Естественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования

Jarrohlik amalyotidan keyingi qanday omillar orqali sepsis kelib chikishi va unga qarshi chora tadbirlar qo’llanishi, sepsisni aynan qaysi mikroorganizmlarda ketishini yoritib beramiz bu maqolada. Maqsad jarrohlik amalyotidan keyingi sepsis bilan aziyat kechuvchilarni sonini  kamaytirish o’sish jadalligini to’xtatishdir.

Целлюлоза парчаловчи қўзиқоринларни етиштириш хозирги кунда ахамиятга молик ишлардан бири хисобланади. Бугунги кунда қишлоқ хўжалик чиқиндиларидан истеъмолга яроқли кўзиқорин етиштириш мумкин.

Замонавий тиббиётнинг болалар хирургияси соҳасида эришган ютуқларига қарамай, деструктив пневмонияни эрта ташхислаш ва даволаш долзарб муаммо бўлиб қолмоқда. Болалар юқумли, инфекцион касалликлари орасида пневмония ҳали ҳам энг кенг тарқалган патология ҳисобланади. Пневмонияни олдини олиш мақсадида ўтказилаётган эмлашга қарамай, болалар ва чақалоқлар орасида пневмония ва унинг деструктив асоратлари натижасида ўлим ҳолатлари ҳали ҳам сезиларли даражада қолмоқда [2,5]. Ҳозирда ўткир деструктив пневмония болаларда пневмониянинг асорати сифатида кечадиган оғир йирингли септик касаллик ҳисобланади. Касалликнинг ҳозирги кундаги долзарблиги – унинг касалликнинг [1,3,6].

The morphometry of the olivary nucleus—particularly the inferior olive—is an important area of study for understanding the mechanisms underlying motor learning disorders. Located within the brainstem, this nucleus plays a fundamental role in coordinating voluntary movements by transmitting sensory and motor signals to the cerebellum through climbing fibers. Its distinct anatomical and functional properties make it crucial for acquiring and refining motor skills, and structural abnormalities within this region can lead to significant motor coordination deficits.

Brownian dynamics simulations of intracellular transport constitute a powerful computational tool for examining the motion and interactions of biomolecules within the highly complex cellular environment. By applying principles of stochastic processes—particularly fractional Brownian motion—these simulations enable researchers to reproduce the intricate transport behaviors exhibited by proteins, vesicles, and other molecular structures in crowded and viscous intracellular spaces. This approach is especially valuable because it captures both sub-diffusive and super-diffusive movement patterns through the use of a tunable Hurst exponent, allowing for realistic modeling of cargo transport by motor proteins along cytoskeletal filaments as well as transport across the nuclear pore complex during nucleocytoplasmic exchange.

The histomorphometric assessment of liver lobules in metabolic syndrome (MetS) involves the quantitative examination of liver tissue architecture, particularly in relation to metabolic abnormalities that predispose individuals to conditions such as nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD). As a central organ in metabolic homeostasis, the liver relies on the structural integrity of its lobules—units composed of hepatocytes arranged radially around central veins—to maintain optimal function. In people affected by MetS, which is typically associated with insulin resistance, obesity, dyslipidemia, and hypertension, characteristic histological changes such as steatosis, inflammation, and fibrosis frequently develop within liver lobules and serve as indicators of disease progression.

The vascularization patterns of the thyroid gland in autoimmune thyroiditis—particularly in Hashimoto’s thyroiditis—constitute an important area of investigation in both endocrinology and immunology. The thyroid, a butterfly-shaped endocrine organ situated in the lower anterior neck, plays a crucial role in metabolic regulation through the secretion of thyroid hormones. In autoimmune thyroiditis, immune-mediated destruction of thyroid tissue leads to significant alterations in its vascular structure, changes that can influence glandular function and affect overall patient health.

Mazkur maqola genetika fanining paydo bo'lishi va rivojlanishining asosiy bosqichlarini qamrab oladi. Unda irsiyat va o'zgaruvchanlik haqidagi dastlabki tushunchalardan tortib, Gregor Mendelning fundamental kashfiyotlari, klassik genetikaning shakllanishi, DNK tuzilishining ochilishi bilan bog'liq molekulyar genetikaning yuksalishi hamda zamonaviy genomika va biotexnologiyaning rivojlanishiga qadar bo'lgan davrlar tahlil qilinadi. Maqola genetikaning biologiya fanlari va tibbiyotdagi inqilobiy ahamiyatini ta'kidlab, uning jamiyat taraqqiyotidagi o'rni va kelajakdagi istiqbollarini yoritadi.

Ushbu maqolada hozirgi kunda dolzarb masalalardan biri bo`lgan tuproqning ustki unimdor qatlamining eroziyaga uchrashi sabablari va mamlakatimiz iqlim sharoitiga mos eroziyani oldini olish usullari tahlil etilgan.

The migration of science journalism from physical print to digital platforms has precipitated a fundamental shift in stylistic norms. This article examines the profound differences between the stylistic architecture of legacy print magazines (e.g., National Geographic, Scientific American) and contemporary digital science hubs (e.g., Wired, Live Science, Ars Technica). By systematically analyzing structure, syntax, and audience engagement through the lens of media theory and classical rhetoric, we determine that science writing has fundamentally evolved from a linear, narrative-focused discipline rooted in institutional ethos into a modular, hyperlinked, and search-optimized format driven by the attention economy. The change represents a shift from interpretation to exploration, redefining both the role of the science writer and the epistemological relationship with the reader.

Mazkur maqolada Buxoro viloyatida joylashgan G’ijduvon tumanining qishloq xo’jaligi va uning asosiy tarmoqlari, dehqonchilik va chorvachilik tarmoqlarida ishlab chiqariladigan mahsulotlarning yillar davomidagi o’zgarishlari geografik jihatdan o’rganilgan. Bundan tashqari tumandagi dehqon xo’jaliklari, fermer va tomorqa xo’jaliklari,  tuman qishloq xo’jaligining viloyat miqyosdagi o’rni tahlil qilingan. 

Ushbu maqolada polliploidiya hodisasi va uning turlari, allopoliploidiyaning biologik mohiyati, uning evolyutsion jarayonlardagi tutgan o’rni hamda  o’simliklar hayotidagi, insoniyatning hayot faoliyatidagi va  qishloq xo’jaligi seleksiyasidagi amaliy ahamiyati, ularning kelib chiqishi, genetik ustunliklari va  turli omillarga chidamliligi bayon etilgan.

ushbu ilmiy ishda inson ehtiyojlarining shakllanish jarayoni, ularning psixologik asoslari va shaxs rivojiga ko‘rsatadigan ta’siri yoritilgan. Tadqiqotda ehtiyojlarning biologik, ijtimoiy va ma’naviy omillar asosida tarkib topishi, shuningdek, ularning motivatsiya, o‘zini anglash va shaxsning ijtimoiy moslashuv darajasiga ta’siri tahlil qilingan. Shaxs rivojida ehtiyojlarning o‘rni, ularning shakllanish bosqichlari hamda rivojlanishga ko‘rsatgan ijobiy va salbiy ta’sirlari ilmiy nuqtayi nazardan asoslab berilgan.

Mazkur maqolada buyuk mutasavvif shoir Boborahim Mashrabning hayoti va ijodi adabiy-tasavvufiy jihatdan tahlil qilinadi. Unda shoirning asarlarida aks etgan ilohiy ishq, ruhiy ozodlik va insoniylik g‘oyalari ilmiy asosda yoritiladi. “Mabdai nur” masnaviysi, g‘azallari hamda xalqona qo‘shiqlari misolida Mashrabning tasavvufiy qarashlari, adabiy uslubi va badiiy mahorati ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, uning davrdoshlari bilan ziddiyatlari, qatl qilinishi va xalq ongida “erkin ruh ramzi” sifatida shakllanishi tahlil etiladi. Maqola Mashrab merosining bugungi davr uchun ham dolzarbligini ko‘rsatadi.

Гидрогеологик маънода Сўх кони Фарғона артезиан ҳавзасининг жанубий, жануби-ғарбий қисмида жойлашган бўлиб, Сўх дарёсининг аллювиал конуси билан чегараланган ва жанубдан адир кўтарилишлари, шарқ ва ғарбдан конуслараро чуқурликлар билан чегараланган; шимолда Сирдарёнинг аллювиал водийси билан туташади.

Ushbu maqolada konseptual metaforaning R. Gibs tomonidan olib borgan mulohaza va tahlillari muhokama qilinadi. Konseptual metaforaning insonning jismoniy tajribalari bilan tafakkuri orasidagi aloqani namoyon qilishi borasida fikrlar yuritiladi va Gibs tomonidan berilgan misollar orqali namoyon qilinadi.

Ushbu maqolada pilonidal sinus devorining morfologik va gistologik xususiyatlari keng ko‘lamda tahlil qilinadi. Tadqiqot pilonidal sinus patogenezining asosiy bo‘g‘inlari keratinizatsiyalangan epiteliy qatlamining shakllanishi, follikulyar kelib chiqishga ega epitelial o‘zgarishlar, keratin detritlarining yig‘ilishi va soch follikulasi fragmentlarining chet jism reaksiyasini keltirib chiqarishi bilan bog‘liq jarayonlarni chuqur yoritadi. Maqolada sinus devorining qatlamli tuzilishi, undagi o‘tkir va surunkali yallig‘lanish fazalari, granulyatsion to‘qimaning morfologik tarkibi, mikroabssesslar va nekrotik elementlarning klinik-gepatologik ahamiyati atroflicha o‘rganiladi. Granulyatsion to‘qimada neoangiogenezning faolligi, fibroblastlar proliferatsiyasi, plazma hujayralari va limfotsitlar infiltratsiyasi kabi belgilar surunkali jarayonning davomiyligini ta’minlovchi asosiy omillar sifatida talqin qilinadi. Fibroz jarayonlari, kollagen tolalarining gialinizatsiyaga o‘tishi, to‘qima strukturasining qayta tashkil topishi va sinus devorining zichlashuvi jarrohlik amaliyoti uchun murakkablik tug‘diruvchi gistomorfologik belgilardan ekani alohida ko‘rsatib o‘tiladi. Shuningdek, epitelial metaplaziya, parakeratoz, akantoz va keratinizatsiyaning oshishi sinus bo‘shlig‘ida keratin massalarining ko‘payishi va qaytalanishga moyillikni kuchaytiruvchi omillar sifatida baholanadi. Maqolada immun-gistokimyoviy markerlar (CK5/6, CK14, CD68, MPO, CD3) yordamida sinus devoridagi epitelial differensiasiya va yallig‘lanish hujayralari spektri tahlil qilinadi. Shuningdek, klinik-morfologik korrelyatsiya asosida sinusning og‘irlik darajasi, qaytalanish ehtimoli va jarrohlik natijalariga ta’sir etuvchi mikrostruktural komponentlar ilmiy asosda bayon qilinadi. Olingan natijalar pilonidal sinusning kelib chiqishida mexanik stress, surunkali mikroinfeksiya va follikulyar degeneratsiyaning o‘zaro bog‘liqligini tasdiqlaydi hamda gistologik tahlilning amaliy ahamiyatini yanada mustahkamlaydi.

Болезнь Пайра, представляющая собой врождённый дуоденоеюнальный стеноз, относится к редким аномалиям развития тонкой кишки, приводящим к частичной кишечной непроходимости у детей. Сложность диагностики обусловлена неспецифичностью клинических проявлений, таких как рвота, абдоминальное вздутие и недостаточная прибавка массы тела. В 2022–2024 гг. в Узбекистане отмечается рост выявляемости врождённых аномалий ЖКТ благодаря совершенствованию лучевых методов обследования, однако болезнь Пайра по-прежнему остаётся недооценённой. Ранняя визуализация имеет решающее значение для предупреждения осложнений, включая хроническое недоедание, заворот и перфорацию кишечника.

Турли муаллифларнинг фикрига кўра, ётоқ яралари умуртқаси шикастланган беморларда 28% дан 90% гача тез-тез учрайди ва реабилитация чораларини кўришга тўсқинлик қилувчи асосий омилларидан биридир. Бундан ташқари, умуртқа поғонаси шикастланишидан сўнг ётоқ яраси сепсиси узоқ вақт давом этаётган умуртқа поғонаси билан касалланган беморларда ўлимнинг асосий сабабларидан бири ҳисобланади. [8]. Тананинг анатомик зоналарининг силжиш кучи, ишқаланиш ва намлик ярали нуқсонларнинг пайдо бўлишида доим тасир қилиб турувчи омиллар эканлиги аниқланди. [5]. Катта кўламдаги яра нуқсонлари аксарият беморларнинг умумий ҳолатига салбий таъсир кўрсатади, жоиз бўлган юқумли асоратларнинг ривожланиш тезлигига, (анаэроб-чириш жараёнининг пайдо бўлишигача), шунингдек, ўлимга олиб келади.

Тысячелистник обыкновенный (Achillea millefolium L.) является перспективным источником эфирных масел, обладающих антиоксидантной, противовоспалительной и антимикробной активностью. В ходе исследования из семян растения было выделено эфирное масло с выходом 0,45%, что подтверждает целесообразность его дальнейшего применения в фармацевтической, пищевой и косметической промышленности. Основными компонентами масла являются моно- и сесквитерпены, включая цинеол, хамазулен, камфору, борнеол, пинен и сабинен. Масло демонстрирует широкий спектр биологической активности и может быть использовано для создания стандартизованных препаратов и косметических средств.

Ushbu maqolada inson immunitet tizimi va mikroorganizmlar o‘rtasidagi murakkab biologik o‘zaro ta’sirlar yoritilgan. Tug‘ma va orttirilgan immunitet mexanizmlarining patogen hamda normal mikroflora bilan munosabati, immun javob shakllanishidagi asosiy omillar va ushbu muvozanat buzilishining infeksion jarayonlarga ta’siri ilmiy asosda tahlil qilinadi. Tadqiqot immunitet va mikroorganizmlar o‘rtasidagi muvozanatni saqlash organizm salomatligini ta’minlashdagi muhim omil ekanligini ko‘rsatadi

Assess the clinical effectiveness of a clinical-immunologically oriented treatment and diagnostic algorithm and immunocorrective therapy in patients with acute adhesive small intestinal obstruction.

Ushbu maqola metabolik yoʻllarni dori-darmonlar orqali maqsadli optimallashtirish va bioaktiv molekulalar sintezini oshirish muammolariga bagʻishlangan. Metabolik muhandislik soʻnggi yillarda genetik modifikatsiya va fermentativ kataliz orqali qimmatli birikmalar (vitaminlar, antibiotiklar, gormonlar va boshqalar) ishlab chiqarishda ulkan yutuqlarga erishdi. Biroq, ushbu jarayonlarni farmakologik agentlar (kichik molekulali dorilar, allosterik modulyatorlar) yordamida "tashqaridan" boshqarish hozirgi kunda biotexnologiya va dori kashfiyoti kesishmasida turgan asosiy yoʻnalish hisoblanadi. Tahlil etiladiki, endogen metabolik yoʻllardagi tezlikni cheklovchi bosqichlar, shuningdek, asosiy fermentlarning faolligi va ekspressiyasi darajasi farmakologik modullar yordamida oʻzgartirilishi mumkin. Bunday optimizatsiya, ayniqsa, tabiiy mahsulotlar biosintezi uchun mas'ul boʻlgan ikkilamchi metabolizm yoʻllarida zarur boʻladi. Maqolada ushbu yondashuvning nazariy asoslari, masalan, glikolitik yoʻllar, shuningdek, maxsus sekundar metabolitlar ishlab chiqarishni koʻpaytirish uchun qoʻllaniladigan allosterik aktivatorlar va tanlanuvchan ingibitorlar kabi farmatsevtik strategiyalar muhokama qilinadi. Tadqiqot farmakologik optimizatsiya metabolik muhandislikning anʼanaviy usullariga qaraganda tezroq, kam xarajatli va yuqori nazorat qilinadigan sintez platformasini yaratishga qodir ekanligini ta'kidlaydi.

Ushbu maqolada Buxoro viloyati G‘ijduvon tumani sug‘oriladigan o‘tloqi-taqir tuproqlarning agrokimyoviy tavsifi va oziq moddalar zahirasi bo‘yicha ma’lumotlar keltirilgan. Tumanda sug‘oriladigan o‘tloqi-taqir tuproqlar umumiy maydonning 13,7 % ni yoki 2742,9 gektarni tashkil etadi. 1984 yilga nisbatan 2022 yilga kelib tuproqning agrokimyoviy tavsifi yaxshilangan. 1984 yil tuproqning haydalma (0-20 sm) qatlamida gumus miqdori, 0,85 %, 2022 yilda haydalma (0-25 sm) qatlamida 0,82 % ni tashkil etgan. Gumus zahirasi 38 yilda 2,9 t/ga, yalpi azot 0,3 t/ga va yalpi kaliy esa 10,5 t/ga oshgan bo‘lsa, yalpi fosfor zahirasi 0,6 t/ga kamaygan. 1984 – 2022 yillar davomida tuproq tarkibidagi harakatchan oziq moddalar (N-NO₃, N-NH₄ va P₂O₅) bilan juda kam, almashinuvchan kaliy (K₂O) bilan kam ta’minlanganligi keltirilgan. Qishloq xo‘jaligi ekinlaridan yuqori va sifatli hosil olish, tuproq unumdorligini oshirish uchun organik va mineral o‘g‘itlarni oziq moddalar bilan ta’minlanishini e’tiborga olib ko‘llash tavsiya etilgan.

Ushbu maqolada osmirlar orasida kamqonlik (anemiya) darajasining ortishi, uning sabab va oqibatlari, sog‘liqka ta’siri va ijtimoiy muammolari keng ko‘lamda tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida anemiyaning paydo bo‘lishida ovqatlanish odatlari, temir va vitamin yetishmovchiligi, genetik omillar, parazit kasalliklar va stress kabi xavf omillari yoritilgan. Shuningdek, global va O‘rta Osiyo misollari, yosh guruhlari bo‘yicha statistik ma’lumotlar, profilaktika va sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan.O‘smirlik davri jadal o‘sish va rivojlanish bilan tavsiflanishi sababli bu davrda temir tanqisligi anemiyasi tez-tez uchraydi. Maqolada noto‘g‘ri ovqatlanish, vitamin va mikroelementlar yetishmovchiligi hamda ijtimoiy omillarning anemiya rivojlanishidagi o‘rni tahlil qilingan.

Одним из ведущих патогенетических механизмов прогрессирования хронических заболеваний является синдром эндогенной интоксикации, тесно связанный с нарушением антиоксидантной системы организма. Антиоксидантная защита представляет собой основную линию обороны против повреждающего действия активных форм кислорода. Снижение активности антиоксидантной системы приводит к усилению процессов перекисного окисления липидов, клеточной деструкции и утяжелению течения заболеваний. Особую клиническую значимость данные процессы приобретают у больных хроническим вирусным гепатитом С, особенно при сочетании с хронической почечной недостаточностью, что обусловливает необходимость углубленного изучения антиоксидантного статуса у данной категории пациентов.

Изучение морфологической изменчивости как адаптации генотипа к условиям окружающей среды важны для объектов аквакультуры. Белый амур (Ctenopharyngodon idella) – важный объект аквакультуры Узбекистана. Вид был завезен в Ташкентскую область в начале 1960х, прижился в новых условиях. Исследовали морфометрические показатели у трех возрастных групп (1-, 2-, 3-годовиков), проводя многомерный анализ пластических признаков. Выявлены три латентных фактора, влияющих на величины индексов пластических показателей.

O‘simlik to‘qimalarining tuzilishi, ularning kelib chiqishi va asosiy vazifalari haqida ilmiy ma’lumotlar bayon etilgan. Meristema, parenxima, qoplovchi, o‘tkazuvchi, mexanik va ajratuvchi to‘qimalarning shakllanishi hamda o‘simlik hayotidagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, to‘qimalarning o‘zaro bog‘liqligi, o‘simlikning o‘sishi va rivojlanishidagi ahamiyati haqida tushunchalar berilgan.

В работе рассматриваются основные этапы и технологические особенности проведения искусственного воспроизводства карповых рыб в условиях ООО «Нодир Нозим кули» Бухарской области. Описаны процессы подготовки производителей, получения и инкубации икры, выращивания личинок и молоди. Особое внимание уделено условиям инкубации и факторам, влияющим на выживаемость рыбопосадочного материала. Результаты работы подтверждают эффективность применения искусственного воспроизводства как важного элемента повышения рыбопродуктивности и устойчивого развития рыбоводного хозяйства региона.

Лекарственно-устойчивый туберкулёз (ЛУ-ТБ), особенно формы множественной (МЛУ-ТБ) и широкой (ШЛУ-ТБ) лекарственной устойчивости, остаётся ключевым барьером для достижения целей глобальной стратегии ВОЗ «Покончим с ТБ» [1]. В 2023 г. в мире зарегистрировано около 10,8 млн новых случаев туберкулёза и 1,25 млн смертей, при этом ежегодно выявляется около 400 тыс. новых случаев МЛУ/рифампицин-резистентного (РР) ТБ [1]. Внедрение полностью пероральных режимов BPaL/BPaLM, рекомендованных ВОЗ для лечения МЛУ/РР-ТБ и части пациентов с пре-ШЛУ-ТБ, сопровождается существенным улучшением исходов, однако доступ к ним и к современным диагностическим методам остаётся ограниченным в ряде регионов [3,5,6].

Лекарственно-устойчивый туберкулёз лёгких (ЛУ-ТБ) остаётся одной из ключевых проблем программ контроля туберкулёза. Тяжёлые формы заболевания с деструкцией лёгочной ткани и формированием полостей распада отражают высокую микобактериальную нагрузку и позднее выявление и, как правило, ассоциируются с неблагоприятными исходами лечения.

Ushbu ishda vodorod molekulasi (H₂) ning tuzilishi, fizik va kimyoviy xossalari hamda tabiat va texnikadagi ahamiyati yoritilgan. Vodorod molekulasi ikki vodorod atomidan iborat bo‘lib, ular orasida kovalent bog‘ hosil bo‘ladi. Ishda H₂ molekulasining eng yengil va oddiy molekula ekanligi, yuqori yonuvchanligi hamda energiya manbai sifatidagi istiqbollari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, vodorodning sanoat, energetika va kimyo sohalarida qo‘llanilishi haqida qisqacha ma’lumot beriladi.

Miokard infarktidan keyingi hujayraviy terapiya yurak mushaklarining qayta tiklanishi va funksional faoliyatini yaxshilashda istiqbolli yondashuvlardan biri hisoblanadi. Zamonaviy tadqiqotlar ko‘rsatadiki, ildiz hujayralar, gen terapiyasi va biomaterial asosidagi regenerativ texnologiyalar yurak to‘qimalarida remodellasiyani kamaytirish, angiogenezni kuchaytirish hamda kardiomiositlarning hayotiyligini oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Klinik tajribalar shuni ko‘rsatadiki, turli hujayra manbalari mezenximal ildiz hujayralar, iPS-hujayralar, yurakdan olingan progenitor hujayralar turlicha samaradorlikka ega bo‘lib, ularning kombinatsiyalangan qo‘llanilishi yanada yuqori natijalar berishi mumkin. Shu bilan birga, hujayralarni yetkazib berish usullari intrakoronar, intramiyokardial, biomaterial karkaslar orqali terapiyaning samaradorligini belgilovchi asosiy omillardan biridir. Kelajak istiqbollari sifatida hujayraviy terapiyani gen muhandisligi, nano-biotexnologiya va sun’iy intellekt yordamida optimallashtirish, shuningdek, personalizatsiyalangan yondashuvlarni ishlab chiqish kutilmoqda. Ushbu maqola miokard infarktidan keyingi hujayraviy terapiyaning zamonaviy yondashuvlari, mexanizmlari va klinik istiqbollarini tahlil qiladi.

Mazkur maqolada bugungi iqtisodiy taraqqiyotning muhim omillaridan biri bo‘lgan raqamlashtirish jarayoni har tomonlama yoritiladi. Avvalo, zamonaviy iqtisodiyotning raqamli formatga o‘tishiga sabab bo‘lgan omillar, ushbu jarayonning nazariy mazmuni va konseptual talqini tahlil qilinadi. Raqamli iqtisodiyotni shakllantirishda ma’lumotlar oqimi, sun’iy intellekt, bulutli texnologiyalar, avtomatlashtirilgan tizimlar, raqamli to‘lovlar va elektron xizmatlarning o‘rni ilmiy nuqtai nazardan asoslab beriladi.

Ushbu maqolada oliy ta’lim jarayonida tanqidiy fikrlashni rivojlantirish masalasi nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasidagi ta’lim islohotlari, kredit-modul tizimi, interfaol metodlar va raqamli ta’lim texnologiyalari tanqidiy fikrlash kompetensiyalarini shakllantirishdagi ahamiyati o‘rganiladi. Konstruktivistik, kompetensiyaviy, muammoli va refleksiv pedagogik yondashuvlar talabalarning mustaqil va tahliliy fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirishda samarali vosita sifatida baholandi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, pedagogik yondashuvlarning uyg‘unligi, interfaol metodlar va raqamli texnologiyalar tanqidiy fikrlashni tizimli va barqaror rivojlantirishga xizmat qiladi. Maqola oliy ta’lim tizimida raqobatbardosh va innovatsion fikrlovchi mutaxassislarni tayyorlash uchun strategik pedagogik yechimlarni aniqlashga qaratilgan.

Ushbu maqolada Surxondaryo viloyatining aholi soni, tabiiy harakati, migratsiya holatlari, keng yoritiladi. Viloyat aholisining son jihatdan o‘sib  borayotgani, ayniqsa tug‘ilish ko‘rsatkichlarining yuqoriligi, migratsiya oqimlari va ularning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari tahlil etiladi. Maqolada statistik ma’lumotlar, demografik ko‘rsatkichlar hamda dolzarb muammolar asosida xulosa va takliflar ishlab chiqilgan. Surxondaryo viloyati misolida mamlakatdagi umumiy demografik jarayonlar, ichki va tashqi migratsiya, ijtimoiy geografik yondashuv asosida chuqur tahlil qilinadi. Ushbu tahlillar orqali hududiy rivojlanish siyosatida demografik omillarning o‘rni ochib beriladi.

Mazkur ilmiy maqolada global taraqqiyot sharoitida inson resurslarining strategik ahamiyati har tomonlama va chuqur tahlil qilinadi. Zamonaviy dunyoda iqtisodiy o‘sish, ijtimoiy barqarorlik, innovatsion rivojlanish hamda barqaror taraqqiyot jarayonlari bevosita inson resurslarining sifati, bilim va malaka darajasi, intellektual va ijodiy salohiyati bilan chambarchas bog‘liq ekanligi ilmiy asosda yoritilgan. Maqolada inson resurslari tushunchasining mazmun-mohiyati, ularning global miqyosdagi o‘rni, ta’lim va ilm-fan bilan uzviy aloqasi, raqamli transformatsiya sharoitidagi o‘zgarishlar, shuningdek, jahon mehnat bozorida yuz berayotgan dolzarb jarayonlar keng yoritilgan. Inson resurslarini rivojlantirish jarayonida mavjud muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari nazariy va amaliy jihatdan asoslab berilgan.