XVI–XVIII asrlar Markaziy Osiyo tarixida murakkab siyosiy jarayonlar, davlatlararo munosabatlarning kuchayishi va xalqaro savdo aloqalarining kengayishi bilan xarakterlanadi. Ushbu davrda Xiva xonligi mintaqaning muhim siyosiy va iqtisodiy markazlaridan biri sifatida shakllandi. Xonlikning geografik joylashuvi – Amudaryo quyi oqimi, Kaspiy dengizi va Yevroosiyo savdo yo‘llariga yaqinligi uning tashqi siyosati va savdo-iqtisodiy munosabatlarida muhim ahamiyat kasb etdi. Mazkur maqolada XVI–XVIII asrlarda Xiva xonligining yirik davlatlar va qo‘shni mamlakatlar bilan olib borgan diplomatik aloqalari, savdo munosabatlari, iqtisodiy taraqqiyoti va xalqaro munosabatlardagi o‘rni yoritiladi.

Qoraqalpoqlarning tarixi Markaziy Osiyodagi muhim etnik guruh sifatida ko‘pincha mif va rivoyatlar ostida yashiringan.  Biroq,  Xiva xonlari arxivlarida saqlanayotgan arxiv hujjatlari bu xalqning o‘tmishi haqida qimmatli ma’lumot manbai hisoblanadi.  Ushbu maqolada biz asosiy voqealarni, Xiva xonligining ularning taqdiriga ta’sirini ochib berish, shuningdek, o‘tmishdagi etnik guruhlar o‘rtasidagi munosabatlarni aniqlash maqsadida ushbu hujjatlar asosida qoraqalpoqlar tarixini o‘rganamiz.  Arxiv materiallarini tahlil qilish qoraqalpoqlarning tarixini, mintaqaning madaniy-siyosiy landshaftidagi o‘rnini chuqurroq o‘rganishga yordam beradi.

Ushbu maqola Xiva xonligining XIX asr oxiri – XX asr boshlaridagi Rossiya va xiva o’rtasidagi iqtisodiy aloqalarning  rivojlanishi, xonlik hududiga temiryo’llar va rossiya banklarining kirb kelishi va buning natijasida o’lkaning homashyo bazasiga aylanishi o’rganilgan. Maqolada asosan Xiva xonligining iqtisodiyoti,kreditlash va ta’minlash tizimi va Amerika paxta navining yetishtirilishi  jarayonlari puxta o’rganib chiqilgan.

Ushbu maqolada Xiva xonligida davlat boshqaruvida olib borilgan islohotlar, davlat boshqaruvi tuzilishi, davlat mansablari va unvonlar hamda ularing vazifalari,davlatning ma’muriy tuzilishi, harbiy mansab va unvonlar, ularning vazifalari haqida so‘z boradi.

Ushbu maqolada quyidagilar haqida ma’lumot berilgan: Zamonaviy pedagogikaning ilmiy-tadqiqot usullari, uning metodologiyasi to‘g‘risida keng tushuncha berish, ushbu bilimlarni talabalar o‘z ilmiy-amaliy faoliyati davomida qo‘llay olishga zamin yaratish; milliy g‘oya va asosiy pedagogik qonuniyatlar hamda tamoyillarga asoslangan holda o‘quv-tarbiya ishlarini tashkil qilish; milliy g‘oya va asosiy pedagogik qonuniyatlar hamda tamoyillariga asoslangan holda ta'lim-tarbiya ishlarini tashkil qilish.

Ushbu maqoladamda  Xorazm viloyati Xiva shahridagi Ichan  qal’a va Dishon qal’a, ularning arxitekturaviy - tarixiy yechimlari, tarzlari, xonalar tarkibi va ularning o‘zaro joylashuv hamda  tavsiya va fikrlarim keltirib oʻtilgan.

Mazkur maqolada XIX–XX asr boshlarida Xiva xonligi hujjatlarida qoraqalpoqlarning savdo-sotiq faoliyati tahlil qilindi. Arxiv materiallari – bojxona daftarlari, soliq ro‘yxatlari, savdo bitimlari va xon farmonlari asosida qoraqalpoqlarning ichki va tashqi savdodagi mavqei o‘rganildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, qoraqalpoqlar ichki bozorlarda chorvachilik, baliqchilik va dehqonchilik mahsulotlari bilan faol savdo qilgan, tashqi bozorlarda esa asosan qorako‘l terisi va baliq mahsulotlarini eksport qilganlar. Shuningdek, ularning savdo faoliyati nafaqat iqtisodiy, balki ijtimoiy-madaniy aloqalarning rivojlanishiga ham katta ta’sir ko‘rsatgan.

Maqola Farg‘ona vodiysidagi davlat bo‘lmish Qo‘qon xonligining O‘rta Osiyodagi boshqa xonliklar ya'ni Buxoro va Xiva xonliklariga nisbatan davlat boshqaruvi tizimidagi farqli jihatlari yoritilgan

Mazkur maqolada Buxoroda o‘rta asrlarda Shayboniylar va Ashtarxoniylar hukmronligi davrida Xiva xonligi bilan yuritgan o‘zaro munosabatlari, do‘stlik, elchilik, savdo-sotiq aloqalari haqida ma’lumotlar keltirilgan bo‘lib, Xiva va Buxoro xonlari o‘rtasidagi kelishmovchiliklar to‘g‘risida  fikr va mulohazalar keltirilgan.

Xiva xonligidagi matbuot tizimining shakllanishi XIX asrning ikkinchi yarmidan boshlab sodir bo‘lgan jarayon bo‘lib, ushbu tizimning paydo bo‘lishiga bir qancha omillar sabab bo‘lgan. Buning asosiy sababi rus-turkman va rus-xiva o‘rtasidagi harbiy-siyosiy aloqalar, shuningdek, Rossiya imperiyasi tomonidan Turkistonning bosib olinishi natijasida yuzaga kelgan sharoitlardir. Pressa tizimida ilk qadamlar 1873-yilda Xivaning rus qo‘shinlari tomonidan egallanishi bilan boshlangan bo‘lib, shundan so‘ng mintaqada maorif, madaniyat va ommaviy axborot vositalari sohasida islohotlar amalga oshirila boshlandi. Natijada, dastlabki gazeta va jurnallar chiqarila boshlandi, ular orasida birinchi o‘rinda turgan „Turkestanskiy vestnik“, keyinchalik esa mahalliy tilidagi nashrlar ham paydo bo‘ldi. Mazkur annotatsiyadagi tadqiqot Xiva xonligining matbuot tizimini shakllantirish jarayonini tahlil qiladi va uning tarixiy-ijtimoiy ahamiyatini ochib beradi.

O‘zbekiston hududi iqlimlari turlicha bo‘lgan regionlardan iborat bo‘lib, uy-joy qurilishi bu regionlarda turlicha tarkib topgan bo‘lib, o‘ziga xos rivojlanish tarixiga ega. O‘rta asrlarda rivojlangan markazlar Buxoro, Xiva, Samarkand, Toshkent va Fargona vodiysida uy-joy qurilishining o‘ziga xos turlicha yo‘llar bilan rivojlanganligini. O‘zbekiston tarixiy shaharlar markazlarini qayta tiklash, xususan ularda an’anaviy xalq turarjoylarini shakllantirish bo‘yicha ilmiy asoslangan nazariy va amaliy takliflarning ishlab chiqilganidir.

Maqolada O‘rta Osiyo xonliklari — Buxoro, Xiva va Qo‘qon xonliklarida ta’lim tizimining shakllanishi va rivojlanish jarayonlari yoritilgan. Asarda ta’limning tashkiliy tuzilmasi, maktab va madrasalarning o‘rni, ularning o‘quv dasturlari hamda ilmiy-ma’rifiy faoliyatdagi ahamiyati tarixiy manbalar asosida tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada xonliklar davridagi diniy va dunyoviy bilimlarning uyg‘unligi, ustoz-shogird an’anasi, ayollar ta’limiga munosabat va bu tizimning keyingi jadidchilik harakati shakllanishiga ta’siri yoritiladi.

Mazkur tezisda Xiva xonligi davrida musiqa madaniyati va uning rivoji, xonlar va
musiqashunoslarning san’at rivojidagi ishlari haqida tavsilotlar bayon etilgan.

Ushbu maqolada Buxoro amirligi, Xiva va Qo`qon xonliglarining 1700-1800 yillardagi o`zoro kurashlar natijasida egallangan hududlar tarixiy geografiyasi hamda ushbu hududlarning strategik,ijtimoiy-siyosiy va madaniy jihatdan muhim mintaqa ekanligi va bu hududlarning kortografik taraqqiyotlari keng yoritilgan.

Ushbu maqolada Mumtoz adabiyotda munshaot san’ati, xat turlari, buxoro va
Xiva tarixnavislik maktablarida diniy masala mavzusida chiqarilgan farmonlarning matniy
tadqiqi haqida so‘z yuritildi. Farmonlarning asliy varyantlari orqali ularning matniy tadqiqi
amalga oshirildi

O‘zbekiston hududi iqlimlari turlicha bo‘lgan regionlardan iborat bo‘lib, uy-joy qurilishi bu regionlarda turlicha tarkib topgan bo‘lib, o‘ziga xos rivojlanish tarixiga ega. O‘rta asrlarda rivojlangan markazlar Buxoro, Xiva, Samarkand, Toshkent va Fargona vodiysida uy-joy qurilishining o‘ziga xos turlicha yo‘llar bilan rivojlanganligini.

Ushbu tezisda  Xiva xonligidagi savdo sotiq jarayonlarida hunarmandchilikning o‘rni va  hunarmandchilik turlari haqida bayon qilingan.

Mazkur maqolada Xiva xonligi davrida iqtisodiy hayot va qishloq xo‘jaligining rivojlanish xususiyatlari tahlil qilinadi. Unda sug‘orish tizimi, asosiy ekin turlari, yer egaligi shakllari va agrar munosabatlar yoritilgan.

O’zbekistonni dunyoga ko’z–ko’z qiluvchi, turistlar aqlini shoshtiruvchi, ularni xis–hayajonlarga soluvchi go’zal tarixiy shaharlarimiz, arxitektura yodgorliklari va majmualari borki, bugungi kunda ularning mavqyei dunyoga mashhurdir. Ular qatoriga Samarqand, Buxoro, Xiva, Shaxrisabz, Toshkent, Qo’qon, Nurota kabi shaharlar kiradi.

Ushbu maqolada Xorazm muhojirlari haqida so’z boradi.Ya’ni Xiva xonligi davrida xonlik hududidan badarg’a qilingan yoki o’z xohishi bilan muhojirlikni irod qilgan tarixiy shaxslar hayotiga biroz nazar tashlaymiz. Xiva xonligidagi aslzoda shaxslarning muhojirligi haqidagi tarixiy ma’lumotlarni tahlil qilishimiz mumkin.

Sut bezi saratoni butun dunyo bo'ylab ayollar orasida eng ko'p uchraydigan xavfli o'sma hisoblanadi. GLOBOCAN 2020 ma'lumotlariga ko'ra, har yili 2,3 milliondan ortiq yangi holat qayd etilmoqda. Quyi Orolbo'yi hududi o'ziga xos ekologik mintaqa bo'lib, Orol dengizining qurishi natijasida yuzaga kelgan ekologik falokat sababli aholining sog'lig'iga jiddiy ta'sir ko'rsatmoqda. Havoga ko'tarilgan pestitsid qoldiqlari va og'ir metallar, tuproqning sho'rlanishi, ichimlik suvi tanqisligi — bularning barchasi hudud aholisida, ayniqsa ayollarda surunkali va onkologik kasalliklar xavfini sezilarli darajada oshirgan. Epidemiologik tadqiqotlar Orolbo'yi hududida saraton kasallanish ko'rsatkichlari Markaziy Osiyoning boshqa mintaqalariga nisbatan yuqori ekanligini ko'rsatgan. Biroq, ushbu ekologik jihatdan noqulay hududda sut bezi metastatik raklarining patomorfologik xususiyatlari yetarli darajada o'rganilmagan bo'lib, bu hududga xos skrining va davolash strategiyalarini ishlab chiqishni qiyinlashtirmoqda.

Ma’lumki, barcha ichki va shaxslararo muammolar, nizolar va inqirozli vaziyatlar stress va depressiyaga olib kelmaydi. Bu barqaror kayfiyat va ichki uyg‘unlikni saqlashga imkon beradigan shaxsning psixologik barqarorligi kabi hodisa sifatida ko‘rsatiladi. Shaxsning bu sifati bir nechta jihatlarni o‘z ichiga oladi, ular orasida qat’iyatlilik, muvozanat, mavjud qiyin vaziyatlarga qarshilik ko‘rsata olishi bilan ajralib turadi. Bu insonga hayot qiyinchiliklariga, vaziyatlarning noqulay bosimiga dosh berishga, sog‘lig‘ini va turli sinovlarda ishlash qobiliyatini saqlab qolishga imkon beradi [1]. Rus psixologiyasida psixologik barqarorlik, qiyin va ekstremal hayotiy vaziyatlar muammosi Yu.V.Shcherbatыx, D.A.Leontev, N.V.Grishina, K.Muzdibaev, T.L.Krukova, L.V.Kulikov, I.P.Shkuratova va boshqalar tomonidan ishlab chiqilgan.

Bugungi globallashuv davrida inson kapitalini rivojlantirish, yuqori malakali va raqobatbardosh kadrlarni tayyorlash har bir mamlakatning iqtisodiy-ijtimoiy barqarorligi va kelajakdagi muvaffaqiyati uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega. Shu bois O‘zbekistonda so‘nggi yillarda ta’lim tizimini tubdan isloh qilish, uzluksiz ta’limni rivojlantirish va uni xalqaro standartlarga moslashtirish bo‘yicha keng qamrovli islohotlar amalga oshirilmoqda. Uzluksiz ta’lim tizimi shaxsning butun umri davomida bilim va ko‘nikmalarini yangilab borishi, kasbiy malakasini oshirishi va jamiyatdagi o‘zgarishlarga moslashishini ta’minlaydi. Bunday tizimning samarali ishlashi, avvalo, moliyalashtirish mexanizmlarining to‘g‘ri tashkil etilishiga bog‘liqdir.

Maqolada O‘zbekiston turizimi, o‘zining boy madaniyati, tarixiy obidalari va tabiiy go‘zalliklari bilan mashhurdir. O‘zbekiston Respublikasining turizim salohiyati va jahonning rivojlangan  davlatlari bilan turizim sohasidagi aloqalari dalillar asosida ko‘rasatib bergan.

Ushbu maqolada Xiva xoni Abulg’ozi Bahodirxonning davlatni mustahkamlash uchun ijtimoiy,iqtisodiy siyosiy  sohalarda olib borgan ishlari ,shu bilan birgalikda bunyodkorlik ishlari haqida ma’lumotlar o’rin olgan.