Davlatlar o’rtasidagi madaniy va iqtisodiy aloqalar rivojlanib borgani sari xalqlar o’rtasidagi aloqalar ham mustahkamlanib boradi. Qadimda mavjud bo’lgan Buyuk ipak yo’li ham shunday aloqalar natijasida vujudga kelgan. Ushbu maqolada, O’rta Osiyo va qadimgi Xitoy aloqalari rivojlanishi, sharq va g’arbni bog’lab turuvchi Buyuk Ipak yo’li vujudga kelish tarixi haqidagi ma’lumotlarga ega bo’lasiz. Shuningdek, O’rta osiyo va Xitoy munosabatlari doimo  tinchlik yo’li bilan olib borilmagan, ular o’rtasidagi harbiy to’qnashuvlar ham sodir bo’lgan. Shunga qaramasdan, ular o’rtasidagi savdo va iqtisodiy aloqalar to’xtovsix davom etgan.

Dunyo astronomiya fani taraqqiyotida o’rta asr Sharq astronomiyasi, jumladan, Markaziy Osiyo olimlarining faoliyati alohida o’rin tutadi.Bu davrda ayniqsa, Quyosh,Oy va sayyoralarning harakat nazariyasi, amaliy astronomiyaning vaqt va joyning geografik koordinatalarini aniqlashga doir masalalari bo’yicha O’rta Osiyo, xususan, o’zbek allomalari juda boy meros qoldirdilar. Bu davrda musulmon mamlakatlarning yuzlab buyuk mutafakkirlari astronomiya, matematika va falsafa fanlari bo’yicha tadqiqot ishlari bilan mashg’ul bo’ldilar.Ular ichida: Muhammad al-Xorazmiy, Ahmad al- Farg’oniy,Abu Nasr al- Farobiy, Abu Rayhon Beruniy, Abu Ali ibn Sino, Umar Xayyom, Abu Mahmud Hamid al-Xo’jandiy,Nasuriddin at-Tusiy, Mahmud al-Chag’miniy, Qozizoda Rumiy, G’iyosiddin Jamshid Koshiy va Mirzo Ulug’bek kabi mashhur siymolar o’z ijodlari, ilmiy meroslari bilan Markaziy Osiyo xalqlarininggina emas, balki dunyo xalqlarining boyligiga aylanib, bugun jahonning barcha ellari orasida hurmat bilan tilga olinadilar.Ushbu maqolada ana shunday buyuk’ allomalardan biri buyuk astronom Mirzo Ulug’bek  haqida so’z ketadi.

Ushbu maqolada ingliz diplomati va savdogari A.Jenkinson hayoti, Rossiyaga ingliz elchisi sifatida kelishi, Moskva kompaniyasiga asos solinishi  hamda Turkiston (Buxoro va Xiva xonligi), Fors va Rossiyaning boshqa hududlariga sayohatlari haqida bilib olamiz.

Ushbu maqolada O'rta Osiyoda ilm fan rivojida olimlarning roli haqida yoritilgan. Ularning ilmiy izlanishlari haqida, ilmni rivoji haqida yoritib berilgan. O’zbekiston Respublikasida ilmning o'rni o’z o'rnida yoritilib o’tilgan.

Ushbu maqolada O’rta Osiyoda ingliz – rus munosabatlari xususida siyosatchilar va ikki tomon ayg’oqchilari tomonidan ayrim fikr mulohazalar tahliliy jihatdan yoritib o’tilgan

Ushbu teziszda baliqlarga umumiy tavsif,  O’rta Osiyo suv havzalarida uchraydigon baliq turlari va ularning ekologik guruhlari haqida ma’lumot berilgan.

No‘xat o‘simligi, ilmiy jihatdan Cicer nomi bilan tanilgan arietinum, bir yillik dukkakli o‘simlik bo‘lib, uning ozuqaviy va qishloq xo‘jaligidagi ahamiyati bilan e’tiborni tortadi. Ko‘pincha dunyoning turli mintaqalarida yetishtiriladigan no‘xat yaxshi qurigan tuproqlarda va turli iqlimlarda, birinchi navbatda, O‘rta yer dengizi havzasi, Janubiy Osiyo va Sharqiy Afrikada hamda o’rta osiyo hududlarda tabiiy o‘sadi. No‘xat o‘zining ta’sirchan ozuqaviy profili tufayli oziq-ovqat va iqtisodiy ahamiyatga ega bo‘lgan muhim oziq-ovqat manbai bo‘lib xizmat qiladi.

Mazkur tezisda Oʻrta Osiyoda uchraydigan noyob baliq turlari haqida maʼlumot berilgan. Baliqlarning soniga taʼsir qiluvchi ekologik muammolar va xavf omillari ko‘rsatilgan. Shuningdek, noyob baliqlarni saqlab qolish uchun muhim choralar bayon etilgan.

O‘rta Osiyo hududlari bo‘yicha tarixiy kartalar faqat katta tarixiy voqealar bilan bog‘liq bo‘lgan hollardagina yaratiigan. Ushbu maqolada hoziri kun geografiya va tarix fanlarida dolzarb bo'lib kelayotgan Qadimgi O'rta Osiyoning tarixiy geografiya masalari bilan shug'ullangan tadqiqotchilarning ilmiy ma'lumotlari tahlil qilingan.

O‘rta Osiyo hududlari bo‘yicha tarixiy kartalar faqat katta tarixiy voqealar bilan bog‘liq bo‘lgan hollardagina yaratiigan. Ushbu maqolada hoziri kun geografiya va tarix fanlarida dolzarb bo'lib kelayotgan Qadimgi O'rta Osiyoning tarixiy geografiya masalari bilan shug'ullangan tadqiqotchilarning ilmiy ma'lumotlari tahlil qilingan.

O’rta Osiyo g'arbda Kaspiy dengizi, janub va sharqdan Eron Islom Respublikasi. Afg'oniston va Xitoy Xalq Respublikasi. Shimoldan 450 shimoliy kenglik bilan chegaralanuvchi ulkan hududda joylashgan bo’lib, jami 1 mln.984 ming kv. km.ni tashkil etadi. Bu o’lka qadimiy sivilizatsiya markazlaridan biridir va yirik imperiya tarkibida jahon siyosiy hamda iqtisodiy tarixida katta o’rin tutgan.

Ushbu maqolada qadimgi O'rta Osiyoning tarixini o'rganishda xitoy manbalarining qanchalik ahamiyatga ega ekanligi va bizning hududimizda joy nomlari qanday atalganligi haqida malumot berilgan. Yana unda Xitoy sayyohlarining O'rta Osiyoga sayohatidagi ma'lumotlar keltirilgan. Shuningdek O'rta Osiyo tarixini drganishdagi kamchiliklarni Xitoy manbalari orqali toldirib o'tilgan va unda o'zbek davlatchiligiga oid muammolarga aniqlik kiritilgan.

Xalqaro sanksiyalar ta’sirida qolayotgan Eron o’ziga yangi hamkorlar topish
istagida, tarixiy madaniy jihatdan unga yaqin bo’lgan O’rta Osiyo davlatlari bilan hamkorlikka
aloxida ahamiyat qaratmoqda. Mazkur maqolada uning hamkorlikdan maqsadlari mintaqa
davlatlarining Eronga nisbatan munosabati ko’rib chiqilgan

Ushbu maqolada XIX asr oxiri, XX asr boshlarida Rossiya mustamlakasi hisoblangan O’rta Osiyo, Kavkaz, O’rta Sibir xalqlari orasida boshlangan milliy, madaniy-ma’rifiy tiklanish jadidchilik harakati sifatida namoyon bo’lganligi, Turkiston jadidlari xalqni ozod etish,sharoit tamoyillarini isloh qilish,xalqqa ma’rifat tarqatish va milliy muhtoriyatga erishish g’oyasini ilgari surganligi hamda  Jadidlar milliy birlik, ma’naviy-ma’rifiy islohotlar bilan jamiyatni yangilash, yuksaltirish yo’llarini izlaganlari haqida ma’lumotlar keltirilgan.

Ushbu maqolada metrologiya fani, uning shakllanish jarayoni, fan sifatida yuksalishi va rivojlanishi haqidagi ma’lumotlar berilgan. Bundan tashqari ayrim Metrologik atamalar va O’rta asrlarda yashab o’tkan O’rta Osiyo olimlarining xronologik tadqiqot va ixtirolari bilan ham tanishishingiz mumkin.

Ushbu maqolada XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Rossiya imperiyasi mustamlakasi bo’lgan O’rta Osiyo, Kavkaz hamda O’rta Sibir xalqlari orasida yuzaga kelgan milliy, madaniy va ma’rifiy uyg’onish jarayoni-jadidchilik harakati sifatida namoyon bo’lgani yoritilgan. Shuningdek, Turkiston jadidlari xalqni ozodlik sari yetaklash, mavjud ijtimoiy-siyosiy tuzumni isloh qilish, xalq orasida ma’rifatni yoyish va milliy muxtoriyatga erishganligi haqida so’z boradi. Maqolada jadidlarning milliy birlik, ma’naviy yangilanish va ma’rifiy islohotlar orqali jamiyatni taraqqiyot yo’liga olib chiqishga intilganliklari haqidagi ma’lumotlar keltirilgan.

Buyuk ipak yo’li qadimdan sharq bilan g’arbni bog’lovchi karvon yo’li bo’lib xizmat qildi. ”Buyuk ipak yo’li “atamasi kirib kelganiga ko’p bo’lgani yo’q.U ilk bor  1877-yilda nemis geografi Vilgelim Rixtgofen tomonidan nashr qilingan “Xitoy”nomli kitobida uchraydi.Buyuk ipak yo’li Xitoy, Hindiston, O’rta Osiyo, Yaqin Sharq hamda O’rta dengiz bo’yi mamlakatlari o’rtasidagi savdo-sotiq va madaniy aloqalar rivojlanishida muhim rol o’ynagan. Ushbu maqolada Buyuk ipak yo’lini tiklash dasturlari haqida ham ma’lumotlar kiritildi va yoritib berildi.

Millodan avvalgi 2-ming yillikning oxiri — 1-ming yillikning boshlarida O’rta Osiyoda yirik quldorlik davlatlari Baqtriya, So’g’d va Xorazm davlatlari paydo bo’lgandi.

Ushbu maqolada metrologiya fani, uning shakllanish jarayoni, fan sifatida yuksalishi va rivojlanishi haqidagi ma’lumotlar berilgan. Bundan tashqari ayrim Metrologik atamalar va O’rta asrlarda yashab o’tkan O’rta Osiyo olimlarining xronologik tadqiqot va ixtirolari bilan ham tanishishingiz mumkin.

1987 yil YUNESKO madaniy taraqqiyot bo’yicha BMTning umumjahon dekadasi doirasida “Ipak yo’li — muloqot yo’li” xalqaro dasturini qabul qildi. Bu dastur O’rta Osiyo xalqlari boy madaniy tarixlarini keng qamrovda tadqiq etishni nazarda tutadi. Biroq uning asosiy maqsadi — Sharq bilan G’arb o’rtasida yanada mustahkamroq madaniy va iqtisodiy aloqalar o’rnatish, ushbu buyuk qit’alarda yashovchi ko’p sonli xalqlar o’rtasidagi o’zaro munosabatlarni yaxshilashdan iborat. Ko’plab (30 dan ziyod) xalqaro ilmiy konferentsiya (jumladan, Samarqand, 1990 yil oktabr; Buxoro, 1996 yil Fevral) va seminarlar o’tkazildi. Buyuk ipak yo’li bo’ylab birgalikda xalqaro ekspeditsiyalar uyushtirildi, kinofilmlar yaratildi, kitoblar, broshyuralar va maqolalar chop etildi, ba’zi arxeologik va me’moriy yodgorliklar ta’mirlandi. Ba’zi bir Sharq mamlakatlarida (Hindiston, Xitoy, O’zbekiston, Shri Lanka, Yaponiya) Buyuk ipak yo’lini o’rganish bo’yicha maxsus ilmiy institutlar barpo etilgan.

O’zbek xalqining ko’p asirlik tarixida xali amaliy bezak san’ati madaniy merosimizning asosiy qismini tashkil etadi. O’zbek diyorida vujudga kelib, gullab yashnagan amaliy san’at turlari bemisil va betakrorligi bilan dunyoga mashhur. Bu taraqqiyot bosqichi xaqida fikr yuritar ekanmiz, o’zbek amaliy bezak san’atining kelib chiqishi insoniyatning ilk davri, ya’ni ibtidoiy jamoa davriga borib taqalishining
guvohi bo’lamiz.

Maqolada Markaziy Osiyo masjidlari tarixi haqida ma’lumotlarga to’xtalib o’tilgan. Bunda Qoraxoniylar davridagi masjidlar haqida ham ma’lumot berib o’tilgan.

Maqola orqali zamonaviy tendensiyalar imkoniyati cheklangan bolalar uchun yuqori samaradorlikka ega maktablarni talab qiladi. Bugungi yurtimizdagi yangilangan o'quv dasturlari qabul qilingan va shu bilan bir qatorda O’zbekiston maxsus ta'limga yuqori talablar qo'yadi. Ushbu maqola orqali imkoniyati cheklangan umumiy va o’rta ta’lim maktablar uchun mo'ljallangan ta'lim modelini taklif qiladi. Kar va zaif eshituvchi bolalar va ta'lim jarayonining samaradorligi va sifatiga qaratilgan ta'lim mazmunini yangilash. Ta'lim modelining tuzilishi berilgan, uning asosiy mazmuni ko'rib chiqiladi. Ushbu yondashuvda axborot texnologiyalari yordamida amalga oshirish stsenariylari. Sharoitlarni tahlil qilish yurtimizning zamonaviy ta'lim tizimida muvaffaqiyatli qo'llanilishi uchun zarur.

Agar avtomobil tashqi harorat 38 ⁰ C bo’lganda avtomobil ichidagi harorat keskin ortib ketishi ham kuzatilgan. Masalan quyoshda turgan avtomobillarning kabinaidagi o‘rtacha harorat bir soatda Selsiy bo‘yicha 47 darajaga chiqadi. Bir soat ichida o‘rtacha hisoblaganda ko‘rsatkichlar paneli 69⁰ C, boshqaruv chambaragi (rul) 53⁰ C, o‘rindiqlar 50 ⁰ C darajagacha qizishi mumkin. Soyaga qo‘yilgan avtomobillarning kabinaidagi o‘rtacha harorat bir soatda Selsiy bo‘yicha 38 darajaga chiqadi. Bir soat ichida o‘rtacha ko‘rsatkichlar paneli 48⁰ C, boshqaruv chambaragi 42⁰ C, o‘rindiqlar 40,5⁰ C darajagacha qiziydi.[3]

Ushbu maqolada diniy konfessiyalar, Òrta Osiyoda diniy konfessiyalarning shakllanishi va rivojlanish tarixi ,O‘zbekistondagi diniy konfessiyalar to‘g‘risida ma'lumotlar keltirilgan.