ATROF-MUHITNING OG'IR METALLAR (HG, PB, CD) BILAN IFLOSLANISHI: KIMYOVIY TRANSFORMATSIYA VA NEYTRALLASH USULLARI TAHLILI
Article Sidebar
Main Article Content
Аннотация:
Ushbu ishda atrof-muhitning eng xavfli toksikantlari hisoblangan simob (Hg), qo‘rg‘oshin (Pb) va kadmiy (Cd) elementlarining ekosistemadagi o‘rni va ularning salbiy oqibatlari tadqiq etilgan. Maqolada ushbu og‘ir metallarning tuproq, suv va havo havzalarida tarqalish qonuniyatlari hamda ularning tirik organizmlarga bo‘lgan toksik ta’siri atroflicha tahlil qilingan. Xususan, metallarning bioakkumulyatsiya xususiyati va hujayra darajasida keltirib chiqaradigan bio-kimyoviy o‘zgarishlari yoritilgan. Tadqiqotning asosiy qismi ushbu elementlarning kimyoviy transformatsiyasi va ularni neytrallash usullari tahliliga bag‘ishlangan. Bunda metall ionlarining turli muhitlarda bir holatdan ikkinchi holatga o‘tishi (masalan, metillanish jarayonlari) hamda ularni zararsizlantirishda qo‘llaniladigan zamonaviy usullar: kimyoviy cho‘ktirish, sorbsiya, ion almashinuvi va kompleks hosil qilish mexanizmlari ilmiy asoslab berilgan.
Article Details
Как цитировать:
Библиографические ссылки:
Avazov S.E. "Ekologik kimyo" Toshkent: "O'qituvchi", 2018. (Og‘ir metallarning atrof-muhitdagi migratsiyasi va kimyoviy xossalari bo‘yicha asosiy darslik).
Ismoilov I.T. "Atrof-muhit monitoringi va tahlil usullari" Toshkent: O'zMU nashriyoti, 2020. (Metallarni aniqlash va nazorat qilishning zamonaviy usullari bayon etilgan).
Alloway B.J. "Heavy Metals in Soils: Trace Elements and Metalloids in Soil and their Bioavailability" Springer Science & Business Media, 2013. (Tuproqdagi metallarning biologik faolligi va transformatsiyasi bo‘yicha dunyoda tan olingan ilmiy manba).
Trakhtenberg I.M. "Basic principles of toxicology of heavy metals" Medicine, 2015. (Og‘ir metallarning inson organizmiga toksik ta’siri va zaharlanish mexanizmlari yoritilgan).
Duffus J.H. "Heavy metals" a meaningless term? Pure and Applied Chemistry, 2002. (Og‘ir metallarning kimyoviy klassifikatsiyasi va xavflilik darajasi bo‘yicha fundamental ilmiy maqola).
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi "O'tkir zaharlanishlarda birinchi yordam ko'rsatish va antidot terapiyasi bo'yicha klinik qo'llanma", 2021. (Simob, qo‘rg‘oshin va kadmiydan zaharlanganda tibbiy yordam ko‘rsatish qoidalari).