Центральноазиатский журнал образования и инноваций

Крипторхизм, или неопущение яичка в мошонку, является одним из наиболее распространённых врождённых пороков у мальчиков, встречающимся у 3% доношенных и до 30% недоношенных новорождённых. Своевременная диагностика и лечение этого состояния имеют решающее значение для предотвращения таких осложнений, как бесплодие и рак яичка. В данном обзоре представлены современные подходы к диагностике и лечению крипторхизма у детей, основанные на данных исследований за 2014-2024 годы. Рассматриваются этиология, патогенез, клиническая картина, методы диагностики, показания к лечению, а также консервативные и хирургические подходы. Особое внимание уделено оптимальным срокам орхипексии и сравнению эффективности методов. Подчёркивается важность раннего вмешательства и долгосрочного наблюдения.

Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlardan ijara huquqi asosida foydalanishning huquqiy mexanizmlarini takomillashtirish masalalari Jizzax viloyati Zomin tumani misolida tadqiq etiladi. Tadqiqotda yer ijarasi munosabatlarini liberallashtirish, ijara huquqini iqtisodiy aktiv sifatida muomalaga kiritish va yerlarning meliorativ holatini yaxshilashda ijarachilarning mas’uliyatini oshirish masalalari ilmiy tahlil qilingan. Zomin tumanining agrar salohiyatidan kelib chiqib, yer resurslarini boshqarishni raqamlashtirish va shartnomaviy munosabatlarni takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.

В исследование были включены 84 пациента, наблюдавшиеся в трёх клинических центрах. После удаления зуба в лунку вводили либо композиционный материал rhBMP-2/β-TCP (n = 41; тестовая группа), либо β-TCP (n = 43; контрольная группа). Для защиты трансплантата использовали резорбируемую барьерную мембрану. Изменения высоты и ширины альвеолярной кости оценивали с применением компьютерно-томографических данных, полученных сразу после операции и через 12 недель. Показатели каждой группы анализировались отдельно, а также проводилось межгрупповое сравнение.

Mazkur ilmiy maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarda deontologik kompetentlikni shakllantirishga ta’sir etuvchi asosiy psixologik omillar tahlil qilinadi. Tadqiqotda pedagogik deontologiya tushunchasi, o‘qituvchi kasbiy axloqining psixologik asoslari, shaxsiy motivatsiya, empatiya, refleksiya, kasbiy mas’uliyat va emotsional barqarorlik kabi omillarning deontologik kompetentlik rivojiga ta’siri ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Shuningdek, oliy pedagogik ta’lim jarayonida ushbu omillarni rivojlantirish mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari bo‘lajak o‘qituvchilarda kasbiy-axloqiy madaniyatni shakllantirishda psixologik tayyorgarlik muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.

This article investigates the lexical-semantic and mental (cognitive-cultural) features of English and Uzbek proverbs containing zoonymic components. Zoonyms (names of animals) play a significant role in paremiology, reflecting national mentality, worldview, moral values, and cultural stereotypes. The study is based on a comparative analysis of selected English and Uzbek proverbs, focusing on semantic motivation, metaphorical transfer, and mental representations associated with animals. The research relies on authoritative paremiological dictionaries and linguistic studies. The results reveal both universal and culture-specific features in the use of zoonyms, demonstrating how language encodes collective experience and cultural cognition.

The Soviet Union implemented a comprehensive national policy aimed at managing the diversity of its multi-ethnic population. This policy combined elements of centralized governance, cultural promotion, and social engineering with strategies designed to integrate various ethnic groups into the Soviet state. While the official narrative emphasized equality, internationalism, and cultural development, the practical implementation of these policies often resulted in significant social, political, and cultural consequences. The policy included measures such as korenizatsiya (indigenization), the promotion of local languages and elites, territorial delimitation, and later periods of Russification. These policies had both positive and negative effects: they facilitated literacy, urbanization, and economic participation among national minorities but also led to the suppression of local traditions, forced migrations, and social hierarchies favoring certain groups.

Ushbu maqolada yer monitoringi tushunchasining nazariy asoslari, uning shakllanish tarixi hamda zamonaviy sharoitdagi ahamiyati yoritilgan. Monitoring atamasining kelib chiqishi, BMT va YUNESKO doirasida olib borilgan dastlabki ilmiy-amaliy tashabbuslar tahlil qilingan. Yer monitoringining asosiy ko‘rsatkichlari, yer fondidagi o‘zgarishlarni baholash, salbiy jarayonlarning oldini olish va yer resurslaridan samarali foydalanishni ta’minlashdagi o‘rni ochib berilgan. Shuningdek, yer monitoringini tashkil etishda geografik axborot tizimlari, masofaviy zondlash, kosmik va aerosuratlardan foydalanishning afzalliklari asoslab berilgan. Maqolada qishloq xo‘jaligi yerlari monitoringini takomillashtirish, yagona ma’lumotlar bankini shakllantirish va innovatsion texnologiyalarni joriy etish orqali davlat yer monitoringi samaradorligini oshirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan.

Mazkur maqolada arab davlatlari matbuotida tashriflar, uchrashuvlar va muzokaralar haqidagi xabarlarning tematik, leksik va stilistik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda rasmiy davlat tashriflari, ko‘p tomonlama uchrashuvlar, xalqaro vositachilik va tinchlik muzokaralari hamda iqtisodiy va savdo muzokaralari kabi asosiy tematik guruhlar ajratib ko‘rsatiladi. Arab ommaviy axborot vositalarida mazkur voqealar qanday diskursiv strategiyalar orqali yoritilishi, diplomatik tilning o‘rni, rasmiylik va emotsionallik o‘rtasidagi muvozanat masalalari ochib beriladi. Shuningdek, Saudiya Arabistoni – Eron munosabatlari, Islom hamkorlik tashkiloti doirasidagi tashriflar va iqtisodiy hamkorlikka oid misollar asosida arab matbuotining geosiyosiy jarayonlarni aks ettirish usullari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari arab matbuotida diplomatik xabarlar nafaqat axborot berish, balki mintaqaviy va global siyosiy jarayonlarni talqin qilish hamda jamoatchilik fikrini shakllantirish vositasi sifatida xizmat qilishini ko‘rsatadi

ушбу мақолада Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 113-моддаси 5-қисмида назарда тутилган жиноятларни стоматология клиникалари, гўзаллик салонлари ва сартарошхоналар мисолида тергов қилишнинг методологик асослари таҳлил қилинади. Касбий вазифаларни лозим даражада бажармаслик натижасида ОИВ инфекцияси юқтирилишини исботлашда рақамли далиллар, видео-аналитика ва биоинформатик моделлардан фойдаланиш истиқболлари ёритилган. Мақолада аниқ казуслар орқали тергов тактикасини такомиллаштириш бўйича тавсиялар берилган.

Ushbu maqolada mikro-miqdordagi qon dog‘laridan (1-5 mkl) AB0 tizimi bo‘yicha qon guruhini aniqlashda xromatografik usullarning laborator samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida immunoxromatografik testlarning an’anaviy absorbsiya-elyutsiya metodiga nisbatan sezgirligi va selektivligi qiyosiy baholangan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, xromatografik usul qon namunalari eskirgan yoki tashqi muhit ta’sirida ifloslangan holatlarda ham yuqori aniqlikni (98,5%) ta’minlaydi

Maqolada "DocUzBase" elektron hujjatlar ombori misolida ma’lumotlar bazasini loyihalash, optimallashtirish va xavfsizlik masalalari tadqiq etiladi. Tizim samaradorligini oshirish uchun relyatsion model, 3-normal shakl (3NF) va gibrid fayl saqlash strategiyasi asoslab berilgan. Shuningdek, B-Tree hamda GIN indekslari yordamida so‘rovlar unumdorligini oshirishning texnik yechimlari tahlil qilingan.

Maqolada aholini to‘rtta guruhga ajratib, interaktiv raqamli platforma va branching scenario metodi orqali kiberxavfsizlik madaniyatini oshirish va inson omili bilan bog‘liq xavflarni kamaytirish masalasi o‘rganiladi

Mazkur maqolada Buxoro shahrida turizmning shakllanishi va rivojlanish jarayoni tarixiy bosqichlar kesimida tahlil qilinadi. Qadimgi davrlardan boshlab Buyuk Ipak yo‘li tizimidagi o‘rni, o‘rta asrlarda ilmiy va ziyorat markaziga aylanishi, Buxoro amirligi davrida mehmonnavozlik an’analari, Rossiya mustamlakachiligi va sovet davrida turizm infratuzilmasining paydo bo‘lishi hamda mustaqillik yillarida xalqaro turizm markazi sifatida rivojlanishi ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Maqolada tarixiy-taqqoslash va manbashunoslik metodlaridan foydalanilgan.

Мазкур мақолада рақамли технологиялар орқали содир этилаётган жиноятларнинг жаҳон ҳамжамияти учун долзарб ва мураккаб муаммо сифатида шаклланаётгани, кибержиноятлар трансмиллий хусусият касб этиб, давлат институтлари, халқаро ташкилотлар, тижорат ва молия секторлари ҳамда фуқароларга жиддий хавф туғдириши атрофлича таҳлил қилинган. Киберҳуқуқбузарликларнинг турлари, замонавий йўналишлари ва уларнинг тез ўсиш динамикасига халқаро манбалар, қонунчилик ҳамда илғор таҳлиллар асосида баҳо берилган. Шунингдек, фишинг, фирибгарлик, зарарли дастурлар, deepfake ва кибертерроризм каби таҳдидлар, уларга қарши курашнинг ҳуқуқий, техник ва ташкилий йўналишлари, рақамли хавфсизликни таъминлашда жамият ва давлат органларининг ўзаро ҳамкорлиги, ахолининг саводхонлиги ва миллий қонунчиликдаги янгиликлар ёритилган. Мақолада рақамли хавфсизлик соҳасидаги долзарб тенденциялар ва муаммолар таҳлил қилиниб, уларга қарши самарали ёндашувлар таклиф этилган

Mazkur maqolada qurilish sohasida raqamli texnologiyalarni joriy etish va ularning samaradorligi tahlil qilingan. Asosan, BIM (axborot-modellashtirish), dronlar, 3D skanerlash, sun’iy intellekt va IoT (Narsalar Interneti) kabi texnologiyalarni amaliyotda qo‘llash natijalari, afzalliklari va ularni joriy qilishdagi muammolar yoritilgan. Qurilish jarayonlarining avtomatlashtirilishi va optimallashtirilishi orqali sifat, tejamkorlik va xavfsizlikning oshishi ko‘rsatib berilgan. O‘zbekiston tajribasi misolida, raqamli texnologiyalarni joriy etish istiqbollari ham muhokama qilinadi.

Maqolada kommutativ Banax algebralarida lokal avtomorfizmlarning xossalari, ularning global avtomorfizm bo‘lish shartlari va normani saqlash xususiyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, sohadagi o‘zbek va xorijiy olimlarning so‘nggi yillardagi tadqiqotlariga tayangan holda ilmiy xulosalar keltiriladi..

XVI–XVIII asrlar Markaziy Osiyo tarixida murakkab siyosiy jarayonlar, davlatlararo munosabatlarning kuchayishi va xalqaro savdo aloqalarining kengayishi bilan xarakterlanadi. Ushbu davrda Xiva xonligi mintaqaning muhim siyosiy va iqtisodiy markazlaridan biri sifatida shakllandi. Xonlikning geografik joylashuvi – Amudaryo quyi oqimi, Kaspiy dengizi va Yevroosiyo savdo yo‘llariga yaqinligi uning tashqi siyosati va savdo-iqtisodiy munosabatlarida muhim ahamiyat kasb etdi. Mazkur maqolada XVI–XVIII asrlarda Xiva xonligining yirik davlatlar va qo‘shni mamlakatlar bilan olib borgan diplomatik aloqalari, savdo munosabatlari, iqtisodiy taraqqiyoti va xalqaro munosabatlardagi o‘rni yoritiladi.

Maqolada jadidchilik harakati va asosiy gʻoyalari maʼrifatparvarlik faoliyati yoritib berilgan. Jadidlarning marifat, ta‘lim va madaniyat sohalaridagi islohotlari jamiyat tafakkurini yangilashga qaratilgan faoliyati yoritiladi. Jadidlar harakatining asosiy maqsadi-ma‘rifat, yangi usuldagi ta’lim, ijtimoiy fikrni uygʻotish va jamiyatni yangilash orqali millat taraqqiyotiga yoʻl ochish boʻlgan. Jadidlar tomonidan olib borilgan islohotlar, ularning ta’lim, madaniyat va jamiyat ongini oʻzgartirishga qaratilgan faoliyati, shuningdek bu harakatning zamonaviy yoshlar tarbiyasi uchun ahamiyati yoritiladi. Jadidchilikning tarixiy ahamiyatini ochib berish bilan birga bugungi kunda manaviy maʼrifiy jarayonlari uchun ham muhim maʼlumotlar beriladi.

Ushbu maqolada, turli baxtsiz hodisalar va transport avariyalarida zararlanganlarga birinchi tibbiy yordam ko’rsatish yo’llari, baxtsiz hodisalarning yuzaga kelish sabablari, jarohatlanish turlari va darajalari, transport avariyalarida qanday qilib birinchi yordam ko’rsatish kerakligi haqida so’z yuritilgan.

Мақолада вояга етмаганларнинг жинсий дахлсизлигига қарши жиноятларни фош этиш ва тергов қилишда юзага келаётган, илгари кам тадқиқ этилган муаммолар таҳлил қилинади. Хусусан, ушбу турдаги жиноятларнинг латентлик даражасининг юқорилиги, вояга етмаган жабрланувчи кўрсатувларининг ишончлилик даражасини баҳолашдаги мураккабликлар, суд-психологик экспертизасининг аҳамияти ва шу каби муаммолар тадқиқ этилган.

Ушбу мақолада ҳозирги кунда жуда тез суратлар билан ривожланиб бораётган рақамли криминалистиканинг тергов фаолияти билан ўзаро боғлиқлиги ёритиб ўтилади. Муаллифнинг таъкидлашича, сўнгги пайтларда ахборот-коммуникatsiя воситаларидан жиноят содир этишда кўпроқ фойдаланилмоқда. Ушбу қурилмаларда қолган излар, улар билан тергов ҳаракатларини ўтказиш, улардан фойдаланиш билан содир этилган жиноятларни тергов қилиш усуллари кўриб чиқилди.