Amir Temur davrida Movarounnahr va unga qo‘shni Xuroson hududi siyosiy barqarorlik, iqtisodiy yuksalish hamda ma’daniy taraqqiyotning eng yuksak cho‘qqisiga erishgan mintaqalardan biri bo‘ldi. Sohibqironning davlat boshqaruvi, harbiy yurishlari bilan bir qatorda, bunyodkorlik siyosati ham o‘z davrining eng muhim jarayonlaridan biri sifatida tarixda muhim iz qoldirgan. Ayniqsa, Xuroson o‘lkasi Temuriylar davrida siyosiy va madaniy markazga aylanishi bilan ajralib turadi. Bu hududda amalga oshirilgan me’moriy bunyodkorlik ishlari, shaharsozlik an’analari va ilm-ma’rifat markazlarining tashkil etilishi mintaqaning keyingi asrlardagi rivojlanishiga katta ta’sir ko‘rsatgan.

Islom olamida Xalifalik ashkil etilganidan keyin jo`da ko`plab sarkardalar va askarlar (Jihodchilar) yig`ila boshladi keyinchalik ular Islom dini yoyish maqsadi turli o`lkalarga bosqinchilik yurishlari olib borganlar. Ular Alloh yo`lida yurish olib borganligi uchun Jihod bo`ganlar ya`ni shahid bo`lib vafot etganlar. Mavorounnahr,Xuroson va Sharqiy Turkistonni bosib olish yuborilgan qo`shin boshlig`I qilib Sarkarda Qutayba Ibn Muslim yo`borilgan. Ushbu maqolada Qutayba Ibn Muslim Hayoti va Turon o`lkasiga bosqinchilik yurishlari haqida bayon etilgan.

Ushbu maqolada Mahmud Shokirning “at-Tarix al-Islam” asarining to’rtinchi qismida bevosita Umaviylar davrining yoritilishini ko’rishimiz mumkin. Bu qism Umaviylarning johiliyat davridan to Abbosiylar xalifaligining boshlangunicha bo‘lgan davr mobaynidagi tarixni qamrab olgan. Bundan tashqari Muoviya (r.a) ning hokimiyatga kelganidan keyin xalqni birlashtirish yo’lidagi harakatlari ham ochib berilgan

Ushbu maqola Temuriylar davri tarixini o‘rganishda birlamchi va eng muhim manbalardan biri hisoblangan Mirxondning “Ravzat us-safo” asariga bag‘ishlangan. Maqolada asar muallifi va uning tuzilishi, shuningdek, manbada Sulton Husayn Boyqaroning tug‘ilishidan to taxtga o‘tirguniga qadar bo‘lgan siyosiy faoliyati, harbiy yurishlari va ziddiyatli davrlari atroflicha tahlil qilingan. Shuningdek, asarning etnografik ahamiyati va Alisher Navoiyning davlat boshqaruvidagi o‘rni haqidagi ma’lumotlar yoritilgan.

Mo'g'ul xalqi an'anaviy ravishda jangchi bo'lgan va yoshligidanoq jangga kirishishga yoshligini o'rgatgan. Shunga qaramay, Chingizxonning harbiy tashkilotga kiritgan modifikatsiyalari Evropaning darvozalariga etib borgan imperiyaning kengayishiga olib keldi.Movarounnahr, Xuroson va Xorazmga qilingan yurishga shaxsan Chingizxonning o’zi boshchilik qildi. Chingizxon 1218 yili qoraxitoy Kuchluk davlatini tugatgach, uning davlati chegaralari bevosita Xorazmshohlar davlati bilan tutashdi. Urushning asosiy bahonasi 1218 yili mo’g’ullar savdo karvonining O’trorda talanib, 400 nafar savdogar (yoki josus)ning qatl etilishi edi.

Markazny Osiyoning madaniyati tarixida Temur va temuriylarning hukmronlik davri XIV asrning ikkinchn yarmidan XVI asrning boshlarigacha bo‘lgan davr so‘nggi umumiy tarixiy rivojlanishga juda katta ta’sir ko‘rsatgan nihoyatda yorqin, sermazmun, samarali davr hisoblanadi. Bu davrda Movarounnahr va Xuroson ijtimoin taraqqiyotning barcha sohalarida: iqtisodda, siyosatda, madannyatda, ma’naviy hayotda butun Yaqin va O‘rta Sharqda markaziy o‘rnnni mustahkam egallab turish, yuqori mavqega ega bo‘lish darajasiga ko‘tarildi. 

Ushbu maqolada O'zbek xalqining qo'ng'iroq urug'ining etnik shakillanishi ,
bo'linishi , joylashuvi o'rni va etnik tarixi haqida hamda etnograf , turkolog B.X.Karmisheva
tadqiqotlari misolida ko'rsatib berildi.O'zbek xalqining etnik tarixi qadimdan hamda turfa
xillik hisoblanadi. Qo'ng'irot qabilasi katta urug' hisoblanadi . Jumladan, bu urug' Xuroson,
Janubiy Turkiston , Xorazm , Surxon-Sherobod vodiysida XIV - XVI asrlarda kelib o'rnashadi.
Bu urug' Xorazm - Surxandaryo- Qashqadaryo vohalari bilan chambarchas bog'liqlihi ochib
berilgan . Hamda bu maqolada " O'z urug'im tarixi " mavzusida so'rovnoma asosida keng
yoritib berilgan

Maqolada Jaloliddin Manguberdi sо‘nggi Xorazmshoh haqida so’z boradi.

ushbu maqolada Bobur hayoti, faoliyati, siyosiy jarayonlardagi ishtiroki, “Boburnoma” asari orqali ifoda etgan siyosiy fikrlari, yondashuvlari ifoda etilgan. “Boburnoma” mazmunini jahon jamoatchiligiga yetkazish borasida katta faoliyat ko‘rsatgan shaxslar ifoda etilgan.

Maqolada Amir Temur davri tarixidan hikoya qiluvchi yozma manbalar tahlil qilingan.

Temuriylar davrida turli ilmlarining rivoji oʻzining yuksak choʻqqisiga chiqdi. Amir Temur olimlarini Samarqandga chaqirib, ular uchun madrasalar qurdirgan. Undan tashqari Amir Temur vafotidan so‘ng Xuroson yerlarida, ayniqsa, davlat poytaxtini Samarqanddan Hirotga ko‘chirgan  Shohruh o‘z hukmronligi davrida olim va hunarmandlarga xuddi otasi kabi hurmat bilan munosabatda bo‘lgan va turli nuqtalardan olimlarni Hirotga olib kelgan.

Ushbu maqolada biz ismi Tarix zarvaraqlarida yuksak nomlar bilan zikr qilinadigan va shu bilan birgalikda Yevropaning xaloskori, Rus davlatining shakllanishiga turtki bergan, qo‘shinlari bilan hattoki Anqara va Moskva sarhadlarigacha borgan ulug‘ zot Amir Temurning siyosiy hokimyatga kelish tarixi va shu bilan bog‘liq bo‘lgan muhim siyosiy voqealarni manbalar va zamonamiz olimlarining ilmiy izlanishlari asosida baholi qudrat to‘xtalib o‘tilgan.