Бюллетень педагогов нового Узбекистана

Ushbu tezisda  kognitiv qobiliyatlarning ta’lim jarayonidagi o’rni, kognitiv qobiliyatlarning turlari va kognitiv qobiliyatlarni rivojlantirish  masalalari haqida bayon qilingan.

In the modern era, the integration of advanced technologies into English language teaching and learning has significantly improved both instructional methodologies and student engagement. This article explores various technological tools, including artificial intelligence, interactive applications, and online platforms that facilitate language acquisition. The study highlights the benefits and challenges associated with digital learning, emphasizing the role of gamification, virtual reality, and adaptive learning systems. By leveraging these modern resources, educators can enhance the efficiency of language instruction and provide learners with a more interactive and personalized experience.

Mazkur maqolada fortepiano darslarida talabalar uchun individual yondashuvni shakllantirish masalasi tahlil qilinadi. Fortepiano ijrochiligi jarayonida har bir talabaga mos yondashuvni qo‘llash orqali ularning ijodiy qobiliyatini rivojlantirish, texnik mahoratini oshirish va shaxsiy motivatsiyasini mustahkamlash mumkinligi ilmiy jihatdan asoslanadi. Maqolada individual yondashuv tamoyillari, pedagogik metodlar, shuningdek, zamonaviy ta’lim texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, individual yondashuvning samarali tashkil etilishi talabaning fortepiano ijrochiligidagi muvaffaqiyatini oshirishga xizmat qiladi.

Ushbu maqolada farovon hayotning mazmuni, uning mezonlari va jamiyatdagi ijtimoiy ahamiyati batafsil tahlil qilinadi. Maqola orqali farovon hayot tushunchasining rivojlanishiga ta'sir etuvchi omillar, shuningdek, bu tushunchaning jamiyatning ijtimoiy barqarorlik va adolatga bo‘lgan ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, farovon hayot tushunchasi faqat iqtisodiy rivojlanish bilan cheklanmaydi, balki insonning ijtimoiy, ma'naviy va ekologik ehtiyojlarini ham o‘z ichiga oladi. Farovonlikning asosiy mezonlari sifatida iqtisodiy barqarorlik, ijtimoiy tenglik, ta'lim, sog‘liqni saqlash, ma'naviy qadriyatlar va ekologik barqarorlik ko‘rsatilgan. Shuningdek,  farovon hayotning jamiyatdagi roli va uning ijtimoiy barqarorlikni ta'minlashdagi o‘rni ham o‘rganilgan. Maqolada jamiyatda farovonlikni ta'minlashning ahamiyatini va bu jarayonda ilmiy, madaniy, iqtisodiy va ijtimoiy omillarni birgalikda rivojlantirish zarurligini ta'kidlanadi.

Ushbu maqolada ijodiy rivojlanishning asosiy psixologik omillari, jumladan, shaxsiyat xususiyatlari, kognitiv jarayonlar, motivatsiya va atrof-muhit ta’siri o‘rganiladi. Divergent fikrlash, ichki motivatsiya va hissiy intellektning ijodkorlikni rivojlantirishdagi roli tahlil qilinadi. Ushbu psixologik omillarni tushunish ta’lim, kasbiy va shaxsiy sharoitlarda ijodkorlikni qanday rivojlantirish va yaxshilash mumkinligi haqida tushuncha beradi.

Ushbu maqolada o‘qituvchilarning kasbiy shaxsi tushunchasi, uning shakllanishi va unga ta’sir etuvchi psixologik, pedagogik va ijtimoiy omillar o‘rganiladi. Bundan tashqari, u o‘qituvchilarning zamonaviy ta’lim talablariga, jumladan, texnologik yutuqlarga, o‘quvchilarga yo‘naltirilgan yondashuvlarga va kompetentsiyaga asoslangan ta’lim modellariga qanday moslashishini o‘rganadi. Tadqiqot o‘qituvchilarning charchashi, kasbiy rivojlanish ehtiyojlari va o‘zgarishlarga qarshilik kabi asosiy muammolarni ta’kidlaydi. Maqolada empirik tadqiqotlar va nazariy istiqbollarga tayangan holda kuchli kasbiy identifikatsiyani shakllantirish va o‘qituvchilarning zamonaviy ta’limga moslashish qobiliyatini oshirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.

Mazkur maqolada dorivor o‘simliklarning yig‘ib olinishi, saqlanishi va ularning tibbiyot hamda xalq tabobatidagi qo‘llanilish xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda dorivor o‘simliklarning farmakologik ahamiyati, ularni to‘g‘ri yig‘ish va saqlash texnologiyalari, shuningdek, turli kasalliklarni davolashdagi roli ilmiy asoslar bilan yoritilgan. Shuningdek, maqolada ekologik omillar va bioxilma-xillikni saqlab qolish tamoyillari ham ko‘rib chiqilgan.

Mazkur maqola mazmuni pedagogik ta’lim yo‘nalishi talabalarining kasbiy tayyorgarlik darajasini aniqlovchi prediktorlarni prognozlashga qaratilgan. Bunda bir necha oliy ta’lim tashkilotlari talabalarini pedagogik kasbiy tayyorgarlik jarayonida pedagog-murabbiyda shakllanishi lozim bo‘lgan prediktorlarni qay darajada o‘zida kamol toptirishga erishayotganligini prognozlashda muloqotmandlik, tashkilotchilik, predmetlarga yo‘nalganlik, intelligentlik, qo‘llab-quvvatlash kabi prediktorlar ustvor ahamiyatga ega ekanligi aniqlangan. Tadqiqot natijalari psixologik tahlil qilingan.

Bugungi davr yoshlarni  yetuk shaxs sifatida tarbiyalash stixiyali tarzda emas, balki maqsadli va dasturiy tarzda olib borishni taqozo etadi. Ushbu maqolada oila muhitida inson shaxsini tarbiyalab, voyaga yetkazish bilan bir qatorda, shu tarbiya vositasida uning vujudiga ruhiy, aqliy va ahloqiy kuch-qudrat, milliy ruh va diniy e’tiqod tuyg‘ularini shakllantirish masalalari tahlil qilingan.

O‘qituvchi va o‘quvchi munosabatlari boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining akademik, ijtimoiy va hissiy rivojlanishini shakllantirishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Ushbu maqola ushbu munosabatlarga ta'sir qiluvchi psixologik omillarni o‘rganadi, jumladan, o‘qituvchining empatiyasi, hissiy intellekt, muloqot uslubi va sinfni boshqarish strategiyalari. Tadqiqot o‘quvchilar bilan mustahkam va mazmunli munosabatlarni o‘rnatishda o‘qituvchilarning psixologik kompetentsiyalarini kuchaytiruvchi kasbiy rivojlanish dasturlarining muhimligini ta’kidlaydi.

Психологи лишь указывают путь, по которому нужно двигаться тем, кто хочет разобраться в себе и научиться понимать других. Но пройти эту дорогу человек должен самостоятельно, никто за него этого сделать не сможет. И в этом  большую роль играет мнение ума каждой толерантной личности.

Ma’lumki o‘quv muassasalarida voleybol o‘yinini qonun qoidalarini o‘quvchilarga to‘g‘ri o‘rgatish borasida o‘quv mashg‘ulotlarini tashkil qilishga asosiy e’tibor qaratilishi lozim bo‘ladi. Bu borada mashg‘ulotraxbarlariga aloxida talablar qo‘yiladi. Mashg‘ulot boshlanishidan oldin o‘quvchilarni voleybol maydoni, voleybol to‘pi, Voleybol to’ri va antennasi  o‘lchamlari va ularga qo‘yiladigan talablar haqida ma’lumotlar berib o‘tish maqsadga muvofiq bo‘ladi.

Ushbu maqola o‘smirlarda agressiv xulq-atvor muammosini aniqlash, chuqurroq tushunish va uni bartaraf etish uchun asosiy yo‘nalishlarni taqdim etadi.

Psixologik stress butun dunyo bo‘ylab talabalar orasida keng tarqalgan muammo bo‘lib, ko‘pincha ularning akademik samaradorligi, ruhiy salomatligi va umumiy farovonligiga salbiy ta'sir ko‘rsatadi. Ushbu maqolada o‘quvchilarda psixologik stressni keltirib chiqaruvchi omillar, ularning ruhiy salomatligiga ta'siri, uni bartaraf etish usullari va strategiyalari ko‘rib chiqiladi. Maqolada kognitiv-xulq-atvor usullari, ongni rivojlantirish amaliyotlari, ta'lim muassasalarining roli va qo‘llab-quvvatlovchi muhitning ahamiyati muhokama qilinadi. Ushbu jihatlarni ko‘rib chiqish orqali biz o‘quvchilarda stressni kamaytirish va aqliy barqarorlikni oshirish bo‘yicha keng qamrovli tushunchalarni taqdim etishni maqsad qilganmiz.

Maqolada kichik maktab yoshidagi bolalarning tortinchoqlik, uyatchanlik tuyg’ulari va ularni  bartaraf etish uchun tavsiyalar yoritib o‘tilgan. Maqolada bolalardagi tortinchoqlik va uning kelib chiqish sabablari, undan qutulishda chora-tadbirlar, tavsiyalar o‘rin olgan.  

Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda sodir bo‘ladigan psixologik o‘zgarishlar, rivojlanishlar va ular bilan bog‘liq bo‘lgan muammolarga psixologik amaliy yordam ko‘rsatish chora tadbirlari keltirilgan. Bolalarga temperamentidan kelib chiqqan holda yondashish va vazifalar taqsimlab berish, ularni mustaqil hayotga sekin-astalik bilan ko‘niktirib moslashtirib borish zarurligi haqida so‘z yuritilgan.

Maqolada zamonaviy ta’lim tizimida inklyuziv ta’limning ahamiyati va uning barcha talabalar uchun teng imkoniyatlar yaratishdagi roli tadqiq qilinadi. Pedagogik tafakkurni rivojlantirish orqali talabalarni inklyuziv ta’limga tayyorlashning nazariy va amaliy metodikalari koʻrib chiqiladi. Muallifning fikricha, inklyuziv ta’lim nafaqat nogiron talabalar, balki barcha oʻquvchilarning ijtimoiy, maʼnaviy va intellektual rivojlanishiga xizmat qiladi

Ушбу макола тиббиёт олий таълим муассасаларида талабаларга лотин тилини укитишда  инттеллектуал-маданий ривожлантиришда уларга психологик назарий тушунчалар  яратиб бериш муаммолари ва асослари   хакида фикр юритилган.

Throughout his academic career, Academician Shonazar Shoabdurahmonov conducted research on the language of literary and folklore works, orthography, punctuation, modern Uzbek language, dialectology, and linguistic geography. This article provides an overview of the scientist’s life path and his scientific research in these areas. His contributions to the field of Uzbek philology are highlighted.

This article discusses the role and significance of folklorisms in Uzbek poetry. The use of folklore in Uzbek poetry of the independence period, processes of stylization, and genre mutation are analyzed. The utilization of folklore in world and Uzbek literature has existed since ancient times. This process has occurred differently in various periods. Specifically, although Uzbek written literature has adopted genres, plots, meter, and rhyme from folklore, it has evolved into a mixed form based on certain principles and developed artistically. In fact, this process existed in the literature of the classical period as well, and many genres have undergone modification in conjunction with the genres of fiction.

Мақолада аҳоли фаровонлигини оширишда давлатнинг молиявий сиёсатининг ўрни ва аҳамияти таҳлил қилинади. Давлатнинг бюджет-солиқ сиёсати, кредит-молиявий воситалари ва ижтимоий дастурлар орқали иқтисодий барқарорликни та’минлашдаги роли ёритилади. Шунингдек, молиявий сиёсатнинг аҳоли даромадларини ошириш, камбағалликни камайтириш ва иқтисодий тенгсизликни бартараф этишдаги самарадорлиги ўрганилади. Илмий тадқиқотда халқаро тажриба ва Ўзбекистон мисолида молиявий сиёсатнинг амалий жиҳатлари кўриб чиқилиб, самарали стратегиялар бўйича таклифлар берилади.

Бугунги кунда адвокатура ва риэлторлик соҳаси шиддат билан ривожланмоқда. Аҳолига профессионал юридик хизмат кўратишда адвокатлар, кўчмас мулк соҳасида етакчиликни қўлга олган риэлторлар ҳозирги кун мавзусидаги энг оммабоп касблардан биридир. Мақолада ушбу икки соҳани бир-бирига боғлиқ жиҳатлари ҳақида ва соҳада амалга оширилаётган ижобий ишлар ҳақида сўз боради.

Mazkur maqolada metakognitiv yondashuv asosida ingliz tilini o‘qitishning samaradorligi tahlil qilinadi. Metakognitiv strategiyalar talabalarning mustaqil o‘rganish ko‘nikmalarini rivojlantirishga, o‘z ta’lim jarayonini nazorat qilishga va til o‘rganish jarayonini optimallashtirishga yordam beradi. Tadqiqotda metakognitiv yondashuvning asosiy tamoyillari, texnikalari va o‘quvchilarga ta’siri yoritilib, uni amaliyotda qo‘llash usullari tahlil qilinadi.

Мақолада Россия империяси босқини арафасида Ўрта Осиё хонликларининг ижтимоий-сиёсий хаёти, аҳолининг бошқарув сиёсатига муносабати маҳаллий тарихчилар ва рус сиёсатчилари асарлари асосида ёритилган. XIX аср иккинчи ярмидаги  Тошкент шаҳридаги қўзғолонлар ва уларнинг оқибатлари баён этилган.

Ushbu maqola teatr faoliyati asosida maktabgacha yoshdagi bolalarda muloqotni rivojlantirish vositasi sifatida birlashtirish samaradorligini o'rganadi. Tadqiqot drammaga asoslangan aralashuvlarning og'zaki va og'zaki bo'lmagan muloqot qobiliyatlarini oshirishga, ijtimoiy o'zaro ta'sirlarni rivojlantirishga va yosh o'quvchilarda hissiy ifodani targ'ib qilishga ta'sirini o'rganadi. Adabiyotlarni keng qamrovli ko'rib chiqish orqali avvalgi tadqiqotlarda qo'llanilgan turli usullar o'rganiladi va ushbu tadqiqotlar natijalari maktabgacha ta'limda teatr faoliyatini birlashtirishning potensial foydalari haqida tushuncha berish uchun tahlil qilinadi.

Ushbu maqolada musiqa ta’limining o‘quvchilarda milliy o‘zlikni shakllantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Musiqa san’ati yosh avlodning milliy madaniyatga bo‘lgan qiziqishini oshirish, ularning ma’naviy va estetik dunyoqarashini rivojlantirish vositasi sifatida muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada milliy musiqiy meros, xalq qo‘shiqlari va an’anaviy cholg‘ular orqali o‘quvchilarning o‘ziga xos milliy identifikatsiyasini shakllantirish metodlari yoritiladi. Shu bilan birga, milliy musiqa asarlarini ta’lim jarayoniga integratsiya qilishning zamonaviy yondashuvlari, didaktik usullar va interaktiv metodlar tahlil etiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, o‘quvchilarda milliy g‘urur va o‘zlikni anglashni mustahkamlash uchun an’anaviy musiqiy qadriyatlarni ta’lim jarayonida faol qo‘llash samaradorligi asoslanadi.

Ushbu tadqiqot tashqi mehnat migratsiyasi ta’sirida qolgan oilalarda anʼanaviy qadriyatlar tizimining o‘zgarishiga sabab bo‘luvchi ijtimoiy-psixologik omillarni tahlil qiladi. Migrant oilalar global migratsiya jarayonlarining kengayishi natijasida oila aʼzolarining psixologik farovonligi, ijtimoiy aloqalari va madaniy o‘zligini anglash jarayonida sezilarli o‘zgarishlarga duch keladi. Ushbu jarayon migratsiyaning ijtimoiy-iqtisodiy omillari, jumladan, moddiy yetishmovchilik, huquqiy himoyaning zaifligi va ijtimoiy moslashuv muammolari bilan uzviy bog‘liqdir. Maqolada, shuningdek, O‘zbekiston sharoitida migrant oilalarni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan davlat siyosati va ijtimoiy dasturlar samaradorligi baholanadi.

Ushbu maqola psixologiya shifokorlarni kasbiy mahoratini shakllantirishdagi ro‘lini o‘rganadi, hissiy intellekt, muloqot, stressni boshqarish va empatiya kabi jihatlarga urg‘u beradi. Psixologik tayyorgarlik shifokorning bemorlar bilan muloqot qilish, yuqori bosimli vaziyatlarni hal qilish va axloqiy me'yorlarni saqlash qobiliyatini oshiradi.

Ushbu maqolada ijtimoiy intelekt tushunchasi, maktabgacha ta’lim tashkiloti tarbiyachilarida ijtimoiy intelektni ahamiyati to‘g‘risida ma’lumot berildi.

The theme "Implementation of laguage games in english speaking classrooms in a2 level" investigates the design and application of language games as an effective method to teach speaking skills in foreign language learning. The focus is on how well-constructed, interactive games can stimulate students' interest, increase their participation, and provide a playful yet purposeful environment for practicing spoken language. Language games encourage learners to use the language creatively and spontaneously, thereby improving fluency, pronunciation, vocabulary, and confidence in real-life communication. This theme emphasizes the importance of aligning the games with specific learning objectives, student needs, and contextual factors, and explores various types of games such as role-plays, debates, and storytelling activities. The goal is to provide students with opportunities to practice language in a non-threatening, supportive atmosphere.

Мақолада Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Жамоат хавфсизлиги департаменти Пробация бошқармасининг фуқаролик жамияти институтлари билан ҳамкорлиги хусусида фикр юритилиб, мазкур фаолиятни янада самарали ташкил этишга оид таклиф ҳамда тавсиялар билдирилган.