NAQSHBANDIYAGA DOIR MANBALAR TAHLILI VA ULARNING XUSUSIYATLARI

Abstrak:

Naqshbandiya ta’limotiga doir asosiy manbalar «Manoqib», «Maqomot», «Tazkira» va risolalardir. Bahouddin Naqshband hayoti va ta’limoti haqida asosiy yozma manbalarning eng muhimlaridan biri Salohiddin ibn Muborak al Buxoriyning «Anis at-tolibin va uddat us-solikin» asaridir. Buxoro davlat muzeyi qo‘riqxonasi fondida bu asarning qo‘lyozma nusxasi 27772/11 tartib raqami bilan saqlanmoqda. «Anis at-tolibin»ning Buxoro muzeyi nusxasi muqaddima va to‘rt qismdan iborat. Asarning birinchi qismi valiy va valoyatga bag‘ishlangan bo‘lib, Naqshbandiyaning Hakim Termiziy g‘oyalaridan bahramand bo‘lganligi masalasi asoslangan. Muhammad Boqirning «Maqomoti Hazrat Xoja Naqshband» asarida Bahouddin Naqshbandning Hakim Termiziydan 22 yil ta’lim olganligi yozilgan. Bahouddin Naqshbandning ikkinchi shogirdi Muhammad Porsoning «Risolai qudsiya» asarida Bahouddin Naqshbandning aytgan hikmatli so‘zlari jamlangan va sharhlangan. Bu manba Naqshbandiya va Hakimiya ta’limotidagi vorisiylik hamda umumiy va xususiy tomonlarni aniqlashga xizmat qiladi. Bahouddin Naqshbandning to‘rtinchi shogirdlari Ya’qubi Charxiyning «Risolayi unsiya» asari ham qimmatli manbadir. Bu manbalar asosida yozilgan. Abdurahmon Jomiyning «Nafahot ul-uns» va Alisher Navoiyning «Nasoyim ul muhabbat» tazkiralarning o‘rni kattadir. Bu manbalar jamlangan holda nashrdan chiqqan [1].