Педагогика и психология в современном мире: теоретические и практические исследования

Эффективность и безопасность отбеливания зубов в амбулаторной практике напрямую зависят от выбранного протокола процедуры. Несмотря на существующие стандартизированные методики, в клинической практике часто встречаются случаи недостаточной предсказуемости результата, кратковременной гиперчувствительности и неравномерного осветления зубов. Совершенствование и оптимизация протоколов отбеливания позволяют учитывать индивидуальные особенности пациента, повышать эффективность процедур и снижать риск осложнений. Практическая значимость таких исследований заключается в возможности стандартизировать процессы отбеливания, улучшить качество амбулаторного обслуживания и повысить удовлетворённость пациентов результатами лечения.

В данной статье рассматриваются теоретические и методологические основы анализа эффективности инновационной деятельности. Раскрываются ключевые принципы, обеспечивающие объективную оценку инновационных процессов и результатов: системность, комплексность, научная обоснованность, сопоставимость, адаптивность и результативность. Особое внимание уделяется необходимости использования комбинации количественных и качественных методов, а также учета внешних и внутренних факторов. Обоснованы подходы к формированию целостной системы анализа, направленной на повышение эффективности инновационного развития организаций и экономики в целом.

Ushbu maqolada “Adabiyotshunoslik nazariyasi”ga oid asosiy tushunchalarni o‘qitishning metodologik asoslari yoritiladi. Tadqiqotda adabiy-nazariy bilimlarni shakllantirishda kompetensiyaviy yondashuv, tizimli-ta’limiy model va interfaol metodlarning o‘rni ilmiy asosda tahlil qilingan. Shuningdek, o‘quvchilarda badiiy matnni tahlil qilish, nazariy kategoriyalarni anglash va ularni amaliy tatbiq etish ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qiluvchi samarali pedagogik texnologiyalar yoritiladi. Maqolada nazariy tushunchalarni bosqichma-bosqich o‘zlashtirish prinsiplari, tayanch kategoriyalar (syujet, kompozitsiya, konflikt, obraz, poetik til va boshqalar)ni o‘rgatishda didaktik yondashuvlar hamda o‘quv jarayonida integrativ-uslubiy yechimlardan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari adabiyotshunoslik ta’limi samaradorligini oshirish, o‘quvchilar tafakkurini rivojlantirish va ijodiy tahlil kompetensiyasini mustahkamlashga qaratilgan metodik tavsiyalarni taklif etadi.

Ma’lumki, ta’limning barcha bosqichlarida badiiy adabiyot va uning imkoniyatlarida foydalaniladi. Adabiyot darsida eng asosiy obyekt bu – badiiy matn. Shunday ekan, adabiyot oʻqitish metodikasiga xos boʻlgan tamoyillarni tushunish va ularni adabiyot darslarida ongli qoʻllay olish uchun adabiyot oʻqituvchisidan birinchi navbatda matn, xususan, badiiy matn mutolaasi jarayonining ilmiy asoslarini tushunish talab qilinadi. Mutolaa – oʻziga xos gʻayrioddiy jarayon.mazkur maqolada mutolaaning muhim bosqichlari, o‘quvchini badiiy matn mutolaasiga tayyorlash haqida metodik yondashuvlar haqida fikr yuritiladi.

Ushbu maqolada maktab ta’limida jadidlar ijodini o‘qitishning metodik asoslari, ayniqsa milliy qadriyatlarni tushunish kompetensiyasi bilan uyg‘un holda qo‘llanishi tahlil qilinadi. Tadqiqotda jadidlar – Behbudiy, Avloniy, Fitrat, Cho‘lpon, Qodiriy kabi ma’rifatparvar ijodkorlarning merosi o‘quvchilarda milliy o‘zlikni anglash, tanqidiy fikrlash, ma’naviy-axloqiy qadriyatlarni tushunish va ijtimoiy faollikni rivojlantirishdagi o‘rni yoritiladi. Maqolada o‘quvchilarning milliy qadriyatlarni tushunish kompetensiyasi doirasida o‘zlashtiradigan tarkibiy elementlar — milliy madaniyat unsurlari, milliy identitet, axloqiy-ma’naviy qarashlar, intermadaniy qiyoslash ko‘nikmalari va milliy merosga mas’uliyat hissi kabi jihatlar ilmiy-metodik asosda sharhlanadi.

Science textbooks intended for primary and secondary school children are vital for foundational education. However, their instructional success fundamentally relies on Readability—the ease with which the text can be processed and understood. This readability is primarily determined by two interconnected linguistic factors: Vocabulary Load (the density of new, specialized, or low-frequency words) and Conceptual Density (the number of core scientific ideas introduced per paragraph or page). This article explores the metrics used to measure these factors and examines their critical role in managing a student's Cognitive Load and ensuring audience retention. Understanding these structural choices not only improves textbook design and curriculum development but also helps bridge the gap between complex scientific concepts and successful student comprehension, ultimately leading to stronger educational outcomes in STEM subjects.

Bizga ma’lumki, kichik maktab yoshidagi o‘quvchilarning tafakkuri mantiqiy fikrlash, mulohaza yuritish, hukm va xulosa chiqarish, taqqoslash, tahlil qilishning turli usullarini qo‘llashdek o‘ziga xos xususiyatlari bilan maktabgacha yoshdagi bolalardan farq qiladi. Ya’ni kichik maktab yoshidagi bolalar yaqqol obrazlarga suyanib mulohaza yuritadilar va bu ularning yaqqol-obrazli tafakkuri mavhum tafakkurdan ma’lum darajada ustun turishini ko‘rsatadi. Biroq bu jarayon qachonki yuqori darajada rivojlangan bo‘ladi, qachon ularda bilish jarayonlari yuqori daraja o‘sib borsa. Bolalarning bilish jarayonlarini o‘stirishda esa pedagogik jarayon oldiga juda katta mas’uliyatli vazifa yuklanadi.

Autizmli bolalarda nutq rivojlanishi murakkab jarayon bo‘lib, uni korreksiya qilish logopeddan keng qamrovli yondashuvni talab etadi. Ushbu maqolada autizmli bolalarning nutq rivojlanishidagi kechikishlar va uning sabablari, rivojlanish jarayonida qo‘llaniladigan samarali pedagogik va terapevtik yondoshuvlar haqida so‘z boradi. Shuningdek, maqolada logopedning  ota-onalar va pedagog-tarbiyachilar bilan uzviy hamkorligi yuzasidan tavsiyalar, bolalar bilan samarali ishlashiga yordam beradigan metodlar keltirilgan.

Maqolada zamonaviy jamiyat sharoitida qadriyatlar transformatsiyasini yuzaga keltiradigan omillar, ushbu jarayonning ilmiy hamjamiyat tomonidan oʻrganilganlik darajasi, uning ijtimoiy amalga oshish mexanizmlari hamda mazkur sohada olib borilayotgan tadqiqotlarning ilmiy jihatdan dolzarb va ahamiyatli ekanligi keng yoritilgan.

Tezisda badiiy asar matnida muhim ahamiyatga ega bo‘lgan badiiy  o‘xshatishlarning o‘ziga xos xususiyatlari haqida  fikr yuritiladi. Tilshunoslikda umumnutq va badiiy o‘xshatishlar va ularning o‘ziga xosliklari haqida turli mulohazalar keltirilib izohlanadi. Abdulla Oripovning o‘xshatishlardan foydalanish mahorati haqida fikr yuritiladi

Ushbu maqolada xotin- qizlarni xotin-qizlarni xuquqlarini himoya qilish va jamiyatda gender tengligini amalga oshirish sohasidagi yutuqlarga qamay, zamonaviy jamiyatda oilaviy zo‘ravonlik oilaviy munosabatlarda keng tarqalganligicha qolayotganligi, bu jiddiy ijtimoiy psixologik muammo ekanligini hamda jabrlanuvchining psixologik holatiga uzoq muddatli salbiy ta’siri xaqida so‘z boradi. Shuningdek, oilaviy zo‘ravonlik holatlarini oldini olishda shifokorlarning roli e’tirof etiladi.

Maqolada ingliz tilidagi kambag‘allik konsepti doirasida ishlatiladigan frazeologik birliklar tahlil qilinadi. Tahlil qilingan birliklar orqali iqtisodiy nochorlik, ijtimoiy tengsizlik, boylik va manmanlik orasidagi bog‘liqlik, shuningdek, moliyaviy beqarorlik sharoitida yashash holatlari yoritiladi. Ushbu birliklarning ingliz adabiyotidagi qo‘llanishi asosida ularning ijtimoiy kontekstdagi funksiyalari ochib beriladi. Tadqiqot natijalari ushbu til vositalarining nafaqat lingvistik, balki sotsiokulturniy va axloqiy mazmun yuklayotganini ko‘rsatadi.

Ushbu tezis kichik maktab yoshidagi bolalarda emotsional intellektning rivojlanishi va unga ta’sir etuvchi psixologik, pedagogik hamda ijtimoiy omillarnining samaradorligini tahlil qiladi. Sharh zamonaviy ilmiy yondashuvlar: kognitiv, aralash, neyropsixologik, ijtimoiy-o‘rganish va ta’limga asoslangan (SEL Social-Emotional Learning) modellarni yoritadi.

Педагогическая модель выполняет функцию упрощенного, но теоретические обоснованного описания реального педагогического процесса. Благодаря этому позволяет анализировать, прогнозировать и конструировать образовательные ситуации. В структуру модели входят целевой, содержательный, технологический и результативный компоненты, отражающие логику проектирования педагогической деятельности. Педагогическая модель усовершенствования методики коррекционной работы по развитию фразовой речи у слабовидящих младших школьников

Ushbu maqola musiqa va musiqa terapiyasining inson ruhiy salomatligiga ta’sirini o‘rganadi. Musiqa hissiyotlarni tartibga solish, stress va xavotirni kamaytirish, depressiya bilan kurashish, diqqat va xotirani yaxshilash kabi foydali xususiyatlarga ega ekanligi ko‘rsatildi. Tadqiqot natijalari musiqa terapiyasining ruhiy va jismoniy salomatlikni qo‘llab-quvvatlashdagi muhim rolini tasdiqlaydi.

Ushbu tezisda chet tillarini o‘rganish jarayonida motivatsiya va emotsional barqarorlikning o‘zaro bog‘liqligi yoritilgan. Motivatsiyaning turlari, emotsional barqarorlikning ta’lim jarayoniga ta’siri, til o‘rganuvchilarda uchraydigan psixologik muammolar va ularni bartaraf etish strategiyalari tahlil qilingan. Shuningdek, motivatsiyani oshirish hamda emotsional barqarorlikni mustahkamlashga doir amaliy tavsiyalar berilgan.

Ushbu maqola zamonaviy ingliz nutqida metafora va metonimiya mexanizmlarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqot kognitiv lingvistika va leksik semantika nazariyalari asosida olib borilgan. Maqolada metafora va metonimiyaning leksik birliklar, kontekst va nutqdagi funksional roli ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ularning zamonaviy nutqdagi kommunikativ samaradorligi, tushunarlilik va madaniy kontekstga bog‘liqligi tadqiq etiladi. Tadqiqot metodlari sifatida korpus tahlili, matnli misollar va kognitiv tahlil ishlatilgan. Natijalar metafora va metonimiyaning zamonaviy ingliz tilidagi o‘rni va semantik o‘zgarishlarni aniqlashga yordam beradi.

Ushbu maqola ingliz tilida so‘zlarni to‘g‘ri talaffuz qilishning ahamiyatini va usullarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Talaffuz – samarali muloqotning asosiy omili bo‘lib, noto‘g‘ri talaffuz tushunmovchiliklarga, chalkashliklarga va nutqda ishonchsizlikka olib kelishi mumkin. Maqolada talaffuzni yaxshilashning turli usullari ta’kidlangan: fonetik belgilarni tushunish, so‘zdagi urg‘u va intonatsiyani to‘g‘ri qo‘llash, tinglash va takrorlash mashqlari. Zamonaviy texnologik vositalar, masalan, mobil ilovalar, onlayn lug‘atlar va interaktiv platformalar talaffuzni rivojlantirishda muhim resurs sifatida ko‘rsatildi. Shuningdek, ona tili nutqchilarini tinglash, real nutq materiallari bilan shug‘ullanish va muntazam mashq qilish orqali nutq ravonligi va aniqligini oshirish mumkinligi ta’kidlangan. Maqolada real hayot misollari, mashhur shaxslarning so‘zlari va amaliy strategiyalar keltirilgan bo‘lib, to‘g‘ri talaffuz nafaqat lingvistik ko‘nikma, balki akademik muvaffaqiyat, professional rivojlanish va global muloqotda ijtimoiy muvaffaqiyat uchun muhim element ekanligi ko‘rsatilgan.

В данной статье анализируется роль информационно-коммуникационных технологий (ИКТ) в образовательном процессе и их влияние на развитие компетенций преподавателя. Автор освещает положительное воздействие ИКТ на профессиональные, методические, коммуникативные и личностные компетенции педагога. Особое внимание уделяется роли ИКТ в развитии навыков самостоятельного обучения у учащихся, интеграции цифровых ресурсов, онлайн-платформ и интерактивных инструментов в учебный процесс. В статье научно обоснованы требования к современному педагогу, включающие цифровую грамотность, инновационное мышление, творческий подход и непрерывное саморазвитие.

Ushbu ilmiy maqolada evristik ta’limning bo‘lajak tarbiyachi-pedagoglarning kasbiy rivojlanishidagi o‘rni, ahamiyati va metodik asoslari chuqur nazariy hamda ilmiy-metodologik yondashuvlar asosida tahlil qilinadi.

Ta’lim sohasini butunlay yangilash, eng avvalo, o‘qituvchining kasbiy tayyorgarlik tizimi va xarakterini tubdan o‘zgartirish jamiyatimiz ijtimoiy-iqtisodiy va ma’naviy taraqqiyotining maqsadi va vositasi sifatida maydonga chiqmoqda. Faqatgina yangi hayot sharoitida yaratuvchanlik salohiyatiga ega bo‘lgan, ilmiy-pedagogik tafakkurning noan’anaviy uslubi bilan ajralib turadigan, kasbiy muammolarni to‘g‘ri hal qila oladigan yuqori malakali mutaxassislar pedagogik voqelikni o‘zgartirishga va samarali natijalarga erishishga qodir.

Ma’lumki, ilk bor “munosabat” tushunchasi ilmiy atama sifatida A.F.Lazurskiy tomonidan qo‘llanila boshlangan. U insonning psixik hayoti munosabatlarsiz mavjud bo‘lmasligini, munosabatlarning sub’ekti umuman shaxs, ob’ekti esa real voqelik ekanligini ko‘rsatdi. Mazkur doirada o‘zimning nazariy yondashuvlarini ilgari surgan B.G.Ananev, V.N.Myasishev, S.L.Rubinshteynlar e’tirof etishgan. Unga ko‘ra, A.F.Lazurskiy shaxs munosabatlari tushunchasini kiritgan va 15 ta munosabatlar guruhini ajratgan. Ular asosida inson uchun real voqelikning eng muhim ob’ektlari yotadi: tabiat, jamiyat, qadriyatlar, insonlar.

Ushbu maqola xorijiy tillarni o‘rganish jarayonida ona tilining o‘rnini, uning kognitiv, lingvistik va psixologik funksiyalarini yoritadi. Shuningdek, maqolada xorijiy til o‘rgatishda ona tiliga tayanishning samaradorligi, o‘quvchi tafakkurini tartibga solishdagi o‘rni va bu yondashuvning nazariy hamda amaliy jihatlari xolis tahlil qilinadi.

Ushbu maqolada til o‘rganishda o‘quvchilarning ichki motivatsiyasini shakllantirishda geymifikatsiyaning psixologik ta’siri Malone va Lepper (1987) motivatsion modeli hamda Deci va Ryanning O‘z-o‘zini anglash nazariyasi (Self-Determination Theory – SDT) asosida tahli qilinadi. Tadqiqot Malone va Lepper modelining to‘rtta asosiy elementi – qiyinchilik, qiziqish, nazorat va fantaziyaning til o‘rgatishning geymifikatsiyalashgan muhitida qanday amaliy ifodasini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, SDT doirasidagi uch asosiy psixologik ehtiyoj – avtonomiya, kompetensiya va sotsial aloqadorlikning geymifikatsiya vositalari orqali qondirilishi, bu esa o‘quvchilarning barqaror ichki motivatsiyasi va tilni chuqur o‘zlashtirishiga olib kelishi tahlil qilinadi. Xulosa qilib, geymifikatsiya ushbu nazariyalar asosida qurilganda, til o‘rganishni qiziqarli, shaxsiylashtirilgan va samarali jarayonga aylantirishning kuchli vositasi ekanligi ta’kidlanadi.

This article explores the key challenges faced by non-philological higher education institutions in teaching English as a vital communicative tool in the era of globalization. Although English is required across all professional fields, many institutions struggle with insufficient ESP-qualified teachers, low learner motivation, limited instructional hours, and a lack of profession-specific learning materials. The study also examines pedagogical gaps, including the insufficient use of communicative approach and digital technologies. Scientific and practical solutions are proposed, including the integration of discipline-specific content, enhancement of ESP teacher training, curriculum revision, development of profession-oriented tasks, and the implementation of effective methodologies, including TBLT, CBL, Task Functional Approach, CLT, and CALL. The article emphasizes aligning English instruction with students' future careers to ensure meaningful learning outcomes.

Professional ta’lim tashkilotlarida boshqaruv faoliyatining asosiy yo‘nalishlari: ta’lim jarayonini boshqarish, tarbiya jarayonini boshqarish, resurslarni boshqarish, xodimlarni boshqarish (HR menejment), zamonaviy texnologiyalar asosida boshqarish, innovatsion yondashuvlar asosida boshqarish kabi masalalar keng yoritilgan.

Ushbu maqolada tasviriy san’at sohasidagi qobiliyatlarning mohiyati, tuzilishi va rivojlanish xususiyatlari tahlil qilingan. Maqolada qobiliyatning tug‘ma iste’dod va mashg‘ulotlar natijasida shakllanadigan ko‘nikmalar o‘rtasidagi murakkab munosabati ko‘rib chiqiladi. Tasviriy san’at qobiliyatlarining asosiy komponentlari, jumladan, idrok, ijodiy tasavvur, motor-texnik malakalar va emotsional-obrazli tafakkur kabi jihatlari yoritilgan. Shuningdek, yosh rassomlarda ushbu qobiliyatlarni aniqlash (diagnostika qilish) va ularni samarali rivojlantirishning pedagogik shart-sharoitlari, zamonaviy metodikalari bo‘yicha tavsiyalar berilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi – tasviriy san’at ta’limi jarayonida qobiliyatlarni shakllantirishning ilmiy-nazariy asoslarini ochib berish va amaliy yechimlarni taklif etishdan iborat.

Ushbu tezisdan kelin-qaynona munosabatlariga xos stereotiplarning shakllanish omillari, ularning emosional va ijtimoiy oqibatlarini ochib beradi. An’anaviy qarashlar bilan bog‘liq stereotiplar ko‘pincha nizolar va ruhiy bosim manbaiga aylanadi. Stereotiplarni kamaytirishning asosiy yo‘llari sifatida konstruktiv muloqot, hissiy intellektni rivojlantirish va o‘zaro tushunishni kuchaytirish taklif etiladi.

В статье рассматривается проблема формирования читательской грамотности младших школьников как ключевого аспекта развития функциональной грамотности. Анализируются исторические и современные подходы к обучению чтению, особенности восприятия текста детьми, трудности работы со сплошными и художественными текстами. Особое внимание уделяется использованию иллюстраций как средства поддержки понимания и развития навыков анализа, интерпретации и обобщения информации. Работа подчёркивает необходимость раннего формирования читательской грамотности для успешного обучения и развития ребёнка.

Методика преподавания языка всё более ориентируется на формирование у студентов компетенций, необходимых для эффективного создания научных текстов. Коммуникативная компетенция рассматривается как комплекс взаимосвязанных умений - языковых, речевых, социокультурных, познавательных и компенсаторных. В совокупности эти умения обеспечивают способность гибко и адекватно использовать язык в разных ситуациях общения, включая академическую и профессиональную среду, где научная письменная речь становится ключевым инструментом выражения исследовательских идей.

Ushbu maqolada zamonaviy mediamakonda ma'naviy-axloqiy kompetensiyaning ahamiyati, uning shakllanishi va rivojlanishi mexanizmlari tahlil qilingan. Mualliflar tomonidan O'zbekiston mediamakoni sharoitida ma'naviy-axloqiy kompetensiyani rivojlantirish yo'llari, zamonaviy axborot texnologiyalari ta'sirida auditoriya ongiga ta'sir etuvchi omillar o'rganilgan. Tadqiqotda media ma'naviyati, axloqiy qadriyatlar, professional etika tamoyillari hamda yoshlar tarbiyasida media vositalarining o'rni tahlil etilgan. Mediamakonda ma'naviy-axloqiy kompetensiyani rivojlantirish mexanizmini takomillashtirish bo'yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

O’rta paleolit- mil.avv.100 ming yildan-40 ming yilgacha bo’lgan davrni o’z ichiga oladi. O’rta paleolit davri odamlarining asosiy mashg’uloti mamont, bison, bug’u, tog’ echkisi, arxar va boshqa hayvonlarni ovlab kun ko’rish bo’lib, ovchilik ular hayotida muhim o’rin tutgan. Ovchilar chaqmoqtosh, o’q qadalgan nayzalar, gavronlar bilan qurollangan edilar. Lekin termachilik ham ular xo’jalik hayotining asosini tashkil etgan.O’zbekiston hududidan ham o’rta paleolit davriga oid manzilgohlar mavjuda.Shu jumladan O'rta paleolit davriga oid dastlabki yodgorlik Teshiktosh g'or makonidan topilgan. Bu makon Surxondaryo viloyatining Boysun tumanidagi Boysun tog'ining janubiy yonbag'ridagi Turgandaryoning Zavtalashgansoy darasida joylashgan. G'or shimoli-sharqqa qaragan bo'lib, kengligi old qismida 20 metr, chuqurligi 21 metr va balandligi 9 metrdir.

In this article, I want to explores the principles of Communicative Language Teaching (CLT) and their link to Second Language Acquisition (SLA). It highlights how meaningful communication, interaction, and learner-centered activities support effective language learning. Integrating CLT with SLA concepts helps create engaging and successful learning experiences.

Maqolada boshlang‘ich ta’lim jarayonida o‘quvchilarda vatanparvarlik ruhini shakllantirish orqali ularning liderlik qobiliyatlarini rivojlantirish masalalari yoritilgan. Tadqiqotda vatanparvarlik tarbiyasining pedagogik ahamiyati, boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining yosh va psixologik xususiyatlari hamda liderlik qobiliyatlarini rivojlantirishning samarali pedagogik yo‘llari tahlil qilingan. Dars va sinfdan tashqari faoliyat jarayonida vatanparvarlikka yo‘naltirilgan topshiriqlar orqali o‘quvchilarning ijtimoiy faolligi, tashabbuskorligi va jamoada yetakchilik qilish qobiliyatlarini shakllantirish imkoniyatlari ochib berilgan. Maqola natijalari boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari faoliyatida amaliy ahamiyat kasb etadi.

Mazkur ishda kasbiy kompetensiya tushunchasi, uning mazmun-mohiyati hamda zamonaviy tibbiy ta’lim tizimidagi o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda kasbiy kompetensiyaning asosiy tarkibiy qismlari — bilim, amaliy ko‘nikma, kasbiy qadriyatlar, kommunikativ va axloqiy kompetensiyalar yoritib beriladi. Shuningdek, tibbiyot xodimlarini tayyorlash jarayonida kompetensiyaviy yondashuvning ustunliklari, uning an’anaviy bilimga asoslangan ta’limdan farqli jihatlari ko‘rib chiqiladi. Ishda zamonaviy tibbiy ta’limda kasbiy kompetensiyani shakllantirishning dolzarbligi, global sog‘liqni saqlash tizimida raqobatbardosh mutaxassis tayyorlashdagi ahamiyati asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari tibbiy ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Ushbu maqola pedagogik faoliyat usullarini praksiologik yondashuv asosida tahlil qilishga bag’ishlangan. Praksiologik tahlil orqali o’qitish usullarining tuzilishi, samaradorlik me’zonlari va ta’lim natijalariga ta’siri o’rganiladi. Pedagogik  jarayonlarni optimallashtirish strategiyalari va ta’lim sifatini oshirishdagi praksiologik yondashuvning ahamiyati ko’rib chiqiladi.

Bu maqolada Psixadiyagnostika fanining shakllanishi  va tarixi inson psixikasini ilmiy o’rganish jarayoniningbosqichma – bosqich takomillashibborishini aks ettiradi . XIX asr oxiridan boshlab F. Galton, A Bine, T. Simon kabi olimlar tomonidan ilk psixologik testlar yaratishi  ushbu fan poydevoriga asos bo’ldi. XX asrda Kettell, Rorschach, Wechsler va boshqa tadqiqotchilar tomonidan intellekt, shaxs va emotsianal holatlarni o’lchovchi metodikalar ishlab chiqildi. Hozirgi kunda psixadiagnostika zamonaviy kompuyuter texnalogiyalari, neyropsixologiya yutuqlari va statistik tahlil usullariga tayanib, ilmiy – amaliy faoliyatning ajralmas qismiga aylangan. 

The article examines the phenomenon of leadership within the system of educational management as a key factor in improving the effectiveness of governance in educational organizations. It substantiates the view that under contemporary conditions of educational development, traditional administrative and managerial approaches are insufficient for addressing the complex and multidimensional challenges facing education systems. The paper analyzes the essence and specific features of educational leadership, its distinction from classical management, and the influence of leadership mechanisms on managerial decision-making, teaching staff, and educational outcomes. Special attention is paid to the integration of leadership into the educational management system and its role in shaping a sustainable managerial culture.

This paper discusses how the SIOP (Sheltered Instruction Observation Protocol) model can be aligned in ESP courses, including its components and features. Its objectives are oriented towards discipline-specific learning, resembling a content-oriented teaching methodology to increase students’ active, motivated performance while learning a foreign language, with a focus on specific terminology. We have tried to research how it can be smoothly implemented while considering the requirements of careful adaptation to disciplinary, cultural, and institutional contexts when operationalising the integration.

В последние годы в нашей стране последовательно продолжаются процессы коренного реформирования системы образования. В частности, повышение качества дошкольного образования, формирование социально-эмоциональных компетенций у детей, широкое внедрение инновационных методик в образовательный процесс стали приоритетным направлением государственной политики. В данной статье освещены педагогические и психологические основы формирования эмоционального интеллекта у детей дошкольного возраста, современные инновационные подходы, методика организации развивающей среды, а также государственные решения, концепции, статистические данные и аналитические материалы.