burilish yasagan asar sifatida baholanadi. Shuningdek, Zamaxshariyning “Asos al-balog‘a”, “Al-Mufassal” kabi asarlari arab tili grammatikasini ilmiy asosda tizimlashtirishdagi ulkan ahamiyatini ko‘rsatib beriladi. Maqolada olimning ilmiy merosi musulmon Sharqi madaniy hayotida, ayniqsa, ilmiy tafakkur, tilshunoslik va tafsirshunoslik sohalarida tutgan o‘rni chuqur tahlil etilgan. Zamaxshariy ijodining o‘rganilishi bugungi kunda ham islom sivilizatsiyasining ilmiy-ma’naviy asoslarini anglashda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi.
2025-12-08
SHAXSIY MA'LUMOTLARNI HIMOYA QILISHNING BUGUNGI KUNDAGI AHAMIYATI
Mazkur maqolada shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilishning zamonaviy sharoitdagi ahamiyati, ushbu sohada yuzaga kelayotgan yangi xavf-xatarlar va ularni bartaraf etishning huquqiy hamda tashkiliy mexanizmlari yoritiladi. Raqamli texnologiyalar tez sur’atlar bilan rivojlanib borayotgan bir davrda fuqarolarning shaxsiy ma’lumotlari katta qiymatga ega bo‘lib, ularning noqonuniy to‘planishi, qayta ishlanishi va tarqalishi ijtimoiy, iqtisodiy hamda huquqiy oqibatlarga olib kelishi mumkinligi tahlil qilinadi. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish tizimini takomillashtirish, xalqaro standartlarga moslashtirish, ma’lumotlar xavfsizligini ta’minlashda davlat organlari, biznes subyektlari va fuqarolarning o‘zaro mas’uliyati yoritib beriladi. Maqola yakunida zamonaviy kiberxavfsizlik yondashuvlari, ma'lumotlarni himoya qilish bo‘yicha ilg‘or xorijiy tajribalar hamda bu sohadagi amaliy takliflar keltiriladi
2025-12-08
ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИНИНГ ОДАМ САВДОСИГА ОИД ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАР ПРОФИЛАКТИКАСИДА ФУҚАРОЛАРНИНГ ЎЗИНИ ЎЗИ БОШҚАРИШ ОРГАНЛАРИ БИЛАН ҲАМКОРЛИГИ
Мақолада ички ишлар органларининг одам савдосига оид ҳуқуқбузарликлар профилактикасида фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари билан ҳамкорлиги хусусида фикр юритилиб, мазкур фаолиятни янада самарали ташкил қилишга оид таклиф ҳамда тавсиялар билдирилган
2025-12-08
TOSHKENT SHAHRINING RIVOJLANISH TARIXI
Ushbu maqolada Toshkent shahrining qadimgi davrlardan boshlab shakllanishi va rivojlanish bosqichlari arxeologik manbalarga tayangan holda tadqiq etiladi. Shahar taraqqiyotining Shoshtepa (mil. avv. VI–I asrlar), Mingo’rik (mil. avv. II – mil. I asrlar, ilk o‘rta asrlar), Yunusobod Oqtepa (o‘rta asrlar) bosqichlari izchil tahlil qilinadi. Tahlil jarayonida Toshkent vohasining urbanizatsiya jarayonlari, qadimgi dehqonchilik madaniyati, sug‘orish tizimlari, hunarmandchilik markazlarining shakllanishi, shahar hududining kengayish dinamikasi ilmiy manbalarga tayangan holda yoritiladi..
2025-12-09
QASHQADARYO VOHASIDA SHAHRLARNING RIVOJLANISH TARIXI
Maqolada Qashqadaryo vohasida shaharsozlik taraqqiyotining qadimgi davrlardan o‘rta asrlargacha bo‘lgan bosqichlari ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda arxeologik ma’lumotlar, xususan, Naxshab–Nasaf (hozirgi Qarshi) hududida olib borilgan qazishmalar, Yerqo’rg’on, Kofirtepa, Ayritom, Uchtepalar kabi yodgorliklardan topilmalar asosida shahar makonining evolyutsiyasi yoritiladi. Qashqadaryo vohasi janubiy Sug‘d va Shimoliy Baqtriya o‘rtasidagi geografik o‘rin sababli qadimdan muhim madaniy, iqtisodiy va harbiy markaz bo‘lgan. Shaharlarning shakllanishida irrigatsiya tizimlari, savdo yo‘llari, siyosiy-madaniy jarayonlar kesishgan holda shakllangan tarixiy bosqichlar izchil tahlil etilgan.
2025-12-09
АХБОРОТ МАЙДОНИДА БУЗҒУНЧИ ҒОЯЛАРГА ҚАРШИ КУРАШНИНГ ҲОЗИРГИ ЗАМОН ТАЛАБИ
Мазкур мақолада ахборот майдонида бузғунчи ғояларга қарши курашнинг аҳволи замонавий шакллари ва уларни ечими ёртитилган..
2025-12-10
O‘QISH SAVODXONLIGINI OSHIRISHDA MULTIMODAL MATNLARNING (RASM + MATN + AUDIO) AHAMIYATI
Ushbu maqolada o‘qish savodxonligini rivojlantirishda multimodal matnlarning – rasm, matn va audio vositalarining integratsiyalashgan holda qo‘llanishi hamda ularning ta’lim jarayonidagi ahamiyati yoritiladi. Multimodal materiallar o‘quvchilarning matnni tushunish, eshitish va ko‘rish orqali idrok etish, tanqidiy fikrlash, asosiy g‘oyani ajratib olish va mustaqil o‘qish malakalarini shakllantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Maqolada multimodal matnlarning o‘qish motivatsiyasini oshirishi, xotirani faollashtirishi va o‘quvchilarning mazmunni chuqurroq o‘zlashtirishi kabi ijobiy jihatlariga urg‘u beriladi. Shuningdek, multimodal materiallardan dars jarayonida samarali foydalanish bo‘yicha metodik tavsiyalar, amaliy misollar va ta’lim texnologiyalarining imkoniyatlari keltiriladi. Tadqiqot natijalari multimodal yondashuvning zamonaviy ta’limda o‘qish savodxonligini oshirishda muhim omil ekanligini ko‘rsatadi.
2025-12-10
SIRDARYO VILOYATIDA QULAY TADBIRKORLIK MUHITINI YANADA YAXSHILASH UCHUN QOVUN ETISHTIRISH VA QAYTA ISHLASH TEXNOLOGIYASIDA ZARUR IQTISODIY CHORA-TADBIRLAR
Mazkur maqola Sirdaryo viloyatida qulay tadbirkorlik muhitini yanada yaxshilash uchun qovun etishtirish va qayta ishlash texnologiyasida zarur iqtisodiy chora-tadbirlarni ishlab chiqish maqsadida dala sharoitida qo‘llaniladigan energiya tejamkor mobil qovun qoqi quritadigan yig‘ma qurilma yaratildi. Ushbu mobil qurilmani qo‘llashdan maqsad qishloq ho‘jaligi mahsulotlarini etishtirishni va qayta ishlashni ya’nada takomillashtirib qulay tadbirkorlikni yo‘lga qo‘yish. Dehqon va tadbirkorlarga engillik yaratib, mahalliy markazlashgan boshqaruv tarmoqlarini shakillantirib, ya’nada iqtisodiy samaradorlikni oshirish uchun “Klaster” hamda xususiy korxonalar tashkil etish nazarda tutilgan
2025-12-11
YOSHLIK KONI RUDALARINI FLOTATSIYA USULIDA BOYITISHDA YANGI MAHALLIY REAGENTLARNING TA’SIRINI O‘RGANISH
Maqolada mis-molibdenli rudalarni yangi reagentlar ishtirokida flotatsiyalash sxemasi tavsiya qilindi va quyidagi ko‘rsatkichlarga erishildi: chiqishi 1,4% va tarkibida 27,5% mis va 43,25% oltingugurt saqlovchi misli flotoboyitma olindi. Bunda misning boyitmaga ajralishi 86,8%, oltingugurtning ajralishi 17,3% tashkil etdi. Olingan natijalar asosida yangi reagent PS sulfidli rudalarni flotatsiyalashda ishlatish uchun tavsiya qilindi
2025-12-12
YOSHLIK KONIDAGI MIS-PORFIRLI MA’DANLAR NAMUNASINI TEXNOLOGIK O`RGANISH
Yoshlik konidagi mis-porfirli ma’dan namunasini texnologik o`rganish natijalari keltirilgan. Ma’danning kimyoviy, mineral, granulometrik tarkibi organildi ma'lumotlari keltirilgan. Ma’dan tarkibidagi misning miqdori (Cu- 0,56 %) bundan tashqari oltin (Au - 0,5 g/t) va kumush (Ag -2,8 g/t). Ruda agregat xolda tarqalgan, mayda tomirli va mikroto‘lqinli to‘qimalarga ega, uning minerallaridan xalkopirit va piritdir. Misning asosiy mineral xalkopiritdir. To‘plovchi sifatida BKK ishlatilganda sulfidli boyitmadagi misning ajralishi 85 - 94% bo‘lib, kollektiv mis boyitmasini miqdori 4,75 - 11,55% tashkil etdi.
2025-12-12
O‘ZBEKISTONDA BOLALAR ORTODONTIK PROFILAKTIKASINI STRATEGIK RIVOJLANTIRISH: XALQARO STANDARTLAR ASOSIDA TAHLIL
Ushbu maqolada O‘zbekistonda bolalar ortodontik profilaktikasining hozirgi holati, uning tashkiliy-huquqiy asoslari, mavjud muammolar va rivojlanish istiqbollari chuqur tahlil qilingan. Bolalarda malokluziya va tish-jag’ anomaliyalari keng tarqalganligi, erta ortodontik diagnostika va profilaktik tadbirlarning yetarli darajada tizimlashtirilmaganligi tibbiy xizmat sifatiga sezilarli ta’sir ko‘rsatayotgani qayd etiladi. Shuningdek, yurtimizda ortodontik yordamning hududlar bo‘yicha teng taqsimlanmagani, kadrlar salohiyatining yetishmasligi, ta’lim dasturlarining zamonaviy standartlarga moslashtirilish zarurati ham alohida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (WHO), Amerika pediatrik stomatologiya akademiyasi (AAPD), Yevropa bolalar stomatologiyasi akademiyasi (EAPD) hamda Butunjahon ortodontlar federatsiyasi (WFO) tomonidan belgilangan zamonaviy profilaktika talablari, skrining dasturlari, risk-baholash mezonlari va raqamli diagnostika standartlari o‘rganilgan.
2025-12-12
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA JAMOAVIY ISHLASH KO‘NIKMASINI SHAKLLANTIRISH ORQALI TARBIYALASH YO‘LLARI
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida jamoaviy ishlash ko‘nikmasini shakllantirishning pedagogik, psixologik va tarbiyaviy jihatlari tahlil etilgan. Jamoaviy faoliyat o‘quvchining shaxs sifatida kamol topishida, o‘z fikrini erkin bildirishida, boshqalar fikrini hurmat qilishida hamda ijtimoiylashuv jarayonini faollashtirishda muhim omil sifatida namoyon bo‘ladi. Boshlang‘ich sinf davri inson shaxsining asosi shakllanadigan davr bo‘lgani bois, bu bosqichda o‘qituvchining jamoaviy ishni to‘g‘ri tashkil etish mahorati o‘quvchilarni kelgusidagi ijtimoiy hayotga tayyorlashda alohida ahamiyat kasb etadi. Maqolada ta’lim-tarbiya jarayonini modernizatsiya qilish, o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi hamkorlikni mustahkamlash, shuningdek, boshlang‘ich ta’lim tizimida jamoaviy o‘qitishning istiqbolli yo‘nalishlari bo‘yicha ilmiy-tahliliy xulosalar keltirilgan.
2025-12-12
MOTOR ALALIYASI BO‘LGAN BOLALARDA NUTQNI RIVOJLANTIRISHDA TEXNIK VOSITALARDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada motor alaliyaga ega bolalar bilan ishlashda nutqni rivojlantirish jarayonida texnik va o‘yin texnologiyalaridan foydalanishning dolzarbligi yoritilgan. Muallif motor alaliyali bolalarning nutqiy rivojlanishida pedagogik muammolar va ularning yechimlari, shuningdek, o‘yin usullarining samaradorligi haqida so‘z yuritadi. Innovatsion yondashuvlar, individual metodlar va vizual, eshitish hamda kinestetik stimullar orqali nutqni shakllantirishning muhim jihatlari ochib berilgan. Maqola logopedlar, defektologlar va maktabgacha ta’lim pedagoglari uchun amaliy ahamiyatga ega.
2025-12-12
BOSHLANG'ICH SINF O'QUVCHILARIDA TO'G'RI TALAFFUZ KO'NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH USULLARI
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida to‘g‘ri talaffuz ko‘nikmalarini shakllantirishning pedagogik va psixologik asoslari, metodik yondashuvlari hamda samarali mashq turlari yoritilgan. Talaffuzni o‘rgatish jarayonida nutq organlarining faoliyati, eshitish qobiliyati, eslab qolish va takrorlash mexanizmlari o‘rtasidagi bog‘liqlik tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘qituvchining nutq madaniyati va talaffuz namunasi o‘quvchilarga ko‘rsatadigan ta’siri haqida ilmiy mulohazalar bayon etiladi.
2025-12-12
KICHIK SANOAT ZONALARINI IQTISODIY RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada kichik sanoat zonalarini iqtisodiy rivojlantirishning asosiy jihatlari, ularning mamlakat iqtisodiyotidagi roli va rivojlanish strategiyalari tadqiq qilinadi. Maqolada kichik sanoat zonalarini tashkil etishning samaradorligi, investitsiya jalb qilish mexanizmlari va ish bilan ta’minlash imkoniyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada xalqaro tajribalar va milliy siyosatning kichik sanoat zonalarini rivojlantirishga ta’siri o‘rganilgan.
2025-12-12
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA O‘QISH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH METODIKASI
Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida o‘qish ko‘nikmalarini rivojlantirishning asosiy metodik yondashuvlari, o‘qish tezligi, ongli o‘qish, ifodali o‘qish, matnni tushunish va qayta hikoya qilish kabi tarkibiy qismlar izchil yoritiladi. O‘qish savodxonligi darslarida fonetik, leksik, grammatik mashqlar, matn ustida ishlash, kichik guruhlarda hamkorlikda o‘qish, differensial yondashuv va interfaol metodlardan foydalanishning samaradorligi tahlil qilinadi. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining psixologik xususiyatlari, diqqat va xotira imkoniyatlari, motivatsiyasini hisobga olgan holda o‘qish ko‘nikmalarini bosqichma-bosqich shakllantirish modeli taklif etiladi. Metodik tavsiyalar o‘qituvchilar amaliyotiga yo‘naltirilgan bo‘lib, o‘qish darslarining sifatini oshirishga qaratilgan.
2025-12-12
СУРУНКАЛАЛИ ЮРАК ЕТИШМОВЧИЛИГИ БИЛАН ОҒРИГАН БЕМОРЛАРДА БИРЛАМЧИ ТИББИЙ БЎҒИН ВА СТАЦИОНАР ШАРОИТИДА КЎРСАТИЛАДИГАН МУОЛАЖАЛАРНИНГ КОМПЛЕКС ТАЪСИРИ ВА КЛИНИК САМАРАДОРЛИГИ
Ушбу мақолада сурункали юрак етишмовчилиги (СЮЕ) билан оғриган беморларда бирламчи тиббий бўғин ва стационар шифохона шароитида амалга ошириладиган комплекс муолажаларнинг клиник самарадорлиги ўрганилди. СЮЕнинг патогенези, унинг кечишида нейрогормонал дисбаланс, гемодинамик ўзгаришлар ва суюқлик ушланиб қолиши каби жараёнларнинг ўрни ёритилди. Бирламчи бўғинда қўлланиладиган узоқ муддатли фармакотерапия — АПФ ингибиторлари, АРА II, β-блокаторлар, минералокортикоид антагонистлари ва диуретикларнинг самараси, шунингдек, турмуш тарзига оид тавсияларнинг аҳамияти таҳлил қилинди. Стационарда қўлланиладиган интенсив терапия — инотроп воситалар, вазодилататорлар, кислородотерапия, инфузион коррекция ва аппаратли мониторинг орқали оғирлашган ҳолатларни бартараф этишнинг афзалликлари кўрсатилди. Мақолада икки тизимнинг клиник натижалари таққосланиб, уларнинг ўзаро уйғунлаштирилган ҳолда қўлланилиши СЮЕ билан оғриган беморларда ҳаёт сифати ва давомийлигини оширишда ҳал қилувчи аҳамиятга эга экани асослаб берилди.
2025-12-12
PSIXOLOGIK FOBIYALARNI OLDINI OLISH VA PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada psixologik fobiyalar, ularning kelib chiqish sabablari, turlari, ta’siri va davolash usullari chuqur tahlil qilinadi. Fobiya va oddiy qo‘rquv o‘rtasidagi farq, shuningdek, inson ongiga ijtimoiy omillarning ta’siri haqida ham fikr yuritiladi..
2025-12-12
DEPLOYING, SECURING, AND MANAGING A ZIGBEE-BASED SMART BUILDING MANAGEMENT SYSTEM
The true value of a Zigbee-based smart building management system (SBMS) is realized not just in its technical capabilities but in its strategic implementation. This second part of the report is a practical guide to deploying, securing, and managing a Zigbee-based solution for long-term operational success.[6, 7] We will detail the security and reliability of Zigbee's mesh network, a key differentiator that ensures continuous operation in dynamic environments.[15, 16, 6] We will also translate the technology's features into tangible business value by highlighting key use cases and deployment strategies.[32] The analysis concludes with actionable recommendations for a secure and robust implementation, emphasizing the critical role of vendor selection, network isolation, and proper management.[33] By following these guidelines, a building can transition to a data-driven model that is both highly secure and operationally resilient
2025-12-12
VOYAGA YETMAGANLAR O‘RTASIDA NAZORATSIZLIK VA HUQUQBUZARLIKLARNING PROFILAKTIKASINI AMALGA OSHIRUVCHI ORGANLAR HAMDA MUASSASALARNING VAKOLATLARI.
Ijtimoiy-huquqiy yordam ko‘rsatish markazlari o‘z vakolatlari doirasida: uch yoshdan o‘n sakkiz yoshgacha bo‘lgan voyaga yetmaganlarning shaxsini aniqlash, hayoti, sog‘lig‘ini muhofaza qilish yoki ular tomonidan takroran huquqbuzarliklar sodir etilishining oldini olish maqsadida ularni kecha-kunduz qabul qilishni hamda vaqtincha saqlashni ta’minlaydi
2025-12-12
ҲАЛҚАРО ТЕРРОРИЗМНИНГ КРИМИНОЛОГИК ТАВСИФИ ВА ПРОФИЛИКТИКАСИ
Мақолада ҳалқаро терроризмнинг жамият ҳаёти учун салбий оқибатлари, криминологик тавсифи, унинг профиликтикаси ва ҳуқуқий асослари илмий-назарий жиҳатдан таҳлил қилиниб, мазкур фаолиятни янада самарали ташкил қилишга оид таклиф ҳамда тавсиялар билдирилган..
2025-12-12
