Mazkur tezis materialida frazeologiya fanining mustaqil fan sifatida shakllanishi, jahon va o’zbek frazeolog olimlarining frazeologiya terminiga munosabati hamda frazeologiya fanining maxsus bo’limlari haqida qisqacha bayon etilgan.

Ushbu maqolada frazeologiya haqida umumiy va nazariy ma’lumotlar, jahon olimlarining frazeologiya haqida nazariy ma’lumotlar berib o’tilgan. Chog’ishtirilayotgan tillarida (ingliz va o’zbek) kiyim komponentli frazeologik birliklarning leksik-semantikasi, ularning o’xshash va farqli tomonlari tahlili berilgan. Frazeologik birliklar xalqning turmush tarzi, kelib chiqish tarixi, ularning universal va milliy qadriyatlaridan kelib chiqqan holda  o’xshash va farqli tomonlari berilgan.

Tilshunoslikda frazeologiya sohasi uzoq tarixga ega bo’lmagan sohalardan biri hisoblanadi. Alohida bo’lim sifatida ajralib chiqquniga qadar uzoq yillar mobaynida leksikologiyaning tarkibida o’rganilib kelingan. Bugungi kunga qadar frazeologiya sohasi bo’yicha ko’pgina tadqiqotlar qilinganligiga qaramasdan, hali hali ochilmagan ko’pgina qirralarga ega. Jumladan biri frazeologik birliklarni nutqda tayyor bo’lmagan boshqa birliklardan farqlab ajrata olish bo’lsa, yana biri frazeologiyaning bahsli muammolaridan biri uni tor va keng ma’noda tushunishdir.

Frazeologiya tilshunoslik boʻlimida keng oʻrganilib kelayotgan sohadir. Tilshunoslik boʻlimi sifatidagi frazeologiyaning asosiy diqqat eʼtibori Frazeologizmlarni, ularni tabiati va belgilarini oʻrganishga qaratiladi. Frazeologizm— ikki yoki undan ortiq soʻzdan tashkil topgan, maʼnoviy jihatdan oʻzaro bogʻliq so’z birikmasidir. Frazeologizm so‘z kabi lug‘aviy birlik hisoblanadi. Ular ham so‘z kabi tilda tayyor holda ham  mavjud bo‘ladi, Ushbu maqolada frazeologizmlarning  shakllanish bosqichi va oʻzbek tilshunosligida o’rganilishi, shakllanish bosqichlari hamda ularning asosiy xususiyatlari tahlil qilinadi.

Mazkur maqolada frazeologiya haqida umumiy ma’lumlar berilgan.  Shu bilan birga o‘quvchilarda iboralar ustida ishlash ko‘nikmalarini shakllantirishga qaratilga metodlar tasnif etilgan. Maqola umumta’lim maktablarida ona tili va adabiyot fanidan dars beruvchi o‘qituvchilar hamda til o‘rganish metodikasi bilan shug‘ullanuvchi tadqiqotchilar uchun foydalidir.

Frazeologiya o’zbek tilshunosligining keyingi taraqqiyotida tez rivojlanayotgan sohalaridan biridir. Ingliz tilshunosligida frazeologiyaga avvalroq qadam qo’yilgan bo’lsada, o’zbek tilshunosligida bu sohadagi o’rganishlar o’tgan asrning 40-50- yillariga to’g’ri keladi. Bu davrda Sh. Raxmatullayev (1969), G.A.Bayramov (1970), G.X.Axunzyakov (1974), V.G.Uraksin (1975), L.K.Bayramova (1983), M.F.Chernov (1986) larning doktorlik dissertatsiyalari frazeologik birliklarni o’rganishga bag’ishlangan.Ushbu ilmiy maqolada
frazeologizmlarning o’zbek va jahon tillarida qay darajada qo’llanilishi, bu boradagi tilshunoslarning olib borayotgan ilmiy izlanishlari ko’rib chiqiladi.

Ushbu maqolada frazeologiya bo‘limi va uning vazifalari haqida so‘z boradi. Tilshunoslikda etimologiya tushunchasiga ta’rif va uning ahamiyati ham izohlab o‘tilgan. Tarkibida arxaik, tarixiy so‘zlar qatnashgan ayrim iboralar kelib chiqishi o‘rganilib, misollar yordamida tushuntirib berilgan.

Leksik va frazeologik ma'no, tilning asosiy tarkibiy qismlaridir. Leksika - so'zlar, ularning ma'nolari, ularning tarjimalari va ularning ifodalanish usullari bilan bog'liq bo'ladi. Frazeologiya esa bir nechta so'zlarning yoki iboralar to'plamidir, ularning ma'nolari va ularning ifodalanish usullari bilan birga ishlaydi.

Ushbu maqola nemis tilidagi frazeologik birliklarga bag‘ishlanadi va Frazeologiya termini, uning kelib chiqish tarixi haqida qisqacha ma’lumot keltirib o‘tiladi. Nemis frazeologizmlari misollar bilan yoritiladi, ularning ma’nolari, qay vaziyatda nutqqa olib kirilishi, tuzilish tarkibi, qo‘shimcha sifatida ularning gap tarkibida qaysi bo‘lak vazifasini bajarib kelishi to‘g‘risida so‘z boradi.

Ushbu maqola tilning pragmatik jihatlarini va uning so‘z ma’nolariga ta’sirini o‘zbek, ingliz, rus va fransuz tillari misolida keng ko‘lamda tahlil qiladi. So‘zlarning kontekstual ishlatilishi, nutqiy vaziyatlar, madaniy omillar, pragmatik strategiyalar va sotsiolingvistik omillar tahlil qilinib, ularning semantik o‘zgarishlarga ta’siri chuqur o‘rganiladi. Tadqiqotda Sh.Safarov va M.Xakimovning pragmatika, frazeologiya va nutqiy aktlarga oid izlanishlari asosida o‘zbek tilidagi pragmatik xususiyatlar keng yoritiladi. Pragmatikaning frazeologik iboralar, metaforalar, idiomatlar, nutqiy aktlar va sotsial kontekstga ta’siri ochib beriladi hamda uning madaniyatlararo muloqot, til o‘qitish va tarjima jarayonlaridagi muhim roli ta’kidlanadi. Natijalar tilshunoslik, madaniyatshunoslik, sotsiolingvistika, tarjima tadqiqotlari va pedagogika uchun muhim ahamiyatga ega.

Mazkur tezis "Rang komponentli frazeologik birliklarning lingvamadaniy xususiyatlari" mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda rang va frazeologiya o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik va ranglarning turli frazeologik birikmalarda qanday aks etishi tahlil qilinadi. Tezisda, ranglar va ularning madaniy xususiyatlari frazeologik birliklarda qanday tilning ma'no qatlamlarida o‘z aksini topishi, shu bilan birga rang komponentlarining milliy va madaniy kontekstdagi o‘zgaruvchanligi o‘rganiladi. Ranglarning semantik va pragmatik jihatlari, shuningdek, frazeologik birikmalarda ularning til va madaniyatdagi rolini aniqlashga qaratilgan tadqiqotlar yoritiladi. Tezisda o‘zbek va boshqa tillarda ranglarning frazeologik birliklarda ishlatilishi va ularning ma'no qatlamlaridagi farqlar ham ko‘rsatilgan.

The use of interactive methods in teaching the topic of expressions helps students to know the meaning of expressions and to develop the ability to use them correctly. It also ensures that students are active in class.

Ushbu maqolada muallif har ikki tildagi turli sinonimlarni batafsil tahlil qilib, ularning qo‘llanishi va ma’nosini solishtiradi. Maqolada sinonimlarni yozish va muloqotda samarali ishlatish usullari ham muhokama qilinadi. Maqola sinonimlarni aniqlash va ularning tildan foydalanishdagi ahamiyatini ko'rsatish bilan boshlanadi. So‘ngra muallif ingliz va o‘zbek tillaridagi turli sinonimlarni qiyoslaydi va qarama-qarshi qo‘yadi, ularning o‘xshash va farqli tomonlarini misollar va izohlar bilan izohlaydi. Maqolada, shuningdek, sinonimlarni qo‘llash orqali yetkazilishi mumkin bo‘lgan ma’no nozikliklari va ulardan tilga chuqurlik va murakkablik kiritish uchun qanday foydalanish mumkinligi ham o‘rganiladi. Maqola davomida muallif har ikki tilda samarali muloqot qilish va o‘zini ifoda etish uchun sinonimlarni tushunish muhimligini ta’kidlaydi. Maqolaning yakunida aytilgan asosiy fikrlarni umumlashtirib, ingliz va o‘zbek tillarida sinonimlarni o‘rganish va tadqiq etishni davom ettirish muhimligi ta’kidlangan. Umuman olganda, maqola tilni o'rganish va muloqotda sinonimlardan foydalanishga qiziqqan har bir kishi uchun qimmatli manbadir.

Tilning lug‘at tarkibini tashkil etuvchi birliklardan biri frazeologizmlardir. Ushbu maqolada frazeologik birliklarning o‘rganilish holati bo‘yicha ayrim mulohazalar keltirib o‘tilgan.

This article analyzes the lexical-semantic aspects of phrases. The structural structure of phrases, layers of meaning and their functional properties in the speech process are studied. Also, the role of phrases in the formation of figurative meanings and their linguistic analysis are highlighted on the basis of examples. The results of the study serve to provide a deeper linguistic understanding of phrases and reveal their communicative significance.

Meva va sabzavot nomlari bilan boshlanuvchi so’zlar san’at asari adabiyotda o’z o’rni bor. Bu turdagi iboralar tabiatning zamonaviylik, ko’plik, rivojlanishga bois muvofiq aks etgan ko‘rsatma. Bu turdagi iboralar suyultirilishda, tabiatning yaxshi holatida bo’lishini ifodalaydi va o‘z-o‘zidan insonlarning uni baholab ko’rishini asoslashdiradi.

Ushbu maqola ingliz va oʻzbek tillaridagi Zoonomik iboralarning semantik jihatdan tahliliga bagʻishlanadi. Maqolada ushbu ikki tildagi hayvon nomi ishtirok etgan iboralarning kelib chiqishi tahlil qilinadi. Oʻxshashlik va farqli semantik xususiyatlari aniqlanadi va misollar bilan yoritilib, ushbu iboralarning ikki til nutqida taʼsirchanlikni oshirishdagi oʻrni koʻrsatib beriladi.

Mazkur maqolada frazeologik birliklarning tilshunoslikda o‘rganilishi, bu sohada olib borilgan tadqiqotlar va tilshunos olimlar tomonidan frazeologiyaga oid ba’zi atamalarning izohi tahlil etilgan.

Maqolada maqollardagi ayol obrazini aksiologik tadqiq etishning nazariy asoslari muhokama qilinadi. Ta'kidlanishicha, aksiologik yondashuv zamonaviy lingvistik tadqiqotlarda lug'at, frazeologiya va paremiologiya sohasidagi turli til hodisalarining qiymatlik jihatlarini tahlil qilishda faol qo'llanilmoqda, bu esa tadqiqotchilarning til va nutqdagi qadriyatlar roliga qiziqishi ortib borayotganini aks ettiradi. Zamonaviy tilshunoslikdagi aksiologik tadqiqotlarni ko'rib chiqish tilshunoslarning til va nutqning turli jabhalarida qadriyatlar rolini o'rganishga qiziqish ortib borayotganini ko'rsatadi. Aksiologik tadqiqotlar obyektlarning keng doirasini qamrab oladi – alohida so'zlardan tortib, turli janr va nutq turlarining butun matnlarigacha.

  Mazkur maqolada leksikologiya fanining predmeti, asosiy vazifalari hamda boshqa tilshunoslik sohalari bilan o‘zaro aloqadorlik masalalari yoritilgan. Leksikologiya tilshunoslikning muhim tarmoqlaridan biri bo‘lib, tilning so‘z boyligini, uning shakllanish manbalari, semantik tuzilmasi, ma’no turlari va rivojlanish jarayonini o‘rganadi. Maqolada leksikologiyaning nazariy asoslari, uning fonetika, morfologiya, sintaksis va stilistika kabi sohalar bilan bog‘liqligi ilmiy tahlil qilingan. Shuningdek, semasiologiya, frazeologiya, etimologiya va onomastika bilan o‘zaro munosabati ham yoritilib, leksikologiyaning zamonaviy tilshunoslikdagi o‘rni ko‘rsatib o‘tilgan. Tadqiqotda leksikologiya fanining amaliy ahamiyati, xususan, lug‘atshunoslik, tarjimashunoslik hamda kompyuter lingvistikasi sohalaridagi qo‘llanishi ham tahlil etilgan. Maqolada so‘z boyligining rivoji, yangi so‘zlarning paydo bo‘lishi va til orqali ijtimoiy-madaniy jarayonlarning aks etishi masalalariga alohida e’tibor qaratilgan.

Nemis va o‘zbek tillari uchun tarjima lug‘atini tuzish tilshunoslik tamoyillarini chuqur tushunishni talab qiladi. Jarayon har ikki tilning nuanslarini qo'lga kiritishda aniqlik va keng qamrovlilikni ta'minlash uchun tafsilotlarga sinchkovlik bilan e'tibor berishni o'z ichiga oladi. Ushbu maqolada biz ushbu tillar uchun tarjima lug'atini tuzishning muhim jihatlarini ko'rib chiqamiz, lingvistik nozikliklar va tamoyillarni o'rganamiz.

Bul maqalada qaraqalpaq hám inglis tilleri misalinda gender leksikasın úyreniwde paremiologiyalíq birliklerdin’ a’hmiyeti, gender menen baylanıslı bolǵan qaraqalpaq hám inglis tillerindegi birliklerdiń qollanılıwı, olardıń semantikaliq ma’nileri haqqinda sóz etiledi. Maqalada E.Berdimuratov, G.Aynazarova, T.Jumamuratov, Mamatov E, A.Pirniyazova, G.Allambergenova siyaqli alimlardıń ilimiy jumislari ha’m pikirleri analiz qilinadi.

Ushbu maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi somatik frazeologik birliklarning madaniy hamda kognitiv asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotda tana a’zolari bilan bog‘liq iboralar inson tafakkuri, milliy mentalitet va madaniy dunyoqarashni qanday aks ettirishi yoritiladi. Qiyosiy tahlil shuni ko‘rsatadiki, o‘zbek va ingliz tillaridagi somatik idiomalar umumiy kognitiv metaforalarni baham ko‘rgan holda, madaniy assotsiatsiyalar va baholovchi ma’nolar jihatidan farqlanadi. Kognitiv-semantik talqin orqali maqolada tana asosidagi idiomalar insonning jismoniy tajribasi orqali dunyoni idrok etishini ifodalovchi antropotsentrik tafakkurning lingvistik kodlari sifatida namoyon bo‘lishi isbotlanadi.

XX asrning 60-70-yillarida o‘zbek tilshunosligida bir qator ilmiy yo‘nalishlar paydo bo‘ldi. Masalan: eksperimental fonetika, fonologiya, morfonologiya, frazeologiya, stilistika (uslubshunoslik), nutq madaniyati, ijtimoiy tilshunoslik (sotsiolingvistika), areal lingvistika, lingvostatistika kabilar. O‘zbek onomastikasi ham o‘sha davrlarda vujudga kelgan tilshunoslikning yangi sohalaridan biri sanaladi. Maqolada o‘zbek onomastikasi ko‘lami, uning hajmi va mazmuni borasida fikr yuritlgan.

Maqalada qaraqalpaq klassik shayırı Kúnxoja Ibrayım ulı (1799-1880) shıǵarmalarında qollanılǵan frazeologizmler  uyrenilgen. Olardıń mánileri túsindirilgen. Frazeologizmlerdiń sóz shaqaplarına qatnası ashıp berilgen.