Innovative research in the modern world: theory and practice

Maqolada, oliy o‘quv yurtlarida amalga oshirilayotgan ilmiy-tadqiqot ishlari, dars berish metodikalarining zamonaviylashuvi, shuningdek, universitetlararo hamkorlik va innovatsiyalar joriy etilishi kabi omillar taqdim etilgan.

Proverbs serve as condensed moral narratives, offering insight into the collective values of a culture over time. In the English-speaking world, proverbs have historically functioned as a means of reinforcing ethical behavior, reflecting dominant ideologies, and instructing both children and adults in social norms. This study investigates the evolution of ethical values in English proverbs from the Old English period through to the modern era, examining how shifts in religion, philosophy, economic structures, and social attitudes have influenced the content and tone of proverbial wisdom.

Urologik kasalliklar qatoriga urolitiyoz, erkaklarning bepushtligi, prostatit, erektil disfunktsiya, buyrak va peshob yo'llarining yuqumli kasalliklari va boshqalar kiradi [2]. Bular ichida bakterial infeksiyaga kiradigan sistit kasalligi dunyo bo‘yicha eng keng tarqalgan shakllaridan biri xisoblanadi. Dunyo statistikasi bo‘yicha birgina Amerika Qo‘shma Shtatlarida har yili taxminan 11 millionga yaqin holat aynan shu kasalliklar qayd etilgan va uni  davolash uchun  xarajatlar taxminan 5 milliard dollarni tashkil qilgan. Hozirgi kunda O’zbekiston Farmatsevtik bozorida mavjud urologik dori vositalarini assortiment tahlilini olib borish,  xorijdan keltirilgan dori vositalarini o’rnini bosuvchi urologik dori vositalarining keng assortimentini ishlab chiqish va tibbiyotga joriy qilish  bugungi kunning dolzarb masalalaridan biriga kiradi[1,2,3,4].

Ingliz va o‘zbek badiiy adabiyoti, ingliz tilining so‘zlashuv korpusidagi manbalardagi nutqiy akt namunalarida uchraydigan gender xususiyatlarini tadqiq etish pragmalingvistika, kognitiv lingvistika, lingvomadaniyatshunoslik hamda amaliy tarjima nuqtayi nazaridan dolzarb ahamiyat kasb etadi. Nutqiy aktlarda gender xususiyatlari namoyon bo‘lishining lingvokognitiv, lingvopsixologik, lingvokulturologik xususiyatlarini tavsiflash, tasniflash, chog’ishtirish asnosida ushbu ma’noga ega elementlarni semantik teglash, tarjima matnlarini mazmunan takomillashtirish imkoni yuzaga chiqadi.

Современное образование переживает значительные трансформации с внедрением мультимедийных технологий. Одной из приоритетных задач становится развитие критического мышления у школьников, что особенно актуально в условиях информационной перегрузки и стремительного цифрового прогресса. Важно не только обеспечить учащихся знаниями, но и развить их способность к анализу, интерпретации и оценке получаемой информации. Мультимедийные ресурсы, включая видеоматериалы, интерактивные платформы и обучающие игры, играют ключевую роль в этом процессе, предоставляя новые возможности для формирования навыков критического восприятия и активного участия школьников в образовательной деятельности.

Ushbu maqolada muloqotning bola rivojlanishidagi ahamiyati va uning hayotidagi roli yoritilgan, muloqotning shakllanish bosqichlari va turlari sanab o’tilgan.

Ushbu maqolada Toshkent tibbiyot akademiyasi Urganch filiali misolida oliy ta’lim muassasalarida xarajatlarni rejalashtirish mexanizmi har tomonlama tahlil qilingan. Rejalashtirish bosqichlari, samaradorlikni baholash formulalari, moliyaviy smetalar va simulyatsiya markazlari xarajatlari real misollar asosida yoritilgan. Dinamik tahlil orqali 2020 va 2024-yillar kesimidagi xarajatlar taqqoslab, investitsiya ustuvorliklari asoslab berilgan.

Barсhaga ma’lumki, tarbiya va ta’lim tizimida о‘qituvсhi asоsiy о‘rinni egallaydi, сhunki u bоshlang‘iсh ta’lim keyingi ta’lim taraqqiyоtini belgilaydi. Bоshlang‘iсh sinf о‘qituvсhi ishining dоlzarbligi nafaqat unga tegishli bо‘lgan ta’lim va tarbiya usullari bilan belgilanadi, balki uning shaxsiyati, mahоrati, xarakteri, mehnatga ijоdiy munоsabati, talabalar bilan munоsabatlari bilan belgilanadi.

Fuqarolarning turar-joyga bo‘lgan ehtiyojlarini qondirish bilan bog‘liq ijtimoiy munosabatlar hozirgi bozor iqtisodiyoti sharoitida yangicha ko‘rinish va mazmun kasb etayapti. Mazkur maqolada hozirgi kunda uy-joy tasarruf etishning o‘ziga xos xususiyatlari nazariy va amaliy ma’lumotlar asosida tadqiq etilgan. Shuningdek, maqolada uy-joyni tasarruf etish bilan bog‘liq milliy va xorijiy tajriba ham tahlil qilinib, amaliy ahamiyatga ega bo‘lgan takliflar berilgan.

This article defines the concepts of media competence and web design, providing examples from the information on the topic supported by scientists' opinions. Despite partially covering the work of scientists, it is based on specific facts. The article discusses the connections between media competence and media culture, characteristics of people with media competence, strategies used to develop media competence among students, the three main concepts of web design, and lists the stages of web design.

Mazkur maqolada terminologiyaga bag’ishlangan. Maqolada ziyorat turizmi terminlari va ularning ingliz va o’zbek tillaridagi izohiga to’xtalgan.

Бу мақолада француз композитори Морис Равелнинг хаёти, ижоди баён этилган. фортепиано ва оркестр учун ёзилган G-dur концерти кенг ёритилган.

Respublikamizda artemiya biomassasi va sistalarini yetishtirishni yo‘lga qo‘yish bo‘yicha olib borilayotgan chora tadbirlar haqida ma’lumotlar berilgan.

Mazkur maqolada kompyuter injiniringi yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalar uchun axborot savodxonligini rivojlantirishda telematika vositalaridan foydalanishning texnologik modeli ishlab chiqilgan. WebQuest, e-portfolio, sun’iy intellektli qidiruv tizimlari va bulutli hamkorlik muhiti kabi vositalar asosida shakllantirilgan model talabalarda axborotni izlash, baholash, tahlil qilish va taqdim etish kompetensiyalarini rivojlantirishga xizmat qiladi. Eksperimental tadqiqotlar natijalari modelning yuqori samaradorligini tasdiqlaydi hamda ta’limda raqamli savodxonlikni chuqurlashtirish yo‘nalishidagi ilmiy asos bo‘la oladi.

изучения проблемы инсульта у лиц молодого возраста обусловлена тем, что его этиология у значительной части больных отличается от этиологии инсульта в старших возрастных группах и часто остается невыясненной, а это влияет на вторичную профилактику; недостаточно разработан алгоритм обследования этих пациентов; велики медико-социальные последствия. Среди лиц молодого возраста с ИИ к труду возвращаются свыше 40%, что связано с лучшим восстановлением двигательных и речевых функций по сравнению с пациентами более старших возрастных групп [2, 7]. В связи с вышеизложенными аспектами проводится ряд исследований, изучающих инсульт у лиц молодого возраста.

Reading assessments play a central role in measuring students’ progress and language proficiency in ESL contexts. However, many assessments focus mainly on lower-order thinking skills, which may not reflect the true range of reading comprehension abilities. This article evaluates the design of reading assessments for B2-level ESL learners using Bloom’s Taxonomy as a framework. It examines whether typical reading tasks assess various cognitive skills, from basic understanding to higher-level analysis and creation. The article suggests practical improvements that could make assessments more comprehensive and aligned with real-world reading demands.

This thesis is devoted to the translation problems of culture-bound words and expressions from the Uzbek language into the English language. Such words and expressions create difficulties for the translator. It is very challenging to find a suitable equivalent from the target language.  Translation occurs as a result of human activity that allows people to exchange ideas and opinions, regardless of their different languages and cultures. Translation is a kind of cross-linguistic, cross-cultural and cross-social communication. As a kind of communication, the main purpose is nothing but to establish equivalence between the source text and the target text. In other words, as the receiver of the source message and the sender of the target message, the translator should try his best to convey all the contents of the source text into the target text, otherwise, translation as a kind of communication would end in failure.

Klinik laboratoriyalar - bu klinisyenlarga bemorlarni tashxislash, davolash va boshqarishda yordam beradigan keng ko'lamli laboratoriya protseduralarini ta'minlaydigan sog'liqni saqlash muassasalari. Bu laboratoriyalarda bemorlardan olingan biologik namunalar namunalari boʻyicha testlarni oʻtkazish va tahlil qilish uchun oʻqitilgan olimlar ishlaydi.

Klinik laboratoriya kasallikni tashxislash va davolash uchun muhim bo'lgan maslahatlarni beradi. Klinik laboratoriya olimlari ushbu maslahatlarni klinik laboratoriyalarda qon va tana suyuqliklarini diagnostik tekshiruvdan o'tkazish orqali olishadi. Bu belgilar inson tanasida mavjud. Ma'lumki, yechim izlayotganda, uning sababini aniqlash kerak. Klinik laboratoriyada Vrach labarant ko'rsatmasi bo'yicha testlarni o'tkazish orqali kasallik yoki jarohatlarga yechim va muqobil usullarni izlaydi.

Ushbu tezisda avtomobil yo‘llarini rivojlantirish maqsadli jamg‘armalarining faoliyatini takomillashtirish yo‘llari o‘rganilgan. Jamg‘armalar avtomobil yo‘llarini qurish, ta’mirlash va modernizatsiya qilish uchun zarur moliyaviy resurslarni yig‘ish va sarflashda muhim rol o‘ynaydi. Maqolada xalqaro tajribalar, xususan Germaniya, Avstraliya va Kanada kabi davlatlarning muvaffaqiyatli yondashuvlari o‘rganilib, O‘zbekiston uchun foydali takliflar ishlab chiqilgan. Shuningdek, yo‘l xavfsizligini ta’minlash, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish va moliyaviy resurslarni samarali taqsimlash muhim omillar sifatida ko‘rsatilgan. Maqola avtomobil yo‘llari jamg‘armalarining samarali faoliyatini ta’minlash uchun innovatsion yondashuvlarni va davlat-xususiy hamkorlikni rivojlantirishni ta’kidlaydi.

Mazkur maqolada Ichki ishlar vazirligi huquq ijodkorligi faoliyatining samaradorligini oshirish masalalari tahlil qilingan. Muallif normativ-huquqiy hujjatlarning loyihalari sifatli tayyorlanishini hamda qonuniylikni ta’minlash maqsadida ichki ishlar organlari norma ijodkorligi faoliyatini muttasil takomillashtirish zarurligi haqida xulosaga kelgan.

Tarixchi Sharafiddin Ali Yazdiyning yozishicha Shodmulk Xotun Samarqand shahrining quyi tabaqasidan mansub hunarmand oilasida taxminan 1380 yoki 1390-yilda dunyoga kelgan. Amir Temurning suyukli nabirasi Xalil sulton Mirzo unga oshiq bo'lib, 1404-yil unga uylanadi. Ammo bunday "tengsiz" nikohga Amir Temur qarshilik qiladi. Lekin keyinchalik Xalil Sulton Mirzo Amir Temur tomonidan kechiriladi, Temurning Xitoyga qarshi so'nggi yurishida qo'shinning o'ng qanotiga qo'mondonlik qilish unga ishonib topshirilgan edi. Saroy Mulk xonimning shafoati tufayli u Amir Temurga Shod Mulkning homiladorligini aytib tirik qoladi.

Mazkur tezisda o‘zbek va ingliz tillaridagi “tarbiya” konseptini ifodalovchi frazeologik birliklarning kognitiv tahlili amalga oshirilgan. Tadqiqotda axloqiy tarbiya bilan bog‘liq iboralar tanlanib, ularning ma'no ko‘lami, qo‘llanish doiralari va ekvivalentlari ikki til misolida tahlil qilindi. Har bir frazeologizmning ingliz tilidagi muqobillari, ularning qo‘llanish misollari hamda semantik yaqinligi asosida qiyosiy tahlil qilindi. Ushbu frazeologik birliklarning madaniy va axloqiy qadriyatlarni shakllantirish va aks ettirishdagi roli ham alohida qayd etildi. Maqolada keltirilgan tahlillar orqali har ikki xalqning kundalik hayotida muhim ahamiyatga ega bo‘lgan tarbiya tushunchasining tillardagi ifodalanish xususiyatlari kognitiv lingvistika nuqtayi nazaridan ochib berilgan.

This article presents a comparative analysis of stylistic devices in the Uzbek and English languages. Stylistic devices such as metaphor, simile, personification, hyperbole, and irony play a key role in enriching the emotional and artistic quality of both spoken and written language. The Uzbek and English languages belong to different linguistic families—Turkic and Germanic, respectively—yet they share a wide range of stylistic tools. However, their use and cultural implications often differ. This paper explores how these devices function in both languages and how cultural background influences their application. The goal is to assist language learners and literature enthusiasts in recognizing and appreciating the use of stylistic techniques across languages.

Ushbu maqolada adabiy matnlarni o‘rganishda semantik va stilistik yondashuvlarni uyg‘unlashtiruvchi tadqiqot strategiyasi sifatida lingvopoetik tahlilning metodologik asoslari o‘rganiladi. Strukturaviy tilshunoslik, formalistik poetika va kognitiv stilistikaning yutuqlariga asoslangan holda, ushbu tadqiqot leksik tanlov, sintaktik tashkilot va madaniy kodlarning o‘zaro ta’siri orqali ma’no va estetik ta’sir qanday shakllanishini tushuntiradi. Zamonaviy va klassik nasrga oid korpusga asoslangan mikro-tahlil shuni ko‘rsatadiki, semantik zichlik va stilistik ajratish o‘quvchida ma’lum emotsional va kontseptual reaktsiyalarni yuzaga keltiruvchi interpretativ ramkalarni birgalikda shakllantiradi. Tadqiqot natijalari lingvopoetika an’anaviy matn bilan ishlash usulini empirik tilshunoslik izlanishlari bilan uyg‘unlashtirishi mumkinligini, shu orqali badiiy noziklikni saqlagan holda metodologik ochiqlikka ega muvozanatli yondashuvni taqdim etishini ko‘rsatadi.

Ushbu maqolada kriminalingvistika fanining mazmuni, uning nazariy asoslari va O‘zbekiston qonunchiligidagi o‘rni yoritilgan. Tilshunoslikning kriminalistika bilan kesishuvchi sohasi sifatida kriminalingvistikaning ahamiyati, xususan, sud ekspertizasi jarayonlaridagi roli tahlil etiladi. O‘zbekiston huquqiy hujjatlarida tilshunoslik ekspertizasining belgilanishi, ushbu yo‘nalishda ilmiy izlanish olib borgan olimlarning ishlari va kriminalingvistik ekspertizaning amaliy misollari asosida soha rivoji ko‘rsatib beriladi.

Ushbu tezisda asosiy vositalarning amortizatsiyasini hisoblash usullari, ularning buxgalteriya va soliq hisobidagi farqlari, shuningdek, amalda ushbu farqlar korxonaning moliyaviy natijalariga qanday ta’sir qilishi yoritilgan. Amortizatsiya hisobining to‘g‘ri tashkil etilishi moliyaviy hisobotlarning ishonchliligi va soliq majburiyatlarini aniqlashda muhim ahamiyatga ega. Tadqiqot davomida amaliy korxona misolida hisob-kitoblar tahlil qilinib, asosiy vositalarni eskirish jarayonini belgilashning hisobiy va soliq yondashuvlari o‘rganildi.

Mazkur tezisda buxgalteriya hisobining ichki nazorat tizimi va audit bilan uzviy bog‘liqligi tahlil qilinadi. Korxonada buxgalteriya hisobining to‘g‘ri yuritilishi va moliyaviy hisobotlarning ishonchliligi aynan ichki nazorat va auditning mavjudligi, samaradorligi bilan chambarchas bog‘liq. Tadqiqotda buxgalteriya hisobini tashkil etishda nazorat va audit mexanizmlarining roli, ularning funksional jihatlari va amaliyotdagi holati yoritilgan.

Ushbu tezisda davlat soliq siyosatining mazmun-mohiyati, uning iqtisodiy subyektlar faoliyatiga ta’siri va moliyaviy barqarorlikka bo‘lgan bog‘liqligi o‘rganilgan. Soliq siyosatining fiskal va tartibga soluvchi funksiyalari asosida korxonalarda soliq yukining darajasi, investitsion faollik, rentabellik va likvidlikka bo‘lgan ta’siri tahlil qilinadi. O‘zbekiston soliq tizimidagi oxirgi yillarda amalga oshirilgan islohotlarning amaliy ahamiyati va xususiy sektor moliyaviy holatiga ta’siri muhokama qilinadi.

Mazkur tezisda buxgalteriya hisobini yuritishda xatoliklarning paydo bo‘lish sabablari, ularni aniqlashda ichki audit va nazoratning tutgan o‘rni, buxgalteriya jarayonlarida nazorat nuqtalarini tashkil etish va audit yo‘li bilan aniqlangan xatoliklarni huquqiy hamda amaliy jihatdan bartaraf etish yo‘llari chuqur tahlil qilinadi. Ichki audit tizimi orqali xatoliklarni barvaqt aniqlash buxgalteriya axborotining ishonchliligini ta’minlashda muhim vosita ekanligi ilmiy asosda ko‘rsatiladi.

Mazkur tezisda byudjet tashkilotlarida soliq majburiyatlarini to‘g‘ri hisobga olish, ularning buxgalteriya yozuvlarida aks ettirilishi va nazorat mexanizmlarining tashkil etilishi tahlil qilinadi. Soliqqa oid hujjatlarning yuritilishi, ularning hisobvaraqlar bo‘yicha qayd etilishi, hisobotlarda aks ettirilishi va bu jarayonlar ustidan ichki moliyaviy nazoratning ahamiyati chuqur yoritiladi.

Mazkur tezisda korxonalarda joriy aktivlar harakati, ularning aylanish tezligi va bu orqali xo‘jalik yurituvchi subyektning moliyaviy samaradorligini oshirish yo‘llari tahlil qilingan. Joriy aktivlar korxona ishlab chiqarish va savdo jarayonlarining likvid vositalari bo‘lib, ularning aylanish koeffitsienti moliyaviy barqarorlik, rentabellik va pul oqimlarining uzluksizligini ta’minlaydi. Tezisda joriy aktivlar tarkibi, ularning tuzilmasi, aylanish tezligiga ta’sir qiluvchi omillar va samarali boshqaruv strategiyalari yoritilgan.

Mazkur tezisda asosiy ishlab chiqarish fondlarining iqtisodiy samaradorligini oshirishda innovatsion yondashuvlarning o‘rni va amaliy qo‘llanish yo‘llari tahlil qilinadi. Raqamli texnologiyalar, avtomatlashtirish, texnik va texnologik modernizatsiya vositalari ishlab chiqarish fondlaridan foydalanish darajasini sezilarli darajada yaxshilashi, eskirish jarayonini sekinlashtirishi va ishlab chiqarish rentabelligini oshirishi mumkin. Tezisda asosiy fondlar samaradorligini aniqlovchi ko‘rsatkichlar, innovatsion loyihalarning iqtisodiy tahlili va takomillashtirish choralari batafsil yoritilgan.

Mazkur tezisda auditorlik tekshiruvlarida kredit risklarining mohiyati, ularni aniqlash va baholash mezonlari hamda ushbu risklarni minimallashtirish usullari yoritilgan. Kredit operatsiyalari bilan bog‘liq xatarlar tijorat banklari, moliyaviy tashkilotlar va yirik xo‘jalik yurituvchi subyektlarda auditorlik nazoratining asosiy yo‘nalishlaridan biridir. Tadqiqotda kredit risklarini aniqlashda auditorlik dalillari, tahliliy va funksional audit usullari, kredit tarixini o‘rganish, garov qiymatini aniqlash va shartnoma shartlarining bajarilishini tekshirishga urg‘u berilgan.

Mazkur tezisda mas’uliyati cheklangan jamiyatlarda davr xarajatlarini audit qilishning mohiyati, ichki nazorat tizimi orqali ularni samarali boshqarish imkoniyatlari hamda buxgalteriya axborotining aniqligini ta’minlashdagi ahamiyati yoritilgan. Tadqiqotda xarajatlar tasnifi, ularning hujjatlashtirilishi, auditorlik yondashuvlari va amaliy holatlar asosida yuzaga keladigan xatolar tahlil qilinadi. Ichki audit vositalari orqali davr xarajatlarini baholashda foydalaniladigan mezonlar va nazorat mexanizmlari ochib berilgan.

Mazkur tezisda qo‘shma korxonalarda ishlab chiqarish samaradorligini oshirish maqsadida tannarxni pasaytirish strategiyalari tahlil qilingan. Tannarxning ishlab chiqarish xarajatlariga bog‘liqligi, uni qisqartirishning texnologik va boshqaruv asoslari, raqobatbardoshlik va foydalilik darajasiga ta’siri yoritilgan. Strategiyalar ichida avtomatlashtirish, normativ xarajatlarni optimallashtirish, isrofgarchilikni kamaytirish va resurslardan oqilona foydalanish kabi usullarning samaradorligi asoslab berilgan.

Ushbu tezisda O‘zbekistonda buxgalteriya xizmatlarini autsorsing asosida tashkil etishda raqamli texnologiyalardan foydalanish masalalari tahlil qilingan. Bugungi kunda kichik va o‘rta biznes subyektlari buxgalteriya hisobi, moliyaviy hisobot va soliq deklaratsiyalarini yuritishda tashqi autsorsing xizmatlariga murojaat qilmoqda. Bu xizmatlar, odatda, raqamli platformalar, elektron hisobot tizimlari, bulutli hisoblash servislariga asoslangan. Tezisda raqamli texnologiyalarning buxgalteriya autsorsingiga integratsiyalashuvi, ularning afzalliklari, xavfsizlik talablari hamda samaradorlik ko‘rsatkichlariga ta’siri yoritilgan.

Mazkur tezisda korxonalarda amortizatsiya siyosatining shakllanishi, hisobga olish usullari va uning moddiy-texnik resurslardan foydalanish samaradorligiga ta’siri o‘rganiladi. Amortizatsiya — asosiy vositalar qiymatini bosqichma-bosqich mahsulot tannarxiga o'tkazish mexanizmi sifatida korxonaning moliyaviy boshqaruvida strategik rol o‘ynaydi. Tezisda turli amortizatsiya usullarining soliq va moliyaviy oqibatlari, investitsiya salohiyatiga ta’siri hamda ishlab chiqarish resurslarining yangilanish sur’ati bilan bog‘liqligi yoritilgan. Shuningdek, amaliy tahlil asosida samarali amortizatsiya siyosatining ishlab chiqarish faoliyatiga ijobiy ta’siri asoslab berilgan.

Mazkur tezisda korxonalarda xarajatlarni soliqqa tortish uchun to‘g‘ri tasniflash va hujjatlashtirish masalalari yoritilgan. Xarajatlarni noto‘g‘ri tasniflash va ularni asoslovchi hujjatlarning yetarlicha yuritilmasligi natijasida soliq hisobotlarida xatoliklar, moliyaviy jarimalar va huquqiy bahslar yuzaga kelmoqda. Tezisda soliqqa tortish nuqtayi nazaridan muhim bo‘lgan xarajat turlari, ularning soliq kodeksi bo‘yicha tan olinishi, buxgalteriya hisobida aks ettirilishi va hujjat bilan asoslanish talablari keng tahlil etilgan. Shuningdek, soliq tekshiruvlari tajribasi asosida eng ko‘p uchraydigan xatoliklar va ularni kamaytirish yo‘llari ko‘rsatib berilgan.

Ushbu tezis ishida yuridik shaxslarning soliq intizomi darajasini baholashda soliq tekshiruvlari va auditorlik nazoratining o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotda soliq tekshiruvlarining huquqiy asoslari, o‘tkazish shakllari, yuridik shaxslar tomonidan yo‘l qo‘yilayotgan xatolar va ularni audit vositasida aniqlash imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, soliq tekshiruvlarining yuridik shaxslar moliyaviy holatiga ta’siri va soliq intizomini ta’minlashdagi audit mexanizmlari chuqur yoritilgan.