Orol dengizi ekologik inqirozi XX asr oxiri va XXI asr boshlarida global ekologik muammolarning eng jiddiy namunalardan biri sifatida tan olinadi. Orol dengizi, ilgari dunyoning to‘rtinchi yirik ko‘li bo‘lib, Markaziy Osiyoda O‘zbekiston va Qozog‘iston hududlarida joylashgan, iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik jihatdan mintaqa ahamiyatiga ega bo‘lgan. XX asrning 60–70-yillarida intensiv suv resurslaridan foydalanish, asosan Amudaryo va Sirdaryodan suv tortib, qishloq xo‘jaligi, xususan paxta ekinlarini sug‘orish maqsadida foydalanish natijasida dengizning sathi keskin pasayishi boshlanadi.