Shaxs shakllanib borar ekan o’zining kasbiy faoliyati ham katta ahamiyatga
egadir. Chunki, kasb shaxsning shakllanishi uchun ham kelajakda rivojlanib borishi uchun
ham aynan qanday kasbni tanlashiga bog’liq ekan.Demak, kasb tanlashda qiyinchiliklar va
tavsiyalar hamda o’z-o’zini anglashi bilan birgalikda shaxs sifatlarining shakllanib borishi
bilan tanishib o’tamiz.

O‘zbekiston bozor iqtisodiyotiga o‘tish davrida bo‘lib, jamiyatda bozor
munosabatlari, tuzilmalari, infratuzilmasi shakllanib kelayotgan, ijtimoiy-iqtisodiy tizim bozor
iqtisodiyoti qonunlari, tamoyillari, talablariga moslashtirib qayta qurilayotgan bir paytda
tadbirkorlik sohasi shakllanib, rivojlanib kelmoqda. Shu bois, mazkur maqola O'zbekistonda
tadbirkorlik faoliyati, uning ahamiyati va shuningdek, tadbirkorlik faoliyatini yuritish turlarini
tahlil qiladi

Barchamizga ma’lumki, internet tarmog‘idan foydalanish imkoniyati axborotlarni mislsiz tezlikda, yer yuzining istalgan nuqtasidan turib uzatish va qabul qilish imkonini bermoqda. Bunday holat qog‘ozda aks ettiriladigan hujjatlarni, ma‘lumotlarni elektron shaklda o‘tkazilishiga, yuritilishiga xizmat qilmoqda. Bu esa axborotlashgan jamiyat tezlik bilan shakllanib, axborot keng talab qilinadigan va qimmat mahsulotga aylanib borayotganidan dalolat bermoqda.

Zamonaviy ta’limning eng muhim unsurlari qadimdan shakllanib kelgan ta’lim maqsadi, mazmuni, shakl, uslub va vositalari ta’lim jarayonlari mazmunini tahlil qilish uchun qoʻllaniladigan an’anaviy kategoriyalar boʻlib hisoblanadi. Aynan shu kategoriyalar ma’lum predmet, mutaxassislik yoki ixtisoslik boʻyicha oʻquv-tarbiyaviy jarayonni tashkil qiluvchi pedagog faoliyatning predmeti sifatida yuzaga chiqadi. Qayd etilgan pedagogik kategoriyalarni maqsadga muvofiq ravishda yoʻnaltirilgan pedagogik faoliyatning qonuniyat va mezonlarini tizimlashtiruvchi omil vazifasini bajaradi.

Maqolada o’smirlik davrining psixologik jihatdan rivojlanish xususiyatlari, hozirgi kunda shakllanib borayotgan o’smirlik davrining inqirozlari hamda  o’smir shaxsining shakllanib, kamolotga erishish yo’llari va unga ta’sir etadigan biologik va ijtimoiy omillarning ta’siri masalalari, olimlar tomonidan o’smirlarga berilgan ta’rif, o’smirlar bilan ishlash bo’yicha tavsiyalar berilgan.

Ijtimoiy muhitdagi salbiy xulq-atvor o’z-o’zidan shakllanib qolmagan, uning shakllanib kelishida insonlarning dunyoqarashidagi xilma-xilliklar, tarbiyada, oiladagi muhitdagi tafovutlar, turli madaniyatlarning o’zaro aralashuvi, ijtimoiy nazoratning sustligi va boshqa omillar katta rol o’ynab kelgan. Ushbu maqolada deviant xulq-atvorni keltirib chiqaruvchi omillar, deviant xulq-atvorning kechishi va asosiy belgilari ko’rsatilgan. Maqolada deviant xulq-atvorning psixologik omillari  haqida batafsil yoritilgan bo’lib, shuningdek uning insonlar hayotiga, xatti-harakatlariga, ta’siri va zararli tomonlari haqida atroflicha ma’lumotlar berilgan.

Surxon vohasida uzoq tarixiy jarayonlar bilan bir qatorda Machay, Zarautsoy kabi madaniyat manzilgohlari, ilk shahar, davlat bo’lgan Sopollitеpa, Jarqo’ton kabilarning mavjud bo’lganligi barobarida o’sha davrga xos an'anaviy o’yinlari ham shakllanib kеlganligidan arxеolog olimlarimiz olib borayotgan qazilmalari va ikvby tadqiqotlari guvohlik bеradi. Bu an'anaviy o’yinlar ming yillar davomida ijtimoiy hayot tarzi bilan mushtarak holda shakllanib,ommalashib o’z rivojini topib kеlgan  

Mazkur maqolada tilshunoslikda gender konsepsiyasining shakllanishi va rivojlanish masalalari tahlil qilinadi. Gender tilshunosligi XX asrning ikkinchi yarmidan boshlab alohida ilmiy yo‘nalish sifatida shakllanib, til va jins o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni o‘rganishga qaratilgan. Maqolada  tilshunoslikdagi muhim tadqiqotlar, gender stereotiplari va til orqali ularning mustahkamlanish xususida so'z yuritiladi. Shuningdek, o‘zbek tilshunosligida gender masalasining tadqiq etilishi va mavjud muammolar tahlil qilinadi. Ushbu maqola til va jamiyat o‘rtasidagi murakkab munosabatlarni, xususan, tilning gender tenglikni ta’minlashdagi o‘rnini yoritishga xizmat qiladi.

Maqolada xat (epistolyar) shaklida yozilgan badiiy asarlarning tarixiy ildizlari, janr xususiyatlari, ularning badiiy-estetik vazifalari va turli davrlarda qanday shakllanib, o‘zgarib borganiga to‘xtalib o‘tiladi. Shuningdek, o‘zbek, rus, g‘arb va boshqa adabiyotlarda epistolyar janrning qo‘llanishi va bu janrning zamonaviy adabiyotdagi talqini yoritilgan.

Ushbu maqolada musiqa darslarida STEAM yondashuvini qo‘llashning ahamiyati va samaradorligi yoritilgan. STEAM yondashuvi asosida tashkil etilgan darslar o‘quvchilarni mustaqil izlanishga, ijodiy fikrlashga va fanlararo bog‘liqliklarni chuqur anglashga yo‘naltiradi. Raqamli texnologiyalar bilan ishlash, musiqiy kompozitsiyalar yaratish, ritm va tovush tebranishining ilmiy asoslarini o‘rganish orqali o‘quvchilarning texnologik savodxonligi hamda amaliy ko‘nikmalari rivojlanadi. Shuningdek, muammoni hal qilish, jamoada ishlash, mustaqil fikrlash kabi ko‘nikmalar shakllanib, musiqiy tafakkur va estetik did yuksaladi. Mazkur yondashuv musiqa ta’limini zamonaviy talablarga mos holda takomillashtirib, o‘quvchilarni kelajak kasblariga tayyorlashda muhim omil bo‘lib xizmat qiladi.

O`zbek xalqining bebaho boyligi hisoblanmish milliy musiqiy cholg`ularimiz o`zining betakrorligi, naqsh bezagining jozibadorligi, ovoztarovatining rang-barangligi va ijro imkoniyatlarining beqiyosligi bilan milliy musiqiy madaniyatimizda alohida o`rin tutadi. Musiqiy cholg`ular azal-azaldan o`zbek xalqining ma‘naviy hayotida muhim ahamiyat kasb etib, kundalik turmush tarzi bilan chambarchas bog`lanib ketgan. Ular hozirgi kunda ham kishilar dunyoqarashining shakllanishida o`ziga xos xususiyatlarga ega. Ayniqsa, cholg`u ijrochiligi san‘ati ajdodlarimiz tomonidan asrlar davomida noyob estetik vosita sifatida shakllanib, nafaqat musiqa ilmida, balki zamonaviy musiqa ijodiyotidaham katta qiziqish uyg`otib kelmoqda. Uning barcha o`ziga xos xususiyatlari va qirralarini o`rganish esa cholg`u ijrochiligi amaliyotini boyitishga yordam beradi. Biz ushbu maqolamizda O`zbek xalq cholg`u asboblarining innovatsion rivojlanish tarixiga nazar solamiz.

Xoja Ahmad Yassaviy turkiy xalqlar ma’naviyati va ruhiy hayotida alohida o‘rin tutgan mutasavvif, shoir va murshid sifatida Sharq tafakkuri tarixida chuqur iz qoldirgan. Uning “Hikmatlar”i nafaqat diniy-axloqiy g‘oyalarni targ‘ib qilgan, balki turkiy xalqlarni birlikka, adolat va komillikka da’vat etuvchi ma’naviy dastur vazifasini bajargan. Yassaviy merosi xalq og‘zaki ijodi, diniy ta’limot va tasavvufiy tafakkurning uyg‘unlashuvi asosida shakllanib, keyingi asrlarda turkiy xalqlar madaniyati, adabiyoti va ijtimoiy hayotiga kuchli ta’sir ko‘rsatdi. Ushbu maqolada Yassaviy asarlarining g‘oyaviy mohiyati, ularning ma’naviy uyg‘onish jarayonidagi roli hamda zamonaviy davr uchun ahamiyati tahlil qilinadi.

Korrupsiyaga qarshi kurashishga oid normalar asosida “komplaensnazorat” tizimining huquqiy asoslari shakllanib, bugungi kunda boshqa normativ aktlar qabulining davom ettirilishida dasturil amal sifatida xizmat qilmoqda. Ayrim rivojlangan davlatlar korrupsiyaga qarshi kurashishga yuz yillar oldin bel bog‘lagan edi.

Ushbu maqolada XX asrda o'zbek pedagogikasining rivojlanish tamoyillari va ularning ta'lim jarayoniga ko'rsatgan ta'siri tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida mazkur davrda shakllanib, taraqqiy etgan asosiy pedagogik g'oyalar, ulug' pedagoglar merosi, milliy va umumbashariy ta'lim tamoyillarining o'zaro munosabati, hamda jadidchilik, sho'rolar davri va mustaqillik yillarida pedagogik tafakkurning evolyutsiyasi ko'rib chiqilgan. Maqolada o'zbek pedagogikasining tarixiy taraqqiyotini belgilab bergan ilmiy maktablar va ularning zamonaviy ta'lim amaliyotiga ta'siri ham yoritilgan.

This article provides information about the formation of the singing performance school and the voices of singers in the singing school today.

Ushbu maqolada ayollar huquqlarining jamiyatda shakllanish jarayoni tarixiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Unda qadimgi davrlardan boshlab ayollarning jamiyatdagi huquqiy maqomi, ularning ijtimoiy-siyosiy hayotdagi o‘rni va huquqiy kafolatlarining rivojlanish bosqichlari yoritilgan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida ayollar huquqlarini himoya qilish tizimi, davlat siyosatida gender tenglikni ta’minlashga qaratilgan huquqiy asoslar ham o‘rganilgan. Maqolada xalqaro huquqiy hujjatlar va milliy qonunchilik tahlil qilinib, mavjud muammolar hamda ularni bartaraf etish bo‘yicha takliflar berilgan.

XX asr oxiri va XXI asr boshlarida o‘zbek adabiyotshunosligida yangi metodologik qarashlar shakllanib, adabiy matnlarni tahlil qilishda tarixiylik, badiiylik, g‘oyaviy-estetiklik, lingvistik va falsafiy yo‘nalishlar uyg‘unlashdi. Bu jarayonda klassik asarlarni, xususan, Zahiriddin Muhammad Bobur qalamiga mansub “Boburnoma”ni yangicha nuqtayi nazardan tahlil qilishga ehtiyoj sezildi. Ana shunday ilmiy ehtiyojni qondirish yo‘lida fidokorona izlanishlar olib borgan olimlardan biri Saidbek Hasanov bo‘ldi. U “Boburnoma”ni nafaqat tarixiy-biografik manba, balki chuqur falsafiy, badiiy va madaniy fenomen sifatida o‘rgangan ilk zamonaviy tadqiqotchilardan biridir.

Olam lisoniy manzarasi ertaklar matnida o‘ziga xos tarzda ifoda etiladi. Ushbu tavsifda toponimlar, mikrotoponimlarning o‘ziga xos o‘rni bor. Xususan, mikrotoponim sanalmish oronim va oykonimlar har bir xalq ertaklari matnida o‘ziga xos tarzda ifodalanib, millatning madaniyati, urf-odati, maishiy turmush sharoiti tavsiflanadi. Mikrotoponim mundarijasi olamning idroki sharoitida shakllanib, u obyektiv voqelikning subyektiv obrazidan iboratdir. Mikrotoponimlar motivlashuvida olamni bilish uchun zarur bo‘lgan holatlar, ramziy belgilar muhim rol o‘taydi.

So‘nggi yillarda global iqlim o‘zgarishlari, energiya resurslarining cheklanishi va ekologik muammolarning kuchayishi fonida turar-joy qurilishida barqarorlik va energiya tejamkorlik tamoyillariga asoslangan moliyalashtirish mexanizmlariga talab keskin ortdi. Bu jarayonda “yashil” kreditlash tizimi muhim moliyaviy vosita sifatida shakllanib, xalqaro miqyosda keng qo‘llanilmoqda. “Yashil” kreditlar — bu ekologik toza, energiya samarador va uglerod chiqindilarini kamaytirishga yo‘naltirilgan loyihalarni moliyalashtirishga mo‘ljallangan imtiyozli moliya instrumentlaridir. Ular nafaqat qurilish sohasining ekologik ta’sirini kamaytiradi, balki uy-joy egalarining uzoq muddatli xarajatlarini qisqartirish, yashash sifatini oshirish va energiya mustaqilligini ta’minlashga xizmat qiladi.

Diskurs tahlil, uning integrativ xarakteriga ko‘ra, munozaraning ham jamiyat, ham madaniyat bilan yaqin aloqasini tan olishdan kelib chiqadi. Ma’lum bir jamiyat va uning madaniyati ta’siri ostida shakllanib, rivojlanib borgan holda, nutqning o‘zi, o‘z navbatida, ularga ma’lum bir bosqichda jamiyat uchun tegishli bo‘lgan tushunchalarni og‘zaki ravishda berib, ularni ongga singdirib, ularga katta ta’sir ko‘rsatadi.

Mazkur tezis Yangi Oʻzbekistonda raqamlashtirilgan jamiyatning shakllanish jarayoni hamda uning yoshlar virtual madaniyatiga ko‘rsatayotgan ijtimoiy-madaniy, sotsiologik va falsafiy ta’sirini kompleks tahlil qilishga bagʻishlangan. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jadal rivoji natijasida virtual makon zamonaviy yoshlarning asosiy ijtimoiylashuv muhiti sifatida shakllanib, ularning dunyoqarashi, qadriyatlar tizimi, muloqot madaniyati va madaniy identifikatsiyasida yangi tendensiyalarni yuzaga keltirmoqda.

Tarixan shakllanib kelgan oila tarbiya jarayonida kattalarni xurmat qilish, o`zaro yordamlashish, kelajak avlod xakida g`amxurlik qilish kabi tarbiyaning qatiy qoidalari bulib kelgan. Bu borada buyuk mutafakkirlarimiz uzok vaqt izlanish va tajribalar olib borganlar. Asosan, X asr donishmandi Abu Ali ibn Sino bola tarbiyasi bilan avvalo oila, ota-ona shug`illanmog`i lozim, deb uqtirgandi. Chunki oilada olingan tarbiya farzandning qalbi va ongiga singib, xotirasida uzoq vaqt saklanib qoladi.

Tezisda “risk” tushunchasining kelib chiqishi va evolyutsiyasi tahlil qilinib, uning italyancha risicare hamda arabcha rizq so‘zlari bilan bog‘liq etimologik ildizlari yoritilgan. Gaspar Mairal, Federiko Korriente va Maykl de Epalza kabi olimlarning qarashlari asosida riskning diniy, madaniy va semantik jihatlari ko‘rib chiqilgan. Amir Temurning “Temur Tuzuklari”dagi qaror qabul qilish tamoyillari zamonaviy risk-menejment bosqichlari bilan qiyoslangan. Shuningdek, A. Muavr va G. Leybnitsning statistik yondashuvlari riskni ilmiy o‘rganishga zamin yaratgani ko‘rsatib o‘tilgan. Tadqiqot natijalari risk tushunchasining tarixiy meros va ilmiy izlanishlar orqali shakllanib, bugungi risk-menejment nazariyalari bilan uyg‘unlashganini tasdiqlaydi.

ushbu maqolada o’smirlarning intellectual rivojlanishi, shaxs sifatida shakllanib
borishi, o’tish davridagi inqirozlarning kelib chiqishi, bilish jarayonlarining shakllanishi
haqida yoritib o’tilgan.

Mazkur maqolada Qadimgi Oʻzbekiston hududida ilk shaharlar paydo boʻlishining ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy asoslari hamda boshqaruv tizimining shakllanishi haqida maʼlumotlar beriladi. Shuningdek, antik va oʻrta asrlar davridan boshlab shaharlarning kelib chiqishi toʻgʻrisida dastlabki qarashlar paydo boʻlgan. Ishlab chiqaruvchi xoʻjaliklardagi, yaʼni, dehqonchilikning chorvachilikdan ajralib chiqishi davrida urbanizatsiya jarayonlari boshlangan. Dastlab protoshahar, ilk shaharlar shakllanib, vaqt oʻtgan sayin jamiyat va shaharlar tuzilishi murakkablashib borgan. Bu jarayonlar asosan, shaharlarning geografik joylashuviga, ixtisoslashuviga, siyosiy maqomiga va aholining toʻplanishi jarayonlariga bogʻliq holda kechgan.