YASHIL IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISHDA METAKOGNITIV QOBILIYATNING AHAMIYATI

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Abstrak:

Mazkur maqolada yashil iqtisodiyotni rivojlantirish jarayonida metakognitiv qobiliyatlarning o‘rni va ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan yoritiladi. Global miqyosda iqlim o‘zgarishi, ekologik muammolarning kuchayishi hamda tabiiy resurslardan foydalanishning cheklanishi barqaror rivojlanishga yo‘naltirilgan yangi iqtisodiy yondashuvlarni talab etmoqda. Shu sharoitda yashil iqtisodiyot ekologik xavfsizlikni ta’minlash, resurslardan oqilona foydalanish va ijtimoiy-iqtisodiy muvozanatni saqlashning muhim vositasi sifatida namoyon bo‘lmoqda. Tadqiqotda yashil iqtisodiyotning samarali joriy etilishi inson kapitalining sifatiga, xususan, shaxslarning metakognitiv qobiliyatlari rejalashtirish, monitoring va refleksiya ko‘nikmalariga bevosita bog‘liqligi asoslab berilgan. Metakognitiv yondashuvlar orqali ekologik qarorlarni ongli qabul qilish, innovatsion fikrlashni rivojlantirish hamda yashil texnologiyalarni amaliyotga joriy etish samaradorligini oshirish imkoniyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, O‘zbekiston sharoitida yashil iqtisodiyotni rivojlantirishda ta’lim tizimida metakognitiv kompetensiyalarni shakllantirishning ilmiy va amaliy ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqot natijalari yashil iqtisodiyot uchun raqobatbardosh, mas’uliyatli va barqaror fikrlovchi kadrlar tayyorlashda metakognitiv qobiliyatlarning muhim strategik omil ekanligini ko‘rsatadi.

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

##submission.citations##:

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabrdagi “2030-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi [1] PQ-436-son qarorida

Qodirov A., Rahimov B. Barqaror rivojlanish va yashil iqtisodiyotning nazariy asoslari. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2021.

Xolmatov S. Ta’lim jarayonida metakognitiv kompetensiyalarni rivojlantirishning pedagogik asoslari. Pedagogika va psixologiya ilmiy jurnali, 2022, №4, 45–52.

Flavell, J. H. Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive–developmental inquiry. American Psychologist, 1979, №34(10), 906–911.

Schraw, G., Dennison, R. S. Assessing metacognitive awareness. Contemporary Educational Psychology, 1994, №19, 460–475.

Zimmerman, B. J. Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory Into Practice, 2002, №41(2), 64–70.

Stern, N. The Economics of Climate Change: The Stern Review. – Cambridge: Cambridge University Press, 2007.

Daly, H. E., Farley, J. Ecological Economics: Principles and Applications. – Washington, DC: Island Press, 2011.

Tilbury, D. Education for sustainable development: An expert review of processes and learning. – Paris: UNESCO, 2011.

Pavlova, M. Teaching and learning for sustainable development: ESD research and practice. International Journal of Sustainability in Higher Education, 2013, №14(2), 144–157.