ushbu maqolada tarbiya fani tarbiya konsepsiyasi tarbiya metodologiyasi, tarbiya fanini o'qitishda didaktik o'yinlardan foydalanish  umuman tarbiya haqida ma'lumot berilgan.

Ushbu maqolada tarbiya jarayonining mohiyati, uning asosiy qonuniyatlari hamda zamonaviy pedagogik tamoyillari tahlil qilinadi. Tarbiya jarayonining ijtimoiy mohiyati, maqsadga yo‘naltirilganligi, tizimliligi, izchilligi, individuallashtirilganligi va motivatsiya jarayonlari bilan bog‘liqligi ilmiy-nazariy yondashuv asosida yoritiladi. Shuningdek, tarbiya tamoyillarining insonparvarlik, demokratik yondashuv, uzluksizlik, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga tayangan holdagi yondashuv pedagogik jarayondagi amaliy ahamiyati ochib beriladi.

Ushbu maqola tarbiya fani asosida bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining  iqtisodiy tarbiya ko‘nikmalarining shakillantirishda xalqaro baholash me'zonlarini o'quvchilarga o‘rgatish  metodikasi haqida so‘z boradi. Tarbiya fani  shaxsda muayyan jismoniy, ruhiy, axloqiy, maʼnaviy sifatlar bilan bir qatorda iqtisodiy bilimlarni ham  shakllantirishga qaratilgan amaliy pedagogik jarayon, shu nuqtai nazaridan uni o’rgatishda albatta xalqaro baholash me’zonlarining ahamiyati yuqori; insonning jamiyatda yashashi uchun zarur boʻlgan xususiyatlarga ega boʻlishini taʼminlash yoʻlida koʻriladigan chora tadbirlar masalasi. Tarbiya insonning insonligini taʼminlaydigan eng qadimiy va abadiy qadriyat hisoblanadi.

Maqolada tarbiyaning asosiy metodlari, tarbiya haqida umumiy tushunchasi, tarbiyaning turlari bolalardagi tarbiyaning xususiyatlari, tarbiyada ota onaning o‘rni, tarbiyada pedagoglarning o‘rni, tarbiyaga xos metodikalar, rag‘batlantirish va jazolash metodlari, jamoa ta’siri metodlari haqida fikr boradi.

Ushbu maqola tarbiya fani asosida bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining  iqtisodiy tarbiya ko‘nikmalarining shakillantirish metodikasi haqida so‘z boradi. Tarbiya fani shaxsda muayyan jismoniy, ruhiy, axloqiy, maʼnaviy sifatlar bilan bir qatorda iqtisodiy bilimlarni ham  shakllantirishga qaratilgan amaliy pedagogik jarayon; insonning jamiyatda yashashi uchun zarur boʻlgan xususiyatlarga ega boʻlishini taʼminlash yoʻlida koʻriladigan chora tadbirlar masalasi. Tarbiya insonning insonligini taʼminlaydigan eng qadimiy va abadiy qadriyat hisoblanadi.

Mazkur maqolada jismoniy tarbiya ta’limining nazariy asoslari, uning shakllanish bosqichlari va rivojlanish dinamikasi ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Jismoniy tarbiya qadimiy jamiyatlardan tortib to hozirgi zamon pedagogik tizimlarigacha ko‘plab tarixiy, madaniy, fiziologik va sotsiologik omillar ta’sirida rivojlanib borgan. Tadqiqotda jismoniy tarbiya metodikasining shakllanishiga ta’sir qilgan klassik yondashuvlar, sport pedagogikasi va zamonaviy integratsion metodlar o‘rganilgan.

Tarbiyadagi innovatsion texnologiyalar tarbiya va tarbiya jarayonini takomillashtirish uchun qo'llaniladigan turli usullar, yondashuvlar va vositalarni ifodalaydi. Bu texnologiyalar axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT), onlayn o‘quv platformalari, mobil ilovalar, virtual reallik va boshqa zamonaviy vositalardan foydalanishni o‘z ichiga oladi. Innovatsiyalarning Tarbiya jarayoni uchun ahamiyati shundan iboratki, ular Tarbiya sifatini sezilarli darajada oshirishi, uni yanada interfaol, qulay va samarali qilish imkonini beradi. Innovatsion texnologiyalar bolalarga har bir bolaning individual ehtiyojlari va imkoniyatlarini hisobga olgan holda o‘qitishni shaxsiylashtirish imkonini beradi. Innovatsion texnologiyalar, shuningdek, raqamli savodxonlik ko'nikmalarini rivojlantirish va boshlang'ich sinf o'quvchilarini zamonaviy axborot jamiyatida ishlashga tayyorlashga yordam beradi.

Mazkur maqolada oilada tarbiyaning o’rni va axloqiy tarbiyaning tamoyillari yoritilgan. Shuningdek buyuk allomalarimizning tarbiya borasidagi qarashlari chuqur o’rganilgan.

Zamonaviy jamiyatda jismoniy tarbiya insonlarning salomatligi va jismoniy faolligini rivojlantirishda muhim rol o'ynaydi. Biroq, ushbu sohada talabalarni samarali o'qitish uchun eng yaxshi amaliyot va yondashuvlardan foydalanish kerak. Ushbu maqolada jismoniy tarbiya mashg'ulotlarida ilg'or usullardan foydalanishning ahamiyati va afzalliklari ko'rib chiqiladi, shuningdek, bunday usullarning misollari va ularning ta'lim samaradorligiga ta'siri ko'rib chiqiladi. Zamonaviy texnologiyalar va innovatsion yondashuvlar jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirish uchun yangi imkoniyatlarni ochib beradi.

Mazkur tezisda umumiy o‘rta ta’lim tizimida tarbiya ishlarini samarali tashkil etishning metodik yondashuvlari tahlil qilinadi. Tarbiya jarayonida o‘quvchilar shaxsiyati, ularning psixologik va ijtimoiy xususiyatlari hisobga olinishi lozimligi ta’kidlanadi. O‘quvchilarni ijtimoiy va axloqiy qadriyatlar ruhida tarbiyalash, ularning milliy va umuminsoniy madaniyatga mos fikrlash qobiliyatini rivojlantirishga qaratilgan metodikalar yoritiladi. Tezisda tarbiya jarayonida innovatsion yondashuvlar va axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish usullari, tarbiyaviy ishlarning samaradorligini oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan.

Mazkur maqolada bo‘lajak tarbiyachilarning foliyatida iqtisodiy tushunchalarning ahamiyati uning mohiyati va bu tushunchalardan mashg‘ulotlar jarayonida kam vaqt sarflab yuqori natijaga erishish yo‘llari va tarbiyalanuvchilarga o‘rgatishning zamonaviy innovatsion usullarini qo‘llash haqida fikr yuritilgan.

Ushbu maqolada raqamli resurslar asosida ma’naviy tarbiya darslarini loyihalashning zamonaviy metodik asoslari ilmiy nuqtai nazardan yoritiladi. Tadqiqotda raqamli ta’lim vositalarining o‘quvchilarda ma’naviy-axloqiy kompetensiyalarni shakllantirishdagi roli, ularning pedagogik samaradorligi hamda dars jarayoniga integratsiya qilish mexanizmlari tahlil etiladi. Shuningdek, ma’naviy tarbiya darslarini rejalashtirishda interaktiv platformalar, multimediali kontentlar, virtual ta’lim muhiti va monitoring tizimlaridan foydalanishning metodik yondashuvlari asoslab beriladi. Maqola yakunida raqamli resurslar asosida ma’naviy tarbiya jarayonini takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar keltiriladi.

Ushbu ilmiy maqolada ota-onalik ustanovkalari va tarbiya shakllari psixologik jihatdan keng tahlil qilinadi. Maqolada ota-onalarning farzandlariga bo‘lgan munosabati, tarbiyaviy yondashuvlari va ularning bola psixikasiga ta’siri xalqaro va milliy adabiyotlar asosida o‘rganilgan. Turli tarbiya uslublari, ularning ijobiy va salbiy jihatlari, shuningdek, ijtimoiy-madaniy omillarning ta’siri ko‘rib chiqiladi.

Maktabda jismoniy tarbiya darslarida badiiy gimnastika elementlaridan foydalanishning amaliy ahamiyati va foydali jihatlari ko‘rib chiqiladi. Ushbu maqolaning asosiy muammosi sifatida maktabda jismoniy tarbiya mashg‘ulotlarini o‘tkazishning zamonaviy uslublari va usullarini modernizatsiya qilish zarurati bo‘lib, uni maktab o‘quv dasturiga badiiy gimnastika elementlarini kiritish orqali hal qilish mumkin. Maktab o‘quvchilarining jismoniy tarbiyasi bilan bog‘liq olti turdagi o‘quv materiali ko‘rib chiqiladi. Shuningdek maqolada badiiy gimnastika elementlarini o‘rgatishning asosiy metodlari ham keltirilgan bo‘lib, ular yaxlit metod va qismlarga ajratish metodini o‘z ichiga oladi.

Sharq sivilizatsiyasining dastlabki bosqichlaridanoq yoshlarga ta’lim va tarbiya berish, ularni kasb-hunarga o‘rgatish orqali bilimlarning biror sohasiga yo‘naltirish qadimiy an’analardan hisoblanadi. Ayniqsa, hunarmand va kosiblar, me’mor va naqqoshlar, dehqon va chorvadorlar, o‘z farzandlari yoki shogirdlariga ta’lim va tarbiya berishga juda katta axamiyat berganlar. Bundan ko‘rinadiki, ta’lim va tarbiya masalalari hozirgi kun uchun yangilik bo‘lmay, balki azaliy muammo sifatida o‘rganib kelinmoqda. Jumladan, Abu Nasr Farobiy, Abu Rayxon Beruniy, Abu Ali ibn Sino, Jomiy, Axmad Donish, Davoniy kabi o‘z davrining yetuk namoyandalari tomonidan yozilgan asarlarda ushbu masalalar atroflicha talqin qilingan. Buyuk qomusiy olim Abu Nasr Forobiy ta’lim so‘z va ko‘nikmalar majmui, tarbiya esa amaliy malakalardan iborat ish-harakat ekanligini ta’kidlaydi. Bu mulohazalardan ko‘rinib turibdiki, ta’lim va tarbiya insoniyat uchun azaldan juda zarur hayotiy vosita bo‘lib kelgan.

Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim tizimida Tarbiya fanini o’qitishning o’quvch shaxsini tarbiyalashdagi o’rni va roli masalasi tarbiya fani misolida ko’rsatib berilgan. Shuningdek, muallifning shaxsiy xulosalari ham keltirib o’tilgan.

Umumta’lim maktablarida – o‘quvchilar orasidan jismoniy tarbiya o‘qituvchilarini jalb qilgan holda iste’dodli yoshlarni saralab olish (seleksiya) hamda bolalar va o‘smirlar sport maktablari sport zaxirasini shakllantirish maqsadida keyinchalik mintaqaviy sport musobaqalarida ishtirok etish uchun sinfdan tashqari sport to‘garaklari va seksiyalari mashg‘ulotlarini tashkil etish (haftasiga kamida 4 soatdan) maktabgacha ta’lim muassasalari, umumta’lim maktablari, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari jismoniy tarbiya o‘qituvchisi (instruktori) hamda oliy ta’lim muassasalari jismoniy tarbiya o‘qituvchisi va kafedra mudiri lavozimlariga xalqaro darajadagi sport musobaqalari g‘oliblari tayinlanishi mumkin.

Ushbu maqolada jismoniy tarbiya fanining masofaviy shaklda o‘qitilishi bilan bog‘liq dolzarb masalalar tahlil qilinadi. Xususan, pandemiya davrida va undan keyingi sharoitda onlayn ta’limning jismoniy tarbiya faniga ta’siri, texnologik imkoniyatlar orqali mashg‘ulotlarni tashkil etish tajribalari ko‘rib chiqiladi. Masofaviy o‘qitishning afzalliklari sifatida o‘quvchilarning mustaqil ishlash ko‘nikmasining rivojlanishi, zamonaviy raqamli vositalardan foydalanish imkoniyatlari keltirilgan. Shu bilan birga, sport inventarlari va amaliy mashg‘ulotlar uchun zarur sharoitlarning yo‘qligi, ishtirok monitoringining murakkabligi kabi muammolar ham atroflicha yoritilgan. Maqola yakunida ushbu tizimni takomillashtirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar berilgan.

Mazkur tezisda tarbiya ishi metodikasi darslarida zamonaviy elektron platformalardan foydalanish texnologiyalari o‘rganilgan. Elektron platformalar o‘qituvchilarga ta’lim jarayonini tashkil etishda interaktivlikni ta’minlash, o‘quvchilarning mustaqil ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirish va o‘quv materiallarini qulay shaklda yetkazishga imkon beradi. Tezisda Google Classroom, Moodle, Quizizz, va boshqa platformalarning tarbiya ishi darslarida qo‘llanishi samaradorligi, ularning afzalliklari va pedagogik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, elektron platformalarni qo‘llashda duch kelinishi mumkin bo‘lgan muammolar va ularning yechimlari bo‘yicha takliflar ilgari surilgan. Tadqiqot natijalari tarbiya ishi darslarini yanada samarali va qiziqarli qilish imkoniyatini beradi.

Ushbu maqolada Jismoniy tarbiya va sportning yurtimizda jadallik bilan rivojlanishi, davlatimiz raxbaring ushbu soxaga qaratilayotgan ishlari  haqida fikr yuritilgan. Jismoniy tarbiya va sportning bugungi kunda axoli o‘rtasida sog‘lom turmish tarzini keng tadbiq etish, amaliyotga keng joriy etish, yoshlarga shart- sharoitlar yaratib berish masalalari  batafsil yoritilgan  

Ushbu maqolada yosh avlodning ongida milliy tarbiya va axloqiy tarbiyaning uzviyligi asosida ta’lim-tarbiya berish, hamda vijdon tarbiyasi haqida ma’lumotlar berilgan.

Ushbu tezisda umumtaʼlim maktablarida oʻquvchilarning huquqiy kompetentligini rivojlantirishda tarbiya fani darslarining o‘rni va didaktik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Zamonaviy taʼlim mazmuni o‘quvchilarda nafaqat bilim, balki ularning shaxsiy va ijtimoiy hayotida muhim bo‘lgan huquqiy ong va madaniyatni shakllantirishga qaratilgan. Tezisda huquqiy tarbiya berishda tarbiya fanining mazmuni, metodikasi va pedagogik yondashuvlar orqali bu jarayon qanday samarali amalga oshirilishi mumkinligi yoritiladi.

Maqolada OTMda tarbiya fani bo’yicha pedagog kadrlarni tayyorlash, talabalarni tarbiya fanini o‘qitish asosida mustaqil ta’lim topshiriqlari tuzish va mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishning kompetensiyalarini aniqlash, tarbiya tamoyillari, talabalarni mustaqil ta’lim asosida mantiqiy fikrlashga, ijodiy izlanish doiralarini kengaytirishga yordam beradigan fikrlar bayon qilingan.

Yoshlarda ma'naviy-axloqiy va mehnat tarbiyasi, ularning mohiyati va vazifalari, ma'naviy-axloqiy tarbiya mezonlari haqida ilmiy tushuncha berish.Estetik tarbiya mohiyati, maqsad va vazifalari haqida ilmiy tushunchalar berish orqali yoshlarda estetik go'zallik, jismoniy kamolotga erishishni tarbiyalash.

Ushbu maqolada jismoniy tarbiya darslarida ilg‘or pedagogik metodlarni qo‘llashning ahamiyati, ularning samaradorligi va o‘quvchilarning jismoniy rivojlanishiga ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy ta’lim jarayonida interaktiv, innovatsion va shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvlarning jismoniy tarbiya fanida qo‘llanilishi misollar orqali yoritiladi. Pedagogik texnologiyalarni tatbiq etish orqali o‘quvchilarning darslarga bo‘lgan qiziqishini oshirish va ularni sog‘lom turmush tarziga yo‘naltirish imkoniyatlari muhokama qilinadi.