«Zamonaviy dunyoda innovatsion tadqiqotlar: Nazariya va amaliyot» is a national online conference with open access, where review abstracts related to various fields are published. The main goal is to offer an intellectual platform for national scientists, and it aims to promote interdisciplinary research. All manuscripts should be prepared in Uzbek, English or Russian.

Published: 2025-10-21

ХУДОЖЕСТВЕННЫЕ МОТИВЫ В МИРОВЫХ НАУЧНО-ФАНТАСТИЧЕСКИХ ПРОИЗВЕДЕНИЯХ

В статье представлен анализ литературных мотивов, широко встречающихся в научно-фантастических произведениях мировой и узбекской литературы. Рассматриваются некоторые общие литературные мотивы научной фантастики, включая встречи с инопланетянами и исследование космоса, технологии и их последствия, дистопические общества, генную инженерию, искусственный интеллект, путешествия во времени и между эпохами, проблемы окружающей среды, а также их художественные изображения.

Шахноза Юлдошева

4-8

2025-10-20

THE IMPACT OF COGNITIVE READING STRATEGIES ON 4TH-GRADE STUDENTS’ COMPREHENSION PERFORMANCE

This study investigated the relationship between reading strategy use and comprehension performance among 4th-grade students (N=19). Using a correlational design, we analyzed students' scores on a standardized reading test (max=16) and their self-reported use of four strategy types: overt cognitive (e.g., note-taking), covert cognitive (e.g., predicting), evaluating (e.g., self-checking), and monitoring (e.g., time management). Results revealed significant positive correlations between test scores and both covert cognitive strategies (r=0.48, p<0.05) and evaluating strategies (r=0.52, p<0.05), while overt strategies showed no significant relationship. High performers (top 25%) demonstrated significantly greater use of covert and evaluating strategies compared to low performers (p<0.05). Notably, evaluating strategies emerged as the least utilized skill, suggesting a critical gap in students' metacognitive awareness. Gender differences in strategy use were non-significant. These findings highlight the importance of explicitly teaching higher-order comprehension strategies, particularly self-evaluation techniques, in elementary reading instruction. The study contributes to the growing literature on evidence-based strategy instruction by identifying specific strategic weaknesses that may hinder reading development.

Shomuratova Sarvinoz Mansurbek qizi

9-14

2025-10-21

YASHIL QADOQLASH STRATEGIYASINING MEBEL MAHSULOTLARI RAQOBATBARDOSHLIGIGA TA’SIRI

Maqolada mebel sanoatida yashil qadoqlash strategiyasining raqobatbardoshlikka ta’siri tahlil qilinadi. Ekologik toza va qayta ishlanadigan qadoqlash materiallaridan foydalanish brend imijini mustahkamlab, iste’molchi ishonchini oshirishi ko‘rsatilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, yashil qadoqlash atrof-muhitni muhofaza qilish bilan birga, korxonaning bozor ustunligini kuchaytirishga xizmat qiladi.

Nafosat Sharopova , Madina G’anieva

15-19

2025-10-21

DAVLAT VA NODAVLAT SUD EKSPERTIZA EKSPERTIZA FAOLIYATINI TAKOMILLASHTIRISH

So‘nggi yillarda O‘zbekiston Respublikasi sud-huquq tizimini modernizatsiya qilish, adolat tamoyillarini to‘liq ta’minlash hamda fuqarolarning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarini himoya qilish borasida chuqur tizimli islohotlarni amalga oshirmoqda. Ushbu islohotlarning eng muhim yo‘nalishlaridan biri — sud ekspertiza faoliyatini takomillashtirish, ilmiy asoslash va zamonaviy texnologiyalarni joriy etish hisoblanadi. Chunki ekspertiza xulosasi — sud qarorining qonuniyligi, asoslanganligi va xolisligining eng muhim manbalaridan biridir.

Aqsungul Medetbaeva

20-22

2025-10-21

XALQ URF-ODATLARI VA MADANIY QADRIYATLAR TIZIMINING TRANSFORMATSIYASI: NAZARIYA, TAJRIBA VA ISTIQBOLLAR

Mazkur maqolada xalq urf-odatlarini ulug‘lash jarayonida madaniy munosabatlar qadriyatlarining transformatsiyalanish jarayonlari sotsiologik, madaniyatshunoslik va antropologik yondashuvlar asosida tahlil qilinadi. Xalqning ma’naviy merosini saqlab qolish, uni globallashuv jarayonida yangicha madaniy kontekstda qayta talqin etish muammolari xorijiy mamlakatlar tajribalari asosida ochib berilgan.

Jamoliddin Uzakov

23-26

2025-10-22

ADOPTING GLOBAL SERVICE TEAM PRACTICES IN UZBEKISTAN’S FIVE-STAR HOTELS: AN EMPIRICAL ASSESSMENT OF OPERATIONAL EFFECTIVENESS

The rapid development of Uzbekistan’s tourism and hospitality industry has brought new challenges in ensuring service quality at international standards. This study aims to explore the establishment of service teams in five-star hotels in Uzbekistan by identifying how global best practices in teamwork, communication, and service management can be effectively localized. Drawing on semi-structured interviews with hotel managers and supervisors, along with a review of international hospitality benchmarks, the research investigates the relationship between organizational culture, employee empowerment, and guest satisfaction.

Khusniddin Egamnazarov

27-35

2025-10-22

АМНИСТИЯ АКТИ ЧИҚИШИ МУНОСАБАТИ БИЛАН МАЪМУРИЙ ЖАВОБГАРЛИКДАН ОЗОД ҚИЛИШГА ОИД АЙРИМ МУЛОҲАЗАЛАР

Мақолада амнистия акти чиқиши муносабати билан шахсни маъмурий жавобгарликдан озод қилиш институтининг ҳуқуқий табиати ва амалий аҳамияти таҳлил қилинган. Муаллиф амнистиянинг маъмурий ҳуқуқ тизимидаги ўрнини, уни жиноий ҳуқуқдаги амнистия институтидан фарқини ҳамда амалдаги қонунчиликдаги ҳуқуқий бўшлиқларни аниқлайди. Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексида амнистия билан боғлиқ нормаларни такомиллаштириш зарурати илмий асосланади.

Зафар Охунов

36-38

2025-10-22

РАЗВИТИЕ СКОРОСТНЫХ СПОСОБНОСТЕЙ В БАДМИНТОНЕ

В статье рассматриваются особенности развития скоростных способностей у спортсменов, занимающихся бадминтоном. Проведен анализ факторов, влияющих на проявление скорости в различных двигательных действиях, и представлены методические подходы к совершенствованию скоростных качеств в тренировочном процессе. Определено, что развитие скорости у бадминтонистов требует сочетания специальных упражнений, направленных на повышение частоты движений, взрывной силы и реакции на зрительные и слуховые раздражители. На основе анализа отечественных и зарубежных источников обоснованы эффективные методы тренировки, включающие интервальные, игровые и координационные упражнения.

Марат Мамедов

39-41

2025-10-22

O’QUVCHILARINI MA’NAVIY AXLOQIY RUHDA TARBIYALASH

Ushbu maqola mazmunida Boshlang‘ich sinf o’quvchilarini ma’naviy axloqiy ruxda tarbiyalashning psixologik jihatlari yuzasidan fikr-mulohazalar bildiriladi. 

Azamat Ilhomov

42-44

2025-10-22

КАСБ ЮЗАСИДАН ЎЗ ВАЗИФАЛАРИНИ ЛОЗИМ ДАРАЖАДА БАЖАРМАСЛИК ВА ХАВФ ОСТИДА ҚОЛДИРИШ ЖИНОЯТЛАРИНИНГ ОБЪЕКТИВ ЖИНОИЙ–ҲУҚУҚИЙ БЕЛГИЛАРИ ВА ЎЗИГА ХОС ҲУСУСИЯТЛАРИ

Жиноятнинг ижтимоий хавфлилик даражаси биринчи навбатда жиноятнинг объекти билан белгиланиб, олимлар томонидан жиноятнинг объектига жиноят қонуни билан қўриқланадиган ижтимоий муносабатлар, субъектларнинг манфаатлари, қонунда белгиланган тартиб сифатида ёндашадилар. “Жиноят тажовуз объектини тўғри тавсифлаш муайян турдаги жиноятларнинг моҳиятини ёритиш, уларнинг ижтимоий хавфлилик, ҳусусиятини кўрсатиш имкониятини беради, шунингдек, аниқ жиноятларни тўғри квалификация қилиш учун асос бўлиб хизмат қилади” [1].

Улуғбек Кулдошев

45-52

2025-10-22

«ТВОРЧЕСТВО СТИВЕНА КИНГА КАК ЗЕРКАЛО АМЕРИКАНСКОЙ МАССОВОЙ КУЛЬТУРЫ»

Статья посвящена философскому анализу творчества Стивена Кинга как особого феномена массовой культуры США. Автор рассматривает его художественную систему сквозь призму социокультурных трансформаций конца ХХ – начала XXI века, выявляет особенности репрезентации американских мифов, архетипов и социопсихологических стереотипов. Делается вывод, что творчество Кинга служит зеркалом коллективных тревог, надежд и конфликтов американского общества.

Нилуфар Курбонова

53-54

2025-10-22

ТРАНСМИЛЛИЙ ЖИНОЯТЛАР, ПУЛ ЮВИШ ВА ТЕРРОРИЗМНИ МОЛИЯЛАШТИРИШГА ҚАРШИ КУРАШНИНГ ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ

Мазкур мақолада глобал жиноятчилик тизимида трансмиллий жиноятлар, хусусан пул ювиш ва терроризмни молиялаштириш билан боғлиқ иллатлар таҳлил қилинади. Муаллиф халқаро ҳуқуқий асослар, миллий қонунчилик ва амалдаги механизмларни қиёсий ўрганган ҳолда ушбу жиноятларга қарши курашишнинг самарали йўлларини тавсия этади. Шунингдек, рақамли иқтисодиёт шароитида пул ювиш ва терроризмни молиялаштиришнинг янги шакллари ҳамда уларни бартараф этишда давлатлараро ҳамкорликнинг аҳамияти ёритилган.

Азиз Джафаров

55-57

2025-10-23

SUN’IY INTELLEKT VA PEDAGOGIK INNOVATSIYALAR: TA’LIM SIFATINI OSHIRISH ISTIQBOLLARI

Zamonaviy ta’lim tizimida sun’iy intellekt (SI) texnologiyalari va pedagogik innovatsiyalar ta’lim sifatini oshirishda muhim rol o‘ynamoqda. SI pedagogik jarayonlarni avtomatlashtirish, individual yondashuvni kuchaytirish va o‘quvchilarning o‘rganishga bo‘lgan motivatsiyasini oshirish imkonini beradi. Pedagogik innovatsiyalar bilan uyg‘unlashgan holda SI ta’lim jarayonining interaktivligini va samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. Ushbu tezisda SI va pedagogik innovatsiyalar ta’lim sifatiga ta’siri, ularning joriy etilishi istiqbollari hamda yuzaga keladigan muammolar tahlil qilinadi.

Munisa Tairjonova

58-60

2025-10-23

AFSONAVIY SAN’ATKOR

Maqolada atoqli o‘zbek bastakori va mohir g‘ijjak ijrochisi Salohiddin To‘xtasinovning hayoti va ijodiy faoliyati tahlil qilinadi. Unda bastakorning “Bahor” ansamblidagi mehnat faoliyati, milliy cholg‘u ijrochiligidagi o‘ziga xos uslubi, shuningdek, Andijon g‘ijjak maktabi an’analarini davom ettirishdagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, uning bastakorlik merosi, shogirdlari va o‘zbek musiqa san’atining rivojiga qo‘shgan hissasi ilmiy asosda tahlil etiladi.

Behzodbek Tursunboev

61-64

2025-10-23

COMMUNICATIVE SENTENCE STRUCTURE IN UZBEK AND ENGLISH: A COMPARATIVE OVERVIEW

The study of communicative sentence structure focuses on how information is organized within a sentence through theme and rheme components. This article provides a comparative overview of how communicative structures function in English and Uzbek languages. While English tends to express information structure through fixed word order and intonation, Uzbek relies more on flexible syntax and contextual cues. The research employs a descriptive and comparative approach, drawing upon functional grammar, pragmatic analysis, and existing Uzbek linguistic studies. Findings demonstrate that both languages organize information hierarchically but differ in the means of highlighting the communicative center. The study contributes to the broader understanding of information structure, translation equivalence, and pedagogical implications for teaching English to Uzbek learners.

Mukaddasxon Mamasadikova Qaxramonbek Qizi

65-67

2025-10-23

AVTOMATIK XULOSALASH TIZIMLARIDA SO‘Z TURKUMLARINI ANIQLASH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI

Mazkur maqolada avtomatik xulosalash tizimlarida tabiiy tilni qayta ishlash jarayonida so‘z turkumlarini aniqlash bilan bog‘liq muammolar va ularning yechimlari tahlil qilinadi. Sun’iy intellekt asosidagi matn tahlil modellarida so‘z turkumlarini to‘g‘ri belgilash, semantik bog‘liqlikni aniqlash va sintaktik tuzilmani tushunish darajasiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Tadqiqotda zamonaviy til modellari (BERT, GPT, RoBERTa va boshqalar) asosida o‘zbek tili uchun morfologik teglar yaratish, shuningdek, statistik va neyron yondashuvlar integratsiyasi orqali aniqlikni oshirish imkoniyatlari o‘rganiladi. Shuningdek, resurslar yetishmasligi, turli tildagi sintaktik xususiyatlar farqi va ko‘pma’nolilik (polysemy) kabi muammolarga ilmiy asoslangan yechimlar taklif etiladi.

Fatxullo Ne'matillayev

68-72

2025-10-23

ОБРАЗ БУХАРЫ В ЕВРОПЕЙСКИХ ИСТОЧНИКАХ XIX ВЕКА

В статье рассматривается восприятие города Бухары европейскими путешественниками, дипломатами и учёными начала XIX века. Анализируются источники британских, французских и российских авторов, в которых Бухара предстает как культурный, религиозный и политический центр Центральной Азии. Особое внимание уделяется сравнению ориенталистского и реалистического подходов в описании города и его населения.

Амина Шукурова

73-75

2025-10-23

THE ROLE AND PROSPECTS OF IN VITRO FERTILIZATION (IVF) TECHNOLOGIES IN THE TREATMENT OF INFERTILITY

Infertility affects approximately 10–15% of couples worldwide, representing a major medical and social challenge. In vitro fertilization (IVF) has revolutionized reproductive medicine, offering new hope for couples with previously untreatable infertility. This thesis highlights the clinical effectiveness, technological advances, and ethical considerations of IVF, with a focus on global outcomes and prospects for Uzbekistan.

Kudratova Rano Ramazanovna

76-77

2025-10-23

BOSHLANG‘ICH SINFLARDA O‘QUVCHILARNING TANQIDIY FIKRLASHINI SHAKLLANTIRISH

Hozirgi davrda ta’lim tizimining asosiy maqsadi – o‘quvchilarda mustaqil, tanqidiy va ijodiy fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirishdan iboratdir. Boshlang‘ich sinflar bu jarayonning eng muhim bosqichi bo‘lib, aynan shu davrda o‘quvchilarning tafakkur jarayoni, idrok qilish, tahlil etish va xulosa chiqarish qobiliyatlari shakllanadi. Tanqidiy fikrlashni rivojlantirish orqali o‘quvchilar nafaqat dars materiallarini chuqur o‘zlashtiradilar, balki hayotiy vaziyatlarga ham to‘g‘ri yondashishni o‘rganadilar.

Almira Ne’matjonova , Xayrixon Raxmatova

78

2025-10-24

ТАЛАБАЛАРНИНГ ИЖОДИЙ ФАОЛЛИГИНИ ОШИРИШГА ҚАРАТИЛГАН МЕТОДЛАР ВА УЛАРНИНГ МАЗМУНИ

Педагогик технология – муайян муддатга мўлжалланган, таълим жараёни кўпроқ ўқувчи шахсига қаратилган бўлиб, ўқитишнинг замонавий шакли, фаол ўқитиш методлари ва таълим воситаларинин мажмуини таълимтарбия ишидан кўзланган мақсад ва кутилаётган натижага эришишга йўналтиришдир. Бу борада ўқитувчилардан янги, замонавий, илғор педагогик технологиялар методларини қўллаш талаб қилинади.

Муқаддас Хусанова

79-81

2025-10-24

FROM FRANKENSTEIN TO ARTIFICIAL INTELLIGENCE: MARY SHELLEY’S LEGACY IN AMERICAN LITERARY REPRESENTATIONS OF AI

This paper examines the enduring influence of Mary Shelley's Frankenstein (1818) on the portrayal of artificial intelligence (AI) in American literature. Through comparative analysis, it explores ethical frameworks established by Shelley and how later American authors extend these questions to modern AI debates. Shelley's depiction of Victor Frankenstein's scientific ambition and its consequences anticipates modern anxieties surrounding AI development. This paper traces how American authors such as Isaac Asimov and William Gibson build upon Shelley's ethical foundations to address the complexities of AI autonomy, moral responsibility, and posthumanism. Through a detailed literary analysis, it argues that Shelley’s Frankenstein serves as a foundational narrative influencing contemporary concerns about the moral and social implications of AI.

Nurmukhammedova Mehinbonu Bahriddin qizi

82-84

2025-10-24

EKO MADANIYAT BUGUN KERAKMI?

Ushbu maqolada atrof-muxitni asrab-avaylash va yashil tabiatimizga zarar yetkazmaslik, tabiiy rasurslarni tejab, ulardan oqilona foydalanish to’g’risida ma’lumot berilgan.

Sardor Qo’yilov

85-87

2025-10-27

ANGREN KO‘MIR KONIDA LENTALI KONVEYERLARNING KONSTRUKTIV TUZILISHI VA TEXNIK SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO‘LLARI

Ushbu maqolada Angren ko‘mir konida qo‘llaniladigan lentali konveyerlarning konstruktiv tuzilishi, ularning texnik xizmat ko‘rsatish tizimi, diagnostika usullari hamda energiya samaradorligini oshirish yo‘llari ko‘rib chiqilgan. Konveyerlarning asosiy elementlari — lenta, roliklar, yuritma, taranglagich va tozalash moslamalarining ishlash prinsipi tahlil qilinadi. Shuningdek, texnik holatni nazorat qilishda zamonaviy diagnostika vositalarining afzalliklari va kon sharoitlariga moslashtirish yo‘llari yoritilgan. Hisob-kitoblar asosida konveyerning unumdorligi, yuklama ta’siri, quvvat sarfi hamda ishonchlilik ko‘rsatkichlari aniqlangan.

Nusrotullo Ziyadov , Feruza Ahmadova

88-89

2025-10-27

TEATR RASSOMI BOLTABOY IBRAGIMOV IJODI

Ushbu maqolada teatr rassomi Boltaboy Ibragimovning ijodiy faoliyati, uning hayoti davomida bosib o‘tgan ijodiy yo‘li, sahna asarlari dizaynidagi o‘ziga xos yondashuvlari hamda o‘zbek teatr san’atining rivojiga qo‘shgan hissasi tahlil qilinadi. Maqolada rassomning shogirdlari, ular bilan olib borgan ilmiy-ijodiy ishlari, san’atda tutgan o‘rni va pedagogik faoliyatining ahamiyati haqida so‘z yuritiladi.        

XILOLA YО‘LDOSHEVA

90-92

2025-10-27

BADIIY MATNNI IDROK ETISH JARAYONIDA KITOBXONLARDA SALBIY ONA OBRAZINI ILMIY-NAZARIY ASOSDA TAHLIL QILA OLISH KOMPETENSIYASINI SHAKLLANTIRISH

XXI asr adabiyot ta’limida kitobxonni mustaqil, tanqidiy va tahliliy fikrlashga o‘rgatish metodik jihatdan eng muhim vazifalardan biridir. Badiiy asarlarda salbiy ona obrazining talqini – bu faqatgina individual xarakter masalasi emas, balki jamiyat, psixologiya va ma’naviyat bilan bog‘liq murakkab tizimli hodisadir. Tadqiqotchilar fikricha, badiiy obrazni tushunish uchun kitobxon nafaqat matnni idrok etmog‘i, balki uni tahlil qila olish, ichki mazmun qatlamlarini anglay olish darajasiga yetmog‘i lozim. Shu nuqtai nazardan salbiy ona obrazini ilmiy-nazariy asosda anglash kompetensiyasini rivojlantirish dolzarb metodik masala hisoblanadi.

Jeren Xashimova

93

2025-10-27

COMPARATIVE ANALYSES OF TEACHING METHODOLOGY IN MODERN ENGLISH EDUCATION

This paper presents a comparative analysis of traditional and modern teaching methodologies in English language education, focusing on their pedagogical principles, learner outcomes, and practical implications in secondary and higher educational contexts. The study explores the distinctions between grammar-translation, audio-lingual, communicative, task-based, and blended learning approaches. Drawing from contemporary linguistic and pedagogical theories, the research identifies that learner-centered and technology-supported methodologies significantly enhance students’ communicative competence and motivation. The article concludes with a synthesis of findings that support hybrid approaches integrating both classical and innovative elements.

Xaydarova Muattar Iskandarovna

94-96

2025-10-27

KEKSA YOSHDAGI AHOLIDA STOMATOLOGIK PATOLOGIYANING PATOGENETIK MEXANIZMLARI

Ushbu maqolada keksa yoshdagi odamlarda surunkali parodontit kechishi, stomatologik kasalliklarning tarqalishi bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqotlarning qisqa tahlili, stomatologik kasalliklarning ortib borishi bir qancha omillar haqida ma`lumotlar berilgan.

Ferangiz Mansurova

97-100

2025-10-27

QURILISH MATERIALLARI SANOATIDA KORXONA BOSHQARUV METODOLOGIYASINI MODERNIZATSIYA QILISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI

Ushbu maqolada qurilish materiallari sanoatida faoliyat yuritayotgan korxonalarda boshqaruv metodologiyasini modernizatsiya qilishning nazariy va amaliy jihatlari yoritilgan. Sanoat korxonalarida an’anaviy boshqaruv uslublarining samaradorligi pasayayotgan sharoitda raqobatbardoshlikni ta’minlash, bozor talablariga moslashish va ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirish uchun zamonaviy boshqaruv yondashuvlarini joriy etish zarurligi asoslab berilgan.

Umida Uzakova

101-103

2025-10-27

RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA QURILISH MATERIALLARI ISHLAB CHIQARUVCHI KORXONALARNI SAMARALI BOSHQARISHNING INNOVATSION YONDASHUVLARI

Ushbu maqolada qurilish materiallari ishlab chiqaruvchi korxonalarni boshqarishda raqamli transformatsiya jarayonlarining o‘rni va ahamiyati, shuningdek samaradorlikni oshirishga xizmat qiluvchi innovatsion boshqaruv yondashuvlari yoritilgan.

Umida Uzakova

104-106

2025-10-27

VAZIYAT KONTEKSTI VA AKSIOLOGIK LEKSIKANING O‘ZARO BOG‘LIQLIGI

Maqolada vaziyat konteksti va aksiologik leksika o‘rtasidagi uzviy aloqadorlik ilmiy jihatdan yoritilgan. Undov so‘zlar va emotsional birliklarning kontekstda aks etishi ularning baholovchi va ijtimoiy-madaniy qiymatini belgilashda asosiy omil ekanligi ta’kidlanadi.

Shirinxon Dadabayeva

107-108

2025-10-27

ДЕКРИМИНАЛИЗАЦИЯ ПРЕСТУПЛЕНИЙ: ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ И ПРАКТИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ

В современном обществе система уголовного права постоянно подвергается реформам, поскольку изменения в социальных отношениях, технологический прогресс и глобальные проблемы влияют на характер преступлений и способы их предотвращения. Особенно актуальной в последние годы становится тема декриминализации преступлений, то есть отказа от признания определённых деяний преступными и перевода их в категорию административных или гражданско-правовых нарушений. Этот процесс направлен не только на снижение нагрузки на пенитенциарную систему, но и на защиту прав человека, а также на более эффективное распределение общественных ресурсов.

Феруза Каюпова

109-113

2025-10-27

ЗНАЧЕНИЕ НЕЙРООФТАЛЬМОЛОГИЧЕСКИХ НАРУШЕНИЙ В РАННЕЙ ДИАГНОСТИКЕ ЦЕРЕБРОВАСКУЛЯРНЫХ ЗАБОЛЕВАНИЙ

В статье рассматривается роль нейроофтальмологических нарушений в ранней диагностике цереброваскулярных заболеваний (ЦВЗ) различного генеза. На примере пациентов с вегетативно-сосудистой дистонией (ВСД), переходными нарушениями мозгового кровообращения (ПНМК), дисциркуляторной энцефалопатией (ДЭ) и малым инсультом показано, что функциональные и органические изменения зрительного анализатора являются ранним и информативным маркером цереброваскулярной недостаточности. Выявлены специфические офтальмологические признаки, коррелирующие со степенью нарушений мозгового кровообращения. Предложен алгоритм применения нейроофтальмологических методов для ранней диагностики и профилактики инсульта.

Ханифа Халимова , Нелуфар Рашидова , Зуфар Ибрагимов

114-116

2025-10-27

КОМОРБИДНОСТЬ СТОМАТОЛОГИЧЕСКИХ НАРУШЕНИЙ У ДЕТЕЙ С НЕВРОЛОГИЧЕСКИМИ ЗАБОЛЕВАНИЯМИ

Дети с неврологическими нарушениями (детский церебральный паралич, умственная отсталость, расстройства аутистического спектра) имеют повышенный риск развития стоматологических патологий вследствие нарушений орально-моторных функций, затруднений в проведении гигиенических процедур и побочных эффектов противосудорожной терапии.

Камола Абдуллаева , Сохиба Хакимова

117-118

2025-10-27

MAHSULOT TAQSIMOTIGA OID BITIMLARDA SOLIQLAR, QOPLAB BERILADIGAN XARAJATLAR VA XORIJIY TAJRIBA

Mahsulot taqsimotiga oid bitimlar (Production Sharing Agreements – PSA) davlat va investor o‘rtasida tabiiy resurslardan foydalanish sohasidagi hamkorlikning samarali huquqiy shakli hisoblanadi. Bu tizim nafaqat iqtisodiy resurslarning samarali boshqarilishini, balki foyda va xarajatlarning adolatli taqsimlanishini ham ta’minlaydi. PSA tizimining asosiy elementlari — soliq siyosati, xarajatlarni qoplash mexanizmi (Cost Recovery) va huquqiy kafolatlardir.

Obid Mansurov

119-120

2025-10-27

PAREMIYALARNING TIL BIRLIGI SIFATIDAGI XUSUSIYATLARI

Oʻzbek tili, uning xalq ogʻzaki ijodi boy va serqirradir. Har bir inson borki, oʻz nutqida maqol va matallardan keng foydalanadi. Xalqning uzoq yillar davomida koʻrgan-kechirgan, oʻz hayoti davomida sinab, anglagan; qisqa, loʻnda, ogʻizdan-ogʻizga koʻchib keluvchi, xalqning oʻtmishi, madaniyatini oʻzida mujassam qilgan ibratli fikrlari-maqol, matal, ibora, aforizmlar-paremiyalarni Paremiologiya oʼrganadi. Paremiya paremiologik qatlamning eng boy va juda ekspressiv namunasi hisoblanadi.

Kumush Nabiyeva

121-124

2025-10-27

PSIXOKONSULTATSIYA VA SHAXS

Psixokonsultatsiya bugungi kunda hamma insoniyat murajaat qiladigan keng sohaga aylanib bormoqda. Mazkur kasb klinik buzilishlarga ega bo’lmagan, biroq psixologik yordamni izlagan insonlar ehtiyojiga javoban yuzaga kelgan. Shuning uchun psixologik konsultatsiyada biz avvalambor kundalik hayotda qiyinchiliklarni boshidan kechirayotgan odamlarga to’qnash kelamiz.

Naimjon Azimov

125-126

2025-10-27

TAʼLIMNING HAYOT BILAN BOGʻLIQLIGI TAMOYILI ASOSIDA KIMYO OʻQUV PREDMETIGA QIZIQISHNI SHAKLLANTIRISH

Bugungi kunda o‘quvchilarda fanlarni o‘zlashtirish jarayonida faqat nazariy bilimlarni berish yetarli emas, balki ularni real hayotiy vaziyatlarga tatbiq etish ham zarur. Shu bois taʼlimda “hayot bilan bogʻliqlik” tamoyili muhim metodik asoslardan biri hisoblanadi. Ayniqsa kimyo fani inson hayotining turli jabhalariga chuqur singib ketgani bois bu tamoyilni qo‘llash imkoniyati kengdir. O‘quvchilarda kundalik hayotda uchraydigan jarayonlarning ilmiy asosini tushuntirish orqali fanlarga qiziqish uyg‘otish, ularni ilmiy-amaliy faoliyatga tayyorlash mumkin.

O’smonali Xolmirzayev , Tursinoy Sog’inaliyeva

127-128

2025-10-27

IJTIMOIY HIMOYANI IJTIMOIY SUG‘URTA ORQALI YO‘NALTIRISH

O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidentining “2022-2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoniga asosan tasdiqlangan taraqqiyot strategiyasining “Adolatli ijtimoiy siyosat  yuritish,  inson  kapitalini  rivojlantirish” nomli to‘rtinchi yo‘nalishida belgilangan “54 maqsad –pensiya ta’minoti tizimini takomillashtirishga bag‘ishlangan bo‘lib, bunda fuqarolarning pensiya miqdorlari mamlakatning iqtisodiy  ko‘rsatkichlariga  muvofiq  izchil oshib borishini ta’minlash vazifasi belgilab quyilgan”. Pensiya  ta’minoti tizimi  har bir mamlakatning aholini  ijtimoiy  himoya qilishda  muhim dastagi hisoblanadi. Bunda, asosan belgilangan muddatlarda  pensiya  uchun badallar  o‘tkazib  borgan,  mehnat  layoqatini butunlay yoki vaqtincha yo‘qotgan, boquvchisidan mahrum  bo‘lgan  shaxslarni  pensiyalar  orqali ularni moddiy ta’minlash tushuniladi, ya’ni pensiya ayrim toifadagi shaxslar uchun davlatning eng muhim ijtimoiy  kafolatlaridan biridir.

Zafarjon Beknazarov

129-131

2025-10-27

CoSi2 NANO QATLAMLARINING TARKIBI VA TUZILISHI

Yarimo'tkazgichli materiallar va ularni ishlab chiqarish texnologiyasida nano o‘lchovli strukturalar va metall silisidli qatlamlarni olish intensiv o‘rganilmoqda. Ushbu materiallardan mikroto'lqinli tranzistorlar, integral mikrosxemalar, magnit xotira, elektron sensorlar, qurilmalar yaratishda keng qo‘llaniladi va yangi avlod optoelektronik qurilmalarini rivojlantirishda istiqbollga ega

G.Sh. Isayeva , A.A. Abduvayitov , J.M. Jumayev

132-133

2025-10-27

ИЗУЧЕНИЕ ОТДАЛЕННЫХ ИСХОДОВ ВОСПАЛИТЕЛЬНЫХ ЗАБОЛЕВАНИЙ ГОЛОВНОГО МОЗГА У ДЕТЕЙ: АНАЛИЗ КЛИНИЧЕСКИХ ДАННЫХ МНОГОПРОФИЛЬНОГО СТАЦИОНАРА СамГМУ В ПРОСПЕКТИВНОМ И РЕТРОСПЕКТИВНОМ АСПЕКТАХ

Воспалительные заболевания центральной нервной системы (ЦНС) у детей представляют собой одну из наиболее серьезных проблем современной педиатрии и детской неврологии. Менингоэнцефалиты и энцефалиты различной этиологии продолжают занимать значительное место в структуре инфекционной патологии детского возраста, несмотря на достижения в области диагностики и лечения данных заболеваний. По данным ВОЗ, частота встречаемости острых нейроинфекций у детей составляет от 5 до 15 случаев на 100 000 детского населения в год, при этом показатели летальности варьируют от 5% до 40% в зависимости от этиологии возбудителя и возраста ребенка. 

Азиза Джурабекова , Фарзод Халимов , Наргиза Абдуллаева

134-136

2025-10-27