"Yangi O'zbekiston ilmiy tadqiqotlar jurnali" - это рецензируемый международный журнал с открытым доступом, в котором публикуются оригинальные исследования и обзорные статьи, относящиеся к различным областям. Основная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для международных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований в прикладных науках. Все рукописи должны быть подготовлены на узбекском, английском или русском языках и пройти тщательную рецензию.
Опубликован: 2025-12-15
Статьи
ЖАНУБИЙ КОРЕЯДА ЖАМОАТ ХАВФСИЗЛИГИНИ ТАЪМИНЛАШ ХИЗМАТИ ТОМОНИДАН ЖАМОАТ ТАРТИБИНИ САҚЛАШ АМАЛИЁТИ БОРАСИДА АЙРИМ МУЛОҲАЗАЛАР
Мазкур мақолада Жанубий Кореяда жамоат хавфсизлигини таъминлаш хизмати томонидан жамоат тартибини сақлаш амалиёти илмий-назарий ва амалий жиҳатдан таҳлил қилинган. Тадқиқотда полиция органларининг жамоат жойларида хавфсизликни таъминлашдаги роли, профилактикага йўналтирилган ёндашувлар, жамоатчилик билан ҳамкорлик механизмлари ҳамда замонавий ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланиш амалиёти ўрганилган. Шунингдек, оммавий тадбирлар, транспорт инфратузилмаси ва аҳоли зич ҳудудларида жамоат тартибини сақлашда қўлланилаётган илғор усуллар хорижий олимлар фикрлари ва расмий статистик маълумотлар асосида таҳлил қилинган. Мақолада жамоат хавфсизлигини таъминлаш жараёнида инсон ҳуқуқлари, қонунийлик ва мутаносиблик принципларига риоя этиш масалаларига алоҳида эътибор қаратилган. Тадқиқот натижалари миллий ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар фаолиятини такомиллаштиришда, жамоат тартибини сақлаш самарадорлигини оширишда илмий-амалий аҳамиятга эга.
2025-12-15
ПРОФИЛАКТИКА ИНСПЕКТОРИНИНГ МАЪМУРИЙ ЖАВОБГАРЛИККА ОИД ҚОНУНЧИЛИК НОРМАЛАРИНИ ҚЎЛЛАШ ФАОЛИЯТИНИНГ МЕХАНИЗМАЛАРИ (АҚШ ШЕРИФЛАРИ ТАЖРИБАСИ МИСОЛИДА)
Мазкур мақолада профилактика инспекторининг маъмурий жавобгарликка оид қонунчилик нормаларини қўллаш фаолиятининг механизмлари АҚШ шерифлари тажрибаси мисолида илмий-назарий ва амалий жиҳатдан таҳлил қилинган. Тадқиқотда маъмурий ҳуқуқни қўллашнинг институционал асослари, шерифлар ваколатлари, процессуал тартиб-таомиллар ҳамда маъмурий таъсир чораларини амалга оширишда қонунийлик ва инсон ҳуқуқларини таъминлаш механизмлари ўрганилган. Шунингдек, АҚШда шерифлар фаолиятида “procedural justice”, “community policing” ва дискрецион ваколатларни оқилона қўллаш амалиётининг маъмурий ҳуқуқбузарликлар профилактикасига таъсири таҳлил этилган. Илмий манбалар ва расмий маълумотлар асосида АҚШ тажрибасининг ўзига хос жиҳатлари очиб берилган ҳамда миллий амалиёт учун илмий-амалий хулосалар баён этилган
2025-12-15
SUNʼIY INTELLEKT HUQUQIY MASLAHAT VOSITASI SIFATIDA: IMKONIYATLAR VA XAVF-XATARLAR (CHATGPT BILAN OʻZBEKISTONDAGI LEGALTECH TASHABBUSLARINI TAQQOSLASH)
Sun’iy intellekt ya’ni (SI) huquqiy tahlilda va ko’rsatma berishda qo‘llanilish borasidagi afzalliklar va xatarlarni o‘z ichiga qamrab oladi. Ushbu maqola ChatGPT kabi umumiy sun’iy intellect (SI) modellari va O‘zbekistondagi LegalTech tashabbuslarini solishtirib, ularning huquqiy maslahat berishdagi afzalliklari va kamchiliklarini tahlil qiladi. Adabiyotlar va onlayn manbalar asosida o‘tkazilgan tahlil natijasida sun’iy intellektning (SI) mahsuldorligi bilanbir qatorda uning salbiy tomonlari boshqacha aytganda ,noaniqlik va axloqiy xavflari ko‘rsatilgan. Ushbu maqola aqlli tizim (SI) ni huquqiy sohada qo‘llash bo‘yicha takliflarni beradi.
2025-12-15
SUBSTANTIVATSIYA SINTAKTIK HODISA SIFATIDA VA UNING USLUBIY JIHATLARI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI MIQYOSIDA)
Ushbu maqolada so‘z turkumlarining ko‘p funksiyaliligi va turkumlararo o‘tish jarayoni lingvistik tizimning dinamik mohiyatiga ega ekanligi asoslanadi. So‘zlarning nutq jarayonida yangi sintaktik pozitsiyalarni egallashi, semantik qayta talqin qilinishi va o‘ziga xos bo‘lmagan vazifalarda qo‘llanishi tilning tabiiy rivojlanish omili sifatida talqin etiladi. Ingliz va o‘zbek tillari misolida ko‘p funksiyalilikning konversiya, substantivatsiya va sintaktik variatsiya kabi shakllari tahlil qilinadi hamda morfologik vositalarning chegaralanganligi jarayonning faolligiga ta’siri ko‘rsatiladi. Tadqiqot natijalari so‘z turkumlarining kategoriyaviy ma’nosi va sintaktik funksiyasi o‘zgarishi til tizimini yangilab boruvchi muhim mexanizm ekanini tasdiqlaydi.
2025-12-15
PHONOLOGICAL FOOTPRINTS OF TRADE ROUTES: LINGUISTIC EVIDENCE FROM MINOR MERCANTILE LANGUAGES
Trade routes have long served as conduits not only for goods and economic exchange but also for the circulation of linguistic features across regions and cultures. While major lingua francas such as Latin, Arabic, and Persian have been widely studied, far less scholarly attention has been directed toward the smaller, transient mercantile languages that once bridged communities across land and maritime networks. This article investigates the phonological imprints left by such minor trade languages, with an emphasis on how their contact dynamics introduced or modified specific phonological traits in the languages they interacted with. Drawing on selected case studies from the Indian Ocean rim, Central Asian caravan routes, and the East African coast, the study demonstrates that phonological diffusion is often more detectable than lexical borrowing, especially when short-term or low-prestige contact is involved.The research employs a comparative-phonological methodology that integrates historical documentation, reconstructed sound systems, and modern dialect evidence, aiming to trace the lingering echoes of lost or poorly attested mercantile tongues. The findings suggest that minor trade languages often served as intermediaries responsible for the spread of phonotactic patterns, the introduction of unfamiliar phonemes, and shifts in prosodic features. Moreover, they reveal that phonological influence tends to persist even when lexical traces vanish, making phonological footprints uniquely valuable for reconstructing linguistic contact histories.
Ultimately, this study argues that examining small-scale trade languages enriches our understanding of language contact phenomena, particularly in regions with layered histories of commerce and migration. By foregrounding phonological evidence, the research highlights the potential for reconstructing socio-economic interactions that are poorly represented in written records. This approach opens new avenues for historical philology by combining linguistic archaeology with the study of intercultural exchange.
2025-12-15
PURKINYE TOLALARI VA ELEKTR OʻTKAZUVCHANLIKNING GISTOLOGIK ASOSLARI
Yurakning muvofiqlashtirilgan qisqarishi, uning hayotiy nasos funksiyasining asosi bo’lib, o’ziga xos ixtisoslashgan elektr o’tkazuvchanlik tizimi orqali amalga oshiriladi. Ushbu maqola yurak elektr impulsini eng samarali va tezlikda tarqatuvchi, subendokardial joylashgan Purkinye tolalarining (PT) beqiyos gistologik moslashuvlarini chuqur tahlil qiladi. PT ning yirik hujayra hajmi, miofibrillalarning kamligi, glikogen zaxirasining yuqoriligi va eng muhimi, ular orasidagi hujayralararo aloqa kanali sonining ko’pligi impulsning tezligi 4 m/s gacha yetishini, ya’ni oddiy miokarddan bir necha barobar tez o’tkazilishini ta’minlaydi. Biz ushbu gistologik tuzilmalarning mexanizmlari yurak qorinchalarining sinxron depolarizatsiyasiga qanday imkon berishini va yurak ritmi buzilishlari aritmiyalar patogenezida ularning ahamiyatini ko’rib chiqamiz. Purkinye tolalarining me’yoriy va patologik gistologiyasini tushunish kardiologiya sohasida tashxis va davolash strategiyalarini ishlab chiqish uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega.
2025-12-16
MELATONIN, SEROTONINNING UYQU REGULYATSIYASIDAGI RO’LI VA PINEAL BEZ FAOLIYATI
Uyqu bedorlik sikli inson organizmidagi eng muhim fiziologik jarayonlardan biri bo‘lib, u markaziy nerv tizimi, endokrin tizim va tashqi muhit omillari o‘rtasidagi murakkab o‘zaro ta’sir orqali boshqariladi. Ushbu jarayonda melatonin va serotonin gormonlari hamda pineal bezning funksional faolligi yetakchi ahamiyat kasb etadi. Melatonin asosan pineal bez tomonidan sintezlanib, sirkadiyal ritmlarni muvofiqlashtirish, uyqu boshlanishi va uning sifatini ta’minlashda asosiy biologik regulyator sifatida ishtirok etadi. Serotonin esa markaziy nerv tizimida neyromediator sifatida kayfiyat, kognitiv faoliyat va uyqu–bedorlik holatining barqarorligini saqlashda muhim rol o‘ynaydi hamda melatonin biosintezining biokimyoviy prekursori hisoblanadi. Mazkur maqolada melatonin va serotoninning biosintezi, metabolizmi, fiziologik ta’sir mexanizmlari hamda ularning o‘zaro funksional bog‘liqligi ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Pineal bezning anatomik-funksional xususiyatlari, yorug‘lik–qorong‘ilik sikliga javoban gormonal sekretsiyaning o‘zgarishi hamda gipotalamo–gipofizar tizim bilan aloqasi batafsil yoritiladi. Shuningdek, uyqu buzilishlari, sirkadiyal ritm disbalansi, stress, depressiya va neyrodegenerativ kasalliklarda melatonin va serotonin tizimlarining patologik o‘zgarishlari muhokama qilinadi. Maqolada zamonaviy eksperimental va klinik tadqiqotlar natijalari asosida ushbu gormonlarning diagnostik va terapevtik ahamiyati tahlil qilinib, kelajak tadqiqotlar uchun istiqbolli yo‘nalishlar ko‘rsatib beriladi.
2025-12-16
ADVANCES IN UNDERSTANDING HOW MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS ESCAPES INNATE IMMUNE DEFENSES
Mycobacterium tuberculosis (Mtb) is a highly adapted intracellular pathogen responsible for tuberculosis (TB), which continues to rank as one of the foremost infectious causes of mortality worldwide. The initial interplay between Mtb and the host’s innate immune system is critical in determining whether infection becomes established and how the disease progresses. Following entry into host cells, Mtb is recognized by diverse innate immune receptors that trigger multiple cellular defense responses. Nevertheless, Mtb has evolved sophisticated strategies to modulate and subvert these early immune mechanisms, enabling its survival and persistence. This review highlights recent advances in understanding the role of cytosolic nucleic acid–sensing pathways at the host–Mtb interface and outlines newly discovered mechanisms by which Mtb evades innate immune processes, including the regulation of membrane trafficking, membrane integrity, programmed cell death, and autophagy. Furthermore, we examine emerging insights into how Mtb manipulates key molecular regulatory systems within host cells—such as nuclear regulatory networks, the ubiquitin pathway, and intrinsic cellular immune factors—to neutralize host defenses. Enhanced knowledge of these innate immune evasion strategies will deepen our understanding of TB pathogenesis and support the development of next-generation vaccines and therapeutics.
2025-12-16
KITOBXONLIK: XOTIRA VA DIQQATNI RIVOJLANTIRISHNING ASOSIY OMILI
Ushbu maqolada o‘quvchilarda mutolaa madaniyatini rivojlantirishning diqqat va xotira kabi kognitiv jarayonlarga ta`siri ilmiy asosda tahlil qilinadi.Tadqiqit davomida kitob o‘qish jarayonining psixologik omillari, diqqatning barqarorlashuvi , xotiraning mustahkamlanishi hamda o‘quvchilarda mutolaaga qiziqish uyg`otuvchi samarali metodlar yoritilgan .Olingan natijalar mutolaa jarayonining o‘quvchilarning intellektual rivojida muhim o‘rin tutishini ko‘rsatadi.Bunga misol sifatida “Ziyo-Zukko Umumta`lim maktabi” NTM 3-sinf o‘quvchilarida maktab kutobxonasiga a`zo bo‘lib doimiy juda qiziq o‘zbek, rus va ingliz tillardagi ertak, hikoya , kichik roman va she`riy to‘plamlarni olib mutolaa qilishlari, sinfning kitob javoni borligi va mutolaa uchun vaqt ajratilganligi , maktabda” Kitobxon oila “ loyihasi mavjudligi, hatto uylarida ham kutubxonalari borligi, mutolaaga qiziqtirishning to‘g‘ri metodlaridan foydalanilayotganidan darak beradi.
2025-12-16
G’AFUR G’ULOM MAKTUBLARI ORQALI HUQUQIY TAFAKKUR VA MA’NAVIYAT MASALALARI
Mazkur maqolada XX asr o‘zbek adabiyotining yirik namoyandasi G‘afur G‘ulomning maktublari huquqiy, ma’naviy va ijtimoiy manba sifatida tahlil qilinadi. Adib maktublarida aks etgan maorif tizimi, davlat idoralari bilan munosabatlar, mehnat intizomi, ma’muriy buyruqlar, tayinlov va ozod qilish jarayonlari huquqiy nuqtai nazardan yoritiladi. Shuningdek, maktublardagi insonparvarlik va ma’naviy qadriyatlar masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Maqolada G‘afur G‘ulom maktublarining nafaqat adabiy-biografik, balki huquqiy hujjat sifatidagi ahamiyati asoslab beriladi hamda ularning o‘sha davr davlat va jamiyat tizimini anglashdagi o‘rni ko‘rsatib beriladi.
2025-12-16
QORAQALPOG‘ISTON RESPUBLIKASIDA ICHKI TURIZM SALOHIYATINI BAHOLASH
Ushbu maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasining ichki turizm salohiyati tahlil qilinadi. Hududning tabiiy landshaftlari, tarixiy-madaniy obidalari va mahalliy an’analari ichki turizmning rivojlanishi uchun imkoniyatlar yaratadi. Tadqiqot davomida turizm obyektlari, infratuzilma va xizmatlar salohiyati baholandi hamda mavjud muammolar aniqlanib, ularni rivojlantirish yo‘llari tavsiya qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, hududda ichki turizm salohiyati yuqori bo‘lsa-da, marketing va infratuzilma sohasidagi cheklovlar rivojlanishga to‘sqinlik qilmoqda.
2025-12-16
AI-DRIVEN PERSONALIZED LEARNING PATHS IN PHP EDUCATIONAL SYSTEMS
The rapid growth of web-based education has intensified the need for personalized learning approaches capable of addressing individual differences among learners. Traditional PHP-based educational systems often rely on static learning structures that fail to adapt to students’ varying abilities, learning pace, and preferences. This limitation reduces learning effectiveness and learner engagement. In response to this challenge, artificial intelligence (AI) offers new opportunities for designing adaptive and personalized learning environments. This article proposes an AI-driven framework for generating personalized learning paths within PHP-based educational systems. The approach leverages learner activity data, assessment results, and interaction patterns to dynamically recommend educational content tailored to individual needs. Machine learning techniques are conceptually integrated into the PHP architecture to analyze learner behavior and adjust learning sequences accordingly. The proposed system architecture demonstrates how AI components can be embedded into existing PHP platforms without requiring a complete system redesign. The results indicate that AI-driven personalization can significantly enhance learner engagement and learning efficiency by providing adaptive content recommendations and individualized learning trajectories. The findings highlight the practical potential of combining PHP web technologies with artificial intelligence to develop intelligent educational systems. This research contributes to the field of educational technology by presenting a scalable and adaptable model for personalized learning path generation in PHP-based environments.
2025-12-16
DEVELOPMENT OF AN AI-POWERED STUDENT PERFORMANCE ANALYSIS SYSTEM USING PHP
The rapid expansion of educational web applications has resulted in the continuous generation of large volumes of learner-related data, including interaction logs, assessment results, and engagement indicators. While these data provide valuable insights into learning processes, many PHP-based educational platforms lack advanced analytical mechanisms capable of transforming raw data into actionable knowledge. As a result, learning analytics in such systems often remain limited to descriptive statistics and basic reporting tools. This article explores the application of artificial intelligence–supported learning analytics in educational web applications developed using PHP. The proposed approach integrates AI-based analytical components into a PHP-based platform to enable automated analysis of learner behavior, performance trends, and engagement patterns. By leveraging machine learning–driven analytics, the system aims to support data-informed instructional decisions and enhance academic monitoring without requiring substantial modifications to existing web infrastructures. The findings indicate that AI-supported learning analytics significantly enhance the analytical depth of PHP educational applications by enabling dynamic pattern detection and early identification of learning issues. The proposed framework demonstrates that artificial intelligence can be effectively combined with traditional PHP-based systems to deliver scalable and intelligent learning analytics solutions. This research contributes to educational technology by presenting a practical model for integrating AI-driven learning analytics into widely used educational web applications.
2025-12-16
LEGAL TECH VA ODIL SUDLOVGA ERISHISH: AHOLI UCHUN RAQAMLI YECHIMLAR (O‘ZBEKISTONDA ONLAYN SHIKOYAT VA ELEKTRON MUROJAAT PLATFORMALARI VA XALQARO AMALIYOT.
Ushbu akademik maqola Legal Tech, adliyaga raqamli yechimlar orqali erishish va O'zbekistondagi onlayn shikoyat hamda elektron murojaat platformalarini tanqidiy tahlil qilishga bag'ishlangan. Maqolada O'zbekistonning elektron hukumatni rivojlantirishdagi yutuqlari, xususan, my.gov.uz kabi portallarning adliya xizmatlaridan foydalanish imkoniyatini kengaytirishdagi roli ko'rib chiqiladi. Shuningdek, raqamli transformatsiyaning imkoniyatlari va aholi uchun adolatli sudlovga erishish yo'lidagi to'siqlar, jumladan, raqamli savodxonlik, infratuzilma va ma'lumotlar xavfsizligi masalalari muhokama qilinadi. Xalqaro amaliyot tahlili asosida eng yaxshi tajribalar o'rganilib, O'zbekistonda raqamli adliya tizimini yanada takomillashtirish bo'yicha tavsiyalar beriladi.
2025-12-16
ZARMITAN OLTIN KONI QUYI GORIZONTLARINI QAZIBOLISHDA KON BOSIMINI TAHLIL QILISH
Ushbu maqolada O'zbekistondagi Zarmitan oltin konining chuqur gorizontlarida kon bosimi masalalari tahlil qilingan. Chuqurlik ortishi bilan tog'-kon bosimining xavfli darajada oshishi, gorizontal tektonik kuchlanishlarning dominantligi va kon-geologik sharoitlarning murakkabligi ko'rib chiqilgan. Tahlillar mavjud tadqiqotlar va modellashtirish natijalariga asoslangan bo'lib, dinamik hodisalar (tog' jinslari otilishi) xavfini kamaytirish bo'yicha tavsiyalar berilgan.
2025-12-16
TARJIMA, KOMMUNIKATSIYA VA TIL AMALIYOTIDA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR
ushbu maqola tarjima jarayoni,kommunikatsiya nazariyasi va til amaliyotining zamonaviy yondashuvlari yoritiladi. Raqamli texnologiyalarning rivojlanishi tarjima va muloqot shakllarining o’zgarishiga ta’siri tahlil qilinadi. Xususan,til amaliyotida kompetensiyaga asoslangan o’qitish,multimodal kommunikatsiya,sun’iy intellekt vositalarining tarjima sifatidagi o’rni ham ilmiy nuqtai nazardan ko’rib chiqiladi. Maqola tarjima jarayonining madaniyatlararo kommunikatsiyadagi darajasini ham ochib beradi hamda sohaning istiqboldagi rivojlanish yo’nalishlarini tahlil qiladi.
2025-12-16
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ТРИЗ-ПРИЁМОВ В ФОРМИРОВАНИИ ЧИТАТЕЛЬСКОЙ ГРАМОТНОСТИ МЛАДШИХ ШКОЛЬНИКОВ
В статье рассматриваются возможности применения ТРИЗ-технологий в формировании читательской грамотности младших школьников. Актуальность исследования обусловлена необходимостью развития у учащихся навыков осмысленного чтения, анализа, интерпретации и оценки текстовой информации, что является ключевым элементом функциональной грамотности в современных образовательных стандартах. Особое внимание уделено методическому потенциалу ТРИЗ-приёмов, способствующих развитию критического и творческого мышления учащихся.
2025-12-18
A COMPREHENSIVE COMPARATIVE ANALYSIS OF IELTS AND TOEFL EXAMINATIONS
English language proficiency tests are essential tools for evaluating the ability of non-native English speakers to use English effectively in academic, professional, and social contexts. Among the various standardized English tests available worldwide, the International English Language Testing System (IELTS) and the Test of English as a Foreign Language (TOEFL) are the most widely recognized and accepted by universities, employers, and immigration authorities. Although both tests assess the four core language skills—listening, reading, writing, and speaking—they differ considerably in their structure, scoring systems, test formats, delivery methods, and global acceptance. This article provides an in-depth comparative analysis of IELTS and TOEFL, examining their key features, advantages, and limitations. The study aims to help prospective test-takers make an informed decision based on their academic goals, personal preferences, and target institutions.
2025-12-18
NAQQOSHLIK SAN’ATINING TARIXI VA RAQAMLI DAVRGA OʻTISH JARAYONI
Ushbu maqolada O‘zbekiston va Markaziy Osiyoda naqqoshlik san’atining tarixiy ildizlari, shakllanish bosqichlari va milliy naqshlarning badiiy hamda ma’naviy ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek, raqamli texnologiyalar yordamida ushbu merosni saqlash, elektron arxiv va interaktiv kataloglarda taqdim etishning dolzarbligi yoritilgan. Maqola zamonaviy dizayn va ta’lim jarayonlarida milliy naqshlarni qo‘llash imkoniyatlarini ham ko‘rsatadi
2025-12-18
DALILLARNI NOMAQBUL DEB TOPISH MEZONLARI HAQIDA AYRIM MULOHAZALAR
Ushbu maqola O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga asoslanib, nomaqbul dalillar tushunchasini, ma’lumotlarning nomaqbul deb topilish mezonlari, bunday mezonlarning tasnifi hususidagi yondashuvlar va muhokama qilingan masalalar xususida mualliflik pozitsiyasi bayon qilingan.
2025-12-18
ИММУНОКОРРЕКТИРУЮЩАЯ ТЕРАПИЯ В КОМПЛЕКСНОМ ЛЕЧЕНИИ БЕРЕМЕННЫХ С ХРОНИЧЕСКИМ ПИЕЛОНЕФРИТОМ
Хронический пиелонефрит занимает одно из ведущих мест в структуре экстрагенитальной патологии у беременных женщин, что обусловлено его высокой распространённостью, частым рецидивирующим течением и неблагоприятным влиянием на течение беременности и родов
2025-12-18
TARJIMANING BADIIY ADABIYOTDAGI OʻRNI
Ushbu maqolada badiiy tarjimaning adabiyotdagi oʻrni va ahamiyati ilmiy asosda tahlil qilinadi. Va mazkur jarayonning adabiyot taraqqiyotiga koʻrsatgan ta'siri orqali ham milliy adabiyotga oʻziga xos badiiy an'analirini shakllantirganligi bir necha misollar bilan koʻrsatilib oʻtiladi. Shuningdek, maqolada tarjima jarayoni san'at sifatida va uning adabiy aloqalarini mustahkamlashdagi oʻrni haqida umumiy fikrlar bayon etiladi.
2025-12-18
YURIDIK HUJJATLARNI AVTOMATLASHTIRISHNING KELAJAGI (GENERATIV AI, CHATGPT, CLAUDE, GEMINI) VA YURIDIK AMALIYOTDAGI BOSHQA PARAMETRLAR
Ushbu maqola generativ sun'iy intellekt (GAI) texnologiyalarining, jumladan ChatGPT, Claude va Gemini kabi ilg'or modellarining yuridik hujjatlarni avtomatlashtirish sohasidagi kelajakdagi ta'sirini tahlil qiladi. U yuridik amaliyotda avtomatlashtirishning evolyutsiyasini ko'rib chiqadi, an'anaviy yuridik texnologiyalarning hozirgi holatini baholaydi va GAI ning huquqiy jarayonlarga integratsiyasi bilan bog'liq asosiy afzalliklar va qiyinchiliklarni o'rganadi. Maqolada GAI ning huquqiy kasbga ta'siri, jumladan, zaruriy yangi ko'nikmalar, kasbiy rollarning o'zgarishi va ta'lim sohasidagi talablar muhokama qilinadi. Yakuniy qismda ushbu texnologiyaning barqaror rivojlanishini ta'minlash uchun tartibga soluvchi choralar va kelajakdagi tadqiqot yo'nalishlari bo'yicha tavsiyalar beriladi.
2025-12-18
YURIDIK VA ILMIY TADQIQOTLARDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISH: MILLIY VA XORIJIY TAJRIBA ASOSIDA SUD AMALIYOTI VA QONUNCHILIKDA HUQUQIY XAVF VA TAHDIDLARNI TAHLIL QILISHNI AVTOMATLASHTIRISH
Mazkur maqolada yuridik va ilmiy tadqiqotlarda sun’iy intellekt (AI) texnologiyalarining qo‘llanilishi, sud amaliyotini va qonunchilikni avtomatlashtirilgan tahlil qilish, shuningdek huquqiy xavf va tahdidlarni aniqlash jarayonlari o‘rganiladi. Ishda AI ning huquqiy tizimdagi imkoniyatlari, xavf va cheklovlar, shuningdek xalqaro va O‘zbekiston qonunchiligidagi amaliy misollar tahlil qilinadi. Tadqiqotda AI yondashuvining samaradorligi va inson faktori bilan uyg‘unligi ham ko‘rsatib o‘tiladi.
2025-12-18
“ALPOMISH” DOSTONINING QIYOSIY OʻRGANILISHI
Maqolada “Alpomish” dostonining yetakchi variantlari orasidagi oʻzaro oʻxshadshliklar, farqlar badiiy tahlil etilgan. Maqolada “Alpomish” dostonining turkiy xalqlardagi variantlari, Joʻmong va Odisseya dostonidagi mushtarakliklar tahlil qilinadi. Dostonning mazmuni, syujeti, epik obrazlari va hududiy xususiyatlari o‘rganilgan, shuningdek, farzandsizlik, g‘ayritabiiy tug‘ilish, kurash-sinov va ism berish motivlari hamda islomiy va mifologik elementlar ko‘rib chiqilgan.
2025-12-18
QADIMGI TURKIY MIFOLOGIK OBRAZLAR
Ushbu maqolada qadimgi turkiy xalqlardagi ayrim mifologik obrazlar va ular yuzasidan olib borilgan tadqiqotlar keltirib oʻtilgan. Shuningdek, islom davri kirib kelmasdan oldingi va undan keyingi davrdagi mifologik obrazlar va ularning kelib chiqishi tarixi yoritilgan.
2025-12-18
ALPOMISH DOSTONINING VARIANT VA VERSIYALARINING QIYOSIY O‘RGANILISHI
Ushbu maqolada “Alpomish” dostonining variant va versiyalarining ustida izlanish olib borildi. Tahlil jarayonida dostonning bir qancha variant va versiyalariga murojaat qilinadi va ularning kompozitsiyasi va badiiyati qiyosiy tahlil qilindi.
2025-12-18
O‘ZBEKISTONDA KRIMINALISTIKA FANINING AHAMIYATI VA ISTIQBOLLARI
Ushbu maqolada jinoyat-ijroiya tizimi muassasalari sharoitida sodir etilgan jinoyatlarni ochish, tergov qilish va oldini olishda amalga oshiralayotgan ishlar, shuningdek zamonaviy O‘zbekistonda qo‘llanilayotgan yangidan yangi kriminalistika sohasidagi metodlarning foydalanish masalalari hamda ulaning ahamiyati xususida so‘z yuritiladi
2025-12-21
LEGEL TECH EVOLYUTSIYASI: HUQUQIY MA’LUMOTLAR BAZALARIDANSUN’IY INTELLEKTGA QADAR RIVOJLANISH
LegalTech texnologiyalarining tarixiy shakllanishi va bugungi rivojish LexisNexis va Westlaw kabi dastlabki elektron ma’lumotlar bazalaridan boshlab, Kira Systems singari hujjatlarni avtomatik tahlil qiluvchi sun’iy intellekt tizimlarigacha bo‘lgan evolyutsiya tahlil qilinadi. Shuningdek, O‘zbekistonda raqamli yuridik xizmatlarning joriy etilishi, korrupsiyaga qarshi raqamli mexanizmlar va raqamli nomutanosiblik muammolari yoritiladi. Tadqiqot ilmiy adabiyotlar, rasmiy davlat manbalari hamda xalqaro LegalTech kompaniyalarining ochiq ma’lumotlariga tayangan.
2025-12-23
LEGAL TECHNI DAVLAT ORGANLARIGA INTEGRATSIYA QILISH: O’ZBEKISTON,JANUBIY KOREYA, SINGAPUR, ESTONIYA, YEVROPA ITTIFOQI MAMLAKATLARI VA AQSH TAJRIBASI (ADLIYA VAZIRLIKLARI VA SUDLARDA SUN’IY INTELLEKT VA AVTOMATLASHTIRISHDAN FOYDALANISH
Ushbu akademik maqola LegalTech, sun'iy intellekt SI va avtomatlashtirish texnologiyalarining adliya organlari va sudlar tizimiga integratsiyalashuvi masalasini o'rganadi. Maqolada O'zbekiston, Janubiy Koreya, Singapur, Estoniya, Yevropa Ittifoqi mamlakatlari va AQSHning bu boradagi tajribalari qiyosiy tahlil qilinadi. Adliya tizimining samaradorligi, shaffofligi va ochiqligini oshirishda ushbu texnologiyalarning o'rni, ularni qo'llashning nazariy asoslari, joriy holati, duch kelinayotgan muammolar, axloqiy jihatlar va afzalliklari muhokama etiladi. Tadqiqotda, ayniqsa, O'zbekistonning milliy SI rivojlanish strategiyasi doirasida Adliya vazirligi va sudlarda raqamli texnologiyalarni joriy etish bo'yicha olib borilayotgan ishlar chuqur tahlil qilinadi. Yakunda, O'zbekiston uchun ilg'or xorijiy tajribalarga asoslangan tavsiyalar berilib, kelajak istiqbollari baholanadi.
2025-12-23
HUQUQIY HUJJATLARNI TAYYORLASH VA TAHLIL QILISHDA SUN’IY INTELLEKT: SHARTNOMA SHABLONLARIDAN TORTIB AQLLI SHARTNOMALARGACHA
Ushbu maqola huquqiy hujjatlarni tayyorlash va tahlil qilishda sun’iy intellekt SI texnologiyalarining o‘zgaruvchan rolini har tomonlama o‘rganadi, avtomatlashtirilgan shartnoma shablonlaridan tortib, aqlli shartnomalargacha bo‘lgan jarayonlarni ko‘rib chiqadi. Unda tabiiy tilni qayta ishlash TTQP, mashinani o‘rganish MO‘ va yirik til modellarining YTM huquqiy amaliyotlardagi samaradorlikni oshirishdagi salohiyati tahlil qilinadi. Maqola aqlli shartnomalarning texnologik va huquqiy asoslarini, ularning O‘zbekistondagi qo‘llanilishini o‘rganadi. Shuningdek, SI ni huquqiy sohaga tatbiq etish bilan bog‘liq huquqiy, axloqiy va ijtimoiy-iqtisodiy muammolar muhokama qilinib, kelajakdagi istiqbollar va SI-inson hamkorligining ahamiyati ta’kidlanadi.
2025-12-22
INSONIYATGA QARSHI JINOYATLAR
Bu maqolada insoniyatga qarshi jinoyatlar tushunchasi, ularning xalqaro huquqiy asoslari, shakllanishi va zamonaviy amaliyoti tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi insoniyatga qarshi jinoyatlarning turli shakllarini aniqlash, ularni tergov qilish va jazolash mexanizmlarini o‘rganishdir. Ish davomida tarixiy hujjatlar, xalqaro konvensiyalar va Rim Statuti asosida huquqiy tahlil amalga oshirildi. Hozirgi zamon vaziyati shuni ko‘rsatadiki, insoniyatga qarshi jinoyatlar butun insoniyat xavfsizligiga tahdid soladi va ularni oldini olish uchun xalqaro hamkorlik, monitoring va jazosizlikka qarshi qat’iy chora-tadbirlar talab etiladi.
2025-12-23
O‘ZBEKISTON VA ROSSIYA O‘RTASIDAGI SAVDO -IQTISODIY HAMKORLIK: INSTITUTSIONAL MEXANIZMLAR VA ULARNING SAMARADORLIGI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi va Rossiya Federatsiyasi o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy hamkorlikni tartibga soluvchi institutsional mexanizmlar, ularning huquqiy asoslari, tashkiliy tuzilmalari va amalda qo‘llanish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda ikki davlat o‘rtasidagi savdo hajmi dinamikasi, investitsiyaviy faollik, hukumatlararo qo‘mitalar, hududlararo hamkorlik kengashlari hamda qo‘shma loyihalarning iqtisodiy munosabatlarga ta’siri rasmiy statistik manbalar asosida o‘rganilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, institutsional mexanizmlar O‘zbekiston-Rossiya iqtisodiy aloqalarini rivojlantirishda muhim o‘rin tutadi, biroq ayrim tashkiliy jarayonlar modernizatsiyani talab qiladi.
2025-12-23
SUN’IY INTELLEKTNI XALQARO STANDARTLAR VA XORIJIY MAMLAKATLAR TAJRIBASI ASOSIDA HUQUQIY TARTIBGA SOLISH
Sun'iy intellekt (SI) texnologiyalarining misli ko'rilmagan rivojlanishi ularni huquqiy tartibga solish masalasini xalqaro miqiyosida eng dolzarb muammulardan biriga aylantirdi. Ushbu ilmiy maqola sun'iy intellektni huquqiy tartibga solish bo'yicha mavjud xalqaro standartlar, tavsiyalar va xorijiy mamlakatlar tajribasini chuqur tahlil qilishga qaratilgan. Tadqiqotda SI etikasining parchalangan tabiati va "yumshoq huquq" mexanizmlariga tayanish, shuningdek, Yevropa Ittifoqining SI to'g'risidagi qonuni kabi qattiq huquqiy hujjatlarning paydo bo'lishi o'rganiladi. Maqola, SI ni tartibga solishda xavfga asoslangan yondashuv, shaffoflik, hisobdorlik va inson huquqlariga rioya qilish kabi asosiy tamoyillarni aniqlaydi. Xalqaro hamkorlikni kuchaytirish, global boshqaruv mexanizmlarini yaratish va huquqiy uyg'unlikni ta'minlash muhimligini ta'kidlagan holda, ushbu sohadagi muammolar va istiqbollar bo'yicha tavsiyalar beriladi.
2025-12-23
METHODS FOR IMPROVING DATA TRANSMISSION EFFICIENCY IN COMPUTER NETWORKS
Improving data transmission efficiency is a fundamental challenge in modern computer networks due to the rapid growth of network traffic, heterogeneous devices, and real-time application requirements. This paper investigates contemporary methods for enhancing data transmission efficiency by focusing on optimization techniques at the network, transport, and application layers. Key approaches such as traffic management, adaptive routing, congestion control, and intelligent resource allocation are analyzed. Special attention is given to the role of emerging technologies, including software-defined networking and artificial intelligence–based optimization, in reducing latency, packet loss, and bandwidth waste. The article highlights that a combined application of traditional networking techniques and intelligent control mechanisms significantly improves overall network performance. The findings provide a structured perspective on selecting appropriate methods for efficient data transmission in both wired and wireless network environments.
2025-12-23
SECURITY CHALLENGES IN MODERN COMPUTER NETWORKS AND THEIR MITIGATION
The rapid evolution of modern computer networks has significantly increased their complexity, scalability, and exposure to security threats. The widespread adoption of cloud computing, mobile networks, Internet of Things devices, and software-defined infrastructures has introduced new attack surfaces and vulnerabilities. This paper examines the major security challenges faced by contemporary computer networks, including unauthorized access, data breaches, malware propagation, denial-of-service attacks, and insider threats. In addition, the study analyzes mitigation strategies based on cryptographic mechanisms, network monitoring, intrusion detection systems, access control models, and intelligent security solutions. The findings indicate that an integrated and layered security approach is essential for protecting modern network environments. The study emphasizes the importance of combining traditional security mechanisms with adaptive and intelligent techniques to effectively mitigate emerging network threats.
2025-12-23
МЕЖДУНАРОДНЫЕ ТЕНДЕНЦИИ УСТОЙЧИВОГО ФРАНЧАЙЗИНГА И ИХ ЗНАЧЕНИЕ ДЛЯ МАЛОГО БИЗНЕСА
В статье исследуются теоретические и практические аспекты устойчивого франчайзинга в условиях глобальной нестабильности. Анализ охватывает экономические, цифровые, экологические и институциональные факторы, определяющие устойчивость франчайзинговых систем. Представлены таблицы, графические материалы и статистические данные, раскрывающие влияние устойчивого франчайзинга на развитие малого бизнеса и повышение его адаптивности. Особое внимание уделено роли ESG-подходов, цифровизации и стратегического управления рисками в формировании долгосрочных конкурентных преимуществ франчайзинговых моделей.
2025-12-23
YURIDIK AMALIYOTDA BLOKCHEYN TEXNOLOGIYALARI:SHAFFOFLIK VA MA’LUMOTLARNING O’ZGARMASLIGI (NOTARIAT, SUD ISHLARINI YURITISH VA DAVLAT REYESTRLARIDA) BLOKCHEYNNI JORIY ETISH TAHLILI
Ushbu akademik maqola yuridik amaliyotda blokcheyn texnologiyalarining o'zgaruvchan salohiyatini, xususan, shaffoflikni oshirish va ma'lumotlarning o'zgarmasligini ta'minlashga qaratilgan tahlilni taqdim etadi.
Notariat, sud ishlarini yuritish va davlat reyestrlarida blokcheynni joriy etish imkoniyatlari chuqur o'rganiladi. Maqolada O'zbekistonning hozirgi yuridik tizimida mavjud muammolar, blokcheynning nazariy asoslari, amaliy qo'llash stsenariylari, afzalliklari va cheklovlari ko'rib chiqiladi. Shuningdek, blokcheynning huquqiy, iqtisodiy va ijtimoiy ta'sirlari, joriy etish bilan bog'liq
huquqiy va me'yoriy muammolar hamda xalqaro tajribalar yoritiladi. Tadqiqot yuridik amaliyotda samaradorlikni oshirish, korrupsiyani kamaytirish va davlat xizmatlariga ishonchni mustahkamlashda blokcheynning muhim rolini ta'kidlaydi
2025-12-24
HALIMA XUDOYBERDIYEVA LIRIKASIDA HIJRON MOTIVINING BADIIY TALQINI VA USLUBIY XUSUSIYATLARI
Mazkur maqolada o‘zbek she’riyatining yirik namoyandalaridan biri Halima Xudoyberdiyeva lirikasida hijron motivining badiiy talqini va uslubiy xususiyatlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Shoiraning she’riy asarlarida hijron tushunchasining faqat shaxsiy kechinma sifatida emas, balki ijtimoiy, milliy va falsafiy mazmun kasb etishi ochib beriladi. Hijron motivining poetik obrazlar, ramzlar va badiiy til vositalari orqali ifodalanish usullari tahlil qilinadi. Shoira lirikasida hijron va iltijo, sog‘inch va umid tushunchalarining o‘zaro uyg‘unligi ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot natijalari Halima Xudoyberdiyeva ijodining poetik tafakkurini chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
2025-12-24
IPAKCHILIK TARMOG‘IDA PILLA MAHSULDORLIGINI OSHIRISHDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING NAZARIY ASOSLARI
Maqolada ipakchilik tarmog‘ida pilla mahsuldorligini oshirish jarayonlarida sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanishning nazariy asoslari yoritilgan. Ipak qurti parvarishi, pilla yetishtirish va mahsuldorlikni baholash jarayonlarida biologik va texnologik omillarni kompleks tahlil qilish zarurati asoslab berilgan. Sun’iy intellektga asoslangan tahlil va baholash usullari orqali pilla mahsuldorligi ko‘rsatkichlarini tizimlashtirish, inson omili ta’sirini kamaytirish va qaror qabul qilish jarayonlarini takomillashtirish imkoniyatlari ko‘rsatib berilgan. Maqola kelgusida amaliy tajribalar asosida pilla mahsuldorligini prognozlash modellarini ishlab chiqish uchun nazariy asos yaratishga qaratilgan.
2025-12-23
KARDIOXIRURGIK SHAROITDA PULSATIK VA NOPULSATIK PERFUZIYANING MIYA, BUYRAK VA MIOKARD PERFUZIYASIGA TA’SIRI
Kardioxirurgik jarayonlarda organlarning yetarli perfuziyasi bemor natijalari va jarrohlikdan keyingi asoratlar xavfi bilan bevosita bog‘liq. Pulsatik va nopulsatik perfuziya modellarining miyaga, buyraklarga va miokardga ta’siri klinik amaliyotda muhim mavzudir. Pulsatik perfuziya fiziologik ritmga yaqin qon oqimi orqali organlarga kislorod va oziq moddalar yetkazilishini optimallashtiradi, endotelial va miokard funktsiyasini qo‘llab-quvvatlaydi. Nopulsatik perfuziya esa doimiy qon oqimi bilan xarakterlanadi, ba’zi hollarda qisqa muddatli barqarorlikni ta’minlasa-da, uzoq muddatli perfuziyada organlarda regional qon yetishmovchiligi yuzaga kelishi mumkin. Eksperimental va klinik tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, pulsatik perfuziya miyadagi oksigen yetkazilishini yaxshilaydi, postoperativ kognitiv disfunktsiya xavfini kamaytiradi va buyrak funksiyasini saqlashga yordam beradi. Miokard perfuziyasi uchun pulsatik qon oqimi kislorod yetkazilishini optimallashtiradi, ishemiya va reperfuziya jarayonlaridagi shikastlanish xavfini kamaytiradi. Shu bilan birga, perfuziya strategiyasini tanlashda individual bemor xususiyatlari, jarrohlik davomiyligi va komorbid kasalliklar hisobga olinishi muhimdir.
2025-12-24
O’QUVCHILARGA DUTOR IJROCHILIGINI O’RGATISHDA INDIVUDUAL VA ANSAMBL MASHG’ULOTLARINING AHAMIYATI
Maqolada individual va ansambl mashg‘ulotlari jarayonida o‘quvchilarning dutor ijrochiligi malakalarini rivojlantirish masalalari tahlil qilinib, unda dutor ijrochiligi bo‘yicha mashhur ijrochilarning pedagogik yondashuvlari, dutor ijrochiligi maktablarining o’ziga xosligi va ijro texnikasini shakllantirish usullari yoritib berilgan. Individual mashg‘ulotlarning o‘quvchi ijodiy imkoniyatlarini ochishdagi ahamiyati va ansambl ijrochiligi malakalarini rivojlantirishdagi o‘rni asoslab berilgan.
2025-12-24
EHTIMOLLIK NAZARIYASINI O‘RGATISHDA KOMBINATORIKA USULLARIDAN FOYDALANISHNING NAZARIY-ASOSIY MASALALARI VA DIDAKTIK YONDASHUVLARI
Ushbu maqolada kombinatorika va ehtimollar nazariyasining amaliy hayotdagi qo‘llanilishi ko‘rib chiqiladi. Kombinatorika, obyektlarning tartiblarini va kombinatsiyalarini o‘rganish orqali tizimlar va jarayonlarning strukturasi va imkoniyatlarini tahlil qilishni ta’minlaydi. Ehtimollar nazariyasi esa tasodifiy hodisalar va ularning ehtimoliy natijalarini hisoblashga yordam beradi. Maqolada bu ikki sohadan foydalanishning moliya, tibbiyot, genetik modellashtirish, o‘yinlar nazariyasi, va boshqa amaliy sohalarda qanday qo‘llanilishi muhokama qilinadi. Shuningdek, kombinatorika va ehtimollar nazariyasining o‘quvchilarga matematik fikrlash va muammolarni yechish ko‘nikmalarini rivojlantirishda qanday yordam berishi ko‘rsatiladi.
2025-12-24
SUN’IY INTELLEKT VA INSON TARJIMASI O’RTASIDAGI FARQLAR
Ushbu maqolada sun’iy intellekt yordamida amalga oshiriladigan tarjima jarayonlari bilan inson tarjimasi o‘rtasidagi asosiy farqlar tahlil qilingan. Tadqiqotda AI tarjimasining tezkorligi, katta hajmdagi matnlarni qayta ishlash imkoniyati va texnik aniqligi kabi afzalliklari ko‘rsatib o‘tiladi. Shuningdek, uning kontekstni yetarli darajada his qilmasligi, madaniy nozikliklar va pragmatik ma’nolarni to‘g‘ri aks ettira olmasligi kabi cheklovlari muhokama qilinadi. Inson tarjimasi esa matnning maqsadi, uslubi va madaniy kontekstini chuqur anglashga asoslangani, ijodiy va moslashtirilgan tarjima yaratishi bilan ajralib turishi ta’kidlanadi. Maqola yakunida ikkala yondashuvning afzallik va kamchiliklari solishtirilib, zamonaviy tarjima jarayonida ularning optimal qo‘llanilishiga oid xulosalar beriladi.
2025-12-24
WORK AND POWER OF THE HEART. CARDIOPULMONARY BYPASS APPARATUS
In biophysics, the work of the heart is determined by the
pressure it generates and the volume of blood ejected in
one cycle, while power reflects the amount of work
performed by the heart. From the standpoint of
biophysics, the work of the heart is a mechanical and
electrical phenomenon during which the cardiac muscle
contracts and relaxes, pumping blood
2025-12-24
ЖЕНСКАЯ ЛИТЕРАТУРА РОССИИ И ЕВРОПЫ: ОБЩИЕ ЧЕРТЫ И ПЕРЕСЕЧЕНИЯ
Данная статья посвящена сравнительному анализу женской прозы России и Европы. Основная задача исследования – определить общие тенденции и точки соприкосновения в творчестве женщин-писательниц разных национальных школ. В работе исследуются преобладающие темы, особенности повествования и способы раскрытия женской самобытности в произведениях авторов-женщин.
2025-12-25
DIVISION OF SOMATISMS INTO LEXICAL-SEMANTIC GROUPS IN ENGLISH AND UZBEK
The article identifies and describes lexical units denoting parts of the body in the phraseological funds of the Uzbek and English languages. The totality of these lexical units is presented in the structure of the lexico-semantic field, the construction of which is based on the semantics of the lexical unit, the possibility of its figurative use and taking into account fixed associations.
2025-12-25
АКСИОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ЧЕЛОВЕЧЕСКОЙ СУЩНОСТИ В РОМАНЕ ВИКТОРА ГЮГО “ЧЕЛОВЕК, КОТОРЫЙ СМЕЁТСЯ”
Данная статья посвящена аксиологическим аспектам человеческой сущности, представленным в романе Виктора Гюго «Человек, который смеётся». Исследование учитывает философские и социальные контексты, в которых автор развивает ключевые темы достоинства, любви, сострадания и социальной справедливости. В центре внимания находится образ главного героя Гуинплена, чье физическое уродство символизирует более глубокие проблемы социальной предвзятости и моральной ответственности общества. В статье проводится параллель с другими произведениями Гюго, такими как «Собор Парижской богоматери» и «Отверженные», что подчеркивает общность гуманистических идей автора. Литературный анализ, историко-культурный контекст и сравнительный метод позволяют глубже осветить влияние романа на современное общество и его значение в обсуждении важных аксиологических вопросов. Исследование показывает, что идеи Гюго о человеческой природе остаются актуальными и вдохновляют новые дискуссии о правах человека и социальной справедливости в современном мире.
2025-12-26
GULJAMOL ASQAROVA SHE’RIYATIDA ANTROPOMORFIK METAFORALAR VA ULARNING USLUBIY XUSUSIYATLAR
Mazkur maqolada, Guljamol Asqarova she’riyatida qo‘llaniladigan antropomorf metaforalar hamda ularning baddiy-uslubiy vazifalari tahlil qilinadi. Shoira lirikasida tabiat hodisalari va mavhum tushunchalarga insoniy xususiyatlar berilishi orqali lirik qahramonning ichki kechinmalari,ruhiy holati subyektiv dunyoqarashi ochib beriladi.Antropomorf metaforalarning psixologik estetik va emotsional-ta’sirchanlik jihatlari yoritiladi.
2025-12-26
BOSHLANG‘ICH SINFLARDA MATEMATIKA DARSLARIDA DIDAKTIK O‘YINLAR ORQALI BILIMLARNI MUSTAHKAMLASH
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinflarda matematika darslarida didaktik o‘yinlardan foydalanish orqali o‘quvchilarning bilimlarini mustahkamlash masalasi yoritilgan. Didaktik o‘yinlarning ta’limiy va tarbiyaviy ahamiyati, ularning o‘quvchilarning faolligi va matematik tafakkurini rivojlantirishdagi o‘rni tahlil qilingan. Shuningdek, matematika darslarida qo‘llaniladigan samarali didaktik o‘yinlar misolida ularning natijadorligi asoslab berilgan.
2025-12-26
KASABA UYUSHMALARINING INSON MEHNAT QILISH HUQUQLARINI TA’MINLASHDAGI AHAMIYATI
Ushbu maqolada kasaba uyushmalari tushunchasi, vazifalari va faoliyati haqida yoziladi va kasaba uyushmalari tarixi va rivojlanishi o‘rganiladi. Maqola kasaba uyushmalarini inson hayotidagi oʻrnini tahlil qiladi va kasaba uyushmalari xodimlariga berilayotgan imtiyozlar keltirilgan. Xorijiy davlatlar qonunchiligi bilan milliy qonunchilik solishtiriladi, oʻxshash va farqli jihatlari aytiladi va muallifning kasaba uyushmalari rivojlanishi uchun subyektiv fikrlari keltiriladi.
2025-12-29
XIVA XONLIGI DAVRIDA IQTISODIY HAYOT VA QISHLOQ XO‘JALIGI
Mazkur maqolada Xiva xonligi davrida iqtisodiy hayot va qishloq xo‘jaligining rivojlanish xususiyatlari tahlil qilinadi. Unda sug‘orish tizimi, asosiy ekin turlari, yer egaligi shakllari va agrar munosabatlar yoritilgan.
2025-12-25
TARJIMADA JARAYONIDA UCHRAYDIGAN PRAGMATIK MUAMMOLAR
Mazkur maqolada tarjima jarayonida uchraydigan pragmatik muammolar, ularning kelib chiqish sabablari va ularni bartaraf etish yo‘llari tahlil qilinadi. Xususan, kontekstga mos ma’no tanlash, nutq aktlarini to‘g‘ri yetkazish, madaniy farqlarni hisobga olish, iltifot shakllari, hazil va idiomalarni tarjima qilishda yuzaga keladigan qiyinchiliklar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, tarjimonning kommunikativ kompetensiyasi, manba va maqsad auditoriyasining ehtiyojlari hamda madaniy fon bilimlarining tarjima sifatiga ta’siri yoritiladi. Maqola yakunida pragmatik muammolarni kamaytirish uchun samarali strategiyalar va amaliy tavsiyalar taklif etiladi.
2025-12-29
О ВОЗМОЖНОСТИ ПРИМЕНЕНИЯ ЦИФРОВЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В ДЕЯТЕЛЬНОСТИ МЕЖДУНАРОДНЫХ СЛЕДСТВЕННО-ОПЕРАТИВНЫХ ГРУПП НА ПРИМЕРЕ ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА КАЗАХСТАНА И УЗБЕКИСТАНА
В статье рассматриваются теоретико-прикладные аспекты применения цифровых технологий в деятельности международных следственно-оперативных групп, создаваемых в соответствии с Соглашением о порядке создания и деятельности совместных следственно-оперативных групп на территориях государств – участников СНГ, ратифицированным Республикой Казахстан и подписанным Республикой Узбекистан. Автор анализирует правовые основы функционирования таких групп, особенности их процессуального статуса, а также упрощённый порядок взаимодействия при проведении следственных и оперативно-розыскных действий на территориях нескольких государств. Отмечается, что развитие научно-технического прогресса и цифровизация государственного управления предопределяют необходимость интеграции электронных технологий в уголовно-процессуальную деятельность. Предлагается использование цифровых инструментов (видеоконференцсвязи, электронного документооборота, защищённых каналов передачи данных, электронных носителей доказательственной информации) при совместном расследовании взаимосвязанных преступлений. Обосновывается необходимость закрепления на законодательном уровне процессуальных гарантий достоверности электронных доказательств, их юридического равенства с бумажными аналогами, а также обеспечения информационной безопасности при международном обмене данными. Сделан вывод, что внедрение цифровых технологий в деятельность международных следственно-оперативных групп позволит повысить эффективность расследования, оперативность взаимодействия компетентных органов и уровень доверия между государствами.
2025-12-29
THE ROLE OF INFORMATION TECHNOLOGIES IN LEARNING ENDANGERED LANGUAGES.
This article explores the pivotal role of information technology in the study of endangered languages, examining its various applications, benefits, and challenges. From digital archives and linguistic databases to computational analysis and online collaboration platforms, IT offers a plethora of tools and resources that facilitate language documentation, analysis, and revitalization efforts. Moreover, IT enables greater accessibility and dissemination of linguistic data, fostering collaboration among researchers, communities, and stakeholders across geographical and cultural boundaries.
2025-12-29
ТЕРГОВЧИНИНГ ПРОЦЕССУАЛ МУСТАҚИЛЛИГИНИ РИВОЖЛАНТИРИШ
Мазкур илмий мақолада Ўзбекистон Республикасида мустақиллик йилларида давлат ҳокимиятини ташкил этиш ва амалга ошириш соҳасида олиб борилган ислоҳотлар жиноят-процессуал фаолият нуқтаи назаридан комплекс таҳлил қилинган. Ҳокимиятлар бўлиниши принципининг Конституциявий асосда ҳаётга татбиқ этилиши, ҳокимиятлар ўртасида ўзаро тийиб туриш ва манфаатлар мувозанатини таъминлаш механизмларининг шаклланиши жиноят ишлари бўйича одил судлов тизимида айблов, ҳимоя ва суд функцияларининг ўзаро боғлиқлиги орқали очиб берилган. Суд ҳокимияти ва адвокатура институтида амалга оширилган кенг қамровли ислоҳотлар мисолида жиноят процессида инсон ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлашга қаратилган демократик ўзгаришлар илмий жиҳатдан асосланган.
Шу билан бирга, мақолада жиноят ишлари бўйича айблов функциясини амалга оширадиган органлар — суриштирув ва дастлабки тергов идораларида тизимли муаммолар сақланиб қолаётгани танқидий таҳлил қилинади. Муаллиф ушбу соҳада ислоҳотлар асосан ташкилий-идоравий характерда бўлиб, терговчининг процессуал мустақиллигини таъминлашга қаратилган чуқур институционал ўзгаришлар етарли даражада амалга оширилмаганини асослайди. Тергов фаолиятида ҳисоботбозлик босими, молиявий манфаатлар билан боғлиқ билвосита кўрсатмалар, рақамлаштиришнинг етарли ҳуқуқий асослар билан таъминланмагани ҳамда замонавий технологияларнинг жорий этилмагани тергов самарадорлигини пасайтираётган асосий омиллар сифатида кўрсатилган. Мақолада суд амалиётида тергов органлари фаолиятида йўл қўйилаётган камчиликлар хусусий ажримлар статистикаси орқали очиб берилган, шунингдек, реабилитация асосларида тугатилиши лозим бўлган жиноят ишлари судларга юборилиши инсон ҳуқуқларига жиддий хавф туғдириши илмий асосланган. Муаллиф терговчиларнинг процессуал мустақиллигини таъминлаш учун жиноят ишларини тўлиқ рақамлаштириш, электрон жиноят ишини юритиш институтини жорий этиш, ҳисобот ва рейтинг тизимини қайта кўриб чиқиш, замонавий рақамли технологиялар ва сунъий интеллект имкониятларидан фойдаланиш зарурлигини илмий таклиф сифатида илгари суради. Ушбу таклифлар жиноят процессида адолат, шаффофлик ва инсон ҳуқуқлари устуворлигини таъминлашга хизмат қилади
2025-12-29
SUN’IY INTЕLLЕKT АSОSIDА MULTIMОDАL SIGNАL VА TАSVIRLАRNI TАHLIL QILISHNING YАNGI YОNDАSHUVLАRI
Hоzirgi dаvrdа rаqаmli tеxnоlоgiуаlаr jаdаl rivоjlаnауоtgаn shаrоitdа signаllаr vа tаsvirlаrni qауtа ishlаsh sоhаsidа sun’iу intеllеkt tеxnоlоgiуаlаri аsоsiу rоl о‘уnаmоqdа. Multimоdаl signаl vа tаsvirlаrni tаhlil qilish — bu bir vаqtning о‘zidа аudiо, vidео, tаsvir vа mаtn kо‘rinishidаgi mа’lumоtlаrni birgаlikdа qауtа ishlаshni nаzаrdа tutuvсhi уаngi ilmiу уо‘nаlishdir
2025-12-29
MAKTABLARDA BOSHLANG'ICH TA'LIM SOHASIDA INTERAKTIV DARSLARNI TASHKIL ETISH VA ULARNING BOLALAR FAOLIYATIDAGI AHAMIYATI.
Ushbu maqolada boshlangʻich sinf darslarida interaktiv metodlardan foydalanish va o’quvchilarda darslarni o’zlashtrish jarayonining jadallashuvi haqida fikr yuritiladi. Interaktiv metodlar orqali dars jarayonini tashkil etishning mazmuni, ahamiyati va amaliy jihatlari yoritilgan. Bugungi kunda ta’lim tizimida innovatsion yondashuvlar asosida o‘quvchilarning faolligini oshirish, ularni mustaqil fikrlash va ijodiy yondashuvga undash dolzarb masalalardan biridir. Interaktiv metodlar — o‘quvchilarning darsdagi ishtirokini kuchaytiradigan, ular o‘rtasida hamkorlik, muloqot va muammoni hal qilish ko‘nikmalarini shakllantiradigan samarali ta’lim vositasidir. Shuningdek, interaktiv metodlarning o‘quvchilar rivojiga ta’siri va ularni qo‘llashning bosqichlari ham yoritilgan. Ushbu ish o‘qituvchilarga darslarni jonlantirish va zamonaviy talablarga javob beradigan ta’lim muhitini shakllantirishda yordam beradi
2026-01-02
BRONZA DAVRIDA YER OSTI BOYLIKLARIDAN FOYDALANISH: O‘RTA OSIYO MISOLIDA
Mazkur maqolada eneolit va bronza davrlarida O‘rta Osiyo hududida yer osti boyliklaridan foydalanish jarayoni, konchilik va metallurgiya taraqqiyoti ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda mis, qalay, qo‘rg‘oshin, mishyak kabi metallarning qazib olinishi, qotishmalar texnologiyasining rivoji, metall ishlab chiqarish markazlarining shakllanishi hamda bu jarayonlarning ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarga ta’siri yoritiladi. Arxeologik topilmalar, kimyoviy-spektrometrik tahlillar va hududiy taqqoslashlar asosida O‘rta Osiyoning bronza davrida mustaqil metallurgiya markazlariga ega bo‘lgan mintaqa sifatida shakllangani asoslanadi.
2025-12-29
ОПЫТ США И ВЕЛИКОБРИТАНИИ ПО РЕАЛИЗАЦИИ ПРОКУРОРСКОГО НАДЗОРА В ТРАНСПОРТНОЙ СФЕРЕ
В статье представлен сравнительно-правовой анализ опыта реализации прокурорского надзора в транспортной сфере в Соединённых Штатах Америки и Великобритании. Автор показывает, что в англо-американской правовой семье отсутствует институт прокурорского надзора в континентально-европейском понимании, однако существуют альтернативные механизмы обеспечения законности деятельности правоохранительных органов. Анализируется система федеральных прокуроров и прокуроров штатов в США, специализированные федеральные агентства, расследующие транспортные преступления, а также активное участие прокуроров в расследовании сложных дел. Исследуется создание Королевской прокурорской службы в Великобритании, система независимой оценки результатов полицейского расследования, роль Британской транспортной полиции в расследовании дорожно-транспортных происшествий. В статье рассматриваются институт сделок о признании вины, альтернативные формы уголовного преследования, механизмы корпоративной уголовной ответственности и практика применения цифровых технологий в прокурорской деятельности. Результаты исследования направлены на выработку практических рекомендаций для Узбекистана по развитию специализации прокурорских работников, совершенствованию механизмов взаимодействия с множественными государственными органами, внедрению стандартов прозрачности и подотчётности в деятельность прокуратуры.
2025-12-29
