Har tomonlama barkamol shaxsni shakllantirish milliy tarbiyaning bosh maqsadi sifatida jamiyatning barqarorligi va kelajagi uchun muhimdir. Ushbu maqolada barkamol shaxs tushunchasi, uning asosiy xususiyatlari va shakllantirish yo‘llari tahlil qilinadi. Mаʼnaviy-axloqiy tarbiya, jismoniy tarbiya, bilim va intellektual rivojlanish, ijtimoiy faoliyat va fuqarolik tarbiyasi, ijodkorlik va madaniyat kabi yo‘nalishlar batafsil yoritiladi. Shuningdek, oilaning, maktabning, milliy va diniy qadriyatlarning shaxs tarbiyasidagi o‘rni hamda bu jarayonning jamiyat uchun ahamiyati ko‘rsatiladi. Maqolada keltirilgan fikrlar milliy tarbiya tizimini yanada takomillashtirishga qaratilgan tavsiyalar bilan boyitilgan.

Ushbu maqolada hozirgi davrda yoshlarni barkamol shaxs sifatida shakllantirishda ta'lim va tarbiyaning uzviyligi hamda bugungi kundagi mamlakatimiz ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan islohotlar tahlili shuningdek ushbu islohotlarning bugungi kundagi ahamiyati hamda uning yoshlarni barkamol shaxs sifatida shakllantirishda o‘rni va roli tahlil qilingan.

Maqolada ibratli oilaning jamiyatdagi o‘rni va barkamol avlod tarbiyasidagi asosiy omil sifatidagi ahamiyati yoritilgan. Oila – inson shaxsining shakllanishida birlamchi muhit bo‘lib, farzandlar tarbiyasida ota-ona mas’uliyati, mеhr-muhabbat, axloqiy qadriyatlar, milliy urf-odatlar va madaniyatning roli alohida ta’kidlangan. Shuningdеk, maqolada oilaviy muhitda sog‘lom psixologik muvozanatni saqlash, bolalarda mustaqil fikrlash, ijtimoiy faollik va vatanparvarlik tuyg‘ularini shakllantirish masalalari ham ko‘rib chiqilgan. Barkamol avlodni tarbiyalashda maktab, mahalla va kеng jamoatchilik bilan hamkorlikda olib boriladigan ishlarning samaradorligi tahlil qilinadi. Muallif ibratli oilani jamiyat taraqqiyotining poydеvori sifatida ko‘rib, uni mustahkamlash borasidagi taklif va tavsiyalarni ilgari suradi.

Falsafiy teologiya diniy qarashlar asosida barkamol shaxsni tarbiyalash masalalarini ko‘taradi. Katta dinlarning ta’limotlari orqali shakllangan axloqiy qadriyatlar va ma’naviyat, shaxsning ichki rivojlanishiga, jamiyatdagi o‘rniga va umumiy barkamollik yo‘lida muhim ahamiyatga ega. Bu jarayon, insonning o‘zini anglashida va axloqiy tanlovlarida asosiy rol o‘ynaydi. O‘rta asrlar davri falsafasi, asosan, falsafiy teologiya asosida rivojlandi va barkamol shaxsni shakllantirish masalasi bu kontekstdagi muhim mavzulardan biri bo‘lib qoldi.

Maqolada O`zbekiston respublikasida sportni rivojlantirish orqali barkamol avlodni tarbiyalash va uning ahmiyati, barkamol avlod masalasi, jismonan sog`lom avlodning shaklanishi, jismoniy tarbiya va sportning davlat siyosatidagi o`rni haqida fikr va mulohazalar berilgan.

Ushbu maqolada hozirgi kunda o‘sib kelayotgan yosh avlodni bolaligidan ma’naviyatli qilib tarbiyalash dolzarb masalalaridan biridir. Ushbu maqolada o‘qituvchi shaxsining qanday ilg‘or texnalogiyalardan foydalanishi, o‘quvchilarni kitobga oshno qilishi haqida shuningdek barkamol avlodni ma’naviy yetuk qilib tarbiyalash haqida keng yoritilgan

Mazkur maqolada Yangi Oʻzbekiston taraqqiyotining asosiy omili sifatida barkamol avlodni tarbiyalash masalasi yoritilgan. Unda yoshlarning intellektual, ma’naviy va jismoniy kamolotini ta’minlash yoʻnalishida olib borilayotgan islohotlar va ularning ijtimoiy hayotdagi oʻrni tahlil qilingan. Barkamol avlod — bu millatning ertangi kunidir, degan gʻoya asosida davlat siyosatida yoshlarga qaratilayotgan e’tibor ochib berilgan.

Ushbu maqolada barkamol shaxs tarbiyasida oila, maktabgacha ta’lim muassasalari va mahalla o‘rnining bog‘cha yoshidagi bolalar (3–7 yosh) misolida ilmiy tahlili berilgan. Ilk bolalik davri psixologiyada shaxs rivojining hal qiluvchi bosqichi sifatida e’tirof etiladi. Shu davrda bola nutqi, tafakkuri, hissiy olami va ijtimoiy xulqi intensiv rivojlanadi. Maqolada J. Piajening kognitiv rivojlanish nazariyasi, L.S. Vygotskiyning yaqin rivojlanish zonasi konsepsiyasi, M. Montessorining “Menga o‘zim qilishga imkon ber!” tamoyili hamda E. Eriksonning psixososial rivojlanish nazariyalari asosida tahliliy yondashuv berilgan. Oila, bog‘cha va mahalla hamkorligi orqali bolada mustaqillik, tashabbuskorlik, qadriyatlarga hurmat va ijtimoiy ko‘nikmalar shakllanishining ahamiyati yoritilgan.

Mazkur maqolada globallashuv va raqamli taraqqiyot sharoitida maktabdan tashqari ta’lim tizimining barkamol shaxsni shakllantirishdagi o‘rni ilmiy-nazariy jihatdan tahlil etilgan. Xususan, O‘zbekistonda “Barkamol avlod” muassasalarining “Kelajak markazi” konsepsiyasi asosida faoliyat yuritishi, uning huquqiy, tashkiliy va mazmuniy asoslari ochib berilgan. Tadqiqotda maktabdan tashqari ta’limning ixtiyoriylik, moslashuvchanlik va o‘quvchi markazliligi kabi tamoyillari, STEAM-ta’lim yondashuvi hamda beshta muhim tashabbus doirasidagi faoliyatlarning tarbiyaviy va ijtimoiy ahamiyati asoslab berilgan.

Ushbu maqolada o`quvchilarni, har tomonlama barkamol shaxs qilib tarbiyalashda, Sharq mutafakkirlarining pedagogik qarashlari, o‘gitlari, yosh avlod tarbiyasiga ta`siri, inson kamolotidagi tutgan o`rni hamda ijtimoiy mazmuni yoritilgan.

Ma’naviy barkamol insonning oila muhiti asosida jamiyatda shakllanishi, Shахsni barkamol inson qilib yetishtirishda maktabning va oilaning ro’li, tarbiya sohasidagi butun ishlarni muvaffaqiyatli amalga oshirish, ota-onalar o'rtasida ta'lim-tarbiyaga oid tashviqot ishlarini kengaytirish, ularni maktabning faol yordamchilariga, o'quvchilarning sinfdan va maktabdan tashqaridagi ishlarida har tomonlama foydali tashkilotchilariga aylantirish Oila a’zolari o’rtasidagi o’zaro munosabatlar u qaysi tizim bo’lishidan qat’iy nazar, jamiyat a’zolari o’rtasidagi o’zaro munosabat jarayoniga mos kelishi . Jamiyat a’zolari o’rtasidagi munosabat qonunlar, qoidalar, tartib intizom bilan belgilanib, boshqarilib turiladi va bu narsa oilada ham o’z aksini topadi.

Ushbu maqolada milliy qadriyatlarimiz davomchisi – oila ma’naviyatini yuksaltirish – sog’lom bola va barkamol avlodni tarbiyalashning asosiy omili ekanligi yoritib berilgan.

Har bir mamlakatning iqtisodiy qudrati, ijtimoiy-ma’naviy hayot darajasining yuksalishi ta’lim tizimining raqobatbardoshligi, ilm-fan taraqqiyoti bilan belgilanadi. Shu bois, O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha “Harakatlar strategiyasida” ta’lim sohasini tubdan takomillashtirish, ta’lim sifatini oshirish, intellektual salohiyatli, jismoniy barkamol avlodni shakllantirish, aniq fanlarni chuqurlashtirib o‘qitish va iqtisodiyotning turli sohalari uchun malakali kadrlarni tayyorlash ustuvor vazifalar sifatida belgilangan bo‘lib, pirovardida bugungi davr talabiga javob bera oladigan ta’lim tizimni yaratish ko‘zda tutildi.

Oila – jamiyatning ajralmas bo‘lagi .Zamonaviy ota-onalar orasida nafaqat farzandini to'g'ri tarbiyalashni istaganlar, balki har doim ham buni to'g'ri qilishni bilmaydiganlar ustunlik qiladi. Ушбу мақоламизда оila ta‟lim salohiyatining tarkibiy qismlari va mezon ko'rsatkichlari, bola tarbiyasida ota-ona ma‟suliyatini oshirishning ahamiyati tahlil qilingan.

Maqolada barkamol avlodni shakillanishida innovatsion texnologiyalardan foydalanishning samarali usullari ochib berilgan. Texnologiya fanini o‘qitishda qo‘llash mumkin bo‘lgan o‘yinli texnologiyalar haqida fikr yuritilgan.

Oila barkamol avlod tarbiyasida muhim maskan ekanligi yoritib berilgan.

Ushbu maqola jismoniy tarbiya va sport millatni genofondini shakllantirish va barkamol avlodni tarbiyalashga qaratilgan maʼlumotlardan iborat.

Etnomadaniy ta'lim umumiy tarkibiy qism sifatida boshlang'ich ta'lim kichik maktab o'quvchilari o'rtasida milliy o'ziga xoslikni anglash, ijobiy milliy qadriyatlar tizimini, shaxsning ma'naviy, axloqiy, ijtimoiy, umumiy madaniy va intellektual rivojlanish tizimini shakllantirish uchun keng imkoniyatlarga ega.

Mazkur maqolada sog’lom turmush tarzini shakllantirish, millat genofondini yanada sog’lomlashtirish va barkamol avlodni tarbiyalash borasida amalga oshirilayotgan ishlar hamda mamlakatimizdagi barkamol avlodni shakllantirish bilan bog’liq isolohatlar haqida fikr yuritilgan.

Mustaqillik yillarida Rеspublikada ta'lim-tarbiya tizimi va barkamol avlodni tarbiyalash davlat siyosatining asosiy ustuvor yo‘nalishlari darajasiga qo‘tarildi. Maktabgacha ta'lim tashkilotlari faoliyatini takomillashtirish mazkur ta'lim sohasida olib borilayotgan ishlar samaradorligini amalga oshirishda asos bo‘lib xizmat qiladi. O‘zbеkiston Rеspublikasi Prеzidеnti Sh.Mirziyoyеvning  2017 yil 30 sеntyabrdagi PF-5198-sonli farmonida ko‘rsatilganidеk,  maktabgacha ta'lim sohasi uzluksiz ta'lim tizimining birlamchi bo‘g‘imi hisoblanib, u har tomonlama sog‘lom va barkamol bola shaxsini tarbiyalash va maktabga tayyorlashda   g‘oyat    muhim  ahamiyat   kasb   etadi.

O‘zbеkiston Rеspublikasi maktabgacha ta'lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish konsеpsiyasi (kеyingi o‘rinlarda - Konsеpsiya) O‘zbеkiston Rеspublikasi Prеzidеntining 2018 yil 30 sеntyabrdagi "Maktabgacha ta'lim tizimini boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi PQ-3955-son Qarorni ijro etish maqsadida ishlab chiqilgan bo‘lib, 2030 yilgacha maktabgacha ta'lim tizimini rivojlantirish bo‘yicha komplеks chora-tadbirlarni o‘z ichiga oladi. O‘zbеkiston Rеspublikasi maktabgacha ta'lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish   konsеpsiyasini tasdiqlash to‘g‘risidagi Prеzidеnt qarori qabul qilindi.

Jismoniy madaniyat inson salomatligini mustahkamlash, jismoniy va ruhiy salohiyatni rivojlantirishda muhim omil hisoblanadi. U yosh avlodni barkamol etib tarbiyalashda, sog‘lom turmush tarzini shakllantirishda katta ahamiyat kasb etadi. Jismoniy madaniyat jamiyatda sog‘lom muhit va ijtimoiy faollikni kuchaytiradi. Bu madaniyat ijtimoiy hayotda inson salohiyatining to‘liq namoyon bo‘lishiga xizmat qiladi.

Ma’lumki, o’z faoliyatini nafaqat siyosiy, balki ta’lim va tarbiyani yuksaltirish, turkiston o’lkasini ma’naviy hamda ma’rifiy isloh qilish, barkamol avlodni tarbiyalash masalasini o’z oldiga maqsad qilib qo’ygan jadidlar harakati o’lka xalqlari tarixida muhim ro’l o’ynagan.

Yurtimizda olib borilayotgan ma’naviy-ma’rifiy, ijtimoiy-siyosiy sohada, ta’lim yo‘nalishdagi islohotlardan ko‘zlangan asosiy maqsad- xalqimizning ma’naviy yuksalishiga zamin hozirlash, xususan, yoshlarni insonparvarlik, vatanparvarlik ruhida tarbiyalash, axloqiy-estetik jihatdan barkamol insonlar bo‘lib etishishlarining ilmiy asoslangan tarbiyaviy tizimini ishlab chiqishdan iborat bo‘lib qolmoqda. Tariximiz shuni isbotlaganki, davlat va jamiyatning barqarorligi ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy, harbiy, madaniy, axloqiy, maishiy, texnologik, axborot kabi omillarning o‘zaro aloqasiga bog‘liq, bu, birinchi galda, mamlakatning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy, ma’naviy-axloqiy muammolarini echish va maqsad sari yo‘naltirishga qaratilgan bo‘lishi lozim. Mazkur tizimning shakllanishi ikkilamchi dialektik jarayon bo‘lib, unda murakkablik, kengqamrovlilik va ziddiyat kabi qonuniyatlar o‘z ifodasini topgan.

Ushbu maqola yuksak madaniyatga ega bo‘lgan har tomonlama yetuk hamda jismonan sog‘lom insonlarni shakllantirish maqsadida shaxsni tarbiyalashga, insonlarning jismoniy imkoniyatlarini rivojlantirishga, uning jismoniy tarbiya va sport sohasida malaka va bilimlarini orttirishga, mehnatsevarlik, kamtarlik, vatanparvarlik tuyg‘ularini shakllanturish, ham jismonan ham ma’naviy barkamol inson bo‘lib voyaga yetishida psixologlarning o‘rni haqida.

Mamlakatimizda  xotin-qizlarni ijtimoiy himoya qilish tizimini yanada kuchaytirish, ularning salomatligini mustahkamlash, qizlarning ta’lim-tarbiya olishi uchun zarur shart-sharoitlarni yaratish, iqtidorli va bilimli qizlarni tarbiyalash hamda ularning ilmiy salohiyatini yuksaltirish, xotin-qizlarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilishning huquqiy asoslarini takomillashtirish, ayollarning ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy faolligini oshirish, jamiyatda, xususan, davlat boshqaruvida ularning rolini mustahkamlashdan iborat.