Yevrosiyo ilmiy tadqiqotlar jurnali

Ushbu ilmiy maqolada ichki ishlar organlari xodimlarini jangovar va kasbiy tayyorlash tizimida zamonaviy yondashuvlarni joriy etishning tashkiliy-uslubiy asoslari, xorijiy tajriba va milliy amaliyot o‘rganilgan. Tadqiqot jarayonida AQSh, Islandiya, Finlyandiya va Niderlandiya politsiya tizimlarida qo‘llanilayotgan ilg‘or o‘quv modellar, xususan, biofidbek texnologiyasi hamda ICAT dasturining mazmuni va samaradorligi tahlil qilingan. Ilmiy maqolada ushbu yondashuvlarni O‘zbekiston ichki ishlar organlari kadrlar tayyorlash tizimiga tatbiq etish imkoniyatlari ko‘rib chiqilib, ularning psixofiziologik barqarorlikni, kommunikativ kompetensiyani hamda kasbiy yetuklikni oshirishdagi ahamiyati asoslab berilgan.

Статья посвящена анализу перспектив развития логопедии в условиях цифровой трансформации образования. В работе обосновывается актуальность внедрения инновационных технологий в коррекционную практику, что обусловлено ростом числа детей с тяжёлыми и комплексными речевыми нарушениями, а также необходимостью повышения доступности логопедической помощи. Рассматриваются современные направления цифровизации логопедии: использование искусственного интеллекта, виртуальной и дополненной реальности, дистанционных платформ и мультимедийных приложений. Подчёркивается значимость индивидуализации коррекционной работы посредством цифровых ресурсов, обеспечивающих построение персонализированных траекторий развития речи у детей.

This article examines the pragmatic functions of linguistic elements in a text, highlighting their significance in communication, interpretation, and the generation of meaning beyond the literal content. This paper examines linguistic choices within contextual frameworks, utilizing classical and contemporary pragmatics theories, including the contributions of H.P. Grice, J.R. Searle, and Uzbek scholars Shakhriyor Safarov and G.T. Makhkamova, to elucidate how these choices serve to realize speaker intentions, elicit particular effects, and shape the responses of readers or listeners. The paper combines theoretical ideas with practical examples from literary and media texts to demonstrate the diverse pragmatic techniques and devices functioning inside discourse.

Mazkur maqolada Qoraqalpoq va ingliz tillarining kompyuter lingvistikasida o‘rganilish xususiyatlari har tomonlama tahlil qilinadi. Shu bilan birga, sun’iy intellekt, tabiiy tilni qayta ishlash, avtomatik tarjima, nutqni aniqlash va raqamli tilshunoslik texnologiyalarining o‘rni yoritiladi. Ingliz tilining kompyuter lingvistikasidagi yutuqlari bilan Qoraqalpoq tilining hozirgi holati qiyoslanib, muammolar hamda istiqbolli yo‘nalishlar aniqlanadi

This article scientifically analyzes the response of Ziziphus jujuba Mill. to light, the effect of light intensity and duration on the physiological and morphological characteristics of the plant. During the study, the dependence of the photosynthesis process, the amount of leaf pigments, growth rates and fruit yield of the jujuba plant on the level of light was studied. Growing Ziziphus jujuba in open areas with sufficient light was shown to be the most optimal solution from an ecological and agrobiological point of view. This information serves as an important scientific basis for developing agrotechnical measures appropriate to the light regime of the plant.

Ushbu maqolada nemis tilidagi tarixan shakllangan, lekin bugungi kunda kamdan-kam qo’llaniladigan frazeologizmlarning semantik rivojlanishi tahlil qilinadi. Til- madaniyat va tafakkurdagi o’zgarishlarning asosiy ko’rsatkichi sifatida- frazeologik birliklarning shakl va mazmundagi siljishlarni namoyon etadi. Maqolada diniy, folklorik va ijtimoiy manbalardan olingan arxaik turg’un iboralarning semantik jihatdan o’z ma’nosini yo’qotib, yangi konnotatsiyalarga ega bo’layotgani yoki to’liq faol ishlatish doirasidan chiqib ketayotgani ko’rsatiladi.

В статье рассматриваются современные представления о составе и свойствах биологически активных веществ лука каспийского (Allium caspium), произрастающего в условиях Каракалпакстана. Приводятся сведения о химическом составе растения, его фармакологической активности и влиянии природно-климатических факторов на накопление вторичных метаболитов. Показано, что данный вид содержит значительные количества флавоноидов, сапонинов, фенольных соединений и эфирных масел, которые определяют его антиоксидантные, противовоспалительные и антимикробные свойства. Кроме того, подчёркивается необходимость дальнейшего изучения этого перспективного растения как источника природных лечебных веществ.

This study explores the characteristics of business management practices in the Republic of Azerbaijan compared to selected developed economies. Using data from the World Management Survey (WMS), OECD, World Bank Enterprise Surveys and recent academic research, it highlights managerial, institutional and cultural determinants of performance differences. The analysis demonstrates that Azerbaijani firms lag behind in key management practice dimensions—planning, target-setting, human resource management, and digitalisation—compared to leading economies such as the United States, Germany and Japan. The paper concludes with policy and managerial recommendations to enhance management capacity in Azerbaijan’s transitional economic context.

Ushbu maqolada fotoelektrik nasos qurilmalarining iqtisodiy samaradorligi masalalari haqida ma'lumotlar keltirilgan. Tavsiya etilgan metodikada ko‘rsatkichlarni aniqlashda samaradorlikni baholashning dinamik usullari, jumladan diskontlashgan xarajatlarni hisoblash usuli keltirilgan

Ushbu maqolada fitosanitar xavflarni aniqlash, baholash va boshqarish bo‘yicha ilmiy asoslangan yondashuvlar tahlil qilinadi. O‘simliklar salomatligiga tahdid soluvchi zararkunandalar, kasallik qo‘zg‘atuvchilar va invaziv begona o‘tlarning tarqalish omillari, ularning iqtisodiy, ekologik va ijtimoiy ta’siri ko‘rib chiqiladi. Xalqaro fitosanitar xavf tahlili (PRA) standartlari va milliy karantin choralarining samaradorligi misolida metodologik yondashuvlar yoritiladi. Tadqiqot natijalari o‘z vaqtida va to‘g‘ri baholangan fitosanitar xavf choralarini qo‘llash orqali hududiy va xalqaro miqyosda o‘simliklar salomatligini saqlash, hosildorlikni oshirish va oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash mumkinligini ko‘rsatadi.

Мақалада оқушылардың тілдік дағдыларын дамытудағы инновациялық құралдардың, атап айтқанда подкасттардың рөлі қарастырылады. Подкаст мотивацияны арттыруға, дербестікті дамытуға, аудитивті және сөйлесу дағдыларын жақсартуға, сондай-ақ мәдениетаралық құзыреттілікті қалыптастыруға ықпал етеді. "Подкастинг" терминінің пайда болу тарихына, оның анықтамалары мен жіктемелеріне шолу жасалып, шет тілін оқытуда қолданылатын подкасттардың негізгі түрлері: аутентикалық, оқытушылық, студенттік, аудио және видеоподкасттар, скринкасттар және т.б.

Scientific conclusions formed as a result of studying scientific-theoretical and practical-pedagogical sources related to the research problem, the results of observing practice, and experimental work were carried out in order to test the level of effectiveness of scientific ideas put forward in the research under experimental conditions.

This article explores the pivotal role of mentorship, professional learning communities (PLCs), and continuous professional development (CPD) in enhancing the instructional practices of novice English as a Foreign Language (EFL) teachers. The research emphasizes the value of collaborative reflection, peer observation, and microteaching as strategies that empower early-career educators to develop adaptive teaching techniques and reflective practices. It also discusses the challenges of fostering collegiality and professional identity in isolated or resource-constrained environments. The findings suggest that teacher induction programs and professional support frameworks tailored to specific educational contexts significantly enhance teacher retention, satisfaction, and pedagogical effectiveness

Mazkur maqolada qoraqalpoq adabiyotidagi bag’ishlov she’rlar haqida va ularning shoirlar ijodidagi, ayniqsa, shoir Kengesbay Rahmanov ijodidagi ahamiyati misollar yordamida ochib berilgan. Bag’ishlov janri bizning adabiyotimizda maxsus tarzda o’rganilib chiqilmagan bo’lsa ham, u adabiyotimizda salmoqli o’ringa ega. Shoir K.Rahmanov bu janrda ko’p she’rlar yozgan va ularning ko’pchiligi to’rtlik, ayrimlari beshlik shaklida yozilganligining guvohi bo’lamiz. Bag’ishlovlarni o’rganish jarayonida ular mazmunan har xil mavzuda yozilganligini hisobga olib, bir qancha guruhlarga ajratib chiqishga harakat qildik va ularda shoirning individual uslubi yaqqol ko’rinib turganligining guvohi bo’ldik. Shuningdek, ijodkor bag’ishlovlarida lirik qahramonning xarakterini yaratishdagi o’ziga xos uslubi she’rning mazmunan marsiya, tarif, hattoki hazilomuz mazmunga yaqin janr ekanligini yana bir bor isbotlab bergan.

Maqolada yer osti suvlaridan samarali foydalanish jarayonida innovatsion texnologiyalarni qo‘llashning atrof-muhit muhofazasidagi ahamiyati tahlil qilingan. Zamonaviy suv tejovchi texnologiyalar, chuqur filtratsiya tizimlari, intellektual monitoring uskunalari hamda qayta tiklanuvchi energiya manbalari bilan uyg‘unlashgan suv boshqaruvi masalalari yoritilgan. Xalqaro tajriba va O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlar asosida suv resurslaridan barqaror foydalanish yo‘llari ko‘rib chiqilgan.

Мақалада Хорезмде бронза дәўирине тийисли мәденияттың үйренилиў тарийхы келтирилген болып, олардың басқа мәденият пенен салыстырылып уқсаслық, өзгеше тәреплерин ашып бериўге итибар қаратылған. Хорезмниң бронза дәўири мәдениятында жүргизилген археологиялык ҳәм геоморфологиялық жумыслары негизинде хожалык өмирдиң тийкары хаккында да мағлыўматлар келтириледи.

Мазкур илмий иш Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги (ИИВ) тизимидаги таълим муассасаларининг ҳуқуқий мақомини такомиллаштиришнинг фуқаролик-ҳуқуқий жиҳатларини таҳлил қилади. Тадқиқотда ИИВга қарашли олий ва ўрта махсус таълим муассасаларининг ҳозирги ҳуқуқий мақоми (давлат муассасалари сифатида), уларнинг молиявий-хўжалик фаолияти, шартномавий муносабатлари ва фуқаролик жамияти билан ҳамкорлиги фуқаролик ҳуқуқи нуқтаи назаридан ўрганилади. Ишда ривожланган давлатлар (Жанубий Корея, Германия, АҚШ) тажрибаси асосида ИИВ таълим муассасаларининг юридик шахс мақомига эга бўлган мустақил таълим ташкилотлари сифатида қайта ташкил этиш истиқболлари кўриб чиқилади. Хусусан, давлат-хусусий шерикчилик (ДХШ) моделлари, корпоратив бошқарув ва молиявий мустақиллик механизмлари таклиф қилинади. Тадқиқот натижалари ИИВ тизимидаги таълим сифатини ошириш, коррупция хавфини камайтириш ва фуқаролик жамияти билан интеграцияни кучайтиришга хизмат қилади.

Vocabulary acquisition is a fundamental component of foreign language learning, especially at the primary level. Since vocabulary is the foundation of communication, teaching it effectively enables learners to express themselves fluently and understand others better. This article explores the importance of vocabulary instruction for young learners and provides a comprehensive analysis of effective techniques used to teach vocabulary in primary schools. Moreover, it examines the psychological, linguistic, and pedagogical aspects of vocabulary teaching and offers practical recommendations for classroom application. The findings indicate that visual aids, storytelling, songs, games, and technological tools play a significant role in vocabulary retention and communicative competence

Ushbu maqolada ingliz tilidagi “Heaven” va “Hell” konseptlari kognitiv tilshunoslik nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi — bu konseptlarning inson ongidagi kognitiv tuzilmasi, metaforik modellari hamda madaniy va axloqiy konnotatsiyalarini aniqlashdir. “Heaven” konsepti inson tafakkurida ezgulik, yorug‘lik, mukofot va osoyishtalik timsoli bo‘lib, light, purity, peace, eternity kabi semantik elementlar bilan bog‘lanadi. U yuksaklik (up), nur (light) va mukammallik (perfection) metaforalari orqali modellashtiriladi. “Heavenly voice”, “heaven on earth”, “gates of heaven” kabi birikmalar ilohiylik va tinchlik ma’nolarini ifodalaydi. Aksincha, “Hell” konsepti zulmat, yovuzlik, azob va jazolanish bilan bog‘liq bo‘lib, fire, pain, sin, punishment semantik maydonlariga ega. U pastlik (down), zulmat (darkness) va yonish (fire) metaforalari orqali konseptual jihatdan shakllanadi. “Burning in hell”, “go to hell”, “hellish life” kabi iboralar azob va ruhiy iztirobni ifodalaydi. “Heaven” va “Hell” konseptlari qarama-qarshi kognitiv juftlik sifatida ezgulik va yovuzlikning, mukofot va jazoning lingvistik in’ikosini tashkil etadi. Tadqiqot Lakoff va Johnsonning Konseptual metafora nazariyasi asosida Injil, ingliz maqollari, idiomalar va badiiy asarlar (Milton, Dante va boshqalar) materiallari asosida olib borilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, bu konseptlar ingliz madaniy ongida axloqiy nazorat va qadriyatlar tizimini ifodalovchi kognitiv model sifatida faoliyat yuritadi.

Maqolada dzyudochilarning jismoniy tayyorgarligini takomillashtиришda erkin kurash mashg‘ulotlaridan foydalanish samaradorligi tahlil qilinadi. Integratsion mashqlar kuch, chaqqonlik, muvozanat va chidamlilik sifatlarini rivojlantirishda muhim omil sifatida ko‘rsatiladi.

В статье рассматривается значение тренера в процессе формирования и совершенствования технических навыков дзюдоисток. Анализируются эффективные методы тренировочного процесса, индивидуальный подход и психологическая поддержка спортсменок. Особое внимание уделено развитию координации, тактического мышления и устойчивых двигательных умений.

Ushbu maqolada bolalarda uchraydigan bronxial astmaning o‘ziga xos xususiyatlari, uning etiologiyasi, patogenezi, klinik belgilari hamda davolash va profilaktikaning zamonaviy yondashuvlari ko‘rib chiqiladi. Ayniqsa, allergik omillar, immun tizimining holati va atrof-muhit sharoitlarining roli alohida yoritilgan. Kasallikni erta tashxislash usullari, shuningdek, bronxial astmadan aziyat chekayotgan bolalar uchun kompleks terapiya va reabilitatsiya tamoyillari tasvirlangan.

Ushbu maqolada bolalarda o‘z-o‘zini anglash va “Men” konsepsiyasining shakllanishi psixologik hamda ijtimoiy omillar asosida tahlil qilingan. Tadqiqot davomida D. B. Elkonin, L. S. Vigotskiy, S. L. Rubinshteyn va G. Ollportning nazariy qarashlariga tayangan holda bolaning shaxsiy o‘sishida nutq, muloqot va emotsional tajribaning roli yoritilgan. Maqolada shuningdek, kattalar,  ota-ona va tarbiyachilarning  bola bilan qiladigan munosabati uning o‘ziga bo‘lgan ishonchini, ijtimoiy moslashuvini va “Men” konsepsiyasining rivojlanish darajasini belgilovchi muhim omil sifatida ko‘rsatib o‘tilgan. Tadqiqot natijalari bolalarning shaxsiy o‘zini anglash jarayoni ijobiy psixologik muhitda yanada samarali shakllanishini isbotlaydi