«Zamonaviy dunyoda innovatsion tadqiqotlar: Nazariya va amaliyot» - это национальная онлайн-конференция с открытым доступом, на которой публикуются обзорные тезисы, относящиеся к различным областям. Главная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для национальных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований. Все рукописи должны быть подготовлены на узбекском, английском или русском языках.

Опубликован: 2025-08-05

ЁШЛАРНИ ИЖТИМОИЙ ТАРМОҚ ОРҚАЛИ ТАРҚАЛАЁТГАН ЭКСТРЕМИСТИК ҒОЯЛАР ТАЪСИРИДАН САҚЛАШ УСУЛЛАРИ

Мазкур мақолада ёшларни ижтимоий тармоқлар орқали тарқалаётган экстремистик ғоялар таъсиридан муҳофаза қилиш усуллари таҳлил қилинади. Интернет муҳитида радикал ғояларнинг тарқалиш сабаблари, уларнинг ёшлар онгига таъсири ҳамда жамият хавфсизлигига солаётган таҳдидлари ёритилади. Шу билан бирга, таълим-тарбия орқали мафкуравий иммунитетни шакллантириш, ахборот хатарларига қарши профилактик чоралар, оила ва жамоатчиликнинг ҳамкорликдаги ролига алоҳида эътибор қаратилган. Мақолада профилактика ва ахборот хавфсизлиги соҳасидаги миллий ва халқаро тажрибалар ҳам таҳлил этилган.

Каримов Абдуманноф Абдужабборович

4-6

2025-08-06

HINDISTONDA UYGʻONISH DAVRI VA MA’RIFIY ISLOHOTLAR: IJTIMOIY-FALSAFIY TAHLIL

Ushbu maqolada Hindistonda XIX asr oxiri va XX asr boshlarida yuzaga kelgan milliy uyg‘onish harakati va uning asosiy ma’rifiy xususiyatlari tahlil etiladi. Tarixiy-ijtimoiy sharoitlar, mustamlakachilik davrida shakllangan tafakkur va madaniyatga qarshi harakatlar, diniy-islohotchi harakatlarning o‘rni yoritiladi. Milliy uyg‘onish jarayonining g‘oyaviy va ma’naviy manbalari, jamiyatda ta’lim, madaniyat va mustaqil fikr yuritish erkinligi orqali qanday yangilanishga olib kelgani ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi.

Muxammadjon T. Parpiyev

7-11

2025-08-06

ISLOM BANKLARINING TARIXI VA ULARNING RIVOJLANISHI

Ushbu maqolada islom banki tizimining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va hozirgi holati tahlil qilingan. Islom bankining tamoyillari, ya’ni ribo (foiz)ga asoslanmagan moliyalashtirish, sheriklik asosidagi investitsiyalar va adolat tamoyillarining iqtisodiy ahamiyati batafsil yoritilgan. Shuningdek, uning zamonaviy moliyaviy bozorlar va global iqtisodiyotdagi o‘rni ham ko‘rib chiqilgan. Maqolada islom banklarining asosiy modellariga, jumladan, mudaraba, mushoraka, ijara va murabaha kabi moliyaviy vositalarga e’tibor qaratilgan. Hozirgi vaqtda islom banklari nafaqat musulmon mamlakatlarida, balki boshqa mintaqalarda ham keng ommalashib bormoqda. Mazkur maqola mazmunida islom banki tizimining O‘zbekiston iqtisodiyotiga kiritilishi istiqbollari ham muhokama qilingan.

Yavqachova Dildora G’ayratjon qizi

12-14

2025-08-06

МУЛЬТИМОДАЛЬНЫЙ ПОДХОД К ЛУЧЕВОЙ ДИАГНОСТИКЕ ОСТЕОГЕННОЙ САРКОМЫ У ДЕТЕЙ

Остеогенная саркома является наиболее распространенной злокачественной опухолью костей у детей и подростков, составляя около 20% всех первичных злокачественных новообразований скелета в данной возрастной группе. Заболевание характеризуется высокой степенью агрессивности, быстрым ростом и склонностью к раннему метастазированию, в первую очередь в легкие. В условиях Республики Узбекистан ежегодно регистрируется от 120 до 150 новых случаев остеогенной саркомы у детей, что подчеркивает актуальность своевременной диагностики и эффективного планирования лечения. Мультимодальный подход в лучевой диагностике, сочетающий рентгенографию, КТ, МРТ и ПЭТ, позволяет более точно определить локализацию, распространенность опухоли, а также наличие отдаленных метастазов, что критически важно для выбора оптимальной тактики терапии и прогноза.

Г. А. Юсупалиева, Л. М. Шакирова

15-16

2025-08-06

ESHITISHIDA NUQSONI BO‘LGAN BOLALARNING BILISH JARAYONLARINI RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI

Ushbu maqolada eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarning bilish jarayonlari — diqqat, xotira, tafakkur, idrok va nutqning rivojlanishiga ta’sir qiluvchi omillar tahlil qilingan. Shuningdek, eshitish cheklovlari bilan yashayotgan bolalarda kognitiv faoliyatning shakllanishi va rivojlanishi, maxsus pedagogik yondashuvlarning o‘rni, vizual va taktil sezgi orqali kompensator mexanizmlarning rivojlanishi yoritib berilgan. Maqola maxsus pedagogika, defektologiya va inkluziv ta’lim sohasida faoliyat yuritayotgan mutaxassislar uchun foydalidir.

Abdullayeva Umida Qahramonovna

17-19

2025-08-06

МУСУЛЬМАНСКАЯ ИДЕНТИЧНОСТЬ И «TWO-NATION THEORY» В ИСТОРИИ ПАКИСТАНА

Идея создания независимого Пакистана зародилась в конце XIX века в Британской Индии, когда среди мусульман стали усиливаться сепаратистские настроения. Эти настроения получили организационную структуру с образованием Всеиндийской мусульманской лиги (в дальнейшем – Лига) в декабре 1906 года.

Ахрор Эргашев

20-22

2025-08-07

ЯККА ТАРТИБДАГИ ТАДБИРКОРЛАРНИ СОЛИҚҚА ТОРТИШ МЕХАНИЗМЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ МАСАЛАЛАРИ

Ўзбекистон Республикасида амалга оширилаётган кенг миқёсдаги ислоҳотлар иқтисодиётнинг жадал суръатларда тараққий этишига ва фуқаролик жамиятининг равнақ топишига қаратилган. Бу ишларнинг муҳим йўналиши жамиятда ҳар соҳада, жумладан, солиқ сиёсатини шакллантириш ва амалга ошириш мамлакат иқтисодиётининг таянчи бўлиб хисобланади. Якка тартибдаги тадбиркорлар мамлакатнинг иқтисодиётнинг  асоси  сифатида аҳоли бандлигини таъминлаш унда якка тартибда тадбиркорликнинг мамлакатимизда 72 турдаги фаолият билан бирга бозор иқтисодиётини ривожлантиришда муҳим ўрин тутади. Шу сабабли Ўзбекистонда якка тартибдаги тадбиркорларни солиққа тортиш тизимини модернизациялаш долзарб вазифалардан бири ҳисобланади.

Юлдашев Яшнаржон Холмирзаевич

23-24

2025-08-07

INVESTITSIYA FAOLIYATI VA FOND BOZORI TUSHUNCHASI TASNIFLARI

tadqiqotda investitsiya faoliyati va fond bozori tushunchalari hamda tasniflarini tahlil qilishga bag'ishlangan bo'lib, O'zbekistonning milliy yondashuvini xalqaro ilg'or tajribalar bilan solishtirishga alohida e'tibor qaratilgan. Ishda investitsiya faoliyatining nazariy asoslari, uning xususiyatlari va shakllari, shuningdek, fond bozorining funksiyalari va tashkiliy tuzilishi ko'rib chiqiladi. O'zbekiston fond bozorining samarali rivojlanishiga to'sqinlik qiluvchi asosiy muammolar, jumladan, qonunchilikdagi murakkabliklar, infratuzilma yetishmasligi va davlat korxonalarining ustunligi aniqlangan. Bozorni rivojlantirish bo'yicha olib borilayotgan islohotlar va strategiyalarning hozirgi holati tahlil qilinadi, shuningdek, muvaffaqiyatli rivojlanayotgan iqtisodiyotlar tajribasidan saboqlar olinadi. Asosiy xulosalar o'sish katalizatori sifatida likvidlikning ahamiyatini hamda inson kapitali va moliya bozorining rivojlanishi o'rtasidagi o'zaro bog'liqlikni ta'kidlaydi. Yakunda O'zbekiston fond bozorini yanada takomillashtirish, uning jozibadorligi va samaradorligini oshirishga qaratilgan aniq tavsiyalar berilgan..

Xidirnazarov Azamat Mamarajabovich

25-28

2025-08-08

COMPLAINTS THAT MAY BE ENCOUNTERED IN NICOTINIC STOMATITIS

Chemical factors include smoking tobacco, especially with a pipe and so-called "reverse smoking" - from the smoldering edge of a cigarette. Smoking electronic cigarettes has a slightly lesser effect on the development of the disease. When smoking, the oral mucosa is exposed not only to chemical compounds of nicotine resins, but also to extremely high temperatures. The temperature in the middle of a smoldering cigarette exceeds 800°C, and when smoke enters the oral cavity, it can rise to 150°C and higher.

Gulnihol Sharipova , Lola Хamdamova

29-31

2025-08-11

PR COMMUNICATION: THEORETICAL AND PRACTICAL MANIFESTATIONS AND LEGAL AND ETHICAL FOUNDATIONS

this article examines the concept of Public Relations (PR) communication by exploring its theoretical underpinnings, practical applications, and the legal and ethical principles that shape it. The study provides an overview of PR communication as a strategic tool for building and maintaining mutual understanding between organizations and their audiences. It discusses the evolution of PR theories, the modern methods and techniques applied in practice, and the role of digital technologies in enhancing communication efficiency. Furthermore, the article emphasizes the importance of adhering to legal regulations and ethical standards, highlighting challenges such as misinformation, privacy concerns, and transparency.

Zulaykho Yusupova

32-34

2025-08-11

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA BIZNES VA TADBIRKORLIKNI RIVOJLANTIRISH JARAYONLARI

Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida mustaqillikka erishgandan so‘ng kichik biznes va tadbirkorlikni rivojlantirish masalalari ko‘rib chiqiladi. Ayniqsa, so‘nggi yillardagi rivojlanish dinamikasi tahlil qilinadi.

Imomov Otabek Sodiqovich

35-37

2025-08-11

РОЛЬ ДИСПАНСЕРИЗАЦИИ В ПРОФИЛАКТИКЕ ДИАБЕТИЧЕСКОЙ РЕТИНОПАТИИ

Диспансеризация играет ключевую роль в профилактике диабетической ретинопатии (ДР). Регулярные осмотры у офтальмолога позволяют выявить заболевание на ранней стадии, когда оно еще не имеет явных симптомов. Это особенно важно, так как без своевременной диагностики и лечения ДР может привести к необратимой потере зрения. Ключевое значение в её профилактике имеет соблюдение здорового образа жизни, постоянный контроль уровня глюкозы в крови и регулярные медицинские осмотры.

Икрамов Отабек Исакович, Шовалиев И.Х.

38-40

2025-08-11

INGLIZ TILINI O‘QITISHDA ZAMONAVIY PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISHNING AHAMIYATI

Mazkur maqolada ingliz tili ta’limi jarayonida zamonaviy multimedia texnologiyalaridan foydalanishning dolzarbligi yoritiladi. Tezkor ijtimoiy-madaniy o‘zgarishlar sharoitida ingliz tilini samarali o‘zlashtirishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining (AKT) roli sezilarli darajada ortib bormoqda. Tadqiqot davomida ilmiy-uslubiy manbalar, dissertatsiyalar va monografiyalar tahlil qilinib, ingliz tili ta’limida AKTdan foydalanishning amaliy va nazariy jihatlari aniqlangan. Bugungi yondashuv shuni ko‘rsatadiki, ingliz tilini o‘rgatishda zamonaviy texnologiyalarning integratsiyasi muhim o‘rin tutadi.

Ashurova Moxichehra Oybek qizi

41-43

2025-08-11

ESTRАDА XОNАNDАLАRINI TАYYОRLАSHDА ZАMОNАVIY PEDАGОGIK YОNDАSHUVLАR

Mаqоlаdа estrаdа xоnаndаligini о‘qitishdа qо‘llаnilаyоtgаn zаmоnаviy pedаgоgik metоdlаr vа innоvаtsiоn yоndаshuvlаr tаhlil qilinаdi. Shuningdek, оvоz ustidа ishlаsh, sаhnа mаdаniyаti, vоkаl texnikа, imprоvizаtsiyа, vа rаqаmli texnоlоgiyаlаr yоrdаmidа о‘qitishning sаmаrаli yо‘llаri kо‘rib chiqilаdi.

Urazaliyev Bobur Rajabovich

44-46

2025-08-11

AKT VOSITALARI VA O‘YIN TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA INGLIZ TILINI OʻQITISH SAMARADORLIGI

Ushbu maqolada multimedia dasturlari asosida ingliz tilini oʻqitish texnologiyalari oʻquvchilar uchun samarali va qiziqarli oʻqish muhitini yaratadi. Ushbu yondashuvlar orqali oʻquvchilar tilni osonroq oʻzlashtiradilar va oʻz bilimlarini amaliyotda qoʻllash imkoniyatiga ega boʻladilar.

Xo'jayorova Gulmira Uzoqmurot qizi

47-49

2025-08-11

QASHQADARYO VILOYATIDA RAQAMLI MARKETING VOSITALARIDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGI VA YANGI TENDENSIYALAR

Maqolada Qashqadaryo viloyatidagi sanoat korxonalari uchun raqamli marketing mexanizmlarining qo‘llanilishi va samaradorligi tahlil qilingan. Tadqiqotning asosiy maqsadi mintaqadagi sanoat korxonalari tomonidan raqamli marketing vositalaridan qanday foydalanilishini aniqlash va ularning samaradorligini baholashdan iborat. Ushbu tahlil viloyatdagi sanoat sektori uchun raqamli marketing strategiyasini optimallashtirishga yordam beradi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, Qashqadaryo viloyatidagi ko‘plab sanoat korxonalari raqamli marketing mexanizmlaridan cheklangan darajada foydalanmoqda va bu ularning bozor raqobatidan orqada qolishiga sabab bo‘lmoqda. Tahlil qilinayotgan korxonalar orasida raqamli marketing strategiyalarining samaradorligi ham ajralib turadi, ba’zi korxonalar ilg‘or texnologiyalarni joriy qilgan bo‘lsa, boshqalari buni qilishda qiynalmoqda. Tadqiqotda raqamli marketing mexanizmlarini qo‘llash darajasini oshirish bo‘yicha tavsiyalar ham kiritilgan.

Ochilov Javlonbek Ismoil o'g'li

50-56

2025-08-12

TADBIRKORLIK SUBYEKTLARI USTAV FONDINI SHAKLLANTIRISH TARTIBI

Mazkur tezisda tadbirkorlik subyektlari turlari, tadbirkorlik subyektlarini qonun hujjatlarida belgilangan ta’sis etish tartibi, ularning ustavi tarkibi, ustav fondini shakllantirish tartibi haqida ma’lumotlar keltirilgan.

Maxmudov Sherali Xayitovich

57-60

2025-08-12

ОЦЕНКА ТКАНЕВОЙ РЕАКЦИИ КРАЕВОГО ПАРОДОНТА НА РЕТРАКЦИЮ С УЧЕТОМ БИОТИПА ДЕСНЫ

Точная и бережная работа с краевым пародонтом является ключевым условием успеха терапевтических, ортопедических и ортодонтических вмешательств. В клинической практике нередко требуется кратковременное смещение (ретракция) десневого края и раскрытие десневой борозды для обеспечения сухого поля, визуализации границ препарирования и получения высококачественного оттиска или интраорального скана.

Алиева Назокат Муратджановна , Нормуродова Малохат Илес кизи

61-63

2025-08-12

МОДЕЛИРОВАНИЕ РИСКА И ИНТЕНСИВНОСТИ БОЛИ ПРИ ПОСТГЕРПЕТИЧЕСКОЙ НЕВРАЛГИИ ПО ДАННЫМ КЛИНИКИ И БИОМАРКЕРАМ КРОВИ

Патофизиология ПГН многофакторна и включает поражение дорзальных корешков и ганглиев вследствие реактивации вируса варицелла-зостер, периферическую и центральную сенситизацию, нейровоспаление с участием провоспалительных цитокинов и глиальной активации, а также нарушения восходящих и нисходящих антиноцицептивных путей. Клиническая фенотипическая вариабельность (интенсивность и качество боли, аллодиния, гипералгезия, дисестезии), разный дерматомный паттерн (в т. ч. поражение ветви n. ophthalmicus), степень тяжести острой фазы и сроки начала противовирусной терапии обуславливают неодинаковый риск формирования и выраженности ПГН.

Сулаймонов Муроджон Насирович, Хайдарова Дилдора Кодировна

64-66

2025-08-12

ТЎМТОҚ ҚАТТИҚ ЖИСМЛАР ТАЪСИРИДА ҚОВУРҒАЛАР СИНИШИНИНГ МОРФОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ

Қовурғалар синишларининг турли жиҳатлари бўйича тиббиётнинг бир неча соҳалари вакиллари томонидан кўплаб тадқиқотлар олиб борилмоқда. Дунё миқёсида ўтмас жисмлар таъсирида содир бўладиган қовурғалар синишлари жарроҳаттик шикастланишларнинг энг кенг тарқалган турларидан бири ҳисобланади ва жиддий тиббий-ижтимоий муаммо сифатида қаралади. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг маълумотларига кўра, жарроҳаттик шикастланишлар натижасида йилига 5 миллиондан ортиқ одам вафот этади ва 50 миллион киши турли даражадаги ногиронликка дучор бўлади. Бунинг ичида қовурғалар синишлари кўкрак қафаси шикастланишларининг 60-90% ини ташкил этади ва кўпинча ички органларнинг жиддий шикастланишлари билан бирга келади.

Шаробиддинов Зафар Гайибоевич

67-69

2025-08-12

OPTIMIZATION OF OUTCOMES OF PERCUTANEOUS CORONARY INTERVENTIONS IN PATIENTS WITH CORONARY ARTERY DISEASE AND CHRONIC KIDNEY DISEASE

Coronary artery disease (CAD) and chronic kidney disease (CKD) are two major conditions frequently encountered in clinical practice, particularly among elderly patients. According to multiple studies, approximately 30–40% of patients with CKD also suffer from CAD, while up to 50% of CAD patients exhibit signs of CKD. CKD significantly increases the risk of developing CAD, especially in advanced stages, where cardiovascular morbidity is 2–4 times higher compared to individuals with normal renal function. Patients with concurrent CAD and CKD often present with increased arterial hypertension, dyslipidemia, systemic inflammation, water-electrolyte imbalance, and elevated liver and kidney enzyme levels. Performing percutaneous coronary intervention (PCI) in such patients requires an integrated approach, taking into account drug interactions, renal protection strategies, and careful monitoring of blood pressure, serum urea, creatinine, and glucose. Despite the clinical importance, there is still a lack of research focused on the impact of CKD on PCI outcomes, particularly in the Uzbek population.

M.O. Mahmudbekov , M.M. Zufarov

70-71

2025-08-13

MIGRATSION JARAYONLAR VA JAMIYATDAGI MADANIY PLURALIZM

Ushbu tezis migratsion jarayonlar va zamonaviy jamiyatlardagi madaniy pluralizmning shakllanishi va rivojlanishi o‘rtasidagi murakkab munosabatlarni o‘rganadi. Migratsiyaning madaniy xilma-xillikka qo‘shgan hissasi, ijtimoiy identitetlarning o‘zgarishi hamda anʼanaviy millatchilik va ijtimoiy birdamlik konsepsiyalariga kiritayotgan chaqiriqlari tahlil qilinadi. Tezis madaniy pluralizm natijasida yuzaga keladigan imkoniyatlar va ziddiyatlarga eʼtibor qaratib, ijtimoiy integratsiya, madaniyatlararo muloqot va siyosatshunoslik nuqtai nazaridan muhim masalalarni ko‘taradi. Interdisipliner tadqiqotlarga tayangan holda, tezis xilma-xillikni qamrab oluvchi boshqaruv modellarining zarurligini, shuningdek, umumiy qadriyatlar va o‘zaro hurmat muhitini yaratish lozimligini taʼkidlaydi. Shuningdek, madaniy pluralizm bilan bog‘liq ijtimoiy-siyosiy muammolar, shu jumladan nizolar va kollektiv identitetlarni kelishish jarayonlariga oid masalalar yoritiladi hamda ko‘p madaniyatli jamiyatlarni boshqarish bo‘yicha barqaror strategiyalar haqida fikrlar bildiriladi.

Mirzayev Buniyot Shokirjonovich

72-77

2025-08-13

O`QUVCHILARNI HARAKATGA DOIR MASALALAR YECHISHGA O`RGATISH USULLARI

Maqolada o’quvchilarni harakatga oid masalalarni oson yechish usullari haqida munozara olib boramiz. Bunda o’quvchilar masalalarni tez, to’g’ri va oson yecha boshlaydi.

Boymanov Hoshim Isroilovich

78-82

2025-08-13

BOLALARDA YO‘L HARAKATI XAVFSIZLIGIGA OID TUSHUNCHALARNI SHAKLLANTIRISHDA PEDAGOGIK MAHORATNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Tezisda bolalarda yo‘l harakati xavfsizligi haqidagi tushunchalarni shakllantirish jarayonida pedagogik mahoratning mazmuni va mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqot ijtimoiy o‘rganish nazariyasi, rejalashtirilgan xulq-atvor nazariyasi, “xavfsiz tizim” konsepsiyasi hamda tajribaviy o‘qish modeli asosida olib borildi. Dalillar shuni ko‘rsatadiki, yuqori pedagogik mahorat faqat qoidalarni yetkazish bilan cheklanmaydi; u bolada riskni idrok etish, diqqatni boshqarish, emotsional o‘zini tutish va fuqarolik mas’uliyati kabi ko‘p komponentli kompetensiyalarni uyg‘un shakllantiradi. O‘qituvchining shaxsiy namunasi, nutq va muloqotning tarbiyaviy ohangi, real vaziyatga yaqin simulyatsiya va interaktiv kuzatish, oilaviy hamkorlik, KAP (bilim–munosabat–amaliyot) asosidagi baholash hamda mahalla va maktab muhitining moslashtirilishi bitta yaxlit ta’sir tizimini hosil qiladi. Xulosa sifatida, yo‘l harakati xavfsizligiga oid tushunchalarni barqaror shakllantirish o‘qituvchining refleksiv amaliyoti va fanlararo integratsiyani talab etishi, natijalar esa darsdan tashqaridagi siyosiy-infratuzilmaviy choralarga bog‘langanda kuchayishi asoslanadi.

Ergashev Nurmuhammad Jalilovich

83-85

2025-08-13

ГЕМОКОЛИТ БИЛАН КЕЧГАН ЎТКИР ИНФЕКЦИОН ДИАРЕЯЛАРДА ЎТКИР БУЙРАК ЗАРАРЛАНИШИ ОМИЛЛАРИ

Дунё инфекционист ва педиатларининг асосий муаммоларидан бири бу болалар орасида ўткир ичак инфекциялари тарқалганлигидир ва унинг натижасида жахон буйлаб тахминан 20 миллиард диарея холатлари кайд этилишидир [1].  Хар йили 5 ёшгача бўлган болалар орасида тахминан 1,9 миллиондан паст бўлмаган ўлим кузатилади, айникса ривожланаётган мамлакатларда. Хозирда соғлиқни сақлаш тизими ҳар йили турли ёшдаги болаларда ўткир ичак инфекцияларининг оғир шакллари юқори даражаларини қайд этади [2,3,4].

Илмира Абдуллаевна Имамова, Ситора Голибжановна Саидова

86-89

2025-08-13

KO‘P O‘ZGARUVCHILI FUNKSIYALARNI DIFFERENSIALLASH

Ko‘p o‘zgaruvchili funksiyalarni differensiallash matematik analizning muhim bo‘limlaridan biri bo‘lib, ko‘p o‘zgaruvchili argumentli funksiyalarning o‘zgarish tezligini va lokal xususiyatlarini o‘rganishga xizmat qiladi. Ushbu mavzuda qisman hosilalar, gradient, differensial va ularning geometrik hamda fizik talqinlari tahlil qilinadi. Shuningdek, differensiallashning zanjir qoidasi, yo‘nalishli hosila va to‘la differensial tushunchalari kiritilib, ularning amaliy masalalarni yechishda qo‘llanilishi ko‘rib chiqiladi. Bu bilimlar matematik modellashtirish, optimallashtirish, fizik jarayonlarni tahlil qilish va muhandislik hisoblarida muhim ahamiyatga ega.

Ismailov Asqar Jaxangirovich

90-91

2025-08-13

DEBAT METODINING INGLIZ TILI TA’LIMIDA O’QUVCHILARNING IJODIY VA KOMMUNIKATIV POTENTSIALINI RIVOJLANTIRISHDAGI MUHIM O’RNI

Ushbu maqola ingliz tili ta’limida debat metodining o’quvchilarning til ko’nikmalari, tanqidiy fikrlash va ijtimoiy muloqot qobiliyatlarini rivojlantirishdagi rolini o’rganadi. Debat uslubi o’quv jarayonini interaktiv va qiziqarli qilish orqali o’quvchilarning motivatsiyasini oshiradi, ularning so’z boyligini kengaytiradi va real hayotiy kontekstlarda tilni qo’llash imkonini beradi. Maqolada metodning afzalliklari, qiyinchiliklari va ularni bartaraf etish yo’llari tahlil qilinadi. Shuningdek, debatning ta’limdagi samaradorligini oshirish uchun zamonaviy texnologiyalardan foydalanish bo’yicha takliflar beriladi. Maqola ilmiy konferensiyalarda ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan muhokamalarga hissa qo’shishni maqsad qiladi.

Yusupova Shirinoy Ortig`ali qizi

92-93

2025-08-13

OʻZBEKISTONNING BARQAROR IQTISODIY RIVOJLANISHI SHAROITIDA DAVLAT MULKINI XUSUSIYLASHTIRISH JARAYONLARINI BOSHQARISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Mazkur maqolada “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasi doirasida davlat mulkini xususiylashtirish va iqtisodiyotni liberallashtirishga qaratilgan islohotlar yoritilgan. Xususan, davlat ishtirokidagi korxonalarni transformatsiya qilish, nodavlat sektor ulushini oshirish va davlat aktivlarini ochiq savdolar orqali xususiylashtirish jarayonlari tahlil etilgan. 2024-yil 14-fevralda qabul qilingan “Davlat mulkini xususiylashtirish toʻgʻrisida”gi Qonunning asosiy qoidalari, ochiqlik va shaffoflik prinsiplariga asoslangan yangi mexanizmlar bayon etilgan. Mavzuga oid statistik maʼlumotlar orqali islohotlarning real natijalari koʻrsatib berilgan.

Bekchanov Ruslan Ambiyatovich

94-98

2025-08-14

IMPROVING RESULTS IN MULTI-CLASS CLASSIFICATION FOR IMBALANCED DATA BY ASSIGNING WEIGHTS TO CLASSES BASED ON MACHINE LEARNING MODELS

This study analyzed strategies for assigning weights to classes in the problem of imbalanced classification and elucidated the theoretical and practical aspects of applying these strategies in ensemble and neural network models. The imbalance in the proportion of classes for rare positive cases of medical diagnostics, the low result of the accuracy indicator, as a result, leads to a decrease in the results of the assessment criteria of the minority class recall in the models and is eliminated by assigning weight to the classes of the models to prevent the occurrence of an incorrect diagnosis. This study describes the weighted gradient-Hessian approach for gradient boosting family algorithms such as LightGBM and HistGradientBoosting, as well as weighted cross-entropy and, when necessary, threshold-moving and calibration methods for MLP. In mathematical form, the updating of leaf values using the Newton step, the calculation of cumulative gradients at the histogram bin level, and cross-entropy weighting for MLP based on output logits are presented. Additionally, boosting and weighted derivatives are included.

Shokhrukh Sariyev , Gulchekhra Miqiyeva

99-102

2025-08-15

FRAZEOLOGIK BIRLIKLAR ORQALI YOSHGA BO‘LGAN MADANIY MUNOSABAT: MILLIY MENTALITET TALQINI

Mazkur maqolada turli tillardagi frazeologik birliklar asosida inson yoshiga nisbatan bo‘lgan madaniy va ijtimoiy munosabatlar tahlil qilinadi. Jumladan, o‘zbek tilidagi “sakkizda sakkizlik”, “o‘ttizdagi o‘zbek”, “qirqqa kirgan” kabi birikmalar, rus, ingliz va boshqa tillardagi ekvivalentlar bilan qiyoslab, milliy mentalitetdagi yoshga bo‘lgan qarashlar o‘rganiladi. Tadqiqotda yosh tushunchasining ijtimoiy qadriyatlar, urf-odatlar va jamiyatdagi mavqe bilan bog‘liqligi frazeologik misollar orqali yoritilgan. Maqolada madaniyatlararo tafovutlar va umumiyliklar aniqlanib, frazeologizmlar lingvokulturologik yondashuv asosida tahlil etiladi.

Xamrakulova Sabina Feyruzxanovna

103-104

2025-08-15

PRAGMATICS AND FUNCTION OF PHRASEOLOGICAL UNITS IN SHAKESPEARE’S DRAMATIC WORKS

This article examines the pragmatic functions and communicative roles of phraseological units in William Shakespeare's dramatic works. Through corpus linguistic analysis of selected plays including Hamlet, Macbeth, and King Lear, the research identifies how Shakespeare employed idiomatic expressions, proverbs, and formulaic phrases to enhance character development, advance plot dynamics, and create multilayered meanings. The findings reveal that phraseological units serve as powerful tools for encoding cultural knowledge, establishing social hierarchies, and facilitating audience comprehension while maintaining poetic complexity. The study contributes to understanding Shakespeare's linguistic innovation and the pragmatic dimensions of Early Modern English dramatic discourse.

Nargiza Abbasova, Mushtariybegim Abduvaliyeva

105-108

2025-08-18

IJTIMOIY MOBILLIK VA FUQAROLIK JAMIYATI INSTITUTLARI

Zamonaviy jamiyat rivojlanishini tahlil etishda ijtimoiy mobillik va fuqarolik jamiyati institutlari tushunchalari o‘zaro chambarchas bog‘liqdir. Ijtimoiy mobillik – shaxs yoki ijtimoiy guruhning jamiyat ierarxiyasida yuqoriga ko‘tarilishi, pastga tushishi yoki boshqa qatlamga o‘tishi jarayonini anglatadi. Fuqarolik jamiyati institutlari esa davlatdan mustaqil faoliyat yurituvchi va jamiyatning turli qatlamlari manfaatlarini ifoda etuvchi ijtimoiy tashkilotlar, uyushmalar va birlashmalardir. Ushbu ikki omilning uyg‘unligi jamiyatda adolat, tenglik va barqarorlikni ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi.

Karimova Lola Muzafarovna

109-110

2025-08-18

QISHLOQ XO‘JALIGIDA DRONLARNING O‘SIB BORAYOTGAN O‘RNI

Mazkur tezisda qishloq xo‘jaligida dron texnologiyalarining qo‘llanilishi va ularning aniq dehqonchilikdagi (precision agriculture) afzalliklari tahlil qilinadi. Dronlar yordamida dalalarni yuqoridan monitoring qilish, o‘simlik salomatligini baholash, suv va o‘g‘itni optimallashtirilgan tarzda taqsimlash imkoniyatlari yoritiladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, dronlar yordamida fermer xo‘jaliklarida resurslardan oqilona foydalanish va hosildorlikni oshirishga erishilmoqda.

Rasulov Shermuhammad Abdumanon o‘g‘li

111-112

2025-08-19

THE INFLUENCE OF SOCIAL MEDIA ON CONTEMPORARY UZBEK VOCABULARY

In the modern world, there is hardly any sphere untouched by the influence of social media. Communication, like other aspects of life, has been significantly reshaped by digital technologies. As Aitchison (1992) notes, “There can never be a moment of standstill in language, just as little as ceaseless thought of men.” Language has always evolved due to a variety of factors, including wars, migration, trade with other cultures, and media such as television and newspapers. However, the emergence of social media platforms such as Facebook, Telegram, Instagram, and TikTok has globally transformed both communication and linguistic patterns.

Gulasal Fayziyeva

113-115

2025-08-19

ПРОГНОСТИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ ПОКАЗАТЕЛЕЙ РЕМОДЕЛИРОВАНИЯ ПРИ СТЕНОЗЕ МИТРАЛЬНОГО КЛАПАНА ПОСЛЕ КАТЕТЕРНОЙ БАЛЛОННОЙ МИТРАЛЬНОЙ ВАЛЬВУЛОПЛАСТИКИ

провести эхокардиографическую оценку состояния митрального клапана до и после операции катеторной баллонной митральной вальвулопластики (БМВ) среди пациентов со стенозом митрального клапана.

Хамдамов С.К., Зуфаров М.М., Им В.М.

116-117

2025-08-19

HOLATGA BOG’LIQ IMMIGRATSIYALI GALTON-VATSON JARAYONINING HOSIL QILISH FUNKSIYALARI HAQIDA

Holatga bog’liq immigratsiyali Galton-Vatson tarmoqlanuvchi jarayonini quyidagicha tushunish mumkin.

Negmatova Kamola

118-119

2025-08-21

BOSHQARUV KOMPETENTLIGI TUSHUNCHASINING MAZMUNI

Ma’lumki, harbiy xizmatchilarining boshqaruv faoliyatida yuqori natijalarga erishishi, boshqaruv funksiyalarini bajarish, boshqaruv qarorlarini qabul qilish va amalga oshirish samaradorligi ularning yuqori darajadagi professionalligi va malakaga ega ekanligi bilan belgilanadi. Mamlakatimizda davlat fuqarolik xizmatiga qo‘yiladigan ushbu talab qonun bilan mustahkamlangan. Biroq, shuni inobatga olish kerakki, “normativ-huquqiy asos” tushunchasi yuridik fanning aniq belgilangan sub’yekt faoliyati sohalaridagi termin va kategoriyalarda shakllanadi hamda ijro etuvchi hokimiyatni tuzish tartibi va tamoyillarini, alohida davlat vakolatlarini taqsimlashni belgilaydi.

Ravshan Ashurov

120-122

2025-08-22

BOLALARDA ALLERGIK KASALLIKLAR (BRONXIAL ASTMA VA ATOPIK DERMATIT)NI DAVOLASHDA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR

Pediatriyada allergik kasalliklar eng ko‘p uchraydigan surunkali patologiyalar qatoriga kiradi. Ular orasida bronxial astma va atopik dermatit eng keng tarqalgan bo‘lib, bolalar sog‘lig‘iga sezilarli darajada ta’sir ko‘rsatadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma’lumotlariga ko‘ra, dunyo aholisining 15–20 foizi turli xil allergik kasalliklardan aziyat chekadi, ulardan katta qismini aynan bolalar tashkil etadi. O‘zbekistonda ham bu ko‘rsatkich yil sayin ortib bormoqda.

Sanoqulova Rayhonbini Otabek qizi, Berdiyeva Gulrux Nuridinovna

123-125

2025-08-22

FRIENDSHIP-BASED COLLOCATIONS IN UZBEK AND ENGLISH: A COMPARATIVE LINGUOCULTURAL STUDY

This paper investigates the phenomenon of friendship-based collocations in Uzbek and English. Collocations related to friendship are not only linguistic units but also carriers of cultural values and worldviews. The study employs comparative and descriptive methods, drawing on proverbs, idioms, literary works, and corpus data to identify key similarities and differences. Uzbek collocations tend to highlight loyalty, sacrifice, and moral duty, while English collocations emphasize companionship and emotional intimacy. The results reveal both universal and culture-specific patterns, contributing to our understanding of how language encodes cultural attitudes towards friendship.

Gulsunoy Soatova

126-128

2025-08-23

LAW ENFORCEMENT MEASURES AGAINST CHILD TRAFFICKING IN UZBEKISTAN: PROGRESS AND CHALLENGES IN LEGAL FRAMEWORK IMPLEMENTATION

This study examines the law enforcement measures implemented by Uzbekistan to combat child trafficking from 2019 to 2024. The findings reveal significant progress in legal reforms and international collaboration, particularly through partnerships with UNODC and enhanced training programs for law enforcement officers. However, challenges persist in victim identification, prosecution rates, and addressing structural vulnerabilities affecting children in poverty. The study concludes that while substantial improvements have been achieved, continued focus on capacity building, victim-centered approaches, and addressing socioeconomic root causes remains essential for comprehensive child trafficking prevention.

Shodiya Ismoilova

129-133

2025-08-23