«Zamonaviy dunyoda ijtimoiy fanlar: Nazariy va amaliy izlanishlar» is a national online conference with open access, where review abstracts related to various fields are published. The main goal is to offer an intellectual platform for national scientists, and it aims to promote interdisciplinary research. All manuscripts should be prepared in Uzbek, English or Russian.
Published: 2025-12-16
Articles
BO‘YIN GRIJALARI: KONSERVATIV DAVOLASH USULLARINING SAMARADORLIGI VA KLINIK NATIJALAR
ushbu maqola bo‘yin grijalari bilan kasallangan bemorlarni konservativ davolash usullarining samaradorligini ilmiy tahlil qiladi. Tadqiqotda fizioterapiya, terapevtik mashqlar, farmakoterapiya, massaj, minimal invaziv yondashuvlar va ergonomik tavsiyalar bemorlarning nevrologik simptomlari, muskuloskeletal tizim funksiyasi va hayot sifatiga ta’siri batafsil ko‘rib chiqilgan. Maqola shuningdek, reabilitatsiya jarayonida monitoring va klinik baholash metodlarini, shuningdek, zamonaviy konservativ davolash protokollarining klinik natijalarini ta’kidlaydi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, kompleks va individuallashtirilgan konservativ davolash bemorlarning funktsional holatini sezilarli darajada yaxshilaydi va kasallikning takrorlanish xavfini kamaytiradi.
2025-12-15
INTEGRATING ARTIFICIAL INTELLIGENCE FOR SPEAKING PROFICIENCY
This article explores the strategic integration of Artificial Intelligence (AI) tools to enhance university students’ oral proficiency. It argues that AI systems, utilizing ASR (Automatic Speech Recognition) and LLMs (Large Language Models), provide an essential complement to traditional pedagogy. Key benefits include delivering instantaneous feedback on technical parameters like pronunciation and pace (prosody), and mitigating communication apprehension by offering a low-stakes, non-judgmental practice environment. However, the article cautions that AI must operate within a hybrid model, acknowledging its limitations in assessing non-verbal cues and addressing crucial ethical concerns related to data privacy.
2025-12-15
ПОЛУЧЕНИЕ ОБРАЗЦОВ ДЛЯ ЭКСПЕРТНОГО ИССЛЕДОВАНИЯ КАК СЛЕДСТВЕННОЕ ДЕЙСТВИЕ И ОПЕРАТИВНО-РОЗЫСКНОЕ МЕРОПРИЯТИЕ
Помимо того, что в уголовном процессе Республики Узбекистан предусматривается следственное действие в виде получения образцов для экспертного исследования, аналогичное действие существует и как вид оперативно-розыскного мероприятия. Если в Уголовно-процессуальном кодексе РУз данное следственное действие получило название «Получение образцов для экспертного исследования, то в ЗРУ «Об оперативно-розыскной деятельности» приводится как «сбор образцов для сравнительного исследования»
2025-12-16
XORIJIY INVESTITSIYALARNI JALB QILISHDA SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA TAHLILIY QARORLAR QABUL QILISH MEXANIZMLARI
Zamonaviy iqtisodiy investitsion muhitni, istiqbolli sohalarni va sifatni yaxshilashda sun’iy intellekt algoritmlari muhim o‘rin tutadi. Maqolada sun’iy intellekt asosidagi tahliliy qarorlar qabul qilish mexanizmlari, ma'lumotlarni tahlil qilish, prognozlash va investitsiya oqimlarini boshqarish usullari yoritilgan. Yuklab olish, foydalanish uchun investorlar uchun qulay shart-saytda kompyuter va intellektual tizimlardan yuklash amaliy yordam beradi. Qabul qilish ishlarini takomillashtirish investitsiya manbalari.
2025-12-16
THE INFLUENCE OF DAN BROWN’S BIOGRAPHY ON HIS LITERARY STYLE
This article explores the influence of Dan Brown’s biography on the symbolic and stylistic structure of his fiction. It argues that Dan Brown’s upbringing in an environment where scientific rationality and religious symbolism coexisted shaped his distinctive narrative approach. The study demonstrates how this dual intellectual background is reflected in Dan Brown’s use of symbols, codes, and interdisciplinary references, which function as bridges between reason and belief. Rather than providing autobiographical content, Dan Brown’s biography serves as an organizing principle underlying his symbolic thinking and narrative method.
2025-12-16
UNDERSTANDING PARTS OF SPEECH IN CONTEMPORARY ENGLISH GRAMMAR
This article examines the fundamental grammatical categories that form the structural basis of the English language. The annotation outlines the main theoretical approaches to classifying parts of speech, including traditional grammar, structural linguistics, and modern functional-semantic models. The study highlights how English parts of speech are identified through a combination of semantic, morphological, and syntactic criteria, and it explains the challenges that arise from the analytical nature of English, which has limited inflectional morphology. Special attention is given to the distinction between major (open-class) categories such as nouns, verbs, adjectives, and adverbs, and minor (closed-class) categories such as prepositions, conjunctions, determiners, and pronouns. The annotation also discusses debates in modern linguistics regarding borderline categories, conversion, and the flexibility of word classes in contemporary English usage. This theme serves as an essential theoretical foundation for understanding English grammar, language description, and linguistic analysis in both academic and practical contexts.
2025-12-17
MATNDAN-NUTQQA (TEXT-TO-SPEECH) VA NUTQDAN-MATNGA (SPEECH-TO-TEXT) O‘GIRUVCHI SUN’IY INTELLEKT VOSITALARINING TALAFFUZNI O‘RGATISH JARAYONIDAGI SAMARADORLIGI
Ushbu ish ingliz tili talaffuzini o‘rganishda matnni ovozga aylantiradigan (TTS) va aytilgan gapni yozib beradigan (STT) vositalarning foydasini ko‘rsatadi. Ko‘p o‘quvchilar inglizcha tovushlarni aytishda qiynaladi, shuning uchun ularga ko‘proq mashq kerak bo‘ladi. TTS o‘quvchiga to‘g‘ri talaffuzni eshitish imkonini beradi, STT esa xatoni darhol ko‘rsatadi. Bu vositalar yordamida o‘quvchi mustaqil mashq qiladi, o‘z xatosini ko‘radi va takrorlab to‘g‘rilaydi. Shuningdek, bu texnologiyalar o‘quvchining ishonchini oshiradi, chunki ular tanqid qilmaydi va har vaqt mashq qilishga imkon beradi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, TTS va STT talaffuzni tez va qulay tarzda o‘rganishda foydali yordamchi vositalardir.
2025-12-17
USHLAB TURISH JARAYONIDA ADVOKAT ISHTIROKINING DOLZARB AMALIY MASALALАRI VA TAKOMILLASHTIRISH ISTIQBOLLARI
Mazkur maqolada shaxsni ushlab turish ehtiyot chorasi qo‘llanilishida advokat ishtirokining huquqiy va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Ushlab turish shaxsning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarini vaqtincha cheklash bilan bog‘liq bo‘lib, ushbu jarayonda advokatning dastlabki protsessual harakatlardan boshlab ishtiroki himoya huquqining samarali amalga oshirilishini ta’minlaydi. Maqolada amaldagi qonunchilik tahlili, huquqni qo‘llash amaliyotidagi muammolar hamda ularni bartaraf etishga qaratilgan takliflar bayon etilgan.
2025-12-17
THE ROLE OF EUPHEMISM AND DYSPHEMISM IN CONTEMPORARY LANGUAGE
This article examines the phenomena of euphemism and dysphemism in the context of language and culture. Euphemism serves as a way to soften socially sensitive or forbidden topics, whereas dysphemism highlights their offensive or derogatory aspects. The study analyzes various linguistic strategies, contextual factors, and changes in societal taboos with illustrative examples.
2025-12-17
HAYVONLAR HARAKATINI BOSQICHMA-BOSQICH TASVIRLASH: TALABALARDA MOTORIK VA VIZUAL TAHLIL KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH METODIKASI
Ushbu maqola hayvonlar harakatini bosqichma-bosqich tasvirlash orqali talabalarda motorik va vizual tahlil ko‘nikmalarini shakllantirishga qaratilgan metodik yondashuvlarni yoritadi. Tadqiqotning maqsadi — hayvonlar harakati fazalarini (boshlanish, davom etish va yakuniy fazalar) tahlil qilish asosida tasvirlash metodikasini ishlab chiqish. Vazifalari: harakat fazalarining nazariy asoslarini aniqlash, grafik tahlil metodlarini o‘rganish, bosqichma-bosqich chizish texnologiyasini ishlab chiqish, talabalarning kuzatuvchanligi va motorikasini rivojlantirish mexanizmlarini asoslash.
2025-12-17
UNDERSTANDING PARTS OF SPEECH IN CONTEMPORARY ENGLISH GRAMMAR
This article examines how human speech is produced and how it functions as a physical signal. This topic is fundamental in phonetics, as it explains the physiological mechanisms involved in sound formation and the acoustic properties that allow speech to be transmitted and perceived. The articulatory aspect focuses on the role of the speech organs—such as the tongue, lips, vocal cords, and velum—in shaping different sound types, including vowels and consonants. It studies processes like voicing, place and manner of articulation, airflow direction, and resonance. The acoustic aspect investigates the measurable properties of speech sounds, including frequency, amplitude, formants, pitch, and duration, which determine how sounds are recognized and distinguished by listeners. Together, articulatory and acoustic analyses provide a complete understanding of how speech sounds are generated, how they differ from one another, and how they function in spoken communication. Understanding these characteristics is essential for linguistic research, language teaching, speech therapy, and modern technologies such as speech recognition and synthesis.
2025-12-18
TURKMAN TABOBATINING TARIXIY ILDIZLARI
Mazku maqolada Turkman tabobatining tarixiy ildizlarini o‘rganishga bag‘ishlanadi. Unda qadimgi O‘rta Osiyo tibbiy an’analari, zardushtiylik davriga oid shifobaxsh amaliyotlar, Ibn Sino merosi hamda turkman xalq tabiblari tomonidan qo‘llanilgan o‘simliklar, marosimlar va davolash usullarining shakllanish jarayoni tahlil qilinadi. Tadqiqotda akademik A. N. Kononovning turkiy xalqlar madaniyati bo‘yicha izlanishlari ham, shuningdek, UNESCO tomonidan tasdiqlangan an’anaviy bilimlar manbalari ilmiy asos sifatida qo‘llanadi. Maqola Turkmen tabobatining mintaqaviy o‘ziga xosligini yoritishga xizmat qiladi. Ushbu yondashuv tarixiy jarayonlarning madaniy kontekstini chuqurroq anglashga yordam beradi va zamonaviy etnomeditsina tadqiqotlari uchun mustahkam nazariy asos yaratadi. Shuningdek, an’ana va innovatsiya uyg‘unligining sog‘liqni saqlash amaliyotlariga ta’siri yoritiladi, yana chuqurlikda ko‘rsatiladi.
2025-12-18
O‘ZBEK MUSIQA SAN’ATINI RIVOJLANTIRISHDA INNOVATSION MUSIQA TA’LIMINI TAKOMILLASHTIRISH ASOSLARI
Ushbu maqolada O‘zbek musiqa san’atini rivojlantirishda innovatsion yondashuvlarning ahamiyati, zamonaviy musiqa ta’limining metodik asoslari va ularni takomillashtirish yo‘llari yoritilgan. Shuningdek, raqamli texnologiyalar, interaktiv o‘qitish usullari va ijodiy yondashuvlar orqali yosh avlodda milliy musiqa merosiga bo‘lgan qiziqishni oshirish masalalari tahlil qilingan. Maqolada ilg‘or xorijiy tajriba hamda o‘zbek milliy an’analarining uyg‘unligi asosida samarali musiqa ta’limi modelini shakllantirish istiqbollari ko‘rib chiqiladi.
2025-12-18
TURKIY TILSHUNOSLIGIDA ERDONIMLARNING O‘RGANILISHI (QARSHI SHAHAR MATERIALLARI ASOSIDA)
Ushbu maqolada ergonimlarning nomlash tamoyillarining turli tasniflari mavjud bo‘lib, ularning xususiyatlari tadqiqot obyekti va tahlil qilinadigan materialining o‘ziga xos xususiyatlariga qarab farqlanishi haqida so‘z boradi.
2025-12-18
UNDERSTANDING PARTS OF SPEECH IN CONTEMPORARY ENGLISH GRAMMAR
This article examines how human speech is produced and how it functions as a physical signal. This topic is fundamental in phonetics, as it explains the physiological mechanisms involved in sound formation and the acoustic properties that allow speech to be transmitted and perceived. The articulatory aspect focuses on the role of the speech organs—such as the tongue, lips, vocal cords, and velum—in shaping different sound types, including vowels and consonants. It studies processes like voicing, place and manner of articulation, airflow direction, and resonance. The acoustic aspect investigates the measurable properties of speech sounds, including frequency, amplitude, formants, pitch, and duration, which determine how sounds are recognized and distinguished by listeners. Together, articulatory and acoustic analyses provide a complete understanding of how speech sounds are generated, how they differ from one another, and how they function in spoken communication. Understanding these characteristics is essential for linguistic research, language teaching, speech therapy, and modern technologies such as speech recognition and synthesis.
2025-12-18
TOSHKENT SHAHRIDA QUYOSH VA SHAMOL ENERGIYASINING IQTISODIY SAMARADORLIGI VA ULUSHINI O'SISHINI STATISTIK TAHMIN QILISH
Ushbu tadqiqotda 2020–2030 yillarda Toshkent shahrida quyosh va shamol energiyasining iqtisodiy samaradorligi va energiya balansidagi ulushini prognoz qilish o‘rganiladi. Rasmiy statistik va xalqaro ma'lumotlar asosida vaqt qatorlari tahlili va ARIMA modellari qo‘llangan. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, quyosh energiyasining samaradorligi shamol energiyasiga nisbatan yuqori, uning narxi 2020–2024 yillarda sezilarli darajada pasaygan. 2030 yilga kelib qayta tiklanadigan energiya ulushi 20% ga yetishi, asosan quyosh energiyasi hissasiga to‘g‘ri kelishi prognoz qilinadi. Tadqiqot energiya siyosatini shakllantirish uchun amaliy tavsiyalar bilan yakunlanadi.
2025-12-18
RUMIY VA DANTE METAFORALARIDA ILOHIY ISHQ KONSEPTINING LINGVOKOGNITIV TAHLILI
Ushbu tezis Jaloliddin Rumiy va Dante Aligyer ijodida ilohiy ishq konseptining metaforik talqinini lingvokognitiv yondashuv asosida o‘rganishga bag‘ishlanadi. Ilohiy ishq Sharq va G‘arb mistik tafakkurida markaziy tushuncha bo‘lib, u poetik matnlarda ko‘pincha metaforalar orqali ifodalanadi. Tadqiqotda metaforaning mavhum ruhiy holatlarni inson ongida aniq konseptual shaklga keltirishdagi roli yoritiladi. Rumiy asarlarida uchraydigan “olov”, “yorug‘lik”, “jo‘shqin daryo”, “sham va parvona” kabi timsollar ishqning dinamik, ruhni poklovchi va yo‘lga soluvchi kuch sifatida talqin qilinayotganini ko‘rsatadi. Dante “Ilohiy komediya”da ilohiy ishqni “nur”, “ko‘tarilish”, “samoviy uyg‘unlik”, “yo‘l” metaforalari orqali ifodalaydi. Bunda ishq insonni zulmatdan nurga, gunohdan poklikka eltuvchi transsendent kuch sifatida tasvirlanadi. Qiyosiy tahlil Rumiy va Dante metaforalarida umumiyliklar (nur, yo‘l, ilohiy yaqinlikka intilish) bilan birga sezilarli farqlar ham mavjudligini ko‘rsatadi. Sharqona tasavvufda ishqning ichki yonish va jo‘shqinlik orqali komillikka eltishi ta’kidlanar ekan, G‘arb mistik poetikasida ishq tartibli kosmik nur va ilohiy uyg‘unlik timsolida talqin etiladi. Tadqiqot metaforaning ilohiy tajribani anglash va til orqali ifodalashdagi markaziy funksiyasini ilmiy jihatdan asoslaydi.
2025-12-18
EFTALIYLAR BOSHQARUVI DAVRIDA TURON – ERON MUNOSABATLARI
Markaziy Osiyo tarixida Eftaliylar davlati (milodiy V–VI asrlar) o‘zining siyosiy kuchi, iqtisodiy salohiyati va madaniy o‘ziga xosligi bilan alohida o‘rin egallaydi. Bu davlat qadimiy manbalarda “Hephthalites” yoki “Oq hunnlar” deb nomlanadi. Eftaliylar qisqa muddat ichida O‘rta Osiyo, Afg‘oniston, Shimoliy Hindiston va Eronning katta qismini o‘z ta’siri ostiga olgan qudratli siyosiy kuchga aylangan. Ularning paydo bo‘lishi mintaqadagi siyosiy muvozanatni o‘zgartirdi, ayniqsa, Sosoniylar davlati bilan munosabatlarda muhim burilish yasadi. Eftaliylar va Sosoniylar o‘rtasidagi munosabatlar ko‘p qirrali bo‘lgan — ba’zan harbiy raqobat, ba’zan esa diplomatik ittifoq, iqtisodiy hamkorlik va madaniy almashinuv shaklida kechgan. Ushbu tezisda aynan shu murakkab, ammo o‘zaro ta’sirchan jarayonlar har tomonlama tahlil qilinadi.
2025-12-19
TURKIYA OLIY TA’LIMI MODERNIZATSIYASINING SEKULYAR VA MADANIY-FALSAFIY OMILLARI
Ushbu maqolada Turkiya oliy ta’lim tizimining modernizatsiya jarayonlari sekulyar yondashuvlar, ma’rifiy islohotlar va madaniy-falsafiy omillar nuqtai nazaridan tahlil qilingan. Respublikachilik, dunyoviylik, ilmiylik, milliy identitet, tarixiy meros va G‘arb–Sharq uyg‘unligining Turkiya ta’lim siyosatiga ko‘rsatgan ta’siri yoritiladi. Shuningdek, 1923-yildan boshlab Atatürk islohotlarining oliy ta’limga ta’siri, Yevropa modeli bilan integratsiya jarayonlari, madaniyat va qadriyatlar tizimining ta’lim falsafasini shakllantirishdagi roli ilmiy asoslarda ochib beriladi. Maqola zamonaviy Turkiya oliy ta’limining barqaror rivojlanish yo‘nalishlari, raqamli transformatsiya, xalqaro reytinglar va akademik mustaqillik masalalarini ham qamrab oladi.
2025-12-19
ЎЗБЕКИСТОНДА ИЖТИМОИЙ ҲИМОЯГА ОИД ДАВЛАТ СИЁСАТИ САМАРАДОРЛИГИГА ТАЪСИР ҚИЛУВЧИ ОМИЛЛАР
Мақолада Ўзбекистонда ижтимоий ҳимоя сиёсатининг самарадорлигига таъсир қилувчи омиллар таҳлил қилинган. Аввало, ижтимоий ҳимоя сиёсатининг мақсад ва вазифалари, яъни аҳолининг эҳтиёжманд қатламларини қўллаб-қувватлаш, ижтимоий барқарорликни таъминлаш ва фуқароларнинг турмуш сифатини ошириш масалалари ёритилган. Давлатнинг иқтисодий имкониятлари, сиёсий тизим ва бошқарув самарадорлиги, қонунчилик базаси, ташкилий тузилмалар, демографик омиллар каби ички омиллар билан бир қаторда жаҳон иқтисодиётидаги ўзгаришлар, глобал муаммолар ва технологик ривожланиш каби ташқи омиллар ҳам ёритилган. Шунингдек, давлат сиёсати самарадорлигини ошириш учун амалга оширилиши зарур бўлган чора-тадбирлар ҳамда ижтимоий давлат концепциясининг аҳамияти ҳақида фикр юритилган.
2025-12-19
UKRAINA VA NATO MUNOSABATLARI: GLOBAL XAVFSIZLIKKA TAʼSIRI
Ushbu maqolada Ukraina va NATO o'rtasidagi munosabatlarning shakllanish jarayoni, ularning geosiyosiy asoslari hamda jahon xavfsizlik tizimiga ta'siri ilmiy tahlil qilinadi. Ushbu tadqiqot NATOning sharqqa kengayish siyosati, Ukrainaning siyosiy va harbiy modernizatsiya qilishga intilish va Rossiyaning mintaqaviy mavqei o'rtasidagi murakkab o'zaro bog'liqlikni o'rganadi. Maqolada tarixiy jarayonlar, xalqaro tashkilotlar faoliyati va geosiyosiy raqobat elementlari qiyosiy tahlil orqali o'rganiladi. Natijalar shuni ko'rsatadi-ki, Ukraina-NATO hamkorligi Yevropa xavfsizlik normalarini qayta shakllantirmoqda va global kuchlar muvozanatida yangi strategik yo'nalishlarni yaratmoqda.
2025-12-19
YOSHLAR TADBIRKORLIGI VA INNOVATSION RIVOJLANISHNING ZAMONAVIY YO'NALISHLARI
Mazkur ilmiy maqolada O'zbekistonda yoshlar tadbirkorligi va innovatsion rivojlanishning zamonaviy yo'nalishlari chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot davomida innovatsiyalarning tadbirkorlikka ta'siri, startaplarni qo'llab-quvvatlash tizimlari, raqamli iqtisodiyotning yosh salohiyatiga ta'siri, shunigdek, mavjud muammolar va ularning amaliy yechimlari yoritilgan. Maqolani tayyorlash jarayonida ilmiy manbalar tahlili, statistik ma'lumotlarni solishtirish, induksiya va deduksiya, tahlil-sintez, kuzatuv va umumlashtirish metodlaridan foydalanildi. Olingan natijalar O'zbekistonda yoshlar tadbirkorligi innovatsion iqtisodiyotning shakllanishida muhim o'rin tutayotganini tasdiqlaydi.
2025-12-19
QURILISH HUDUDIDA EKOLOGIYANI SAQLASH
Ushbu maqola qurilish hududlarida ekologiyani saqlash muammosini ilmiy jihatdan chuqur yoritadi. Qurilish faoliyati atrof-muhitga salbiy ta'sir ko'rsatishi, jumladan, havo, suv va tuproq ifloslanishi, shovqin va chiqindilarning ko'payishi kabi omillarni keltirib chiqarishi mumkinligini tahlil qiladi. Ilmiy tadqiqotlar va amaliy yechimlar asosida barqaror qurilish usullarini, raqamli texnologiyalarni va xavf-xatarni baholash modellarini taklif etadi. Maqsad – qurilish loyihalarida ekologik muvozanatni ta'minlash va kelajakdagi rivojlanish uchun ilmiy asos yaratish.
2025-12-19
KOREYS TILIDA O‘QUVCHILARNING GRAMMATIK KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH METODIKASI
Grammatik kompetensiya xorijiy tilni o‘rganishda muloqot kompetensiyasining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Ushbu maqolada koreys tilini xorijiy til sifatida o‘rganayotgan o‘quvchilarning grammatik kompetensiyalarini rivojlantirishning nazariy asoslari, zamonaviy metodik yondashuvlari hamda amaliy mashg‘ulotlarda qo‘llaniladigan samarali usullar tahlil qilinadi.
2025-12-19
TRANSPORT LOGISTIKASI TIZIMINI DAVLAT TOMONIDAN TARTIBGA SOLISH VA QO'LLAB-QUVVATLASH, LOGISTIKA XARAJATLARI VA LOGISTIKA SAMARADORLIGI
Ushbu maqolada transport logistikasi tizimini davlat tomonidan tartibga solishning asosiy yo‘nalishlari, logistika infratuzilmasini qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari va logistika xarajatlarining iqtisodiy jarayonlarga ta’siri yoritiladi. Shuningdek, so‘nggi yillarda transport-logistika ko‘rsatkichlarining rivojlanish tendensiyalari tahlil qilinadi. Misol tariqasida yaratilgan statistik ma’lumotlar asosida logistika xarajatlari dinamikasi va logistika samaradorligini baholash uchun jadval va diagrammalar taqdim etiladi.
2025-12-19
DINIY TERMINLARNING KONSEPTUAL TAHLILI
Ushbu tezis diniy terminlarning konseptual tahlilini ochib berishga qaratilgan. Konsept tushunchasi borasida bir necha olimlarning fikrlari ochib berilgan hamda diniy terminlar misolida konseptual tahlil amalga oshirilgan.
2025-12-19
MENTALITETNI O‘RGANISH BILAN BOG‘LIQ ZAMONAVIY YONDASHUVLAR
Ushbu maqolada mentalitet fenomenini o‘rganishda zamonaviy ilmiy yondashuvlar, nazariy asoslar va metodologik tendensiyalar tahlil qilinadi. Mentalitet shaxs va jamiyat ongidagi barqaror g‘oyalar, qadriyatlar, dunyoqarash va xulq-atvor me’yorlarining murakkab majmuasi sifatida talqin etilib, uni tadqiq etishda falsafiy, psixologiya, sotsiologiya, madaniyatshunoslik va antropologiya sohalarining o‘zaro bog‘liqlikdagi ilmiy qarashlari ko‘rib chiqiladi.
2025-12-20
OGAHIY NASRIY TARIXIY ASARLARIDA QO’LLANGAN FE’LLARNING STILISTIK VAZIFALARI VA ISHLATILISH TAMOYILLARI
Maqolada Muhammad Rizo Ogahiy (1809–1874) nasriy tarixiy asarlarida fe’l aspektualligining (perfectiv/imperfectiv, punktativ/durativ, iterativ/habituativ) stilistik va narrativ vazifalari tilshunoslik nuqtayi nazaridan chuqur tahlil qilinadi. “Riyoz ud-davla”, “Zubdat ut-tavorix”, “Gulshani davlat” va “Shohidi iqbol” asarlaridan olingan 30 dan ortiq real matn misollari asosida fe’l aspektlari quyidagi stilistik maqsadlarga xizmat qilishi isbotlanadi: dramatik kulminatsiya yaratish, vaqt oqimini sekinlashtirish yoki tezlashtirish, psixologik ichki holatni ochish, matnning musiqiyligini ta’minlash.
2025-12-20
КОГНИТИВНЫЙ ПОДХОД И СИСТЕМЫ СОЦИАЛЬНО-ПСИХОЛОГИЧЕСКОЙ ПОДДЕРЖКИ В ПРОФИЛАКТИКЕ ЭМОЦИОНАЛЬНОГО НАПРЯЖЕНИЯ У ПСИХОЛОГОВ, РАБОТАЮЩИХ С ДЕТЬМИ С ОГРАНИЧЕННЫМИ ВОЗМОЖНОСТЯМИ
В статье рассматривается проблема эмоционального напряжения у психологов, работающих с детьми с ограниченными возможностями, с позиций когнитивного подхода и социально-психологической поддержки. Анализируются теоретические положения когнитивных концепций А. Бека, А. Эллиса и Р. Лазаруса, а также роль когнитивных искажений в формировании профессионального стресса. Особое внимание уделяется значению систем социальной и профессиональной поддержки как фактора профилактики эмоционального выгорания и повышения профессиональной устойчивости специалистов.
2025-12-22
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA YASHIL IQTISODIYOT KONSEPSIYASI VA BARQAROR RIVOJLANISH IMKONIYATLARI
Ushbu ishda O‘zbekiston Respublikasida “yashil iqtisodiyot” konsepsiyasining shakllanishi, uning mazmun-mohiyati hamda barqaror rivojlanish jarayonidagi o‘rni yoritilgan. Yashil iqtisodiyot ekologik xavflarni kamaytirish, resurslardan samarali foydalanish va past-uglerodli taraqqiyotni ta’minlashga qaratilgan. O‘zbekiston hukumati tomonidan qabul qilingan PQ-436 qarori, “yashil sertifikatlar” tizimi, issiqxona gazlari emissiyasini tartibga solish, MRV monitoringi kabi mexanizmlar mamlakatni ekologik barqaror rivojlanishga yo‘naltirmoqda. Tadqiqotda yashil iqtisodiyotning iqtisodiy o‘sish, ekologik muvozanat va ijtimoiy adolat tamoyillari bilan bog‘liqligi tahlil qilingan.
2025-12-22
ОБРАЗ ПЕНЕЛОПЫ В КОНТЕКСТЕ ФЕМИНИСТСКОГО МИФОПОЭТИЧЕСКОГО ПЕРЕОСМЫСЛЕНИЯ
Статья исследует трансформацию образа Пенелопы — легендарной жены Одиссея — в феминистской мифопоэтической традиции XX–XXI вв. Анализируются ключевые тексты художественной литературы и критики, в которых Пенелопа предстает не только как символ верности, но как активная субъектность женского голоса. Показано, как современное мифопоэтическое переосмысление деконструирует патриархальные архетипы, создавая многослойный женский образ. Делается вывод о значимости Пенелопы как культурного маркера гендерной экспертизы.
2025-12-22
ГЕРМЕНЕВТИКА СМЫСЛА: ФИЛОСОФСКИЙ ФУНДАМЕНТ ФИЛОЛОГИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЙ
В статье рассматривается герменевтика как методологическая основа современной филологии. Автор анализирует переход от дескриптивного описания языковых единиц к глубокой интерпретации смыслов. Особое внимание уделяется концепции герменевтического круга, в рамках которого понимание отдельных фрагментов текста возможно лишь через постижение его целостности. Обосновывается роль «предпонимания» интерпретатора как необходимого условия раскрытия экзистенциального и культурного содержания произведения. Статья утверждает онтологический статус смысла, превращая филологический анализ в диалог между автором и исследователем.
2025-12-22
THE "ACCOUNTABILITY GAP" IN AUTONOMOUS SYSTEMS: RECONCILING LEGAL PERSONHOOD WITH ALGORITHMIC OPACITY
As Artificial Intelligence (AI) transitions from narrow task-optimization to autonomous decision-making in critical infrastructures—notably healthcare, finance, and law—it outpaces existing regulatory frameworks. This paper addresses the burgeoning "accountability gap," a socio-technical phenomenon in which the opacity of deep learning architectures (the "black-box" problem) complicates traditional legal doctrines of negligence and liability. While current discourse emphasizes bias and privacy, this study focuses on the intersection of algorithmic opacity and legal personhood. By synthesizing current jurisprudence with the technical constraints of eXplainable AI (XAI), the research evaluates whether granting AI "electronic personhood" is a viable solution or an ethical scapegoat for developers. Through a multidisciplinary analysis of case law and algorithmic auditing, we propose a "Hybrid Liability Framework" that balances innovation with human-centric safety. Our findings suggest that addressing the accountability gap requires a shift from retroactive litigation to proactive algorithmic governance, ensuring that AI autonomy remains tethered to human institutional responsibility.
2025-12-23
AKADEMIK LITSEY O‘QUVCHILARIDA TANQIDIY FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISH
Mazkur maqolada akademik litsey o‘quvchilarida tanqidiy fikrlashni rivojlantirish masalasi nazariy va amaliy jihatdan chuqur tahlil qilinadi. Unda tanqidiy fikrlash tushunchasining mazmun-mohiyati, uning zamonaviy ta’lim jarayonidagi o‘rni hamda akademik litsey ta’limining o‘ziga xos xususiyatlari bilan uzviy bog‘liqligi yoritilgan. Shuningdek, maqolada o‘quvchilarda mustaqil, tahliliy va mantiqiy fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiluvchi samarali pedagogik yondashuvlar, interfaol metodlar, muammoli ta’lim va bahs-munozaralarning ahamiyati asoslab berilgan. Bundan tashqari, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari hamda media savodxonlikning tanqidiy fikrlashni rivojlantirishdagi o‘rni ochib beriladi. Tadqiqot natijalari akademik litsey ta’lim jarayonida tanqidiy fikrlashni rivojlantirishga qaratilgan metodik tavsiyalar ishlab chiqishda muhim ahamiyat kasb etadi.
2025-12-23
TA’LIM JARAYONIDA KREATIV VA INNOVATSION FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISH
Mazkur maqolada ta’lim jarayonida kreativ va innovatsion fikrlashni rivojlantirishning nazariy asoslari, ahamiyati hamda uni amalga oshirishning samarali pedagogik usullari yoritib berilgan. Zamonaviy ta’lim tizimida interfaol metodlar, raqamli texnologiyalar va innovatsion yondashuvlarning o‘rni tahlil qilingan. Shuningdek, kreativ va innovatsion fikrlashni shakllantirish orqali raqobatbardosh, mustaqil fikrlovchi shaxsni tarbiyalash masalalariga e’tibor qaratilgan.
2025-12-23
MOBIL TA’LIM ILOVALARI (DUOLINGO, QUIZLET, MEMRISE) NING O‘RTA MAKTABDAGI EFL O‘QUVCHILARIDA LUG‘ATNI ESLAB QOLISHGA TA’SIRI
Ushbu maqola o‘rta maktabdagi EFL o‘quvchilarida mobil ta’lim ilovalarining lug‘atni eslab qolishga ta’sirini tahlil qiladi. EFL — English as a Foreign Language, bu termin ingliz tili ona tili bo‘lmagan muhitda o‘qitilishini bildiradi. Tadqiqotning asosiy maqsadi mobil ilovalardan foydalanish lug‘atni mustahkamlash jarayoniga qanday ta’sir ko‘rsatishini aniqlashdir. Unda EFL o‘quvchilari mobil ilovalar orqali yangi so‘zlarni o‘rganish jarayonida kuzatildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, mobil ta’lim ilovalari o‘quvchilarning lug‘atni eslab qolish darajasini oshiradi. Ushbu ilovalar o‘quvchilarda mustaqil o‘rganishga bo‘lgan qiziqishni kuchaytiradi. Takrorlashga asoslangan mashqlar xotirani faollashtiradi. Vizual va interaktiv yondashuv o‘rganilgan so‘zlarning uzoq muddat saqlanishiga yordam beradi.
2025-12-23
OMONIMLIK VA POLESIMANTIK HODISALARNING FARQLI XUSUSIYATLARI
Mazkur maqola tilshunosligimizda muammoli vaziyatlarni yuzaga chiqishiga sabab bo‘latyotgan asosiy masalaga qaratilgan.Ona tili ta’limida o‘qitishning ayrim ilg‘or usullaridan foydalanish metodikasi tavsiya etilgan va ularning o‘zigaxos xususiyatlari tushuntirilgan. Dars o‘tish jarayonida omonim(shakldosh) va polisemantik(ko‘p ma’noli)so‘zlarni farqlashga doir bir qancha yo‘llar sanab o’tilgan.
2025-12-23
BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARGA MILLATLARARO MULOQOT MADANIYATIGA OID BILIMLARNI TAQDIM ETISH USULLARI
Mazkur maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarga millatlararo muloqot madaniyatiga oid bilimlarni shakllantirish va taqdim etishning pedagogik yo‘nalishlari tahlil etiladi. Ta’lim jarayonida millatlararo bag‘rikenglik, madaniyatlararo muloqot va ijtimoiy kompetensiyalarni rivojlantirishning ahamiyati asoslab beriladi. Shuningdek, pedagogik yondashuvlar, innovatsion metodlar va ta’lim texnologiyalarining samaradorligi yoritiladi.
2025-12-23
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ФИНАНСОВОГО УЧЕТА ТЕКУЩИХ АКТИВОВ С УЧЕТОМ ТРЕБОВАНИЙ МСФО
В статье рассматриваются теоретические и практические аспекты совершенствования финансового учета текущих активов в условиях перехода национальных систем бухгалтерского учета на Международные стандарты финансовой отчетности (МСФО). Особое внимание уделяется классификации, оценке и отражению текущих активов в отчетности в соответствии с требованиями МСФО (IAS 1, IAS 2, IFRS 9). Проведен анализ различий между национальной практикой учета и международными стандартами, а также обоснованы направления их сближения. Результаты исследования могут быть использованы при формировании учетной политики организаций и в практике подготовки финансовой отчетности по МСФО.
2025-12-23
MATNLARNI IFODALI O‘QISHDA NAFASNING O‘RNI
Maqolada til va adabiyot yo‘nalishi talabalari uchun muhim bo‘lgan ifodali o‘qish praktikumi haqida,uning spetsifik xususiyatlari to‘g‘risida bayon qilingan.Bundan maqsad bo‘lajak o‘qituvchi-pedagoglarda nutqiy savodxonlikni oshirish,ifodali o‘qish ko‘nikmalarini shakllantirishdir.Nafas,ovoz va tembrdan foydalanish yo‘llari bo‘yicha tadqiqot natijalari bilan bo’lishish.
2025-12-23
