Ushbu maqolada Al-Hakim At- Termiziy asarlarida psixologik qarashlar, hayot va ijodi keltirib oʻtilgan.  Nafs ishlarda botil, zulma, yoʻlgʻon keltirsa, uni koʻrmoqchi, unga shuni ziyonlab va saqlab qoladi, uni aldaydi, chalg'itadi bu aldov davomat.harvoyi istaklar nafsning shaxmatidir.  U haqning kataklarini bir-bir egallab, yaxshi qalbni vaziyatni to'liq holatda davomi qo'ydi.  Aldangan odam o'z tajribasizligi, nodonligi bilan nafsga aldanadi.  Qalbi bilan naf buyruklariga itoats.  Havoyi istaklar nafs soyasida nafsga o'zingni o'z-o'zidan kurasharadi.