ISSIQLIK FIZIKASI VA IQLIM O‘ZGARISHI: O‘ZBEKISTON SHAROITIDA YANGI TERMODINAMIK MODELLAR
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract:
So’nggi o’n yil ichida O’zbekistondagi iqlim o’zgarishi ekologik tizimlarga, shuningdek, iqtisodiy va ijtimoiy jarayonlarga sezilarli ta’sir ko’rsatdi. Mintaqaning qurg’oqchil kontinental iqlimi, yog’ingarchilikning pasayishi, haroratning oshishi va tuproq namligining pasayishi bilan tavsiflanadi, termal fizika jarayonlarini tubdan o’zgartiradi¹. Issiqlik balansi, radiatsiya oqimlari, konvektiv harakatlar va tuproqning issiqlik quvvati kabi parametrlarning o’zgarishi hududdagi termodinamik muvozanatni buzadi. Mahalliy landshaft va geofizik omillarni to’liq hisobga olishda hozirgi global iqlim modellarining cheklovlari O’zbekiston uchun moslashtirilgan termodinamik yondashuvlarni ishlab chiqishni talab qiladi
Article Details
How to Cite:
References:
Akramov, Sh. Iqlim o‘zgarishining fizik asoslari va regional modellash. Toshkent: Fan nashriyoti, 2020.
G‘aniev, M. Markaziy Osiyoda radiatsion balans va issiqlik almashinuvi jarayonlari. “O‘zMU Ilmiy axboroti”, №3, 2021.
IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change). Climate Change: The Physical Science Basis. Cambridge University Press, 2021.
Karimova, N. Atmosfera fizikasi: nazariya va amaliyot. Toshkent davlat texnika universiteti nashriyoti, 2019.
Rahimov, B., & Xudoyberdiyev, A. Quruq hududlarda tuproq-issiqlik jarayonlarini modellashtirish metodlari. “O‘zbekiston Geofizika Jurnali”, №2, 2022.
World Meteorological Organization (WMO). Regional Climate Monitoring in Central Asia: Analytical Report, 2020.