Наука и инновация

Asqad Muxtorning qalamiga mansub “Amu” romani o’z ichida juda ko’p sirlarni yashirgan. Adib ushbu asarda barcha adabiyot sevuvchilarga turlicha chalkashliklar yaratadi. Hozir shu chalkash iplarning oz bo’lsada yechishga harakat qildik.

Ushbu maqolada raqamli ishonchni su iste’mol qilishga asoslangan phishing va spear-phishing hujumlarining ishlash mexanizmlari tadqiq etiladi. Maqolada kiberjinoyatchilarning ijtimoiy muhandislik usullari, hujumlarning psixologik jihatlari va zamonaviy himoya strategiyalari tahlil qilingan.Maqolada kiberxavfsizlikning eng keng tarqalgan turlari – phishing va spear-phishing tushunchalari, ularning ishlash mexanizmlari va bir-biridan farqli jihatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, hujumlarning oldini olish va foydalanuvchilarning kiber-savodxonligini oshirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.

Взаимосвязь между кальцием и магнием в организме человека влияет на важные биологические процессы. Эти микроэлементы играют взаимодополняющую роль, помогая поддерживать клеточную активность, баланс мышц и нервной системы. Они работают вместе во многих жизненно важных процессах.

Диабет — это хроническое заболевание, возникающее, когда организм не вырабатывает достаточное количество инсулина или его действие недостаточно эффективно, и характеризуется повышением уровня сахара в крови (гипергликемией). Если у человека есть предрасположенность к диабету или он находится в группе риска (например, избыточный вес, неправильное питание, малоподвижный образ жизни), то такие состояния наблюдаются, и необходимо принимать меры для их лечения. Для лечения в основном необходимы правильное питание и физические упражнения.

Klassik mexanik masalalarni (masalan, Runge-Kutta usulida) sonli yechishda vaqt o‘tishi bilan tizimning to‘la energiyasi "suzib ketishi" (energy drift) kuzatiladi. Bu esa uzoq muddatli dinamik jarayonlarni (masalan, sun’iy yo‘ldoshlar harakati yoki robotlarning siklik ishi) noto‘g‘ri modellashtirishga olib keladi. Ushbu tezisda Gamiltonian tizimlarining simplektik strukturasi (faza fazosidagi maydon saqlanishi) tahlil qilinadi.

This article explores marriage traditions in English and Russian cultures through a linguocultural perspective. By analyzing literary texts, proverbs, and folk narratives, the study highlights how language reflects cultural attitudes, social norms, and values associated with marriage. Comparative analysis reveals both shared human experiences and unique cultural features embedded in the linguistic expression of matrimonial practices. The findings contribute to cross-cultural understanding and offer insights into how language preserves and communicates cultural heritage.

Mazkur maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida soliq tizimining rivojlanish jarayonlari tahlil qilinib, uning makroiqtisodiy barqarorlikni ta’minlashdagi ahamiyati yoritiladi. Iqtisodiyotda raqamlashtirish jarayonlarining jadallashuvi natijasida soliq ma’murchiligida yuzaga kelayotgan muammolar, jumladan yashirin iqtisodiyot ulushining mavjudligi, soliq nazoratining yetarli darajada avtomatlashtirilmaganligi hamda raqamli xizmatlarni soliqqa tortishdagi murakkabliklar iqtisodiy rivojlanishga ta’sir ko‘rsatmoqda. Shu bois maqolada ilg‘or xorijiy tajribalar asosida soliq tizimini raqamlashtirishning samarali mexanizmlari tahlil etiladi. Tadqiqot doirasida elektron soliq xizmatlarini kengaytirish, sun’iy intellekt va katta ma’lumotlar asosida soliq nazoratini kuchaytirish hamda raqamli soliq infratuzilmasini rivojlantirish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Olingan natijalar fiskal siyosat samaradorligini oshirish, davlat byudjeti daromadlarini ko‘paytirish va barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlashga xizmat qiladi.

Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasining bozor munosabatlariga o‘tish yo‘li, iqtisodiyotni modernizatsiya qilish va tarkibiy o‘zgartirish borasidagi strategik qadamlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda "O‘zbek modeli"ning fundamental prinsiplari va Yangi O‘zbekiston sharoitidagi iqtisodiy liberalizatsiya jarayonlari qiyosiy o‘rganilgan. Shuningdek, 2024-2026-yillarga oid so‘nggi makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar va prognozlar asosida mamlakatning xalqaro reytinglardagi o‘rni yoritilgan.

Ushbu tezisda soliq imtiyozlarining iqtisodiy mohiyati va ularning samaradorligi tahlil qilinadi. Soliq imtiyozlari orqali tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirish, investitsiyalarni jalb qilish, yangi ish o‘rinlarini yaratish hamda iqtisodiy o‘sishni ta’minlash masalalari yoritilgan. Shuningdek, soliq imtiyozlarining afzalliklari, kamchiliklari va ularni samarali qo‘llash mexanizmlari ilmiy asosda tahlil qilingan.

Mazkur maqolada o‘zbek tilshunosligida fe’l so‘z turkumining yasalish tizimi, uning o‘ziga xos morfem xususiyatlari va usullari tahlil qilinadi. Fe’l yasalishining morfologik va sintaktik usullari yoritilib, unda ishtirok etuvchi affikslarning mahsuldorlik darajasi o‘rganilgan. Shuningdek, maqolada taniqli tilshunos olimlarning fe’l yasalishiga doir ilmiy qarashlari qiyosiy o‘rganilib, zamonaviy o‘zbek tili grammatikasidagi o‘rni ko‘rsatib berilgan.

Данное исследование, озаглавленное «Менингит: причины, диагностика и профилактика», посвящено менингиту — воспалению оболочек головного и спинного мозга. В исследовании рассматриваются основные причины, клинические признаки и методы диагностики этого заболевания. Также подчеркивается важность вакцинации и соблюдения правил гигиены в профилактике менингита.

В данной статье рассматриваются свойства, механизмы и биологическое значение образования бактериальных биопленок. Биопленки представляют собой коллективную стратегию, позволяющую бактериям прикрепляться к поверхностям и жить в сложных структурах, и имеют важное экологическое и клиническое значение. В ходе исследования процесс образования биопленки Pseudomonas aeruginosa анализировался с использованием метода микротитровальных планшетов, окрашивания кристаллическим фиолетовым и конфокальной лазерной сканирующей микроскопии.

Subclinical hypothyroidism (SH) is characterized by elevated serum thyroid-stimulating hormone (TSH) levels despite normal free thyroxine (FT4) concentrations. This study aims to evaluate the early hemodynamic shifts in the systemic circulation using high-resolution Doppler ultrasonography. A cohort of 42 subjects was analyzed to identify the correlation between TSH elevation and peripheral vascular resistance. The results indicate a statistically significant decrease in peak systolic velocity (PSV) and an increase in the resistance index (RI) even in the absence of overt clinical symptoms. These findings suggest that SH acts as an independent factor for endothelial dysfunction and requires early diagnostic monitoring.

Gipofiz bezining gormonal faol o‘smalarini erta bosqichda aniqlash zamonaviy neyroendokrinologiyaning ustuvor vazifalaridan biridir. Ushbu tadqiqotda gipofiz adenomalarining laborator markerlari (prolaktin, STG, IGF-1) va magnit-rezonans tomografiya (MRT) ko‘rsatkichlari o‘rtasidagi patofiziologik korrelyatsiya tahlil qilingan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, gormonal gomeostazdagi subklinik o‘zgarishlar o‘smaning neyrovizualizatsiyadagi ko‘rinishidan ancha oldin namoyon bo‘ladi. Bu esa neyroxirurgik aralashuv samaradorligini oshirish va postoperatsion asoratlarni minimallashtirish imkonini beradi.

Mazkur maqolada bolalarga nisbatan zo‘ravonlikning psixologik, ijtimoiy va jismoniy oqibatlari tahlil qilinadi. Zo‘ravonlik natijasida bolalarda stress, depressiya, o‘ziga ishonchsizlik kabi salbiy holatlar shakllanishi mumkin. Shuningdek, maqolada zo‘ravonlikning oldini olish yo‘llari va jamiyatda sog‘lom muhit yaratish bo‘yicha tavsiyalar beriladi.

Mazkur tezisda boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida axborot bilan ishlash kompetensiyasini shakllantirish va rivojlantirishning innovatsion yondashuvlari yoritilgan. Shuningdek, ta’lim jarayonida zamonaviy pedagogik texnologiyalar va interaktiv metodlardan foydalanishning ahamiyati tahlil etiladi.

В последние годы Республика Узбекистан активно движется в направлении устойчивого развития, интегрируя принципы «зеленой» экономики в государственную политику и хозяйственную практику. В этом контексте особую значимость приобретает развитие процедур due diligence как инструмента комплексной оценки рисков, повышения прозрачности и обеспечения ответственного ведения бизнеса.

Ushbu tadqiqot ishi zamonaviy globallashuv va raqamli transformatsiya sharoitida oliy pedagogik ta’lim tizimining eng dolzarb masalalaridan biri — bo‘lajak o‘qituvchilarni masofaviy ta’lim texnologiyalari yordamida kasbiy shakllantirishning ilmiy-nazariy jihatlariga bag‘ishlangan. Maqolada masofaviy ta’limning mazmun-mohiyati, uning o‘ziga xos pedagogik funksiyalari va bo‘lajak mutaxassislarning raqamli kompetensiyalarini rivojlantirishdagi o‘rni keng qamrovli tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida talaba-yoshlarning mustaqil bilim olish faoliyatini tashkil etishda LMS (Learning Management Systems), virtual laboratoriyalar va sun’iy intellekt modullarining samaradorligi ilmiy asoslab berilgan. Shuningdek, maqolada bo‘lajak pedagoglarning kasbiy mahoratini oshirishda nazariya va amaliyotning uzviyligi, gibrid ta’lim shakllarining afzalliklari hamda xalqaro tajribalarning milliy ta’lim tizimiga integratsiyalashuvi masalalari hayotiy misollar orqali yoritilgan. Maqola yakunida masofaviy texnologiyalarni o‘quv jarayoniga tizimli joriy etish bo‘yicha metodik tavsiyalar va xulosalar keltirilgan.

ushbu maqolada Vosit Sa'dulla ijodining o‘zbek adabiyotidagi o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Adibning she’riy va nasriy asarlarida milliy ruh, insoniy kechinmalar, ma’naviy-axloqiy qadriyatlar hamda badiiy tasvir vositalarining o‘ziga xosligi yoritib beriladi. Shuningdek, uning ijodida an’anaviylik va zamonaviylik uyg‘unligi, til va uslub mahorati alohida e’tiborga olinadi. Maqolada Vosit Sa’dulla asarlarining o‘quvchilar tarbiyasidagi roli hamda bugungi adabiy jarayondagi o‘rni ilmiy-nazariy jihatdan asoslab beriladi.

Ushbu maqolada globalizatsiya jarayonining manaviy-madaniy qadriyatlarning huquqiy holatiga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda globalizatsiya sharoitida milliy madaniyat, an’analar va qadriyatlarning bir tomondan universal inson huquqlari bilan uyg’unlashishi, ikkinchi tomondan esa g’arb madaniyati ta’sirida zaiflashish xavfi ko’rib chiqilgan. Maqolada xalqaro huquqiy hujjatlar (BMT, UNESCO), O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va milliy qonunchilik asosida manaviy-madaniy qadriyatlarning huquqiy himoyasi masalalari o’rganilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko’rsatadiki, globalizatsiya madaniy xilma-xillikni ham rivojlantirishi, ham tahdid solishi mumkin. Muallif madaniy suverenitetni saqlash va milliy qadriyatlarning huquqiy mexanizmlarini mustahkamlash bo‘yicha takliflar bergan.

Mazkur maqolada varvarizm va jargon tushunchalari, ularning nutqda qo‘llanish xususiyatlari hamda o‘zbek nutq madaniyatiga ko‘rsatadigan ta’siri tahlil qilinadi. Globallashuv jarayonida chet tillari ta’sirining kuchayishi natijasida kundalik nutqda turli begona til birliklari faol qo‘llanilayotgani kuzatiladi. Maqolada bunday birliklarning adabiy til me’yorlariga ta’siri, yoshlar nutqida ularning keng tarqalish sabablari hamda til madaniyatiga olib kelishi mumkin bo‘lgan salbiy oqibatlar yoritiladi. Shuningdek, o‘zbek tilining boy imkoniyatlaridan to‘g‘ri foydalanish, adabiy til me’yorlarini saqlash va nutq madaniyatini rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar beriladi.

Ushbu maqolada xayol tushunchasining psixologik mohiyati, uning inson psixikasidagi o‘rni va voqelikni ijodiy aks ettirishdagi roli tahlil qilinadi. Xayolning turlari, funksiyalari hamda tafakkur bilan o‘zaro bog‘liqligi ilmiy asosda yoritiladi. Shuningdek, inson faoliyatida xayolning ahamiyati va uning rivojlanish xususiyatlari ko‘rib chiqiladi.

Maqolada bozor muvozanatining shakllanish jarayoni, unga ta’sir etuvchi asosiy omillar hamda maksimal va minimal narxlarning iqtisodiy jarayonlardagi o‘rni ilmiy-amaliy jihatdan yoritilgan. Maksimal narxlar joriy etilganda bozor kamchiliklari, taqchillik va yashirin bozorlarga olib keluvchi holatlar, minimal narxlar belgilangan taqdirda esa ortiqcha taklif, ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari hamda bozor barqarorligiga ta’sir etuvchi oqibatlar tahlil qilingan.

This article explores the importance of translation in hydrology and water resources. Accurate translation of scientific terms ensures clear communication, facilitates global knowledge sharing, supports international collaboration, and contributes to the effective management and sustainable use of water resources.

Jigar exinokokkozi zamonaviy jarrohlikning dolzarb muammolaridan biri bo‘lib, ayniqsa Markaziy Osiyo mintaqasida keng tarqalgan. Kasallik asosan jigarni zararlab, og‘ir asoratlar – kista yiringlashi, yorilishi va retsidivlar bilan kechadi. So‘nggi yillarda minimal invaziv texnologiyalar, xususan teri orqali punktsion-drenajlash usullari keng qo‘llanilmoqda, biroq intraoperatsion va postoperatsion asoratlar xavfi saqlanib qolmoqda.

В статье рассматриваются процессы трансформации норм русского литературного языка в условиях цифровой коммуникации. Актуальность исследования обусловлена тем, что развитие социальных сетей и интернет-платформ формирует новую языковую среду, в которой традиционные нормы подвергаются переосмыслению. Анализируются изменения на уровне лексики, синтаксиса, орфографии и прагматики, а также выявляются тенденции к упрощению, разговоризации и экспрессивности речи. Делается вывод о том, что данные процессы представляют собой не разрушение нормы, а её адаптацию к новым коммуникативным условиям.

Ushbu maqola Sirdaryo viloyatining sug‘orilib dehqonchilik qilinadigan maydonlarining och tusli bo‘z tuproq va iqlim sharoitlari to‘g‘risida ma’lumotlari keltirilgan.

Ushbu ilmiy maqolada subklinik gipotireoz (SG) bilan kasallangan bemorlarda tizimli va regional gemodinamikada sodir bo‘ladigan erta patologik o‘zgarishlar o‘rganilgan. Tadqiqot obyekti sifatida 42 nafar sinaluvchi tanlab olindi va ularning qon oqimi ko‘rsatkichlari ultratovush dopplerografiya usulida tahlil qilindi. SG holatida TSH miqdorining oshishi tomirlar endoteliysining funksional holatiga bevosita ta’sir ko‘rsatishi aniqlangan.

Ushbu tadqiqotda tirik organizmlarning ko'payish xillari va gametalar haqidagi muhim masalalar o'rganilgan. Tirik organizmlarning ko'payish jarayoni nafaqat biologik rivojlanish uchun, balki ekosistemalarning barqarorligi uchun ham muhimdir. Ushbu ishda, ko'payish turlari, gametalar va ularning funksiyalari, shuningdek, bu jarayonlarning ekologik ahamiyati keltirilgan. Tadqiqot natijalari tirik organizmlarning ko'payish jarayonlarini chuqurroq tushunishga yordam beradi va kelajakda biologik tadqiqotlar uchun asos bo'lib xizmat qiladi.

Tadbirkorlik va hunarmandchilik iqtisodiy taraqqiyotning muhim drayverlaridan biri bo‘lib, ayniqsa rivojlanayotgan mamlakatlarda bandlikni ta’minlash, daromadlarni diversifikatsiya qilish hamda hududiy iqtisodiy muvozanatni shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Global iqtisodiy integratsiya jarayonlarining jadallashuvi, raqamli texnologiyalarning keng joriy etilishi va innovatsion yondashuvlarning kuchayishi natijasida tadbirkorlik faoliyatini tashkil etish va hunarmandchilikni rivojlantirishning zamonaviy modellari shakllanmoqda. Shu bois ilg‘or xorijiy tajribalarni o‘rganish va ularni milliy sharoitga moslashtirish dolzarb ilmiy-amaliy vazifa hisoblanadi.

Maqolada avtomobillarning to’rmozlanish jarayonining nazariy asoslari hamda eksperimental tadqiqot usullari batafsil tahlil qilinadi.Tadqiqot davomida tormoz tizimining ishlash prinsipi, kinetik energiyaning ishqalanish kuchlari orqali issiqlikka aylanish jarayoni va bu jarayonning samaradorlikka ta’siri o‘rganilgan. Shuningdek, to’rmoz yo‘li, tormozlanish vaqti va tezlikning kamayish qonuniyatlari matematik modellar asosida izohlanadi.Yo‘l qoplamasining holati, shina va yo‘l orasidagi ishqalanish koeffitsiyenti, transport vositasining massasi va haydovchi reaktsiyasi kabi omillarning to’rmozlanish jarayoniga ta’siri baholanadi.Eksperimental tadqiqotlar orqali olingan natijalar nazariy hisob-kitoblar bilan solishtirilib, ularning o‘zaro mosligi aniqlanadi.Natijalar to’rmoz tizimini takomillashtirish va yo‘l harakati xavfsizligini oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.

This article examines the methodological foundations of diagnostic research in classroom environments, focusing specifically on approaches for identifying individual differences among students. The research synthesizes perspectives from Uzbek, Russian, and international scholarship to present a unified understanding of diagnostic methodology in education. The findings indicate that effective diagnostic research requires a multidimensional approach that considers cognitive, affective, and social dimensions of student individuality.

Allergic diseases and bronchial asthma in children are increasingly prevalent, especially in environmentally unfavorable regions. This study aims to optimize prevention by identifying modifiable risk factors associated with disease severity and asthma control. A total of 317 children aged 1–18 years will be examined, including patients with allergic diseases, controlled asthma, uncontrolled asthma, and healthy controls. Clinical, epidemiological, laboratory, and functional respiratory assessments will be performed. Particular attention will be paid to passive smoking, recurrent respiratory infections, housing conditions, and vitamin D deficiency. The study is expected to improve risk stratification, preventive interventions, and long-term outcomes in vulnerable pediatric populations.

Ushbu maqolada xavfsizlik va kuzatuv tizimlarida qo‘llanilayotgan zamonaviy texnologiyalar tahlil qilinadi. Xususan, video kuzatuv tizimlari, harakat sensorlari, aqlli signalizatsiya hamda biometrik identifikatsiya texnologiyalarining ishlash prinsiplari va amaliy ahamiyati yoritib beriladi. Shuningdek, ushbu tizimlarning afzalliklari va kamchiliklari ko‘rib chiqilib, ularning inson hayoti va jamiyat xavfsizligini ta’minlashdagi o‘rni tahlil etiladi. Maqolada zamonaviy texnologiyalarning kelajakdagi rivojlanish istiqbollari ham qisqacha bayon etilgan.

Рахит, также известный в западных культурах как рахит, — это заболевание, возникающее в детском возрасте из-за дефицита витамина D в организме или недостаточного его потребления. Наиболее распространенными причинами являются дефицит витамина D, кальция или фосфора в организме. Это заболевание чаще всего встречается у детей в возрасте от 6 до 24 месяцев.

Jahonda ikki geteroatomli geterohalqali birikmalarning yangi hosilalarini yaratish bo‘yicha qator ilmiy izlanishlar olib borilmoqda. Bu borada molekulasida azot geteroatomlari tutash joylashgan, molekulasi kislorod, galogen elementlari bilan boyitilgan biazosiklik hosilalar olish, ularning fizik-kimyoviy xossalari va tarkibiy xususiyatlarini tadqiq qilish, neft-gaz va kimyo sanoatida korroziya va mineral tuzlar to‘planishi ingibitorlari sifatida qo‘llash uchun ingibirlangan kislotalarning organik asoslari olish texnologiyalarini ishlab chiqish va sinovdan o‘tkazishga alohida e’tibor berilmoqda [1-3].

Anthroponyms, as proper nouns denoting human beings, are central to the study of semantics and pragmatics due to their referential function. This study examines the referential features of personal names in English and Uzbek, highlighting similarities and divergences shaped by linguistic, cultural, and social factors. Drawing on theoretical perspectives from Frege, Russell, and Kripke, alongside contemporary Uzbek onomastic studies, the analysis emphasizes the interplay between uniqueness, context-dependence, and cultural encoding in personal names. The findings underscore the role of anthroponyms not only as identifiers but also as carriers of social and cultural meaning, providing insight into cross-linguistic referential mechanisms.

Mazkur tezisda tibbiyot sohasida ekspert tizimlari, xususan klinik qarorlarni qo‘llab-quvvatlovchi tizimlar (CDSS) ning ahamiyati, ularning ishlash prinsiplari hamda zamonaviy dasturiy vositalar asosida ishlab chiqish jarayonlari tahlil qilinadi.

This article explores the significant impact of artificial intelligence (AI) on language learning in modern education. It examines how AI-powered tools and technologies are transforming traditional learning methods, making language acquisition more personalized, efficient, and accessible. The article highlights various applications of AI such as intelligent tutoring systems, speech recognition, machine translation, and adaptive learning platforms. Furthermore, it discusses both the advantages and challenges of integrating AI into language education. The study is useful for students, educators, and researchers interested in understanding the evolving role of AI in language learning.