Ushbu maqolada ona tili va adabiyot darslarida zamonaviy metodlardan foydalanishning ahamiyati va samaradorligi, imkoniyatlari muhokama qilib, o‘rganilgan. Bundan tashqari ona tili va adabiyot darslarida zamonaviy metodlardan foydalanilib namunalar tahlil qilingan.

Amaliyotchi talabalar 4+2 tartibda malakaviy amaliyot yakunida yakka tartibdagi ishni keng ko‘lamda reja topshiriqlarini mustaqil individual bajarish va egallagan bilim, ko‘nikma va malakalari baholash, malakavıy amaliyot yakunıda talaba mustaqil xulosa va qaror qabul qiladi, ijodiy fikrlay oladi, mustaqil mushohada yuritish natijalarini baholash mezonlari jadvali keltirilgan.

This article presents information about the didactic possibilities of organizing independent education based on a creative approach in higher education institutions. It is emphasized that independent education is a systematic activity aimed at forming theoretical knowledge, practical skills and qualifications based on independent mastering of educational material, assignments of different levels of complexity, creative and independent performance of practical tasks in the audience and outside the audience. Independent works differ from each other depending on their didactic purpose, task, level of complexity, and who they are intended for (individual or team). In addition, it is very important to use creative methods in the organization of independent education of students.

yoshlarni kutilgan maqsadga muvofiq kishilar qilib yetishtirishda tarbiyaning
maqsad va vazifalariga bo‘lgan qarashlari hamda xalq ommasi tomonidan ta’lim-tarbiya
ishlarini amalga oshirish bobida qo‘llanib kelgan usul, vosita, ko‘nikma va malakalar birligi,
tajribalar asosida to‘plangan bilim va ma’lumotlar yig‘indisidir. Informatika ta’limiga yangicha
yondashuv asosida ta’lim texnologiyalaridan foydalanish o‘quvchilarni milliy o‘zligini
anglashga, mustaqil O‘zbekistonning munosib farzandlari bo‘lishga katta xissa qo‘shadi.

Mazkur maqolada   ona tili ta’limining o ‘ziga xos funksiyalari,kontekst, matn leksemasining  konseptual asoslanishi, nutqiy birliklar,  nutqiy ko‘nikma,  nutqiy kompetensiya elementlari, og‘zaki va yozma nutq o‘stirish, ijodiy va kreativ fikrlash hamda o‘quvchilarning  tafakkur qilish qobiliyatini  takomillashtirish bo‘yicha tilshunos, metodist olimlar hamda psixologlarning ilmiy qarashlari tahlil qilingan.

Mazkur maqolada   til ta’limining  maqsad va vazifalari,  nutqiy ona tili darslarida  nutqiy ko‘nikma,  nutqiy kompetensiya komponentlarining lingvodidaktik asoslanishini o‘rgatish, og‘zaki va yozma savodxonlikni o‘stirish, ijodiy, ilmiy va kreativ fikrlash hamda o‘quvchilarning  tafakkur qilish qobiliyatini  takomillashtirish bo’yicha tilshunos, metodist olimlar hamda psixologlarning ilmiy qarashlari tahlil qilingan.

Mazkur maqolada o‘quvchilarda milliy cholg‘u ijrochilik ko‘nikmalarini rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari, shu jumladan; o‘quvchilarning ijrochilik ko‘nikmalarini rivojlantirishda cholg‘u soziga xos bo‘lgan zarblar va bezaklar haqida ularga kengroq ma’lumot berilishi, uni amalda o‘qituvchining o‘zi ijro qilib har bir usulda ishlatiladigan shtrixlar haqida aniq tushuncha hosil qilishi, o‘quvchilar ushbu ko‘rsatilgan amallarni mustaqil bajarishni amalga oshira olgandagina ularda muayyan ko‘nikma hosil bo‘lishi haqida fikr yuritiladi. Shuningdek, o‘quvchilarning o‘zlashtirgan bilimlari ularning xotirasida intuitsiya shaklida umumlashishi, mazkur jarayonda ijrochilik ko‘nikmalarining rivojlanishi haqida fikrlar bayon etilgan.

Umumiy o‘rta ta’limning malaka talablariga bilim, malaka, ko‘nikma hamda kompetensiyani kiritadigan bo‘lsak, Kompetensiyaning ko‘nikma va malakadan asosiy farqi shundan iboratki, ko‘nikmada o‘rganilgan bilimni tanish vaziyatlarda qo‘llay olish bo‘lsa, malaka o‘rganilgan bilim hamda ko‘nikmalarni notanish holatda qo‘llay olish qobiliyatini angladi. Kompetensiya esa bu ikki tushunchadan ham ustunlikka ega bo‘lib, u egallangan bilim, malaka, ko‘nikmalarni kundalik hayotda ham qo‘llay olish qobiliyatidir.

Mazkur maqolada talabalarda axborot tizimi bilan ishlash kompetensiyalarini o‘qitish yuzasidan fikr-mulohaza qilingan. Ya’ni talabalar axborot tizimi bilan ishlaganda ularda bilim, ko‘nikma, malakalarning rivojlanishi bilan bir vaqtda shaxsiy qobiliyati ham shakllanib borishi haqida fikrlar bayoni keltirilgan.

Ushbu maqolada kompetensiyaviy yondashuvning ta’lim amaliyotiga qo‘llanilishi va bilim, ko‘nikma, malakalarning tarixiy taraqqiyoti va kompetensiyaga asoslangan ta’limning rivojlanishi  tahlil qilingan.

Mazkur maqolada   ona tili darslarida  o‘quvchilarning og ‘zaki va yozma matn yaratish qobiliyatlarini rivojlantirishning o‘ziga xos funksiyalari,kontekst, matn leksemasining  konseptual asoslanishi, nutqiy birliklar,  nutqiy ko‘nikma,  nutqiy kompetensiya elementlari, og‘zaki va yozma nutq o‘stirish, ijodiy va kreativ fikrlash hamda o‘quvchilarning  tafakkur qilish qobiliyatini  takomillashtirish bo‘yicha tilshunos, metodist olimlar hamda psixologlarning ilmiy qarashlari tahlil qilingan.

Musiqiy ritmik harakatlarni shakllantirishning ahamiyati, uning o‘quvchilar uchun pedagogik va estetik tarbiyadagi o‘rni muhokama qilinadi. Bundan tashqari, o‘qituvchilarning ritmik harakatlarni ta‘lim jarayonida qanday qilib muvaffaqiyatli amalga oshirishi mumkinligi bo‘yicha amaliy tavsiyalar beriladi.

Mazkur maqolada maktab o‘quvchilarida nutqiy ko‘nikma va malakalarni rivojlantirishda didaktik o‘yinlardan foydalanish samaradorligi hamda geografiya darslarida foydalaniladigan ayrim didaktik o‘yinlar haqida artoflicha fikr yuritilgan.

Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga tabiiy fanlarni o‘qitishda ilk invariant va variativ tushunchalarni shakllantirish asosida o‘qitishni takomillashtirish, o‘zlashtirgan bilim, ko‘nikma, malaka va kompetensiyalarini fanlararo aloqadorlik mazmunida amalga oshirish, tabiat va jamiyat o‘rtasidagi hodisa va jarayonlar  o‘zgarishlari mazmun-mohiyatini anglash, mazkur o‘quv fanlari mazmunidagi ilmiy tushunchalarni yaxlit tasavvur qilish, ularni amaliyotga qo‘llash orqali o‘quvchilarda ilmiy dunyo qarashni shakllantirish jihatlari yoritilgan.

Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga ta’lim-tarbiya berish jarayoni, darsliklarda berilgan bilimlarni berishda o‘zlashtirishi past bo‘lgan o‘quvchilarning faollligini oshirish, ularning o‘z tengdoshlari qatoriga yetib olishini ta’minlash, bilim, ko‘nikma, malaka va kompitensiyalarini shakllantirish, bilimlarni egallashida yuzaga keladigan muammolarni yechish qo‘llaniladigan metodikalar va bu orqali erishilgan yaxshi natijalar kabi masalalar ochib beriladi.

Ushbu maqolada faoliyatni o‘zlashtirish va malakalarni egallash jarayoni pedagogik hamda psixologik nuqtai nazardan keng yoritilgan. Faoliyatning mazmuni, tarkibiy qismlari, uni bosqichma-bosqich o‘zlashtirish mexanizmlari hamda ko‘nikma va malakalarning shakllanishiga ta’sir etuvchi omillar tahlil qilingan. Shuningdek, o‘quv jarayonida malaka va ko‘nikmalarning ahamiyati, ularning rivojlanish jarayonida motivatsiya, takrorlash, mustaqil mashqlar va nazoratning o‘rni atroflicha ko‘rib chiqilgan. Maqola ta’lim jarayonida shaxsning har tomonlama rivojlanishini ta’minlashga qaratilgan nazariy hamda amaliy yondashuvlarni o‘z ichiga oladi.

yoshlarni kutilgan maqsadga muvofiq kishilar qilib yetishtirishda tarbiyaning maqsad va vazifalariga  bo‘lgan qarashlari hamda xalq ommasi tomonidan ta’lim-tarbiya ishlarini amalga oshirish bobida qo‘llanib kelgan  usul, vosita, ko‘nikma va malakalar birligi, tajribalar asosida to‘plangan bilim va ma’lumotlar yig‘indisidir. Informatika ta’limiga yangicha yondashuv asosida ta’lim texnologiyalaridan foydalanish o‘quvchilarni  milliy o‘zligini anglashga, mustaqil O‘zbekistonning munosib farzandlari bo‘lishga katta xissa qo‘shadi.

The process of developing and implementing assessment tasks in foreign language education plays a crucial role in ensuring the quality of teaching and evaluating students’ communicative competence. The main principle in selecting assessment formats is their adequacy to the types of speech activities being tested. At various stages of the learning process, the teacher conducts systematic observation of students’ knowledge, skills, and abilities, assessing their academic engagement, verbal reasoning, and learning dynamics, thereby carrying out effective pedagogical diagnostics. Current and periodic assessment types enable the teacher to obtain comprehensive information about the learner’s level of knowledge, practical language skills, attitude toward learning, and ability for independent thinking. Such an approach contributes to the implementation of a learner-centered educational model, enhancing individualized instruction and students’ responsibility for learning outcomes.

Mazkur ishda kasbiy kompetensiya tushunchasi, uning mazmun-mohiyati hamda zamonaviy tibbiy ta’lim tizimidagi o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda kasbiy kompetensiyaning asosiy tarkibiy qismlari — bilim, amaliy ko‘nikma, kasbiy qadriyatlar, kommunikativ va axloqiy kompetensiyalar yoritib beriladi. Shuningdek, tibbiyot xodimlarini tayyorlash jarayonida kompetensiyaviy yondashuvning ustunliklari, uning an’anaviy bilimga asoslangan ta’limdan farqli jihatlari ko‘rib chiqiladi. Ishda zamonaviy tibbiy ta’limda kasbiy kompetensiyani shakllantirishning dolzarbligi, global sog‘liqni saqlash tizimida raqobatbardosh mutaxassis tayyorlashdagi ahamiyati asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari tibbiy ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Umumiy o‘rta ta’lim maktablarida har bir o‘quvchining darslarda faol qatnashishini ta’minlovchi mashg‘ulot shakllari alohida o‘rinni egallaydi. Bu masalalarni ta’limning o‘yinli shakllari texnologiyasi orqali muvaffaqiyatli hal etish mumkin.

ushbu maqola umumiy o‘rta ta’lim maktabi o'quvchilarida texnologiya fanida fan o‘qituvchilaming, o‘quvchiiaming dars jarayonidagi faoliyatini baholash jarayoniga bag'ishlangan. Unda o‘quvchilaming ruhiyatini, umumiy emotsional holatlarini hisobga olgan holda bilim, ko‘nikma va malakalarini baholashga asosiy e’tibor qaratilgan. Maqolada maktab o'quvchilarini texnologiya darslarida tayyorlagan ishlanni baholashning muhim mezonlari keng va tizimli ravishda tashkil etishga asoslangan

Mazkur maqolada fanlararo bog‘lanishda talabalarning kompetensiyalarini shakllantirish masalalari muhokama qilinadi. Xususan, fizika fanidan o‘quv jarayonlarida nazariya va amaliyotning o‘zaro uyg‘unligini ta’minlash, axborot texnologiyalaridan foydalanish orqali ta’lim sifatini oshirish, talabalarda ilmiy dunyoqarash va analitik fikrlash qobiliyatini rivojlantirish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Maqolada fanlararo integratsiya orqali talabalarning fanga bo‘lgan qiziqishini oshirish, bilimlarini mustahkamlash va amaliy ko‘nikma, malaka hamda kompetensiyalarni shakllantirishga alohida e’tibor qaratilgan. Kompetensiyalarni rivojlantirish jarayonida ta’lim mazmunini turli sohalarga bo‘lish, ularning integratsiyasi orqali talabalar bilimlarini tizimli ravishda kengaytirish va amaliyotda qo‘llash ko‘nikmalarini shakllantirish masalalari yoritilgan.

O‘quvchilarning ta’lim-tarbiyasiga yangicha yondashuv asosida ta’lim texnologiyalaridan foydalanish butun mazmun – mohiyati bilan ma’naviy jihatdan tarbiyalashga qaratilgan. Buning uchun avvalo o‘qituvchi o‘zi bu jarayoniga tayyor turishi lozim. Barcha davrlarda bo‘lgani kabi bugungi kunda ham o‘qituvchi ko‘rgazmalikka, axborot kommunikatsion texnologiyalardan ko‘proq foydalanishga e’tibor qaratyapti.

Maqolada Intellekt-xarita uslubining asosiy ishlash mexanizmi haqida ma’lumotlar keltirilgan. Shuningdek, “Intellekt-xarita texnologiyasini qo‘llash orqali, ish va issiqlik miqdori, termodinamikaning 1-qonuni mavzusini takomillashtirish” uslubiyatlaridan foydalana olish metodlari keltirilgan. Keltirilgan intellekt xarita nafaqat ma’lumotlarni jamlabgina qolmasdan, talabalarda Molekulyar fizika bo‘limining asosiy tushunchalaridan , ish va issiqlik miqdori, termodinamikaning 1-qonuni mavzusini o‘zlashtirish mavzu yuzasidan yangi ma’lumotlar olish imkoniyatlari imkoniyati paydo bo‘ladi va o‘zlashtiriladi. Undan tashqari talabalarda mavzuga oid bilim ko‘nikma shakllanishida va ularning “tasavvur” qilish, “ijodiy fikrlash” ko‘nikmalarining rivojlanishiga ham yordam beradi.

Ushbu maqolada geografiya ta’limida, xususan, aholi geografiyasi mavzularini o‘qitishda xarita bilan ishlash ko‘nikmalarini shakllantirish bosqichlarining nazariy va amaliy asoslari tahlil qilingan va o‘quvchilarning demografik xaritalarni o‘qish, tahlil qilish, tushunish va ularni amaliy faoliyatda qo‘llay olish masalalari ilmiy-uslubiy jihatdan yoritilgan. Maqolada aholi xaritalarining turlari, ularning o‘quv jarayonidagi o‘rni, xaritani o‘qish ko‘nikmalarining bosqichlari (oriyentatsiya, tahlil, tavsif va amaliy faoliyat) bosqichma-bosqich yoritilgan hamda bu jarayonni samarali tashkil etish uchun metodik yondashuvlar (xarita orqali suhbat, klaster, taqqoslash jadvali, tahliliy loyiha, gamifikatsiya) tavsiya etilgan