Maktab cheksiz bilim olamidir. Bu erda talabalar ko'p vaqtlarini o'tkazadilar va o'qiydilar. Birinchi sinfga kelgan bolaga kichkina qo‘llari bilan har bir harfni, har bir raqamni chop etish qanchalik qiyin edi, tengdoshlari bilan umumiy til topish qanchalik oson edi. Maktab har bir o‘quvchi uchun katta oila bo‘lib, har qanday oilada bo‘lgani kabi maktabning ham o‘z ota-onasi – o‘qituvchilari bor.

Ushbu maqolada zamonaviy tibbiyotda bemorlarni davolashda qo‘llanilayotgan innovatsion texnologiyalar yoritilgan. Robotga asoslangan jarrohlik, sun’iy intellekt, 3D chop etish, telemeditsina, genoterapiya, bioprinting va nevrologik interfeyslar kabi ilg‘or uslublarning imkoniyatlari tahlil qilingan. Mazkur texnologiyalar tibbiy xizmat sifati va samaradorligini oshirib, diagnostika, davolash va reabilitatsiya jarayonlarini soddalashtirish hamda bemorning tiklanish jarayonini tezlashtirishga xizmat qilmoqda. Shuningdek, maqolada telemeditsina va biosensorlarning uzoq hududlarda yashovchi yoki surunkali kasalliklarga chalingan bemorlar hayot sifatini yaxshilashdagi roli ko‘rsatib berilgan.

Ushbu maqolada Xitoyning erta o'rta asrlar va yuqori o'rta asrlardagi tarixi muhokama qilinadi, bu davrlardagi asosiy voqealar, yutuqlar va madaniy o'zgarishlarga e'tibor qaratiladi.  U sodir bo'lgan siyosiy va ijtimoiy o'zgarishlar, sulolalarning yuksalishi va qulashi, buddizmning Xitoy jamiyatiga ta'sirini o'rganadi.  Shuningdek, maqolada qog‘oz ixtirosi va matbaa rivoji kabi sodir bo‘lgan texnologik va ilmiy yangiliklarga alohida to‘xtalib o‘tilgan.  Unda Xitoyning oʻrta asrlardagi tarixiy yoʻnalishi va uning butun dunyoga taʼsiri toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot berilgan.

Ushbu maqolada ulug‘ adib, shoir, dramatur, XX asr о‘zbek adabiyotining mashhur va zabardast, matonatli va jasur yozuvchisi, akademik, jamoat arbobi  Muso Toshmuhammad о‘g‘li  Oybek   hayoti  va faoliyati, yaratgan asarlarning mazmuni, ahamiyati,  nashrlarini tahlili va mustaqillik yillarda chop etilgan asarlarining nashrlari, о‘zbek adabiyotida tutgan о‘rni  va ahamiyati, uning asarlarini bibliografiyasi  haqida  ma’lumotlar berilgan.

Ushbu maqolada matbuotning rivojlanishi va shakllanishi, yurtimizda chop etilgan matbuot namunalari va Qashqadaryoda vaqtli matbuotning rivojlanishi haqida ma'lumotlar keltirilgan.

The article studies the strategic directions of modernizing operations management in the conditions of digital transformation. The research process used the method of literature analysis and comparison, analyzed scientific sources published in 2018-2025, as well as practical experience of large international corporations. As a result, strategies for optimizing operational processes based on IoT, Big Data, artificial intelligence, cloud systems and robotics were developed. In addition, along with the advantages of digital transformation, the large volume of investment, the lack of qualified personnel and cybersecurity problems were identified. At the end of the article, recommendations were given for enterprises to retrain employees, develop sustainable digital transformation strategies and fully digitize the supply chain.

So'nggi 10 yil ichida smartfonlar kabi bizning jamiyatimizni juda kam qurilmalar o'zgartirdi. Ayniqsa, o‘smirlar uchun smartfonlar muloqot qilishning asosiy usuli va ijtimoiy hayot yo‘li hisoblanadi. Ammo smartfonlar ham xavotirga sabab bo‘ldi, chunki ko‘payib borayotgan dalillar qurilmalarga sarflangan ortiqcha vaqt o‘smirlar va bolalarda depressiya va o‘z joniga qasd qilish fikriga sabab bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatmoqda.

Oʻzbekistonning istiqlol yoʻlida dadil qadam tashlashi ma'naviy qadriyatlarimizning tiklana borishi, xalqimiz va yurtimiz tarixi, unda katta oʻrin tutgan olimu fuzalolar, shoirlar, davlat arboblari haqida toʻgʻri, odil fikrlar aytish imkonini berdi. Amir Temur shaxsiyati, u tuzgan davlat, temuriy podshoxlarning faoliyati toʻgʻrisida ham xolisona fikr, toʻgʻri tasavvur hosil boʻla boshladi. Qanchadan qancha tarixiy manbalar, maqolalar chop etildi.

Yangi hujjat yaratish. Dasturda yangi hujjat ochamiz. Sarlavha kiritish. Soʻrovnoma mavzusini ifodalovchi sarlavha yozamiz. Savollarni belgilash. Kerakli savollarni roʻyxatga olamiz, ularni aniq va tushunarli ifodalaymiz. Javob variantlarini kiritamiz. Yopiq savollar uchun javob variantlarini koʻrsatamiz. Formatlash. Savollar va javoblarni koʻrinishi uchun formatlaymiz. Izoh qoʻshish. Har bir savolga izoh yoki qoʻshimchalar kiritamiz. Tahrir va tekshirish. Hujjatni xatolarni tuzatamiz va oʻzgartirishlar kiritish uchun koʻrib chiqamiz. Saqlash. Tayyor hujjatni saqlaymiz va kerak boʻlsa, tarqatish uchun chop etamiz. Ushbu jarayon, soʻrovnoma tayyorlashda samaradorlikni oshirishga yordam beradi va kerakli maʻlumotlarni toʻplash imkonini beradi.

Xorazmning qadimiy tarixi, savdo shaharlari to’g’risida XIX asr rus geograflari, tarixchilari, elchilari, harbiy topograflari, etnograf va sayyohlari tomonidan chop qilingan ko’pgina asarlar va maqolalardan ham ma’lumotlar topishimiz mumkin. Xorazmga bu davrda birinchi ilmiy ekspeditsiyalar yuborilgan. Yo’llar, mustahkamlangan qal’a va qo’rg’onlar, iqtisodiyot to’g’risidagi ma’lumotlar to’plash bilan bir qatorda, ular vohaning qadimgi tarixini ham o’rganganlar.

Ushbu maqolada qadim xalqlarimizdan buyon saqlanib, rivojlanib va hozir ham oʻz oʻrniga ega boʻlgan soha –“Tarjima”  yo’nalishiga  qaratilagan. Tarjima nima va nima uchun zarur, uning hozirgi kunda dolzarbligi,  tarjima sohasida badiiy va ilmiy tarjima yo’nalishining o’rni, tarjimaning ahamiyati, tarjimon kim va unda qanday hislatlar rivojlangan bo’lishi zarurligi, tarjimonlik nima, tarjimonlik yuzaga kelishi, badiiy va ilmiy tarjima nimaligi, badiiy va ilmiy tarjimaning asosiy xususiyatlari, badiiy va ilmiy tarjimaning umumiy va farqli tomonlari va bu jihatlar nima uchun zarurligi  haqida maʼlumotlar keltirilgan.

Maqolada gazeta, jurnal va onlayn nashrlarda chop etilgan tarjima materiallarining tarixiy rivojlanishi va tarjimashunoslikdagi ahamiyati yoritiladi. Tarjima faoliyati tarix davomida ommaviy axborot vositalari orqali xalqaro voqealarni yetkazish, madaniy va siyosiy tajribalarni tarqatish vositasi sifatida xizmat qilgan. Tadqiqot doirasida 19-asrdan hozirgi kungacha periodik nashrlarda amalga oshirilgan tarjimalar, ularning janr va uslub xususiyatlari, tezkorlik talabi, tahririy talablar, huquqiy va axloqiy me’yorlar bilan bog‘liqligi tahlil qilinadi.

Ushbu maqolada K. Devoniy tomonidan tartib qilgan Xorazm Dutor maqomlari va Mulla Bekjon Rahmon o‘g‘li, Muhammad Yusuf Devonzodalar chop qildirgan “Xorazm musiqy tarixchasi” risolasidagi Dutor maqomlari orasidagi farqlar, N. Mironov “Farg‘ona Buxoro va Xiva qo‘shiqlari” to‘plami, O‘zbek xalq musiqasi IX jildida keltirilgan ayrim cholg‘u kuylari asosida Xorazm Dutor maqomlari qayta to‘ldirilib, tartib qilinganligi va ularni taqqoslash asosida to‘g‘irlangan yangi variantlari to‘g‘risida ma'lumotlar keltirilgan.

Maxsus muassasalar hozirgi zamon komsepsiyasida nogiron jumladan ko‘rishda nuqsoni bo‘lgan bolalar ta’lim tizimiga ma’lum  o‘zgarishlar kiritilgan va ularni amalga oshirish ishlari olib borilmoqda. Zamonaviy maxsus ta’lim standartlariga asosan fanlar bo‘yicha o‘quv dasturlar tuzilib chop etilmoqda. Ularga mos ravishda mashg‘ulotlik va o‘quv qo‘llanmalar tayyorlash ishlari jadal suratlarda olib borilmoqda. Ushbu maqolada ko’rishda nuqsoni bo’lgan bolalarni maktabgacha ta’lim tashkilotlarida o’qitish, tarbiyalash usullari, qilinishi lozim bo’lgan ishlar to’grisida bayon qilingan.

Ta’lim inson aqliy taraqqiyotining asosiy determinantlaridan biri bo‘lib, neyroplastiklik, kognitiv qobiliyatlar va ijtimoiy-iqtisodiy omillarning o‘zaro ta’sirida shakllanadi. Ushbu maqolada ta’limning miya tuzilmalari (prefrontal korteks, hippocampus) va kognitiv jarayonlar (xotira, mantiqiy fikrlash, problem hal qilish)ga ta’siri zamonaviy neyrofan tadqiqotlar asosida tahlil qilinadi. 2015–2024 yillarda Scopus, PubMed va O‘zbekiston Pedagogika jurnallarida chop etilgan 50 ta ilmiy maqolalarni sistemli sharh qilish natijasida aniqlandiki, maktabgacha va boshlang‘ich ta’limning aqliy taraqqiyotga ta’siri 35–40%ni tashkil etadi. Ta’limning kognitiv samaradorligini oshirishda muhit (o‘qituvchilar bilan munosabat, interfaol metodlar) va genetik omillar (DRD4 geni variatsiyalari) o‘rtasidagi sinergiya hal qiluvchi ahamiyatga ega. O‘zbekiston kontekstida multilingvizm (o‘zbek, rus, ingliz tillarini parallel o‘rganish) miyaning plastikligini 20%ga oshirishi, shuningdek, ijtimoiy tengsizliklar aqliy taraqqiyotni 25% sekinlashtirishi qayd etilgan. Maqolada ta’lim tizimini kognitiv jihatdan samaraliroq qilish uchun takliflar (individual yondashuv, neyroo‘qitish texnologiyalari) ilmiy asoslangan.

So‘nggi yillarda biznesda startap kabi hodisa nafaqat mashhur, balki urf bo‘lib qoldi.
Televidenieda startaplar haqida gapirishmoqda, bu haqda kitoblar chop etilmoqda. Bir
qarasangiz, Internetda yangi tematik resurslar paydo bo‘lmoqda.

Ushbu tezisning maqsadi – zamonaviy onlayn axborot manbalarida chop etilayotgan media matnlaridagi til va uslubning o‘ziga xos xususiyatlarini amaliy jihatdan tadqiq etishdir. Tezisning nazariy qismida mediatekst tushunchasi, uning shakllanish jarayoni, zamonaviy tilshunoslikda media matnning roli va funksiyalari ko‘rib chiqiladi. Shu bilan birga, onlayn media matnlarida ishlatiladigan lingvistik vositalar, stilistik xususiyatlar va kommunikativ funksiyalar tahlil qilinadi.

This scientific work is devoted to the analysis of the genre characteristics and phrases and quotations used in the genres of the newspaper "Ma'rifat". The newspaper publishes journalistic materials in various genres and we can see that each genre widely uses phrases and quotations based on language rules. In this scientific work, the issues of media language were covered on the example of the newspaper "Ma'rifat."

Buyuk shoh va shoir Zahiriddin Muhammad Bobur haqida ko’plab asarlar, maqolalar chop etilgan ammo Boburning ukalari bilan munosabati to’g’risida esa u qadar ko’p o’rganilmadi va shuning natijasida ular o’rtasidagi munosabatlar mavhumligicha qoldi. Ushbu maqola ayni Mirzo Boburning ukalari bilan bo‘lgan munosabati haqida so‘z yuritiladi.

1987 yil YUNESKO madaniy taraqqiyot bo’yicha BMTning umumjahon dekadasi doirasida “Ipak yo’li — muloqot yo’li” xalqaro dasturini qabul qildi. Bu dastur O’rta Osiyo xalqlari boy madaniy tarixlarini keng qamrovda tadqiq etishni nazarda tutadi. Biroq uning asosiy maqsadi — Sharq bilan G’arb o’rtasida yanada mustahkamroq madaniy va iqtisodiy aloqalar o’rnatish, ushbu buyuk qit’alarda yashovchi ko’p sonli xalqlar o’rtasidagi o’zaro munosabatlarni yaxshilashdan iborat. Ko’plab (30 dan ziyod) xalqaro ilmiy konferentsiya (jumladan, Samarqand, 1990 yil oktabr; Buxoro, 1996 yil Fevral) va seminarlar o’tkazildi. Buyuk ipak yo’li bo’ylab birgalikda xalqaro ekspeditsiyalar uyushtirildi, kinofilmlar yaratildi, kitoblar, broshyuralar va maqolalar chop etildi, ba’zi arxeologik va me’moriy yodgorliklar ta’mirlandi. Ba’zi bir Sharq mamlakatlarida (Hindiston, Xitoy, O’zbekiston, Shri Lanka, Yaponiya) Buyuk ipak yo’lini o’rganish bo’yicha maxsus ilmiy institutlar barpo etilgan.

Ushbu maqola 2020–2025 yillarda chop etilgan ilmiy tadqiqotlar asosida sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining oliy ta’lim tizimidagi o‘rnini, imkoniyatlarini, xavf-xatarlarini hamda o‘qituvchilarning yangi kompetensiyalarini tizimli tahlil qiladi. IMRAD strukturasiga asoslangan holda, 50 dan ortiq manbalarni qamrab olgan sistematik adabiyot sharhi o‘tkazildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, SI oliy ta’limda shaxsiylashtirilgan o‘qitish, baholash va boshqaruvni yaxshilaydi, ammo ma’lumotlar xavfsizligi, algoritmik noxolislik va o‘qituvchi rolini kamaytirish kabi xavflarni keltirib chiqaradi. O‘qituvchilar uchun yangi kompetensiyalar SI vositalaridan foydalanish, etik masalalarni hal etish va talabalar bilan insoniy munosabatlarni saqlashni o‘z ichiga oladi. Maqola oliy ta’lim siyosatini shakllantirish bo‘yicha tavsiyalar beradi.

Misr ma’rifatparvarlik harakatining ilk vakillaridan bo‘lmish Rifoa Badaviy Rafi at-Taxtoviy 1825-yilda xadiv Muhammad Ali davrida Frantsiyaga boradi. Al-Ahzar madrasasida tahsil ko‘rgan, to‘la-to‘kis diniy ma’lumotga ega bu shayx Parijda frantsuz tilini o‘rganadi, madaniyati bilan tanishadi, ayniqsa Vol`ter, Russo, Montesk`e asarlari unda chuqur taassurot qoldiradi. 1830-yil iyul inqilobining guvohi bo‘ladi va o‘ziga tegishli xulosalar chiqaradi. Misrga qaytib kelgach, ilm-ma’rifat tarqatish sohasida keng ko‘lam olgan harakatga qo‘shiladi va uning taniqli namoyandalaridan biriga aylanadi. Shu kezlari Misrda “al- Vaqoi al-Misriya” nomi bilan ilk bor arab tilida ro‘znoma chop etila boshladi. Shayx unga muxarrirlik qila boshlaydi.

Maxsus muassasalar hozirgi zamon komsepsiyasida nogiron jumladan ko‘rishda nuqsoni bo‘lgan bolalar ta’lim tizimiga ma’lum  o‘zgarishlar kiritilgan va ularni amalga oshirish ishlari olib borilmoqda. Zamonaviy maxsus ta’lim standartlariga asosan fanlar bo‘yicha o‘quv dasturlar tuzilib chop etilmoqda. Ularga mos ravishda mashg‘ulotlik va o‘quv qo‘llanmalar tayyorlash ishlari jadal suratlarda olib borilmoqda. Ushbu maqolada ko’rishda nuqsoni bo’lgan bolalarni maktabgacha ta’lim tashkilotlarida o’qitish, tarbiyalash usullari, qilinishi lozim bo’lgan ishlar to’grisida bayon qilingan.

Ushbu maqolada lakunarlik (tilshunoslikda bo‘shliqlar) turli til tizimlarida qanday namoyon bo‘lishi va uning ilmiy aniqlanishi tahlil qilinadi. Tillararo qiyosiy tahlil, konseptual tafovutlar va lingvokulturologik yondashuvlar asosida lakunarning turlari va sabablari aniqlanadi. So‘nggi yillarda chop etilgan tadqiqotlar asosida lakunarlikning kognitiv, semantik va tarjima jarayonlaridagi o‘rni yoritiladi. Maqola lakunarlikni faqat leksik darajada emas, balki madaniy, pragmatik va ideologik kontekstda ham ko‘rib chiqadi.

Ushbu maqolada arab tili grammatikasiga ulkan hissa qo`shgan, ushbu sohada o`zining boshqalarda uchramaydigan qarashlariga ega bo`lgan misrlik olim Jamoliddin ibn Hishom va uning asarlarining o`rganilishi, ularga yozilgan sharh va hoshiyalar, ularning chop etilishi haqida ma’lumotlar mavjud. Muallif va uning asarlari haqida ulamolarning munosabatlari yoritilgan.