ISHEMIK YURAK KASALLIGI
Article Sidebar
Main Article Content
Аннотация:
Ishemik yurak kasalligi (IYK) bugungi kunda jahon tibbiyotida nafaqat kardiologik, balki global ijtimoiy-iqtisodiy muammo sifatida qaralmoqda. O‘zbekiston Respublikasida yurak-qon tomir kasalliklari, xususan, miokard ishemiyasidan kelib chiqadigan asoratlar umumiy o‘lim ko‘rsatkichlarining yuqori ulushini tashkil etishi ushbu sohada yangi va tizimli yondashuvlarni talab etadi. So‘nggi yillarda kasallikning "yasharishi" va turli metabolik buzilishlar (semizlik, qandli diabet) bilan birgalikda kechishi diagnostika va davolash strategiyalarini qayta ko‘rib chiqishni taqozo qilmoqda.Tadqiqotning maqsadi: O‘zbekiston aholisi orasida ishemik yurak kasalligining klinik kechish xususiyatlarini o‘rganish, zamonaviy instrumental diagnostika usullarining (MSKT, selektiv koronarografiya) o‘rni va ahamiyatini baholash hamda medikamentoz va invaziv davolash usullarining uzoq muddatli natijalarini qiyosiy tahlil qilishdan iborat.Metodologiya: Tadqiqot 2022-2025-yillar davomida Respublika ixtisoslashtirilgan kardiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi (RIKIATM) va uning hududiy filiallari ma’lumotlari asosida olib borildi. Tanlanma guruh sifatida IYKning turli shakllari (stabil va beqaror stenokardiya, infarktdan keyingi kardioskleroz) bilan kasallangan 500 nafar bemor olindi. Tadqiqotda umumklinik, laborator (lipid spektri, troponin testlari) va yuqori texnologik instrumental (ExoKG, treadmill-test, koronar angiografiya) usullardan foydalanildi. Olingan natijalar matematik-statistika usullari (Student t-testi) yordamida qayta ishlandi. Asosiy natijalar. O‘tkazilgan tahlillar shuni ko‘rsatdiki, bemorlarning 82 foizida IYK arterial gipertenziya fonida rivojlangan, 40 foizida esa qandli diabet bilan komorbid holat aniqlangan. Diagnostik bosqichda ko‘p kesimli kompyuter tomografiyasi (MSKT) koronar arteriyalar kaltsinozini aniqlashda 92 foiz aniqlikka egaligi isbotlandi. Davolash samaradorligi tahlil qilinganda, dori-darmon terapiyasi bilan birga o‘tkazilgan teri orqali koronar aralashuv (stendlash) amaliyoti bemorlarning jismoniy faolligini 1,5 barobarga oshirishi va qayta gospitalizatsiya holatlarini 22 foizga kamaytirishi aniqlandi.
Article Details
Как цитировать:
Библиографические ссылки:
Qurbonov R.D. Kardiologiya: Milliy qo‘llanma. – Toshkent: "Yangi asr avlodi", 2021. – 640 b. (O‘zbekiston kardiologiya maktabining asosiy qo‘llanmasi).
Gadayev A.G. Ichki kasalliklar. – Toshkent: "Cho‘lpon nomi nashriyoti", 2020. – 820 b. (Tibbiyot oliy o‘quv yurtlari uchun darslik).
Zokirov N.U. Intervension kardiologiya va angiologiya. – Toshkent: "Sharq", 2019. – 312 b. (Stendlash va angiografiya bo‘yicha fundamental asar).
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Yurak-qon tomir kasalliklarini tashxislash va davolash bo‘yicha klinik protokollar to‘plami. – Toshkent, 2023. – 245 b.
Abdumajidov A.A. Yurak xirurgiyasi. – Toshkent: "O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi", 2018. – 450 b. (AKSH operatsiyalari tahlili).
Mamedov M.N. Kardiologiyada metabolik sindrom. – Toshkent: "Ibn Sino", 2021. – 180 b.
Mansurova G.A. Klinik kardiologiyada lipid almashinuvi buzilishlari. – Toshkent: "Abu Ali ibn Sino nomi nashriyoti", 2022. – 156 b.
Katsenovich R.A. Yurak ishemik kasalligi: Diagnostika va reabilitatsiya. – Toshkent: "Tibbiyot", 1994. (Tarixiy va fundamental yondashuvlar uchun).
Xoshimov Sh.X. "Koronar arteriyalarni stendlashdan keyingi asoratlar tahlili". O‘zbekiston kardiologiyasi jurnali, 2022, №3, 45-52-betlar.
Toshmatov B.A. "O‘zbekiston sharoitida arterial gipertenziya va IYKning komorbid kechishi". Nazariy va klinik tibbiyot jurnali, 2023, №1, 12-18-betlar.
Karimov M.M., Berdiyev R.N. Kardiologik bemorlar reabilitatsiyasi. – Toshkent: "Fan va texnologiya", 2017. – 210 b.
Alyavi A.L., Radjabova D.I. Klinik farmakologiya asoslari. – Toshkent: "Ilm-ziyo", 2019. – 380 b. (Antikoagulyantlar va statinlar tahlili).
Yuldashev N.M. Biokimyoviy jarayonlar va yurak ishemiyasi. – Toshkent, 2020. – 140 b.
Oripov O.A. "O‘tkir miokard infarktida trombolitik terapiya samaradorligi". O‘zbekiston tibbiyot jurnali, 2021, №5, 88-93-betlar.
Hamrayev A.A. Geriatrik kardiologiya: Keksa yoshdagi IYK xususiyatlari. – Buxoro, 2022. – 125 b.
European Society of Cardiology (ESC). Guidelines for the management of chronic coronary syndromes. – Oxford University Press, 2023. (Xalqaro standart).