Central Asian Journal of Academic Research is an open access, peer-reviewed international journal that publishes original research and review articles related to diverse areas. The main objective is to offer an intellectual platform to the international scholars and it aims to promote interdisciplinary studies in applied sciences. All manuscripts must be prepared in Uzbek, Kazakh, Tajik,English or Russian languages and subject to a rigorous peer-review process.

Published: 28.05.2025

O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA MEDITSINA TERMINLARINING GRAMMATIK VA SEMANTIK XUSUSIYATLARI

Ushbu  ilmiy maqolada o‘zbek va ingliz tillarida tibbiyot terminologiyasining grammatik va semantik xususiyatlari o‘rganiladi. Tibbiy atamalarning tuzilishi, ularning morfologik shakllari, sintaktik birikmalardagi roli hamda semantik jihatdan ifodalagan mazmuni taqqoslab tahlil qilinadi.

Iroda Rahimjonova

5-9

2025-05-27

BOLALAR KIYIMINING DIZAYNINI LOYIHALASH METODIKASI.

Mazkur tadqiqotda kichik maktab o‘quvchilari uchun mo‘ljallangan bolalar kiyimining sanoat seriyalarini modulli loyihalash metodikasini ishlab chiqish bosqichlari bayon etilgan. Ushbu yosh guruhining tanlanishi bejiz emas: 6 yoshdan 12 yoshgacha bo‘lgan bolalarda tana proporsiyalarining sezilarli o‘zgarishi kuzatiladi. Xususan, bu davrda bolalar yiliga o‘rtacha 5–7 sm ga o‘sadi, oyoq-qo‘llar uzayadi, bo‘y balandlashadi, qorin qavariqligi kamayadi. Shu sababli kiyimni tez-tez yangilab turish zarurati katta xarajatlarga olib keladi. Modulli kiyim tizimi esa transformatsiya xususiyatiga ega bo‘lib, bolalarning tana o‘zgarishlariga moslashgan holda foydalanish muddatini uzaytirishga xizmat qiladi. Tadqiqot modulli loyihalash metodikasi orqali bolalar kiyimi dizaynida iqtisodiy va funksional samaradorlikka erishish imkonini ochib beradi.

Maxliyo Fayzullayeva

10-16

2025-05-27

МЕЖДУНАРOДНO-ПРАВOВЫЕ OСНOВЫ ЗАЩИТЫ OТ ДИСКРИМИНАЦИИ В ТРУДOВЫХ OТНOШЕНИЯХ

В статье рассматриваются ключевые международно-правовые документы, направленные на предотвращение дискриминации в сфере труда, включая акты Организации Объединённых Наций, Международной организации труда и региональных механизмов защиты прав человека. Особое внимание уделено анализу механизмов реализации антидискриминационных норм, судебной практике и проблемам их имплементации в национальное законодательство. Также предложены рекомендации по совершенствованию правового регулирования с целью усиления защиты трудовых прав. Статья акцентирует необходимость комплексного подхода и международного сотрудничества в обеспечении недискриминационного трудового процесса.

Исламбек Уснаддинов

17-24

2025-05-27

PROVERBS WITH ZOONYM COMPONENTS: A MIRROR OF LANGUAGE AND CULTURE

Proverbs containing zoonym components—animal names—are an integral part of folk wisdom and oral tradition. They reflect the values, worldview, and social experience of a community through symbolic representations. This article explores the semantic, stylistic, and cultural characteristics of such proverbs, analyzing how animal metaphors encode human behavior, judgment, and ethical principles. It also examines the role of zoonym-based proverbs in linguistic and ethnocultural studies, considering cross-cultural variation and historical symbolism of animals in language.

Mirzayeva Feruza Samixdjanovna

25-27

2025-05-27

SOME CHALLENGES IN TEACHING READING

This paper explores key challenges in teaching reading, particularly in the context of first and second language acquisition. It analyzes theoretical foundations such as schema theory and metacognitive strategies, and examines specific issues including vocabulary limitations, the gap between decoding and comprehension, learner motivation, assessment methods, and the impact of digital reading. The paper concludes by recommending evidence-based strategies like extensive reading, reciprocal teaching, and the use of digital tools for enhancing reading outcomes in diverse classrooms. The study advocates for a holistic, inclusive, and technologically adaptive approach to reading instruction in contemporary education.  

Olimboyeva Muxlisa , Shodmonova Adiba , Umirzaqova Madinabonu , Tursunaliyev Shaxzod

28-30

2025-05-27

BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING BILIMINI BAHOLASHDA XALQARO BAHOLASH TADQIQOTLARINING O‘RNI

Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining bilmini baholashda xalqaro baholash tadqiqotlarining o‘rni, ta’lim tizimidagi ahamiyati va mazmuni yoritilgan

Gulhayo Mirzaliyeva , Elmurod Umarov

31-33

2025-05-27

ПРАВОВЫЕ МЕХАНИЗМЫ ЗАЩИТЫ ПЕРСОНАЛЬНЫХ ДАННЫХ В УСЛОВИИ ЦИФРОВЫХ УГРОЗ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН

В эпоху развития информационных технологий личные данные граждан подвергается к кибератаке, что требует основного внимания в совершенствование правовых инструментов защиты. Данная работа анализирует действующее законодательство Республики Узбекистан в сфере защиты персональных данных, проводя сравнительный анализ с международным опытом и стандартам и выявляя основные существующие пробелы в правовом регулировании. Особое внимание уделяется трем ключевым цифровым угрозам: несанкционированному доступу к персональным данным, их незаконной обработке и трансграничной передаче без надлежащих гарантий. Работа основана на анализе нормативно-правовых актов, международных соглашений и научных источников. Итоги работы подчеркивают необходимость в гармонизации национального законодательства с международными стандартами и предлагают конкретные меры по усилению защиты персональных данных Республики Узбекистан

Дониербек Азимжонов

34-41

2025-05-27

DEFFERENSIYALASHGAN YONDASHUV ASOSIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA EKOLOGIK TARBIYA BERISH AHAMIYATI

Ushbu maqolada differensiallashgan yondashuv asosida maktab yoshdagi bolalarda ekologik madaniyatni shakllantirish jarayoni o‘rganilgan. Bugungi kunda bolalarda ekologik ong va madaniyatni rivojlantirish dolzarb masala bo‘lib, bu borada differensial yondashuv asosida samarali metodlar va vositalardan foydalanish muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot davomida bolalarning yosh, psixologik xususiyatlari, individual qobiliyatlari va ekologik bilim darajasidan kelib chiqqan holda ekologik tarbiyani yo‘lga qo‘yish zarurligi asoslab berildi. Shu bilan birga, bolalar bilan ishlashda interaktiv metodlardan, o‘yin texnologiyalaridan va ko‘rgazmali vositalardan samarali foydalanish imkoniyatlari yoritildi.

Umida Bovanova , Navbahor Boʻriboyeva

42-45

2025-05-27

ФИЛОСОФИЯ СОЦИАЛЬНОГО ГОСУДАРСТВА В КОНТЕКСТЕ ПОСТТРАДИЦИОННОЙ ТРАНСФОРМАЦИИ ПОЛИТИЧЕСКОЙ СУБЪЕКТНОСТИ

В статье рассматриваются философские основания и политико-онтологические горизонты концепта социального государства в условиях посттрадиционной реконфигурации социального порядка. Социальное государство анализируется не только как политико-правовой механизм перераспределения, но как выражение исторически изменяющейся философии субъектности, ответственности и солидарности. Автор предлагает интерпретировать современное социальное государство как ответ на вызовы фрагментации коллективной идентичности и утраты нормативного центра, а также как институционализированную форму моральной ответственности государства перед обществом.

Шахобжон Кубатов

46-53

2025-05-27

UZUMCHILIKDA ZAMONAVIY AGROTEXNOLOGIYALARNI QO‘LLASH

Ushbu maqolada uzumchilikda zamonaviy agrotexnologiyalarni qo‘llashning ahamiyati va samaradorligi tahlil qilingan. Bugungi kunda uzum yetishtirishda yuqori hosildorlikka erishish, meva sifati va eksport salohiyatini oshirish uchun ilg‘or agrotexnik usullardan foydalanish dolzarb masalaga aylangan. Maqolada tomchilatib sug‘orish tizimlari, intensiv usulda uzumzorlar barpo etish, zamonaviy ko‘chatlar va klonlar ishlatish, shuningdek, zararli hasharot va kasalliklarga qarshi biologik hamda integratsiyalashgan himoya usullari yoritilgan. Shuningdek, raqamli texnologiyalar, dron va sensorlar yordamida monitoring olib borishning afzalliklari ko‘rib chiqilgan. Yo‘qoridagi texnologiyalarni O‘zbekiston sharoitida qo‘llanish imkoniyatlari va istiqbollarini tahlil qilib, amaliy tavsiyalar berilgan. Maqola uzumchilikni modernizatsiya qilish orqali resurslardan samarali foydalanish va raqobatbardosh mahsulot yetishtirishni maqsad qiladi

Fayzi Xujaqulov , Maftuna Raxmonberdiyeva

54-57

2025-05-28

“ЭКСТРЕМИЗМ БИЛАН БОҒЛИҚ ЖИНОЯТЛАРНИ СОДИР ЭТИЛИШИДА АХБОРОТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ ВА ИНТЕРНЕТ ТАРМОҚЛАРИНИНГ ЎРНИ”

Ушбу мақолада экстремизм билан боғлиқ жиноятларнинг содир этилишида ахборот технологиялари ва интернет ижтимоий тармоқларининг ўрни ва аҳамияти, экстремистик материалларнинг интернет ижтимоий тармоқлари орқали тарқатилишининг сабаблари ва бунга қарши курашишнинг ҳуқуқий таҳлили кўрилиб, диний-экстремистик материаллар ва экстремистик контент ўртасидаги асосий тафовутлари муҳокама қилинган. Шунингдек, экстремизм билан боғлиқ материалларнинг илмий таҳлили ва амалий фаолиятига оид учраётган муаммолар бўйича илмий баҳс орқали амалий таклиф ва тавсиялар билан якунланган.

У.М. Ҳошимов

58-66

2025-05-29

“ЖАБРЛАНУВЧИНИНГ ШИКОЯТИГА АСОСАН ҚЎЗҒАТИЛАДИГАН ЖИНОЯТЛАРГА ОИД АРИЗА, ХАБАРЛАР ВА БОШҚА МАЪЛУМОТЛАРНИ ТЕКШИРИШНИНГ НАЗАРИЙ ВА ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ”

Ушбу мақолада жабрланувчининг шикоятига асосан қўзғатиладиган жиноятларга оид ариза ва хабарларни текширишнинг тушунчаси, тавсифи, ушбу институтнинг шахс ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш ва эркинликларини таъминлашдаги ўрни ҳақида сўз юритилган.

Хушмамат Искандаров

67-71

2025-05-29

ВОЯГА ЕТМАГАН ШАХСНИ ҒАЙРИИЖТИМОИЙ ХАТТИ-ҲАРАКАТЛАРГА ЖАЛБ ҚИЛИШ ЖИНОЯТЛАРИНИ ТЕРГОВ ҚИЛИШНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ИСТИҚБОЛЛАРИ

Ушбу мақолада бугунги кунда вояга етмаганларни ғайриижтимоий хатти-ҳаракатларга жалб қилиш жиноятларини тергов қилиш бўйича йўл қўйилган камчиликлар ва уларни бартараф этиш йўллари ҳақида сўз юритилган..

Бекзод Сафаров

72-82

2025-05-29

BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA ANIQ FANLARNI O‘QITISHDA INTERFAOL USULLARDAN FOYDALANISH

Ushbu maqolada boshlang‘ich ta’limda aniq fanlarni, jumladan, matematika, informatika va tabiatshunoslikni o‘qitishda interfaol usullarning o‘rni va ahamiyati tahlil qilingan. Ta’limda faol o‘quvchini shakllantirish, mavzuni chuqur o‘zlashtirish hamda mustaqil fikrlash ko‘nikmasini rivojlantirishda interfaol metodlarning samarasiga e’tibor qaratilgan.

Gulhayo Mirzaliyeva

83-85

2025-05-29

BUG'DOY DONINI SAQLASH USULLARI VA SAQLASHNI TASHKIL ETISH

Mazkur maqolada bug‘doy donini daladan yig‘ib terilgandan so‘ng uni saqlash omborlariga yetkazib borish, saqlash uchun uni tayyorlash jarayonlari hamda saqlash usullari, saqlashda kechadigan jarayonlar ularni to‘g‘ri boshqarish rejimini tashkil etish, saqlashda maqul variantlarni tanlagan holda ichlab chiqarish jarayoniga sifatli doni yetkazib berish bo‘yicha ma’lumotlar keltirib o‘tiladi.

Azizbek Ergashov , Shaxboz Qo‘Shmurodov

86-89

2025-05-30

UZUMDAN SHАRBАT TАYYORLАSH UCHUN UZUM YETISHTIRISH VА UNDАN SHАRBАT TАYYORLАSH TEXNАLOGIYАSINI TAHLIL QILISH

Mazkur maqolada uzumdan sifatli sharbat olish uchun, uzum yetishtirish texnalogiyasi ularni parvarish qilish, yetishtirilgan uzumni yig‘ishtirib olish uni qayta ishlash uchun yuborish, sharbat tayyorlash jarayoni va tayyorlangan sharbatga ishlov berilib uni qadoqlash bo‘yicha ma’lumotlar keltirib o‘tiladi.

Azizbek Ergashov , Sitora Qo‘Shmurodova

90-92

2025-05-30

“QO‘SHIMCHA VA QAYTA EKSPERTIZA TAYINLASH – EKSPERT XULOSASINING ISHONCHLILIGINI BAHOLASH USULI”

Maqola axborot texnologiyalari sohasida ekstremizm hodisalarining ko‘payishiga bag‘ishlangan. Zamonaviy texnologik innovatsiyalar rivojlangan davrda, internet va ijtimoiy tarmoqlar ekstremistik g‘oyalarni tarqatish uchun yangi kanal sifatida keng foydalanilmoqda. Bu maqolada ekstremizmning axborot texnologiyalaridan foydalanish usullari, ularning jamiyatga ta’siri, shu jumladan yuksak texnologiya vositalari orqali terrorizm va boshqa noqonuniy faoliyatlarni tashkil etish xavfi tahlil qilinadi. Maqolada ekstremizmga qarshi kurash choralarini takomillashtirish, axborot xavfsizligini ta’minlash strategiyalari va kiberfazoda ekstremistlik elementlarini aniqlash va oldini olish bo‘yicha takliflar beriladi. Alohida e’tibor axborot texnologiyalarini ekstremizmdan saqlashda davlat, jamiyat va texnologik kompaniyalar o‘rtasidagi hamkorlik ahamiyatiga qaratilgan.

Ravshanbek Boysafarov

93-95

2025-05-30

PAXTA TOZALASH ZAVODIDA PAXTANI MAYDA VA YIRIK IFLOSLIKLARDAN TOZALASH TЕXNOLOGIYASI.

Paxta tolasining sifatini aniqlovchi asosiy omillardan biri — uning tarkibidagi turli xil iflosliklar miqdoridir. Ayni paytda paxtani dastlabki qayta ishlash korxonalarida eng dolzarb muammolardan biri paxta xomashyosini yirik iflosliklardan tozalash jarayonidir. Maqolada bu jarayonda turli konstruktsiyaga ega bo‘lgan tozalash jarayoni haqida so‘z yuritiladi.

Azizbek Ungarov , Sarviniso Mamarajabova , Shokir Eshquvvatov

96-99

2025-05-30

МЕТОДЫ ВНЕДРЕНИЯ ЦУР В СИСТЕМУ ГОСУДАРСТВЕННОГО УПРАВЛЕНИЯ УЗБЕКИСТАН

Внедрение Целей устойчивого развития (ЦУР) в систему государственного управления требует системного подхода, межсекторальной координации и адаптации глобальных задач к национальным приоритетам. В статье рассматриваются ключевые методы интеграции ЦУР в стратегическое планирование, институциональное развитие и механизмы мониторинга, а также представлены международные практики, применимые в контексте Узбекистана.

Дилором Розикова

100-102

2025-05-31

TADBIRKORLIK HUQUQI SOHASIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAINNOVATSIYALARNING O’RNI

Maqolada raqamli texnologiyalarni tadbirkorlik huquqiga joriy etishning turli konsepsiyalari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, iqtisodiyot rivojlanishining yangi tendensiyalari tahlil qilinadi, bu esa xo‘jalik yuritish sharoitlarining o‘zgarishi, davlat va jamiyat, davlat va biznes o‘rtasidagi munosabatlarning o‘zgarishiga mos ravishda huquqiy tartibga solishni va nazariy yondashuvni talab qiladi.

Javohir Sattorov

108-112

2025-05-31

“RIYOZUS SOLIHIN” ASARINING O‘ZBEK TILIDAGI TARJIMA VA SHARXLARINING HADISSHUNOSLIKDAGI AHAMIYATI

Mazkur maqolada Imom Yahyo ibn Sharaf an-Navaviy tomonidan yozilgan “Riyozus Solihin” asarining o‘zbek tiliga tarjimalari va sharhlarining hadisshunoslikdagi ilmiy, axloqiy hamda ma’naviy ahamiyati tahlil qilinadi. Asarning ilmiy-uslubiy mohiyati, boblar va mavzularning kompozitsion tuzilishi, hadislarning tanlab olinishi va sharhlanishi jarayonidagi metodologiya o‘zbek tarjima an’anasi misolida chuqur tahlil etiladi.

Gulsevar Ne’matova

113-118

2025-05-31

КЛИНИК ФАРМАКОЛОГИК ВА НОАНЪАНАВИЙ ТЕРАПИЯНИНГ ЎЗАРО УЙҒУНЛИГИ: БЕЛ-ДУМҒАЗА ДОРСОПАТИЯСИ МИСОЛИДА (ШАРҲ МАҚОЛА)

Бел-думғаза дорсопатияси мураккаб клиник жиҳатларга эга бўлган ҳолат бўлиб, уни даволашда фақат фармакологик усулларга таяниб қолмасдан, ноанъанавий терапевтик йўллардан ҳам самарали фойдаланиш зарурияти ортиб бормоқда. Ушбу мақолада клиник фармакологияга асосланган даво воситалари билан бир қаторда, нофармакологик ва ноанъанавий усуллар – физиотерапия, мануал терапия, рефлексотерапия, йога ва бошқа интегратив ёндашувлар таҳлил қилинади. Мақсад – оғриқ синдромини бартараф этиш, функциоанл тикланишни таъминлаш ва бемор сифатини яхшилашда ҳар иккала усулнинг ўзаро уйғунлигини намоён этиш. Ушбу таҳлил асосида беморларга комплекс, шахсийлаштирилган ва юқори самарали даво режасини тузишнинг илмий асослари кўрсатиб ўтилади.

Ю.М. Исамухаметова, М.Р. Рахматова

119-125

2025-05-31

REVMATOID ARTRIT KASALLIGI ICHKI A‘ZOLAR RIVOJLANISHI BILAN KECHGANDA: BUYRAK ZARARLANISHINI ERTA BOSQICHLARDA ANIQLASH.

Revmatoid artritli bemorlarda buyrak zararlanishining oʻziga xos xususiyatlari oʻrganildi. Revmatoid artritli bemorlar da kasallikning klinik bosqichi, davomiyligi, kasallik faolligi yuqori boʻlishi, rentgenologik bosqichi hamda yoshi ortib borishi bilan buyrak zararlanishi koʻproq aniqlandi.  Bemorlar  guruhlarida fibroz markyorlari boʻlgan TGF-β1bilan sistatin-C oʻrtasida bogʻliqlik oʻrganilib, ikkala markyorning qondagi miqdori ortib borishi bilan buyrakning funksional holatini baholash mezoni boʻlgan koptokchalar filtratsiya tezligi (KFT) kamayishi tasdiqlandi. KFT va siydik tahliliga koʻra bemorlarda surunkali buyrak kasalligi bosqichlari aniqlandi.

G.B. Joʻraboyeva , S.M. Asqarov

126-133

2025-05-31

O’SIMLIK DUNYOSINI MUHOFAZA QILISHDA YURIDIK JAVOBGARLIK EKOLOGIK MUVOZANATNI SAQLASHNING MUHIM VOSITASI

Mazkur maqolada o‘simlik dunyosini muhofaza qilishning ekologik muvozanatni saqlashdagi o‘rni va yuridik javobgarlikning bu jarayondagi ahamiyati yoritiladi. Aholi sonining o‘sishi, sanoatlashtirish va tabiiy resurslardan noo‘rin foydalanish oqibatida yuzaga kelayotgan ekologik muammolar tahlil qilinadi. Muallif O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligi asosida o‘simlik dunyosini muhofaza qilish bo‘yicha yuridik javobgarlik turlari – intizomiy, fuqarolik, ma’muriy va jinoiy javobgarliklarni keng qamrovli tahlil qiladi va ularning amaliy ahamiyatini ko‘rsatib beradi

Nuriddin Ashurov , Zinat Xudoyberdiyeva , Iroda Totliboyeva

134-137

2025-05-31

INFORMATIKA O‘QITISHNI INDIVIDUALLASHTIRISH: IQTIDORLI VA QOLOQ O‘QUVCHILAR BILAN ISHLASH

Zamonaviy ta’lim tizimlari, ayniqsa raqamlashtirish sharoitida, o‘qitishga moslashuvchan yondashuvlarni talab etadi. Maqolada iqtidorli va qoloq o‘quvchilar bilan ishlashga e’tibor qaratgan holda informatika o‘qitishni individuallashtirish strategiyalari ko‘rib chiqiladi. Metodik yechimlar, pedagogik texnologiyalar va ularni maktab amaliyotida qo‘llash natijalari keltirilgan. O‘quvchilarning kognitiv va motivatsion xususiyatlarini hisobga olgan holda o‘quv jarayonini tizimli ravishda moslashtirish zarurligi to‘g‘risida xulosa chiqariladi.

Jetkerbay Otepbergenov

138-142

2025-05-31

ЛЕЧЕНИЕ И ПРОФИЛАКТИКА МАКУЛОДИСТРОФИИ: НОВЫЕ МЕТОДЫ И ПРЕПАРАТЫ

В статье рассматриваются современные методы диагностики, лечения и профилактики макулодистрофии — одной из ведущих причин снижения зрения у пожилых людей. Особое внимание уделяется новейшим фармакологическим средствам, таким как анти-VEGF препараты, а также лазерным и хирургическим методам терапии. Обсуждаются перспективы генной терапии и снижение риска развития заболевания за счет профилактических мер. Ориентация на раннюю диагностику и комплексный подход способствует сохранению зрительной функции и улучшению качества жизни пациентов.

Азиза Намазова , Х.А. Тиляков

155-159

2025-05-31

OʻZBEKISTONDA MEHNAT NIZOLARINI HAL QILISHNING HUQUQIY MEXANIZMLARI

Ushbu maqola O‘zbekistonda mehnat nizolarini hal qilishning huquqiy mexanizmlarini tahlil qiladi. Unda amaldagi Mehnat kodeksining nizolarni hal qilish tizimini modernizatsiya qilishdagi ahamiyati yoritiladi. Maqolada yakka tartibdagi va jamoaviy mehnat nizolarining tasnifi, shuningdek, yarashtirish, mediatsiya, mehnat arbitraji va sud tartibi kabi asosiy huquqiy mexanizmlar ko‘rib chiqiladi. Davlat Mehnat Inspeksiyasining roli va nizolarni hal qilish amaliyotidagi dolzarb masalalar rasmiy-ilmiy manbalarga tayanib o‘rganiladi. Kodeksning kompleks yondashuvi mehnat munosabatlarida adolatli va shaffof muhitni yaratishga xizmat qiladi.

Ellada Sarsenbaeva

160-162

2025-05-31

ISHNI SUDGA QADAR YURITISH BOSQICHIDA XAVFSIZLIK CHORALARINI QO‘LLASH ASOSLARI VA PROTSESSUAL TARTIBI

Maqolada jinoyat protsessi ishtirokchilarining xavfsizligini ta’minlash masalalari atroflicha tahlil qilingan. Muallif maqolada xalqaro huquqiy hujjatlar, O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonun va qonunosti hujjatlarida nazarda tutilgan protsess ishtirokchilarining xavfsizligi masalalarini qiyosiy-huquqiy tahlil qilgan holda o‘rgangan. Maqolada muallif tomonidan jinoyat protsessi ishtirokchilarining xavfsizligini ta’minlashni takomillashtirish, qonunchilikda jinoyat protsessi ishtirokchisi bo‘lgan ayrim shaxslarning xavfsizligini ta’minlash nazarda tutilmaganligi ilmiy tahlil qilingan va qonunchilikni takomillashtirishga qaratilgan taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan

Nodir Ashurov

163-169

2025-05-31

ПОНЯТИЕ И ОСОБЕННОСТИ НАСЛЕДСТВЕННЫХ ПРАВООТНОШЕНИЙ ДЕТЕЙ

В статье исследуются наследственные правоотношения детей по гражданскому законодательству Республики Узбекистан, акцентируя внимание на их социальной уязвимости. Раскрываются ключевые гарантии: обязательная доля и роль органов опеки в управлении имуществом несовершеннолетних. Показано, что действующие нормы создают минимальные механизмы защиты интересов детей-наследников. В сравнительном анализе рассмотрены подходы США, Германии и Франции. Оценены сильные и слабые стороны каждой системы, выявлена возможность адаптации зарубежных практик. На основе анализа сделаны выводы о необходимости усиления контроля опеки и рассмотрении увеличения обязательной доли в Узбекистане..

Гуласал Мамадалиева

170-173

2025-05-31

FUQAROLIK VA SIYOSIY HUQUQLARNI SUD ORQALI HIMOYA QILISH ASOSLARI

Ushbu maqolada fuqarolik va siyosiy huquqlarni sud orqali himoya qilishning nazariy-huquqiy asoslari va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda O'zbekiston, MDH davlatlari hamda rivojlangan xorijiy mamlakatlarning bu sohada to'plagan tajribasi qiyosiy-huquqiy tahlil usuliga asoslanib o'rganilgan. Maqolada sud himoyasining konstitutsiyaviy asoslari, xalqaro huquq standartlari, sud tizimining o'rni va fuqarolarning huquqlarini himoya qilishda duch keladigan muammolar ko'rib chiqilgan. Tadqiqot natijalarida fuqarolik va siyosiy huquqlarni samarali himoya qilish uchun sud tizimini takomillashtirish yo'llari taklif etilgan.

Gulrux Abduganiyeva

174-178

2025-05-31

ВОПЛОЩЕНИЕ РУССКОЙ МЕНТАЛЬНОСТИ В ПРОИЗВЕДЕНИЯХ Л.Н. ТОЛСТОГО

В данной работе анализируется воплощение русской ментальности в произведениях Льва Николаевича Толстого, в частности, в романах «Война и мир» и «Анна Каренина». Исследование выявляет, каким образом национальный характер, с присущим ему духовно-нравственным поиском, коллективизмом и особым чувством совести, отражается в образах и сюжетах этих произведений. Делается вывод о том, что Толстой, сочетая детальный бытовой реализм с философскими размышлениями героев, создаёт своеобразный «культурный код»

Диана Салихова

179-182

2025-05-31

ФОРМИРОВАНИЕ ПРАВОВЫХ МЕХАНИЗМОВ БЮДЖЕТНОГО КОНТРОЛЯ В РЕСПУБЛИКЕ УЗБЕКИСТАН

В статье исследуется эволюция и современное состояние правовых механизмов бюджетного контроля в Республике Узбекистан как ключевого инструмента обеспечения финансовой дисциплины и законности государственных финансовых отношений. Проведённый анализ показал, что становление национальной системы бюджетного контроля прошло несколько ключевых стадий: принятие первых законов о бюджетной системе и казначейском исполнении, кодификация норм посредством Бюджетного кодекса, а также дальнейшее укрепление роли парламента и независимости Счётной палаты. В результате были чётко разграничены полномочия органов внешнего и внутреннего контроля, установлены процедуры обеспечения прозрачности и подотчётности, активно развиваются подзаконные акты, регулирующие исполнение и отчётность по бюджетным расходам. В заключение выявлено, что современная система бюджетного контроля Узбекистана представляет собой трёхуровневую структуру: конституционный, законодательный и подзаконный уровни.

Акмалжон Акрамов

183-187

2025-05-31

BEGALI QOSIMOV TALQINLARIDA FITRATNING “MUNOZARA” ASARI TAHLILI

Ushbu maqolada Fitrat ijodiy me’rosing xorijda va yurtimizda o‘rganilishi, Begali Qosimov izlanishlarida Fitrat va uning “Munozara”asariga munosabat tahlilga tortildi. Fitrat asarlarining murakkab tarixiy davrda ko‘targan yuki va bajargan vazifalari borasida so‘z yuritildi.

Dilnoza Sa’dullayeva

188-190

2025-05-31

ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR VA INTERAKTIV METODLAR ORQALI SHARQ TILLARINI O’RGANISH HAMDA TILI O’RGANILAYOTGAN MAMLAKAT MADANIYATINI BILISHNING ROLI

Axborot asri bo’lgan XXI asrda zamonaviy texnologiyalar kirib bormagan sohaning o’zi bo’lmasa kerak. Albatta, ushbu texnologiyalarning imkoniyatlaridan to’liq foydalanish o’zimiz uchun foydalidir va sharq tillarini o’rganishni istovchi insonlar ham ushbu zamonaviy texnologiyalar va interaktiv metodlar orqali o’z manzillariga yanada tezroq yetib borsalar ajab emas. Ushbu maqolada zamonaviy texnologiyalar va interaktiv metodlarning ta’limdagi ahamiyati haqida suhbatlashish bilan birga bir nechta metodlarni ko’rib chiqamiz.

Sabohat Kenjayeva

191-193

2025-05-31

BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA ONA TILI VA O‘QISH DARSLARIDA UYGA VAZIFA BERISH TARTIBI VA MUSTAQIL ISHLAR

Maqola doirasida ona tili va o‘qish darslarida mustaqil ishlarni tashkil etish, ularni qanday usulda olib borish, qanday mustaqil ishlarni tashkillashtirish haqida fikr yuritilgan.

Maftuna Iskandarova

194-199

2025-05-31

CREATING A STABLE WORK ENVIRONMENT TO REDUCE STRESS IN ORGANIZATIONS

Creating a stable and supportive work environment is essential to reducing workplace stress, enhancing employee well-being, and improving organizational performance. This article examines the key factors contributing to occupational stress and explores evidence-based strategies for fostering a resilient and healthy organizational climate. Emphasis is placed on leadership practices, employee engagement, work-life balance, and organizational culture as central elements in building a stress-resilient workplace. By integrating psychological safety, clear communication, and proactive stress management policies, organizations can minimize stress-related issues and promote sustainable productivity. The study also highlights practical recommendations for managers and human resource professionals to design and implement effective interventions aimed at stress reduction and workplace stability..

Tuychieva Shakhlo

200-202

2025-05-31

BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING IJODIY O‘Z-O‘ZINI RIVOJLANTIRISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarda ijodiy o‘z-o‘zini rivojlantirish jarayonining mazmuni, mohiyati hamda uni amalga oshirishda samarali bo‘lgan pedagogik mexanizmlar yoritilgan. Tadqiqot davomida refleksiya, portfolioga asoslangan yondashuv, ijodiy topshiriqlar, mentorlik va raqamli texnologiyalarni qo‘llash orqali shaxsiy rivojlanish dinamikasi tahlil qilingan. Bu mexanizmlarning ilmiy-nazariy asoslari va ularni takomillashtirish yo‘nalishlari IMRAD formatida chuqur tahlil qilinadi. Maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarda ijodiy o‘z-o‘zini rivojlantirish jarayonining mazmuni, mohiyati hamda uni amalga oshirishda samarali bo‘lgan pedagogik mexanizmlar yoritilgan. Tadqiqot davomida refleksiya, portfolioga asoslangan yondashuv, ijodiy topshiriqlar, mentorlik va raqamli texnologiyalarni qo‘llash orqali shaxsiy rivojlanish dinamikasi tahlil qilingan. Bu mexanizmlarning ilmiy-nazariy asoslari va ularni takomillashtirish yo‘nalishlari IMRAD formatida chuqur tahlil qilinadi. 

Z. Aripov

203-205

2025-05-31

“THE CONSTITUTIONAL IMPORTANCE OF PROTECTING HUMAN RIGHTS IN THE REPUBLIC OF UZBEKISTAN”

The Republic of Uzbekistan has adopted numerous laws and legislative documents aimed at protecting human rights. In particular, the Constitution of the Republic of Uzbekistan considers the protection of human rights as a primary goal and task, and many clauses are devoted to it. In addition, there are national mechanisms for the protection of human rights. This article was prepared to express the place of the protection and provision of human rights as a primary task in the Constitution and in the mechanism of our national legislation.

Sultanbayeva Rakhimajon Mansurbek's daughter

206-208

2025-05-31

KORXONANI SAMARALI BOSHQARISHDA MOLIYAVIY DIREKTORNING STRATEGIK ROLI VA VAZIFALARI

Zamonaviy korxona faoliyatini samarali tashkil etish va uni raqobatbardosh holda rivojlantirish uchun puxta va strategik boshqaruv tizimi muhim ahamiyat kasb etadi. Bunday tizimda moliyaviy boshqaruv markaziy o‘rinni egallaydi, moliyaviy resurslardan oqilona foydalanish, risklarni tahlil qilish va korxonaning barqaror o‘sishini ta’minlash aynan shu funksional bo‘lim zimmasiga yuklatiladi. Ayniqsa, moliyaviy direktorning roli nafaqat kundalik moliyaviy operatsiyalarni nazorat qilish, balki korxonaning umumiy rivojlanish strategiyasini shakllantirishda ham katta ahamiyatga ega.

Mexriddin Bo‘tabayev , Bexruz G‘aniyev

209-212

2025-05-31

SUN’IY INTELLEKTDA ODDIY CHIZIQLI REGRESSIYA ALGORITMI

Maqolada sun’iy intellektning mashinani o‘qitish sohasida keng qo‘llaniladigan chiziqli regressiya algoritmining nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Oddiy chiziqli regressiya modeli va uning tenglamasi haqida batafsil ma’lumot beradi. Shuningdek talabalarning darsga qatnashish foizi va ballari o‘rtasidagi bog‘liqlik tahlil qilingan. Python dasturlash tilida qurilgan regressiya modeli asosida davomatning ballga ta’siri statistik va vizual grafik ko‘rinishda baholash imkoniyatini ko‘rsatadi.

Sirojiddin Ergashev

144-155

2025-05-31

ПРОЕКТИРОВАНИЕ И РЕАЛИЗАЦИЯ ЯЗЫКОВЫХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ПРОГРАММ В ДОПОЛНИТЕЛЬНОМ ОБРАЗОВАНИИ

Настоящая статья посвящена всестороннему анализу процессов проектирования и реализации языковых и образовательных программ в системе дополнительного образования. В работе рассматриваются ключевые теоретические основы и методологические подходы, необходимые для создания эффективных, актуальных и востребованных программ. Особое внимание уделяется анализу потребностей целевой аудитории, структурированию содержания, выбору оптимальных педагогических технологий и критериев оценки. Затронуты актуальные проблемы, такие как обеспечение качества, адаптация к новым технологиям и удержание мотивации обучающихся, а также представлены перспективы развития данного сегмента образования в условиях глобализации и цифровизации.

Р. И. Мухаммаджонова , А.В. Шин

103-107

2025-05-31