Maqola "Jinoiy yo'l bilan olingan daromadlarni legallashtirish jinoyatlarini tergov qilish" mavzusida yozilgan bo'lib, unda jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni qonuniylashtirishning turli shakllari, ularning ijtimoiy, iqtisodiy va huquqiy oqibatlari tahlil qilinadi. Daromadlarni legallashtirish (yoki "pul yuvish") - bu jinoiy faoliyat orqali olingan pullarni qonuniy manbalar orqali yashirish va ularni normativ-huquqiy tizimda qayd etish jarayonidir. Mazkur jinoyat odatda bir nechta bosqichlarda amalga oshiriladi: pulning manbasini yashirish, unga qonuniy ko'rinish berish va oxir-oqibatda iqtisodiy aylanishda foydalanish. Maqolada, jinoiy yo'l bilan olingan daromadlarni legallashtirishning tergov jarayoni, bu jarayonda qo'llaniladigan usullar va metodlar, shuningdek, bu jinoyatni tergov qilishda yuzaga keladigan qiyinchiliklar va muammolar ko'rib chiqiladi.

Maqolada jinoiy daromadlarni legallashtirish va korrupsiyaga qarshi kurashishning nazariy-huquqiy asoslari, xalqaro standartlari hamda milliy qonunchilikdagi huquqiy mexanizmlar tahlil qilingan. Jinoiy daromadlarni legallashtirish tushunchasi, uning uch bosqichi — joylashtirish, qatlamlashtirish va integratsiya jarayonlari batafsil yoritilgan. Korrupsiyaning iqtisodiy hamda huquqiy oqibatlari, jumladan, davlat boshqaruvi samaradorligiga, iqtisodiy rivojlanishga va huquq ustuvorligiga salbiy ta’siri ilmiy manbalar va olimlar fikrlari asosida ochib berilgan.

Jinsiy erkinliklarga qarshi jinoyatlar, ya'ni zo‘rlash, jinsiy ekspluatatsiya, jinsiy zo‘ravonlik va boshqa shunga o‘xshash jinoyatlar nafaqat jinoiy huquqni buzish, balki insonning psixologik va ijtimoiy xavfsizligiga tahdid soladi. Ushbu jinoyatlar ko‘pincha juda murakkab holatlar bo‘lib, tergovchilarga ko‘p hollarda maxsus metodlar, psixologik yondoshuvlar va yuridik strategiyalarni talab qiladi. Jinsiy erkinliklarga qarshi jinoyatlarni tergov qilishda yuqori darajadagi ehtiyotkorlik, guvohlik olishning maxsus metodlari va guvohlarni psixologik nuqtai nazardan qo‘llab-quvvatlash zarurati bor. Jinsiy zo‘ravonlikka uchragan shaxslar odatda psixologik travmalarni boshdan kechiradilar, bu esa tergovchilardan qo‘shimcha ehtiyotkorlikni talab qiladi. Guvohlarning ko‘rsatmalarini olishda metodologik yondoshuvlar muhim o‘rin tutadi, chunki jinsiy zo‘ravonlikka uchragan shaxslar ko‘pincha o‘z huquqlarini himoya qilishda qiynalishadi. Shuning uchun, tergovchilar guvohlarni so‘roq qilishda ular uchun noqulay holatlar yaratmaslik, to‘g‘ri psixologik muhit yaratish, o‘zaro ishonchni ta'minlash va jinoiy faoliyatga aloqador har bir tafsilotni aniqlashda ehtiyotkorlik bilan yondashishlari kerak. Jinsiy erkinliklarga qarshi jinoyatlarni tergov qilishda, zamonaviy texnologiyalarni qo‘llash zaruriydir. Bu texnologiyalar video va audio yozuvlarni o‘z ichiga oladi, chunki ular guvohlarning so‘zlarini aniq va ishonchli tarzda qayd etishda yordam beradi. Bunday texnologiyalar, guvohlarning so‘zlarini manipulyatsiya qilishning oldini oladi va tergovchilarga har bir holatni rasmiylashtirishda shaffoflikni ta'minlaydi.

Ushbu maqolada uyushgan jinoyatchilik tushunchasi,uning o‘ziga xos xususiyatlari, sabablari va sharoitlari, hozirgi kundagi ko‘rinishlari borasidagi fikrlar, statistikalar keltirilgan. Shuningdek, uyushgan jinoyatchilikning oldini olish va bartaraf qilish bo‘yicha zarur tavsiyalar, uyushgan jinoyatchilikning oldini olishning o‘ziga xos jihatlari, shuningdek tezkor xodimlar tomonidan  uyushgan jinoiy faoliyatning faol vakillari va ularga qarshi kurash, kriminal uyushgan jinoiy guruhlarning vujudga kelishining ayrim o‘ziga xos jihatlari, ichki ishlar organlari tezkor xodimlari  va tergov organlari o‘rtasidagi o‘zaro hamkorlik, tergov organi va tezkor bo‘linmalarining uyushgan jinoiy faoliyat bilan  shug‘ullanayotgan guruhlar va tuzilmalarni jinoiy faoliyatini fosh etish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.      

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi jinoyat qonunchiligi tarixida yarashilganligi munosabati bilan jinoiy javobgarlikdan ozod qilish institutining tahlili, mutaxassis olimlarning fikrlari, tarixiy va yuridik adabiyotlar atroflicha, chuqur tahlil qilingan. Shu bilan birgalikda Jinoyat kodeksi va Jinoyat-protsessual kodekslaridagi yarashilganligi munosabati bilan jinoiy javobgarlikdan ozod qilish institutiga doir normalari chuqur tahlil qilingan. Tahlil va tadqiqotlar natijalariga ko‘ra muallifning yarashilganligi munosabati bilan jinoiy javobgarlikdan ozod qilish institutining vujudga kelishi va rivojlanishiga doir nazariy xulosalari shakllantirilgan.

This article analyzes the relationship between the recognition of artificial intelligence as a legal person and its criminal liability from a theoretical and practical perspective. The author evaluates the degree of autonomy of artificial intelligence systems, the ability to make informed decisions, and the criteria for freedom of will from the point of view of legal subjectivity. The article comparatively studies the national experiences of Japan, the USA, the European Union, and China, and analyzes the ways of determining the legal status of artificial intelligence based on different legal approaches. According to the results of the study, the legal personality and criminal liability of artificial intelligence have a complementary, systematic and dialectical relationship, and the need to develop international legal standards in this area is substantiated. For Uzbekistan, proposals are put forward on the formation of national legal mechanisms based on the experience of Europe and Japan.

Mazkur maqolada soxta tadbirkorlik jinoyatini sodir etgan yuridik va jismoniy shaxslarga nisbatan qo'llaniladigan jinoiy jazolar, jinoiy javobgarlikni keltirib chiqaruvchi holatlari haqida to'xtalib o'tilgan.

This article analyzes the issues related to the concept of the crime of money laundering and its symptoms. Also, in the article, the author puts forward ideas about the concept of legalization of proceeds from criminal activities, i.e. giving a legal form to its origin by transferring, changing or replacing property obtained through illegal means.

Ushbu maqola xalqaro jinoiy odil sudlov (XJOS) institutining nazariy-huquqiy asoslarini, xususan, 1998-yilgi Rim Statuti bilan mustahkamlangan to‘ldiruvchanlik va bevosita jinoiy javobgarlik tamoyillarini kengaytirib tahlil qiladi. Tahlil natijasida, XJOSning to‘rtta asosiy jinoyat (genotsid, insoniyatga qarshi, urush va tajovuz jinoyatlari) uchun jazosizlikka barham berish orqali xalqaro xavfsizlikni ta’minlashdagi fundamental roli isbotlanadi. Maqolada Xalqaro Jinoiy Sud (XJS) faoliyatining ogohlantiruvchi ta’siri, nizolarni oldini olishdagi salohiyati, shuningdek, milliy huquqiy tizimlarni mustahkamlashga qo‘shgan hissasi ilmiy manbalarga va xalqaro sud amaliyotiga asoslanib chuqur yoritilgan.

Ushbu maqolada jahon hamjamiyatini xavotirga solayotgan va uyushgan jinoyatchilikning rivojlanishiga sharoit yaratayotgan transmilliy jinoyatlar sifatida e’tirof etilayotgan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʼin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi, shuningdek ushbu jinoyatlarga qarshi kurashish bo’yicha O’zbekiston Respublikasida amalga oshirilayotgan ishlar, qabul qilingan qonun hujjatlari mazmun-mohiyati, xalqaro tashkilotlar va xorijiy mamlakatlar bilan hamkorlik aloqalarini kuchaytirish xususida so’z yuritiladi.

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 238-moddasi bo‘yicha yolg‘on guvohlik berish jinoiy huquqbuzarligi nazariy va amaliy jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqot davomida yolg‘on guvohlik berishning tushunchasi, uning obyektiv va subyektiv belgilari hamda jinoiy javobgarlikka tortish shartlari batafsil tahlil qilinadi. Maqolada sud-tergov faoliyatiga yetkaziladigan salbiy oqibatlar ko‘rsatilgan bo‘lib, xorijiy mamlakatlar tajribasi bilan qiyosiy tahlil amalga oshiriladi. Natijada milliy qonunchilikni takomillashtirish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqiladi.

Raqamli iqtisodiyotning jadal rivojlanishi, elektron to‘lov tizimlarining kengayishi va onlayn moliyaviy operatsiyalar hajmining oshishi O‘zbekistonda jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish tizimini tubdan qayta ko‘rib chiqishni talab etmoqda. So‘nggi yillarda mamlakatda raqamli bank infratuzilmasi sezilarli darajada takomillashgan bo‘lsa-da, AML (Anti-Money Laundering) mexanizmlarining samaradorligi xalqaro mezonlar darajasiga to‘liq mos kelmaydi. FATF tomonidan 2024-yilda e’lon qilingan baholash natijalariga ko‘ra, O‘zbekistonning AML tizimi “ME – moderately effective” darajasida deb topilgan bo‘lib, bu tizimni raqamlashtirish va avtomatlashtirish zaruratini ko‘rsatadi. Raqamli bank xizmatlari ulushi 2020-yildagi 25 foizdan 2024-yilda 78 foizgacha o‘sdi, biroq bu o‘sish bilan birga moliyaviy jinoyatlar xavfi ham keskin ortmoqda. Shu sababli, jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish tizimini raqamli texnologiyalar asosida takomillashtirish mamlakat moliyaviy barqarorligi uchun strategik ahamiyat kasb etmoqda.

Mazkur maqolada xalqaro terrorizmning huquqiy tabiati, uning xalqaro jinoyat sifatidagi o‘rni hamda xalqaro hamjamiyat tomonidan unga qarshi kurash mexanizmlari tahlil qilinadi. Unda terrorizm tushunchasining shakllanish tarixi, davlatlararo yondashuvlarning farqliligi, shuningdek, yagona universal-huquqiy ta’rifning mavjud emasligi sababli yuzaga kelayotgan amaliy muammolar yoritilgan. O‘quvchiga xalqaro konvensiyalar, BMT Nizomi, Xalqaro jinoiy sudning Rim statuti va boshqa normativ hujjatlar asosida terrorizmga qarshi kurashning xalqaro-huquqiy asoslarining tahlillari taqdim etiladi. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasining mazkur sohadagi yondashuvi va milliy qonunchiligi o‘rganiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, terrorizmga qarshi kurash samaradorligini oshirish uchun xalqaro hamkorlikni kuchaytirish, raqamli xavfsizlikni mustahkamlash va yoshlar ongida radikalizmga qarshi immunitet shakllantirish zarurligi ta’kidlanadi.

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi jinoyat qonunchiligida javobgarlikka tortish muddatining o'tib ketganligi sababli jinoiy javobgarlikdan ozod qilishning ayrim o‘ziga xos hususiyatlari, uning mazmun va mohiyati, amalga oshirish shakllari ilmiy tahlil qilingan.

Ushbu maqolada nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlari masalalari yoritilgan. Xususan, ularning inson huquqlari tizimidagi o‘rni, davlat tomonidan yaratiladigan huquqiy kafolatlar, hamda xalqaro normalar va milliy qonunchilik o‘rtasidagi uyg‘unlik tahlil qilinadi. Maqola nogiron shaxslarni ijtimoiy hayotga to‘laqonli jalb etish, diskriminatsiyaga qarshi kurashish va teng imkoniyatlarni ta’minlash yo‘lidagi asosiy yo‘nalishlarni ochib beradi.

Ushbu maqolada davlat boshqaruvida manfaatlar to’qnashuvining oldini olish va unga qarshi kurashish uchun jinoiy javobgarlikka tortish bo’yicha bir qancha xorijiy davlatlarning qonunchiligi o’rganilgan,  xorijiy davlatlarning tajribalar  va ularning milliy qonunchiligimizda aks ettirish uchun sabablar, milliy qonunchiligimizda davlat boshqaruvida manfaatlar to’qnashuvining oldini olish borasida olib borilayotgan islohotlari va joriy qonunchilikka ayrim taklif va tavsiyalar berilgan.

Raqamli texnologiyalarning tez tarqalishi jinoiy faoliyat va huquqni muhofaza qilish organlarining sohasini inqilob qilib, muammolar va imkoniyatlarni taqdim etdi. Ushbu maqola jinoiy xulq-atvorning yangi shakllarini samarali hal eta oladigan huquqiy asoslar zarurligini ta`kidlab, raqamli asrda jinoiy huquqning rivojlanayotgan rolini o`rganadi. Biz texnologiyaning an`anaviy jinoyatlarga ta`sirini, kiberjinoyatlarning kuchayishini, raqamli dalillarning murakkabligini va shaxs huquqlari va shaxsiy hayotini himoya qilish uchun huquqiy tizimlarni moslashtirish zarurligini ko`rib chiqamiz. Jamiyat raqamli texnologiyalar keltirib chiqaradigan misli ko`rilmagan muammolar bilan kurashar ekan, maqola ushbu dinamik muhitda adolat va xavfsizlikni ta`minlay oladigan jinoyat qonunchiligini rivojlantirish istiqbollarini ko`rib chiqadi.

Ushbu tadqiqot ishida zamonaviy huquqshunoslikning eng dolzarb muammolaridan biri sun’iy intellekt (SI) tizimlari tomonidan sodir etiladigan jinoyatlar va ularning jinoiy-huquqiy oqibatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda SI sub’ekt sifatida tan olinishi mumkinmi degan fundamental savolga javob izlanadi, “ayb” tushunchasining raqamli transformatsiyasi va avtonom tizimlar keltirgan zarar uchun javobgarlikni taqsimlash masalalari o'rganiladi. Shuningdek, Deepfake texnologiyalari va algoritmik manipulyatsiyalarning jinoiy tavsifi, kiber-etika hamda milliy qonunchilikni takomillashtirish bo'yicha ilmiy-nazariy takliflar bayon etilgan.

Ushbu maqolada O‘zbekistonda keng tarqalgan jinoyatlar va ularning kelib chiqish sabablari har tomonlama tahlil qilingan. Bu jinoyatlarning yuzaga kelishiga sabab bo‘lgan ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy omillarni o‘rganadi. Maqolada qashshoqlik, ishsizlik va korrupsiya kabi turli xil ijtimoiy-iqtisodiy omillar va ularning jinoiy faoliyat bilan aloqasi o'rganiladi. Bundan tashqari, maqolada uyushgan jinoyatchilik tarmoqlari, giyohvand moddalar savdosi va odam savdosi kabi transmilliy ta’sirlar va ularning O‘zbekistondagi jinoyatlarga ta’siri haqida so‘z boradi. Shuningdek, huquq-tartibot va jinoiy sudlov tizimi oldida turgan vazifalar muhokama qilinib, huquqbuzarliklar profilaktikasi, jumladan, huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatini kuchaytirish bo’yicha takliflar berib o’tiladi. Umuman olganda, ushbu maqola O‘zbekistonda eng ko‘p uchraydigan jinoyatlar va ularning kelib chiqish sabablari haqida qimmatli ma’lumotlarni taqdim etib, ular bilan bog‘liq murakkabliklarni har tomonlama tushunish imkonini beradi.

Ushbu maqola jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish (pul yuvish) jinoyatiga qarshi kurashning tarixiy, huquqiy va xalqaro-huquqiy asoslarini yoritadi. Unda AQSh, Italiya va Buyuk Britaniya tajribasi, xalqaro hujjatlar (Vena, Korrupsiyaga qarshi konvensiyalar), shuningdek, FATF kabi tashkilotlarning roli tahlil qilinadi. Shuningdek, maqola O‘zbekistonda mazkur jinoyat uchun javobgarlikning shakllanish bosqichlari, qonunchilik rivoji va hozirgi kundagi institutsional choralarni  qamrab oladi

Ushbu maqolada jahon hamjamiyatini xavotirga solayotgan va uyushgan jinoyatchilikning rivojlanishiga sharoit yaratayotgan transmilliy jinoyatlar sifatida e’tirof etilayotgan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʼin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi, shuningdek ushbu jinoyatlarga qarshi kurashish bo’yicha O’zbekiston Respublikasida amalga oshirilayotgan ishlar, qabul qilingan qonun hujjatlari mazmun-mohiyati, xalqaro tashkilotlar va xorijiy mamlakatlar bilan hamkorlik aloqalarini kuchaytirish xususida so’z yuritiladi.

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi jinoyat qonunchiligida jinoiy javobgarlikdan ozod qilish instituti, uning mazmun va mohiyati va ushbu institutni takomillashtirishning ayrim masalalari ilmiy tahlil qilingan.

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi jinoyat qonunchiligida jinoiy javobgarlikdan ozod qilish instituti, uning mazmun va mohiyati, amalga oshirish shakllari ilmiy tahlil qilingan.

Ushbu maqolada Oʻzbekistonda ayollarga qarshi zo‘ravonlikning turli shakllari tahlil qilinadi, ularni huquqiy himoya qilishda amalda qoʻllanilayotgan normativ-huquqiy bazalar, shuningdek davlat tomonidan berilayotgan ko‘mak mexanizmlari yoritiladi. Yangi qabul qilingan qonunchilikdagi modda o‘zgarishlari — jumladan ma’muriy va jinoiy javobgarlik, “himoya orderi” va stalkinga qarshi choralar — ham muhokama qilinadi.

Jinoyat ijtimoiy xavfli qilmish sifatida jinoyatchining u yoki bu qasdi muayyan vaqt (jinoiy niyatning paydo boʻlishidan boshlab toki uni toʻliq amalga oshirish va jinoiy maqsadga erishishgunga qadar boʻlgan davr) oraligʻida amalga oshiriladigan harakat (harakatsizlik) sifatida tushuniladi.