Мы рады сообщить вам, что Центр поддержки исследований «Innovative Academy» организовал Республиканская конференция «Наука и инновация». Это национальная онлайн-конференция с открытым доступом, на которой публикуются обзорные тезисы, относящиеся к различным областям. Главная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для национальных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований.
Опубликован: 2026-02-24
Статьи
АКТИВАЦИЯ ШАПЕРОНОВ И НЕЙРОСТРЕСС HSP70 В ПАТОГЕНЕЗЕ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬНОМ ТОКСИЧЕСКОМ ГЕПАТИТЕ
парацетамол-индуцированного гепатита (APAP-DILI) определяется тем, что парацетамол остаётся одним из самых доступных анальгетиков, а токсическое поражение печени возникает не только при разовой передозировке, но и при «ступенчатом» приёме повышенных доз из разных комбинированных препаратов. В клинических обзорах по острой печёночной недостаточности (ALF) подчёркивается, что передозировка парацетамола — наиболее частая причина ALF в развитых странах, особенно в Великобритании и США [3]. Экспериментально-клинические данные также указывают, что APAP-отравление может составлять значимую долю всех случаев ALF (порядка половины) [2]. Для практики важно, что тяжёлые формы часто сопровождаются полиорганной дисфункцией и требуют интенсивной терапии [1]. Современные обзоры DILI отмечают высокую летальность ALF и необходимость раннего выявления лекарственного фактора риска [5]. Глубокое понимание механизмов (NAPQI-зависимый окислительный стресс, митохондриальная дисфункция, воспалительный ответ) улучшает профилактику и выбор терапии [4]. Высокая встречаемость обращений при отравлениях и частая поздняя госпитализация делают важными обучение населения, контроль дозировок и стандартизацию маршрутизации пациентов.
2026-02-23
ЭКСПРЕССИИ ШАПЕРОНОВ В ПАТОГЕНЕЗЕ ПАРАЦЕТАМОЛ-ИНДУЦИРОВАННОГО ТОКСИЧЕСКОГО ПОВРЕЖДЕНИЯ ПЕЧЕНИ
парацетамол-индуцированного гепатита (APAP-DILI) обусловлена тем, что парацетамол остаётся одним из самых часто применяемых анальгетиков во всём мире, а токсическое поражение печени развивается как при преднамеренной передозировке, так и при «неосознанных» повторных сверхтерапевтических дозах (комбинация нескольких препаратов, самолечение, алкоголь) [1]. По данным современных обзоров, APAP-индуцированное поражение печени является ведущей причиной острой печёночной недостаточности в США и Европе и составляет более половины таких случаев, что подчёркивает значимую распространённость тяжёлых исходов [5]. В общей структуре лекарственно-индуцированного поражения печени парцетамол занимает ключевое место, а доля APAP-ассоциированного ALF в клинических сериях достигает десятков процентов [5]. Риск повышают ожирение и НАЖБП, увеличивая вероятность острого повреждения печени при передозировке [2]. Практическая значимость связана с необходимостью раннего распознавания и своевременного назначения N-ацетилцистеина по унифицированным алгоритмам [3; 4]. Позднее обращение повышает риск фульминантной недостаточности, необходимости трансплантации и летальности, поэтому профилактика передозировок и фармаконадзор остаются приоритетом здравоохранения [1] во всех возрастных группах.
2026-02-23
ИММУНОЛОГИЧЕСКИЕ И АЛЛЕРГОЛОГИЧЕСКИЕ ПРЕДИКТОРЫ НЕБЛАГОПРИЯТНЫХ ФУНКЦИОНАЛЬНЫХ ИСХОДОВ СЕПТОПЛАСТИКИ
Диссертационная работа посвящена разработке персонифицированного иммунологического и аллергологического подхода к прогнозированию и профилактике неблагоприятных функциональных исходов септопластики. Исследование направлено на изучение роли системного и локального иммуновоспалительного ответа в восстановлении носового дыхания после хирургической коррекции деформации перегородки носа. В проспективное исследование включены 180 пациентов и 20 здоровых добровольцев. Проведен анализ иммунологических и аллергологических показателей до и после операции с оценкой их связи с функциональными результатами. Разработана прогностическая модель риска и предложена система персонифицированной профилактики, направленная на повышение эффективности хирургического лечения и стабилизацию функциональных исходов.
2026-02-23
BOSHLAHG'ICH SINF O'QUVCHILARINI NUTQINI SUN'IY INTELLEKT VOSITALARI ORQALI RIVOJLANTIRISH
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining nutqini sun’iy intellekt vositalari orqali rivojlantirish masalasi yoritilgan. Nutqni rivojlantirishning pedagogik-psixologik asoslari tahlil qilinib, zamonaviy raqamli texnologiyalarning ta’lim jarayonidagi o‘rni ochib berilgan. Xususan, sun’iy intellekt asosidagi interaktiv dasturlar, nutqni tanish tizimlari va chat-botlardan foydalanishning afzalliklari ko‘rsatib o‘tilgan. Shuningdek, o‘quvchilarning lug‘at boyligini oshirish, talaffuzini yaxshilash hamda yozma va og‘zaki nutqini shakllantirishda innovatsion yondashuvlarning samaradorligi asoslab berilgan.
2026-02-23
ФОРМИРОВАНИЕ ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ РЕЧЕВОЙ КОМПЕТЕНЦИИ НА ОСНОВЕ ЛЕКСИЧЕСКОГО МИНИМУМА
Статья посвящена формированию лексического минимума для студентов-нефилологов в процессе обучения русскому языку. Рассмотрены принципы и критерии отбора языкового материала, включая тематическую продуктивность, семантическую ценность и грамматическую обусловленность. Подчеркивается значение профессиональной лексики для развития коммуникативной компетенции и мотивации обучающихся.
2026-02-23
DASTURIY TA’MINOT HAYOTIY SIKLI VA UNING AHAMIYATI
Bugungi kunda axborot texnologiyalari jamiyatning ajralmas qismiga aylangan. Dasturiy ta’minotlar inson faoliyatining deyarli barcha sohalarida keng qo‘llanilmoqda: ta’lim, sog‘liqni saqlash, moliya, sanoat, transport va davlat boshqaruvi. Mobil ilovalar, veb-saytlar, avtomatlashtirilgan tizimlar va boshqa axborot resurslari sifatli dasturiy ta’minotga bog‘liqdir. Shu sababli dasturiy mahsulotlarni yaratishda tartibli, rejalashtirilgan va samarali yondashuv muhim ahamiyatga ega.Dasturiy ta’minot yaratish jarayoni faqat dastur kodini yozish bilan cheklanmaydi. U foydalanuvchi talablarini aniqlash, tizimni loyihalash, dasturlash, testlash, joriy etish va keyinchalik texnik qo‘llab-quvvatlash jarayonlarini o‘z ichiga oladi.
2026-02-23
ЯШИЛ ИҚТИСОДИЁТ ШАРОИТИДА ИЖАРА ФАОЛИЯТИНИНГ МОҲИЯТИ
Ўзбекистонда хўжалик юритувчи субъектларнинг асосий фаолияти бўйича узлуксиз шуғулланиши учун асосий фондлар билан таъминланиши зарур, бунга лизингга оид муомалалари ҳисоби ва аудитини самарали ташкил этиш орқали эришиш мумкин. Шунга кўра, корхоналар ўз экспорт салоҳиятини янада оширишда молиявий ижарага олишни йўлга қўядилар, бу эса, хўжалик юритувчи субъектларда қўшимча бизнес юритишга ва даромадлилик даражасини оширишга хизмат қилади. Республикамизда лизинг бозорида 150 тага яқин лизингга берувчи фаол иштирокчилар мавжуд, улардан 30 таси тижорат банклари ҳисобланади. 2016-2021 йиллар оралиғида лизингга берувчи корхоналар сонинг ўсиши туфайли лизинг бозори мустаҳкамланиб борди ва йирик лизингга берувчилар портфелининг ўсиши иқтисодий соҳаларни ривожланишига олиб келди. Шу боисдан, лизинг муомалалари ҳисоби ва аудитини халқаро стандартлар асосида замон талабига мувофиқ такомиллаштириш зарурати мазкур йўналишдаги илмий тадқиқотлар кўламини янада кенгайтиришнинг долзарблигини белгилайди.
2026-02-24
TA’LIM MENEJMENTIDA INSON OMILI: AKADEMIK JAMOANI BOSHQARISH ORQALI TA’LIM SIFATI VA NATIJADORLIGINI OSHIRISH
Globallashuv va raqamli transformatsiya sharoitida ta’lim tizimi nafaqat bilim berish, balki innovatsion fikrlaydigan, raqobatbardosh kadrlar tayyorlash vazifasini bajaradi. Bu jarayonda ta’lim sifati va natijadorligi masalasi boshqaruv samaradorligi bilan bevosita bog‘liqdir. Zamonaviy boshqaruv tizimida moddiy resurslardan ko‘ra inson kapitali omili ustuvor ahamiyat kattadir.
2026-02-24
DISKURSIV MARKERLARNING O'ZBEK TILSHUNOSLIGIDA TUTGAN O'RNI
Mazkur maqolada diskursiv pragmatik markerlar haqida umumiy tushuncha va olimlarning qarashlari berilgan.Shuningdek, ularning bugungi o'zbek tilshunosligida tutgan o'rni misollar orqali ko'rib chiqilgan.
2026-02-25
AUTENTIK MATERIALLAR ORQALI YOZMA TUZILMA, LUG‘AT VA GRAMMATIKANI RIVOJLANTIRISH
Ushbu tezis autentik materiallar - masalan, yangilik maqolalari, intervyular, raqamli media va madaniy jihatdan muhim matnlar 10 va 11 - sinf o‘quvchilarining yozma ko‘nikmalarini qanday rivojlantirishini o‘rganadi. An’anaviy darsliklardan farqli o‘laroq, autentik materiallar o‘quvchilarga haqiqiy, ma’noli til va tabiiy kommunikatsiya naqshlarini ko‘rsatadi. Ushbu tezis sifatga yo‘naltirilgan yondashuv orqali o‘quvchilarning yozma ish namunalari, o‘qituvchilar bilan intervyular va darsdagi kuzatuvlar tahlil qilinadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, autentik matnlar bilan muntazam shug‘ullangan o‘quvchilar o‘z yozuvlarini yaxshiroq tuzadilar, lug‘at boyligini oshiradilar va grammatik xatolarni kamaytiradilar. O‘qituvchilar ham o‘quvchilarning motivatsiyasi oshganini va o‘rganilgan bilimlarni real kontekstga bog‘lay olishini qayd etishgan. Shu bilan birga, cheklangan raqamli resurslar va materiallarni moslashtirish bo‘yicha yetarli tayyorgarlik yo‘qligi kabi muammolar mavjud. Umuman olganda, tezis autentik materiallarni o‘rta maktab ingliz tili yozma darslariga kiritish pedagogik ahamiyatini ko‘rsatadi.
2026-02-25
RAQAMLI DUNYO VA HUQUQIY TARTIBGA SOLISHNING O‘ZARO MUNOSABATI
Raqamli texnologiyalar tez rivojlanayotgan hozirgi davrda kiberhuquqning ahamiyati ortib, yangi va murakkab huquqiy masalalarni yuzaga keltirmoqda. Ushbu maqolada kiberhuquq sohasining dolzarb masalalari : kiberjinoyatlar, elektron tijorat va shaxsiy maʼlumotlarni himoya qilish kabi asosiy masalalar yoritiladi va tahlil qilinadi.Tadqiqot xakerlik, fishing, maʼlumotlarni noqonuniy oʻzlashtirish kabi jinoyatlarning oldini olishda Budapesht konvensiyasi singari xalqaro meʼyorlarning ahamiyatini ko‘rsatadi. Shuningdek, internet xavfsizligi, maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlash va elektron savdo uchun ishonchli huquqiy asoslar zarurligi ta’kidlanadi. Maqolaning maqsadi – raqamli muhitdagi huquqiy muammolarni tahlil qilish hamda kiberjinoyatlar, elektron tijorat va shaxsiy maʼlumotlarni himoya qilish ga oid huquqiy tizimning yetarlicha rivojlanmaganligi va ushbu masalalar bo’yicha mavjud milliy va xalqaro qonunchilikning qo‘llanilishini o‘rganishdir.
2026-02-25
F.M.DOSTOYEVSKIYNING “OYDIN TUNLAR” ASARIDA ESKAPIZM VA XAYOLIY IDEALIZM MASALASI
Mazkur maqola “Oydin tunlar” asaridagi eskapizm, xayoliy idealizm, bosh qahramonning yolg’izligi, xayollari, ichki monologlari va bu orqali yozuvchi o’quvchilarga nima demoqchi ekanligi haqida so’z boradi.
2026-02-25
BOSHLANG‘ICH SINFLARDA “TO‘PLAMLAR” MAVZUSINI O‘RGATISH
Maqolada boshlang‘ich sinflarda to‘plamlar mavzusining o ‘rgatilishi, to‘plam tushunchasi, to‘plam elementi, bo‘sh va chekli to‘plamlar, to‘plamlar ustida bajariladigan dastlabki amallar ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, boshlang ‘ich sinflarga mos masalalarning yechilishi tahlil qilingan.
2026-02-26
JAMIYATDADA AYOLLAR SIYOSIY MASʼULIYATINI RIVOJLANTIRISH VAZIFALARI
Ushbu maqolada jamiyatda ayollar siyosiy masʼuliyatini rivojlantirishning nazariy-metodologik asoslari hamda amaliy vazifalari tahlil etiladi. Xususan, Yangi O‘zbekiston sharoitida xotin-qizlarning davlat va jamiyat boshqaruvidagi ishtiroki, siyosiy faolligi va fuqarolik pozitsiyasini mustahkamlash masalalariga alohida eʼtibor qaratiladi. Tadqiqotda gender tengligi tamoyillarini amalga oshirish, ayollarning qaror qabul qilish jarayonlaridagi ishtirokini kengaytirish, siyosiy madaniyat va huquqiy savodxonlikni oshirishning ustuvor yo‘nalishlari ochib berilgan.
2026-02-26
SANOAT ISHLAB CHIQARISHINING IQTISODIY O‘SISHGA TA’SIRI
Ushbu maqolada Respublikamizda sanoat ishlab chiqarishining iqtisodiy o‘sishga ta’siri 2020–2025 yillar dinamikasi asosida statistik usullar orqali tahlil qilinadi. Tadqiqot stat.uz (Milliy statistika qo‘mitasi) ma’lumotlaridan foydalanib, sanoat sektori hajmi, uning YAIMdagi ulushi, bandlik va eksport salohiyati o‘rganilgan. Tahlil natijalari sanoat ishlab chiqarishning yalpi ichki mahsulot o‘sishiga musbat ta’sir ko‘rsatishini, qayta ishlash sanoati hissasi ortayotganini va iqtisodiy barqarorlikni mustahkamlashda sanоat sektorining muhim rolini tasdiqlaydi. Tadqiqot yakunida iqtisodiy siyosatni takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
2026-02-26
GIYOHVANDLIK ASR VABOSI
ushbu maqolada giyohvandlikning zamonaviy jamiyatga ta’siri, uning kelib chiqish omillari, sog‘liq va ijtimoiy tizimga yetkazayotgan zararli oqibatlari hamda yoshlar ongiga ko‘rsatayotgan xavflari ilmiy-analitik yondashuv asosida tahlil qilingan. Giyohvandlikning biologik, psixologik va ijtimoiy ildizlari izohlangan, sintetik psixoaktiv moddalar va dorivor vositalarni suiiste’mol qilish kabi yangi xavfli shakllar o‘rganilgan. Maqolada giyohvandlikning oldini olishda ta’limiy, tibbiy-profilaktik va ijtimoiy-huquqiy choralar majmuasi, shuningdek oilaning roli va psixologik qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari yoritilgan. Tadqiqot giyohvandlikka qarshi kurashning kompleks yondashuvga asoslanishi zarurligini asoslaydi.
2026-02-27
EKOLOGIK TARBIYA VA SOG‘LOM TURMUSH TARZI: PROFILAKTIK TIBBIYOTNING YANGI YO‘NALISHI
ushbu maqolada ekologik tarbiya va sog‘lom turmush tarzi tushunchalarining zamonaviy profilaktik tibbiyotdagi o‘rni tahlil qilingan. Atrof-muhit omillarining inson salomatligiga ta’siri, ekologik madaniyatni rivojlantirishning ijtimoiy-psixologik mexanizmlari hamda jismoniy faollik, to‘g‘ri ovqatlanish va ruhiy barqarorlikning ekologik omillar bilan o‘zaro bog‘liqligi ilmiy asosda yoritilgan. Maqola ekologik tarbiyaning sog‘liqni saqlash tizimidagi yangi yo‘nalish sifatidagi ahamiyatini ko‘rsatib, “yashil poliklinikalar” konsepsiyasi, ekologik monitoring va hududiy ekologik pasportlash kabi profilaktik yondashuvlarning samaradorligini tahlil qiladi. Tadqiqot natijalari ekologik mas’uliyatni kuchaytirish va sog‘lom turmush tarzini shakllantirish orqali aholining umumiy salomatligini yaxshilash imkoniyatlarini asoslaydi.
2026-02-27
MAHALLA INSTITUTINING JAMIYATNI YUKSALTIRISHDAGI STRATEGIK O‘RNI VA IJTIMOIY-IQTISODIY RIVOJLANTIRISH MEXANIZMLARI
Ushbu ilmiy maqolada mahalla institutining jamiyatni yuksaltirish, ijtimoiy barqarorlikni ta'minlash hamda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish jarayonlaridagi strategik ahamiyati kompleks tahlil qilingan. Mahallaning konstitusiyaviy-huquqiy asoslari, institusional islohotlar, kambagʻallikni qisqartirish, aholi bandligini ta'minlash, raqamli transformasiya jarayonlari hamda jamoatchilik nazorati mexanizmlari ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan yoritilgan.
2026-02-27
MAHALLA FUQAROLAR YIG‘INLARIDA BANDLIKNI TA’MINLASH VA TADBIRKORLIKNI RIVOJLANTIRISHNING INSTITUTSIONAL ASOSLARI
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida mahalla fuqarolar yig‘inlarining bandlikni ta’minlash va tadbirkorlikni rivojlantirishdagi o‘rni hamda institutsional mexanizmlari tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda mahallabay ishlash tizimi, hokim yordamchilari instituti va kambag‘allikni qisqartirish siyosati doirasida mahallalarning iqtisodiy funksiyalari sezilarli darajada kengaydi.
2026-02-27
MAHALLA FUQAROLAR YIG‘ININI IJTIMOIY-IQTISODIY RIVOJLANTIRISH VA BOSH REJASINI SHAKLLANTIRISHNING SAMARALI YO’LLARI
Maqolada O‘zbekiston mahallalari fuqarolar yig‘inini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning samarali strategiyalari tahlil qilinadi. Mahalla bosh rejasi orqali hudud infratuzilmasi, tadbirkorlik va ijtimoiy xizmatlarni rivojlantirish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Amaliy misollar va hududiy statistikalar orqali maqolada mahalla darajasida strategik rejalashtirishning samaradorligi namoyish etilgan. Muammolar va ularni hal etish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
2026-02-27
QAHRAMON XARAKTERINI OCHISHDA PORTRETDAN FOYDALANISH MAHORATI
Mazkur maqolada Asad Dilmurodning “Mahmud Torobiy”romanida portret tasvirining qahramon xarakterini ochishdagi o’rni tahlil qilinadi.Muallif portret orqali obrazlarning tashqi qiyofasi bilan birga ularning ichki kechinmalari,ruhiy holati va jamiyatdagi o’rnini yoritadi.Portret tasvirlar asar badiiyligini kuchaytirib,o’quvchini tarixiy davr muhitiga olib kirishda muhim vosita bo’lib xizmat qilishi asoslab beriladi.
2026-02-27
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA SANOAT TARAQQIYOTI VA STRUKTURAVIY O‘ZGARISHLAR
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida sanoat tarmog‘ining 2019–2024 yillardagi rivojlanish tendensiyalari rasmiy statistik ma’lumotlar asosida ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot Statistika agentligining “Industry-2” bo‘limida e’lon qilingan sanoat mahsulotlari hajmi, o‘sish sur’atlari hamda tarmoqlar bo‘yicha struktura ko‘rsatkichlariga asoslanadi. Tahlil natijalari sanoat ishlab chiqarishida barqaror o‘sish mavjudligini, biroq yuqori texnologiyali tarmoqlar ulushining nisbatan pastligini ko‘rsatadi.
2026-02-27
SEDUM SPURIUM O‘SIMLIGI TARKIBIDAGI BIOLOGIK FAOL BIRIKMALARNING O‘RGANILGANLIK DARAJASI VA FITOKIMYOVIY TAVSIFI
Farmatsevtika sohasida tabiiy antioksidantlar manbaini kengaytirish dolzarb masaladir. Sedum spurium M. Bieb. (Semizotdoshlar — Crassulaceae) turi o‘zining boy kimyoviy tarkibi bilan ajralib turadi. Olimlar tomonidan olib borilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, ushbu o‘simlik nafaqat dekorativ, balki yuqori biologik faollikka ega bo‘lgan ikkilamchi metabolitlar manbai hisoblanadi [1].
2026-02-27
AHOLI FAROVONLIGI VA UNING DARAJASIGA TA’SIR KO’RSATUVCHI OMILLARNING TURKUMLANISHI
Mazkur maqolada aholi farovonligi tushunchasining mazmun-mohiyati, uning iqtisodiy va ijtimoiy ahamiyati hamda farovonlik darajasini belgilovchi asosiy omillarning turkumlanishi tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida aholi farovonligiga ta’sir etuvchi omillar iqtisodiy, ijtimoiy, demografik, institutsional va ekologik guruhlarga ajratilib, ularning o‘zaro bog‘liqligi ochib beriladi. Shuningdek, farovonlik darajasini baholashda qo‘llaniladigan asosiy ko‘rsatkichlar, jumladan, Yalpi ichki mahsulot, Inson taraqqiyoti indeksi hamda aholi real daromadlari kabi mezonlar ilmiy jihatdan yoritiladi. Maqolada aholi turmush darajasini oshirish va barqaror rivojlanishni ta’minlashga qaratilgan taklif va tavsiyalar ham ishlab chiqilgan.
2026-02-27
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI DAVLAT BYUDJETINING 2023–2024 YILLARDAGI DAROMADLARI VA XARAJATLARI TAHLILI
Mazkur maqolada 2023–2024 yillardagi O‘zbekiston Respublikasi davlat byudjetining daromadlari va xarajatlari, ularning tarkibi va makroiqtisodiy ta’siri kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqot fiskal siyosatning iqtisodiy o‘sish, inflyatsiya, investitsion faollik va byudjet defitsitiga ta’sirini baholashga qaratilgan. Maqolada statistik, strukturaviy va taqqoslama metodlardan foydalanilgan bo‘lib, daromad va xarajatlar tarkibi, xarajatlarning ijtimoiy va iqtisodiy yo‘nalishlari hamda defitsit manbalari o‘rganilgan. Natijalar davlat byudjeti siyosatini takomillashtirish, moliyaviy barqarorlikni mustahkamlash va ijtimoiy yo‘nalishlarni samarali moliyalashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.
2026-02-28
DIGITAL TECHNOLOGIES AS A STRATEGIC DRIVER OF ECONOMIC DEVELOPMENT
Digital technologies have become a decisive factor shaping contemporary economic development. In the context of rapid technological progress, globalization, and structural economic shifts, digital transformation increasingly determines productivity growth, innovation capacity, and national competitiveness. This thesis examines the mechanisms through which digital technologies influence economic systems at micro- and macroeconomic levels. Particular attention is given to productivity enhancement, structural transformation, labor market changes, and institutional adaptation. The study also highlights key challenges related to digital inequality, market concentration, and regulatory gaps. The findings emphasize the necessity of comprehensive policies aimed at ensuring inclusive and sustainable digital-driven economic growth.
2026-02-28
BIOLOGIYA LABORATORIYA ISHLARINI MAXSUS EHTIYOJLI O'QUVCHILAR UCHUN MOSLASHTIRISHNING AMALIY YO'LLARI
Ushbu maqola maxsus ehtiyojli o'quvchilar uchun biologiya laboratoriya ishlarini moslashtirishning amaliy usullarini o'rganadi. Tadqiqot inklyuziv ta'lim muhitida laboratoriya faoliyatlarini turli qobiliyatli o'quvchilar uchun samarali va xavfsiz qilish strategiyalarini tahlil qiladi. Maqolada zamonaviy ta'lim amaliyotlari va nazariy asoslar tahlili orqali asosiy strategiyalar aniqlanadi, jumladan: universal dizayn tamoyillari, adaptiv texnologiyalar, ko'p hissiy yondashuvlar va hamkorlik usullari. Tadqiqot amaliy amalga oshirish uchun ramkalar taqdim etadi, til to'siqlari, madaniy xilma-xillik va turli darajadagi ta'lim ehtiyojlari kabi muammolarni hal qiladi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, tizimli laboratoriya moslashuvlari barcha o'quvchilar uchun o'rganish natijalarini sezilarli darajada yaxshilaydi va inklyuziv ta'lim muhitini rivojlantirishga yordam beradi.
2026-02-28
АВТОМАТЛАШТИРИЛГАН АХБОРОТ ТИЗИМЛАРИДА МАЪЛУМОТЛАРНИ ТАҚДИМ ЭТИШ
Ахборот тизимларининг қўлланиш соҳалари, ахборот тизимларини асосий белгилари ўрганилади
2026-02-28
KUZGI BUG‘DOYDA FENOLOGIK KUZATUVLAR VA QISHLASH DARAJASINI ANIQLASHNING ILMIY-AMALIY ASOSLARI
Ushbu ilmiy maqolada mamlakatimiz oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashda strategik ahamiyatga ega bo‘lgan kuzgi bug‘doy o‘simligining amal qilish davridagi fenologik o‘zgarishlarni kuzatish metodikasi atroflicha bayon etilgan. Maqolaning maqsadi dala tajribalari sharoitida kuzgi bug‘doyning o‘sish va rivojlanish bosqichlarini aniq qayd etish, ko‘chat qalinligini tahlil qilish va ushbu ko‘rsatkichlarning yakuniy hosildorlikka ta’sirini ilmiy asoslab berishdan iborat. Tadqiqot obyekti sifatida tanlangan boshoqli don ekinlarining tashqi muhit omillariga moslashuvchanligi va biologik fazalari o‘rtasidagi bog‘liqlik rasmiy agrar tavsiyanomalar asosida tahlil qilingan.
2026-02-28
O'ZBEK ATOQLI NOMLARINI INGLIZ TILIGA O'TKAZISHNING ZAMONAVIY MUAMMOLARI VA TAKOMILLASHTIRILGAN TRANSKRIPSIYA TIZIMI
Globallashuv jarayonlari kuchayib borayotgan zamonaviy dunyoda turli tillardagi atoqli nomlarning to'g'ri va izchil yozilishi xalqaro muloqotning muhim qismiga aylangan. O'zbekiston fuqarolari tobora ko'proq xalqaro arenada faoliyat ko'rsatmoqda: 2023-yilda 15 mingdan ortiq o'zbek talabalari chet elda ta'lim oldi, 45 mingdan ortiq fuqaro xorijiy kompaniyalarda ish faoliyati bilan band, yiliga 2,5 million nafar fuqaro xorijga sayohat qiladi [1]. Biroq, o'zbek nomlarining xalqaro hujjatlarda noto'g'ri va turlicha yozilishi jiddiy muammolar tug'dirmoqda. O'zbekiston Respublikasi IIV tomonidan 2024-2025-yillarda o'tkazilgan monitoring natijalari shuni ko'rsatdiki, fuqarolarning 32,4% nomlarning turlicha yozilishi tufayli viza rad etilishi, bank operatsiyalari bloklanganligi, ta'lim hujjatlari nostrifikatsiya qilinmaganligi kabi qiyinchiliklarga duch kelgan va bu yiliga taxminan 650-750 million so'm iqtisodiy zarar keltirib chiqarmoqda [2].
2026-02-28
TASVIRIY SAN’AT ASARLARIDA PERSPEKTIVE QONUNINING QO’LLANILISHI
Ushbu maqolada tasviriy san’at asarlarida perspektiva qonunining amaliy qo‘llanilishi, uning shakl, hajm va fazoviy chuqurlikni ifodalashdagi roli, kompozitsiyadagi ahamiyati keng yoritiladi. Perspektiva qonuni rassomga uch o‘lchamli makonni ikki o‘lchamli sathda to‘g‘ri ifodalash imkonini beradi. Maqola akademik va amaliy san’at yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalar va pedagoglar uchun mo‘ljallangan.
2026-02-28
DIALEKT VA SHEVALARNING ADABIY TIL TARAQQIYOTIDAGI OʻRNI
Mazkur maqolada dialekt va shevalarning adabiy til taraqqiyotidagi o‘rni ilmiy-nazariy asosda yoritiladi. Tadqiqot jarayonida o‘zbek tilining hududiy shevalari hamda zamonaviy adabiy til materiallari qiyosiy-tahliliy va tarixiy-lisoniy metodlar asosida o‘rganildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, dialekt va shevalar adabiy tilning leksik, fonetik va grammatik jihatdan boyishida muhim manba vazifasini bajaradi. Shuningdek, adabiy til va shevalar o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir jarayoni milliy tilning barqaror rivojlanishini ta’minlovchi asosiy omillardan biri ekanligi asoslab berildi.
2026-02-28
АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ПРЕПОДАВАНИЯ РУССКОГО ЯЗЫКА В УСЛОВИЯХ СОВРЕМЕННОГО ОБРАЗОВАНИЯ И ПУТИ ИХ РЕШЕНИЯ
В статье рассматриваются актуальные проблемы преподавания русского языка в условиях модернизации системы образования и цифровизации учебного процесса. Анализируются основные трудности, возникающие в практике учителя: снижение учебной мотивации, недостаточный уровень речевой компетенции обучающихся, влияние цифровой среды на качество усвоения знаний. Особое внимание уделяется современным методическим подходам, включая коммуникативную технологию обучения, компетентностный подход и интеграцию цифровых образовательных ресурсов. Предлагаются практические рекомендации по повышению эффективности преподавания русского языка в многоязычной образовательной среде. Материал ориентирован на педагогов общеобразовательных учреждений и специалистов в области методики преподавания языков.
2026-02-28
TIFLOPEDAGOGIKA VOSITASIDA KOʻZI OJIZ VA ZAIF KOʻRUVCHI BOLALARNI OʻQITISHNING MAZMUN MOHIYATI
Yosh avlodni barkamol shaxs qilib shakllantirish g‘oyatda mas’uliyatli vazifadir. Insonparvar davlatimiz har bir bolaning oʻsib ulgʻayishi, taʼlim-tarbiya olishi toʻgʻrisida qaygʻuradi. nogironligi boʻlgan bolalarni esa ijtimoiy himoyasiga oladi. Ularning hayotda oʻz oʻrinlarini topishlariga koʻmaklashadi. Alohida taʼlim ehtiyojlari boʻlgan bolalar taʼlim-tarbiyasiga zarur shart-sharoitlarni yaratib beradi. Jumladan, koʻrish boʻyicha nuqsoni boʻlgan bolalarga berilayotgan eʼtibor va imkoniyatlar tahsinga sazovordir.
2026-02-28
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA MUZEY FAOLIYATINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada zamonaviy texnologiyalar ta’sirida muzey faoliyatining transformatsiyalanishi, xususan, muzeylarni raqamlashtirish jarayoni tahlil qilingan. Maqolada raqamlashtirishning asosiy maqsadlari — madaniy merosni saqlash, uni keng ommaga yetkazish, interaktiv taqdimotlar orqali auditoriyani jalb etish kabi yo‘nalishlar ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, 3D modellashtirish, onlayn gallereyalar, virtual va kengaytirilgan reallik texnologiyalarining muzeylarda qo‘llanilishi yuzasidan tahliliy yondashuvlar keltirilgan.
2026-02-28
ИНТЕГРАТИВНЫЙ ПОДХОД К ФОРМИРОВАНИЮ ЛИНГВОКУЛЬТУРОЛОГИЧЕСКОЙ КОМПЕТЕНТНОСТИ СТУДЕНТОВ ГУМАНИТАРНЫХ СПЕЦИАЛЬНОСТЕЙ ВУЗА
В статье рассматривается проблема формирования лингвокультурологической компетентности у студентов гуманитарных специальностей в условиях современного вуза. Анализируются теоретические основания интегративного подхода, объединяющего лингвистические, культурологические и методические компоненты образовательного процесса. Обосновывается необходимость междисциплинарной координации учебных дисциплин для эффективного освоения студентами культурных кодов изучаемого языка. Представлены практические модели интеграции лингвострановедческого материала в курсы по теории и практике межкультурной коммуникации. Делается вывод о том, что системное применение интегративных методик способствует развитию аналитических навыков, критического мышления и готовности к профессиональной деятельности в поликультурной среде.
2026-02-28
JADID MAKTABLARI TAJRIBASINING BUGUNGI O‘ZBEKISTON TA'LIM ISLOHOTLARIGA TARIXIY SABOQLARI
Ushbu maqolada XX asr boshlarida Turkistonda jadidchilik harakati tomonidan amalga oshirilgan ta'lim islohotlarining bugungi O‘zbekiston ta'lim tizimini modernizatsiya qilish jarayoniga tarixiy saboqlari tadqiq etilgan. Maqolada jadid maktablarining pedagogik tajribasi – ta'lim mazmunini yangilash, zamonaviy metodlarni joriy etish, milliy kadrlar tayyorlash, qizlar ta'limini rivojlantirish kabi yo‘nalishlari bugungi islohotlar kontekstida qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqot natijasida jadidchilar pedagogik merosining zamonaviy ta'lim siyosatiga amaliy tatbiq etilishi mumkin bo‘lgan jihatlari aniqlangan.
2026-02-28
O‘QUVCHILARDA TANQIDIY FIKRLASH KO‘NIKMASINI SHAKLLANTIRISH G‘OYASINING FALSAFIY-TARIXIY ILDIZLARI: SUQROT, BLOOM VA POL FRAYERNING NAZARIY MEROSINI QIYOSIY TAHLIL QILISH
Ushbu maqolada o‘quvchilarda tanqidiy fikrlash ko‘nikmasini shakllantirish g‘oyasining falsafiy-tarixiy ildizlari chuqur o‘rganilgan. Tadqiqot doirasida Suqrotning mayevtika metodi, Benyamin Blumning bilish darajalari taksonomiyasi hamda Paulo Frayerning ozodlik pedagogikasi nazariy jihatdan qiyosiy tahlil qilingan. Maqolada uchala mutafakkirning ta’lim falsafasidagi umumiy va farqli jihatlari aniqlangan, ularning zamonaviy pedagogika amaliyotiga ta’siri baholangan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, tanqidiy fikrlashni rivojlantirish metodikasi antik davrdan to zamonaviy pedagogikagacha uzluksiz takomillashib kelgan va bugungi kunda interaktiv ta’lim usullarining nazariy asosini tashkil etadi.
2026-02-28
ESHITISHDA TURG‘UN NUQSONGA EGA BO‘LGAN BOLALAR TAVSIFI VA TASNIFI
Ushbu maqolada eshitishda turg‘un nuqsonga ega bo‘lgan bolalarning psixofiziologik xususiyatlari,ularning rivojlanish jarayonidagi o‘ziga xosliklari hamda ta’lim-tarbiya jarayonida uchraydigan muammolar yoritilgan. Maqolada eshitish nuqsonlarining darajalari, ularning nutq,tafakkur va iltimoiy moslashuvga ta’siri ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, bunday bolalar bilan ishlashda qo‘llaniladigan maxsus pedagogik yondashuvlar, eshitish apparatlari va logopedik mashg‘ulotlarning ahamiyati bayon etiladi.
2026-02-28
MUSTAQILLIKNING DASTLABKI YILLARIDA O‘ZBEKISTON SOG‘LIQNI SAQLASH TIZIMINING TRANSFORMATSIYASI: INSTITUTSIONAL QAYTA QURILISH, MOLIYALASHTIRISH VA BIRLAMCHI BO‘G‘IN MODERNIZATSIYASI
Maqola mustaqillikning dastlabki yillarida O‘zbekiston sog‘liqni saqlash tizimida yuz bergan transformatsiyani tahlil qiladi. Tadqiqot tarixiy-taqqosiy va institutsional yondashuvlarga tayangan holda normativ hujjatlar hamda statistik jamlanmalarni tahlil qiladi. Natijalar boshqaruv markazlashuvining qayta sozlanishi, birlamchi bo‘g‘inning mustahkamlanishi va moliyalashtirish mexanizmlarining diversifikatsiyasini ko‘rsatadi. Ilmiy hissa transformatsiya mantiqini tizimli talqin qilishdadir. Ushbu maqola mustaqillikning ilk davrida sog‘liqni saqlash tizimining qayta tashkil etilish jarayonini ilmiy asosda yoritadi. Metodologiya sifatida manbashunoslik, hujjatshunoslik va qiyosiy tahlil qo‘llanadi, tarmoq infratuzilmasi hamda kadrlar siyosati dinamikasi baholanadi. Asosiy natija sifatida tizimda davlat kafolatlari doirasi, birlamchi tibbiy yordam modeli va resurs taqsimoti tamoyillari o‘zgargani aniqlanadi. Xulosa sifatida transformatsiya bosqichlari konseptualizatsiya qilinadi. Maqolada 1990-yillar boshida O‘zbekiston sog‘liqni saqlash tizimida yuz bergan institutsional va funksional o‘zgarishlar o‘rganiladi. Tadqiqot normativ-huquqiy bazani, tarmoq statistikasini va ilmiy adabiyotlarni tarixiy-analitik usulda tahlil qiladi. Natijalar boshqaruv, moliyalashtirish va birlamchi bo‘g‘in xizmatlarini qayta dizayn qilish ustuvor bo‘lganini ko‘rsatadi. Ilmiy yangilik transformatsiya omillarini yagona izchil modelda jamlashdir.
2026-02-28
