Maqolada ilmiy metod va ratsional fikrlash tushunchalari tarixiy rivojlanish va metodologik kontekstda o‘rganiladi. Tadqiqot davomida klassik va zamonaviy falsafiy manbalar tahlil qilinib, ilmiy tadqiqotlarda ratsionallik printsiplari, mantiqiy tafakkur va qaror qabul qilish jarayonlari o‘rganilgan. Shuningdek, maqolada ilmiy metod va ratsional fikrlashning evolyutsion xarakteri, ularning jamiyat va shaxs tafakkuriga ta’siri hamda zamonaviy ilmiy tadqiqotlarda qo‘llanilishi muhokama qilinadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ratsional fikrlash va ilmiy metod bir-birini to‘ldiruvchi element sifatida ilmiy faoliyatning asosiy metodologik tamoyillarini tashkil qiladi.

Nowadays, there is a growing interest in the use of interactive methods, innovative technologies, pedagogical technologies in education, one of the reasons for which to date students are taught only ready-made knowledge, and the use of modern technologies requires them to think independently. teaches to search, analyze and draw conclusions.

Ushbu maqolada ixtiyoriy shakldagi sohada ayirma usuli orqali hosil qilingan elliptik tipdagi differensial tenglamalarni samarali yechish masalasi ko‘rib chiqiladi. Poperekenno–Uchburchakli Metod (PTM)ning notekis to‘rlarda yuzaga keladigan spektral beqarorligi matematik jihatdan asoslab beriladi. Spektrni tekislovchi maxsus diagonal operator kiritilgan Modifikatsiyalangan PTM (MPTM) metodi taklif etiladi hamda uning barqaror konvergensiyasi uchun zarur shartlar chiqariladi. MPTMning shartlilik soni to‘r qadamlarining notekisligidan mustaqil ekanligi isbotlanadi va energiya norma bo‘yicha iteratsion jarayonning geometriyaga bog‘liq bo‘lmagan yaqinlashish tezligi baholanadi. Taklif etilgan metod ixtiyoriy soha, murakkab chegaraviy chiziqlar va lokal maydalanadigan to‘rlar uchun barqaror yechim olish imkonini beradi hamda katta o‘lchamli elliptik masalalar uchun algoritmik jihatdan samarali yondashuv sifatida namoyon bo‘ladi.

Bugungi kunda ta’lim olish jarayonida xilma-xil ta’lim metodlaridan foydalanilmoqda. Darsning qiziqarli va rang-barang metodlar orqali yoritilishi barcha muassasalarda zamon talabidir. Ushbu maqolada biologiyaga oid fanlarda laboratoriya mashg’ulotlarida mashg’ulotning sifatini  va o’zlashtrish ko’rsatkichini oshirishga yordam beradigan innovatsion texnologiyalar haqida ma’lmot berilgan. Maqolada biologiyaga oid fanlarda  laboratoriya mashg’ulotlarida dars jarayonida qo’llaniladigan eslash metodi, muaammoli bayon, qisman izlanish yoki evristik metod va tadqiqot metodi haqida ma’limot berilgan.

Maqolada oliy ta’lim jarayonida bo‘lajak o‘qituvchining deontologik kompetentlilik darajasi va uni rivojlantirish metod va vositalari haqida so’z boradi. Shuningdek rivojlangan davlatlarda bo‘lajak o‘qituvchining deontologik kompetentligini oshirishga doir olib borilayotgan ilmiy izlanishlar, deontologik kompetentlik darajasini baholovchi omillar, oliy ta’lim muassasasi bitiruvchisining shaxsiy, ijtimoiy, iqtisodiy va kasbiy munosabatlarga kirishishi, jamiyatda o‘z o‘rnini egallashi kabi ko‘nikmalarni egallashini ta’minlovchi deontologik yondashuvlar, pedagog olimlarning bu boradagi qarashlari va tavsiyalari haqida so‘z boradi.

Ushbu maqola texnologiya fanini o‘qitishda yangi innovatsion metodni ishlab chiqishga bag‘ishlangan. Ishda interfaol va amaliy yondashuvlarni birlashtirgan “Modulyar interaktiv loyihaviy metod” taklif qilinadi. Ushbu metod orqali talabalar nafaqat nazariy bilimni egallaydi, balki texnologik jarayonlarni amaliy ravishda o‘rganib, mustaqil va ijodiy fikrlash qobiliyatini rivojlantiradi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, yangi metod o‘quv jarayonida motivatsiyani oshiradi va samaradorlikni sezilarli darajada yaxshilaydi.

Muallif  ushbu maqolada Oliy o‘quv yurtlarida fizika fanidan “Van-der-Vaals tenglamasi” mavzusini o‘tishda interaktiv metoddan foydalanish oid bilim, ko‘nikma va tushunchalarini hosil qilish orqali ularni fizika faniga va shu orqali mavzuni tushunishi, o‘zlashtirishga yordam bertish, ijodkorlik qobiliyati yuzaga chiqarish.

Mazkur maqolada tabiatshunoslik fanlarini o‘qitishda zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanish jarayonini takomillashtirish masalalari va ushbu fanni o’qitish jarayonida qo’llanish mumkin bo’lgan zamoviy pedagogik ,psixologik innovatsion texnologiyalar  ilmiy-uslubiy jihatdan tahlil qilingan.

Ushbu tezisda boshlang‘ich ta’lim jarayonida “Kodli harflar” metodidan foydalanishning pedagogik ahamiyati va amaliy imkoniyatlari yoritiladi. Ushbu metod o‘quvchilarda o‘qish va yozish ko‘nikmalarini shakllantirishda innovatsion yondashuv sifatida namoyon bo‘lib, ularning tafakkurini, eslab qolish qobiliyatini va ijodiy faoliyatini rivojlantirishga yordam beradi. Tadqiqotda metodning nazariy asoslari, uni qo‘llash jarayoni hamda o‘quvchilarning nutqiy va kognitiv rivojiga ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, metodning samaradorligi amaliy kuzatuvlar asosida ko‘rsatib beriladi.

Ushbu maqolada rivojlanish falsafasining asosiy masalalari yoritilgan. Xususan, falsafada metod va metodologiya tushunchalari, ularning turlari va ilmiy bilishdagi o‘rni, hozirgi zamon metodologik yondashuvlari hamda falsafiy kategoriyalarning mohiyati batafsil tahlil qilinadi. Maqola falsafiy tafakkurni rivojlantirish, ilmiy dunyoqarashni shakllantirish va nazariy bilimlarni mustahkamlashga xizmat qiladi.

Mazkur maqolada frazeologiya haqida umumiy ma’lumlar berilgan.  Shu bilan birga o‘quvchilarda iboralar ustida ishlash ko‘nikmalarini shakllantirishga qaratilga metodlar tasnif etilgan. Maqola umumta’lim maktablarida ona tili va adabiyot fanidan dars beruvchi o‘qituvchilar hamda til o‘rganish metodikasi bilan shug‘ullanuvchi tadqiqotchilar uchun foydalidir.

Ushbu maqolada Shukur Xolmirzayev asarlari va undagi obrazlar hamda uning etnolingvistik tadqiqi haqida ma'lumotlar berilgan.

Qadimgi Yunon tilidan “metod” so‘zi tadqiq qilish yoki bilish yo‘lini bildiradi. Falsafa fanida  metod - maqsadga erishish usuli, muayyan ravishda tartibga solingan faoliyat sifatida ko‘riladi. Pedagogik adabiyotlarda mazkur tushunchaga ta’rif berishda turli yondashuvlar mavjud. Masalan, “Ta’lim metodlari – ta’lim mazmunini o‘zlashtirishni, aqliy kuchlar va qobiliyatlarni rivojlantirishni, o‘ziga o‘zi ta’lim berish va o‘zini o‘zi o‘qitish vositalarini egalashni ta’minlovchi pedagoglar va bolalarning izchil, o‘zaro bog‘liq harakatlari tizimidir” deb ta’rif berilgan.

Ushbu maqolada hozirgi vaqtda innovatsion ta’lim sharoitida talabalarga fizika o’qitishning  nazariy bilim, amaliy koʼnikma hamda eksperimental malakalarini rivojlantirish oliy ta’lim pedagogining asosiy vazifalaridan biri hisoblanadi Buning uchun fizika fanini o’qitishning ilmiy-nazariy hamda uslubiy asoslarini rivojlantirish, zamonaviy o’qitish texnika vositalari hamda usullaridan dars davomida qo’llashda innovatsion ta’lim muhitining tashkil etish hamda o’qitishda turli metod va usul va vositalardan foydalanishni  taqazzo etadi.

Ushbu maqolada ingliz tilini dolzarbligi, bu tilni o‘rganish uchun qanday metodlardan foydalanish kerakligi va shu metodlar qatorida Bevosita metodi (Direct Method) haqida to‘liq ma’lumotlar beriladi. Bu metodning asosiy prinsiplari –dars jarayonida ona tilidan foydalanmaslik, tilni tabiiy muhitda o‘rgatish, og‘zaki nutqni ustuvor rivojlantirish, so‘z va iboralar bevosita predmet yoki harakat orqali tushintirish kabi jihatlar yoritib beriladi. Maqolada bevosita metodning afzalliklari bilan bir qatorda uning cheklovlari ham ko‘rib cbiqilib, zamonaviy ta’lim jarayonida qo‘llash bo‘yicha amaliy tavsiyalar beriladi.

Abdulla Avloniy «Pedagogika insonni har tomonlama tarbiyalashni o’z oldiga maqsad qilib qo’ygan ekan, avalambor uni har tomonlama o'rganishi kerak»,-degan fikri ta’lim-tarbiya jarayonida pedagogik diagnostikaning qanchalik muhimligini ko'rsatib turibdi. Shu jihatdan olganda, jamiyatimizdagi yoshlarni o’qitish va tarbiyalashda optimal uslub va vositalardan foydalanish lozim. Maqolada pedagogik diagnostikaning metod va metodologiyalari haqida umumiy ma’lumotlar beriladi.

Ingliz tilini o'rganish jarayonida o'qish ko'nikmasi talabalarning gapirish ko'nikmasini rivojlantirishda muhim rol o'ynaydi. Ushbu tezisda o'qish jarayoni orqali gapirish ko'nikmalarini qanday samarali rivojlantirish mumkinligi ko'rib chiqiladi, hamda muhim metod va strategiyalar tavsiya etiladi.

Ushbu  maqolada  ta'lim jarayonida metod va metodologiya tushunchalarini o'qitishda "keys-stadi" metodidan foydalanishning samaradorligini o'rganishga bag'ishlangan

Ushbu tezisda ingliz tilini o‘rganishda zamonaviy metodlarning samaradorligi tahlil qilinadi. Zamonaviy yondashuvlar — kommunikativ metod, topshiriqqa yo‘naltirilgan o‘qitish (task-based learning), raqamli texnologiyalar (platformalar, AR, mobil ilovalar), o‘zaro fikrlash (peer feedback), interaktiv va embodied learning yondashuvlari — ning til o‘rganish jarayonidagi afzalliklari va cheklovlari muhokama qilinadi. Tezisda turli tadqiqotlardan olingan empirik ma’lumotlar bilan zamonaviy metodlarning pedagogik samarasi ko‘rsatiladi. Ushbu makola ingliz tilini o‘rgatish va o‘zlashtirish jarayonini takomillashtirishga qaratilgan ilmiy nuqtai nazarni taqdim etadi.

Mazkur maqolada boshlang‘ich sinflarda ikkinchi til muhitida ona tilini samarali o‘qitish metodlari keng yoritiladi. Ikki tillilik sharoitida bolalarning til o‘rganish jarayoni ko‘pincha murakkab kechadi, chunki ular maktabda, oilada yoki jamiyatda bir necha tillardan bir vaqtda foydalanadilar. Shu sababli ona tilini o‘qitishda nafaqat lingvistik, balki psixolingvistik va sosiolingvistik omillarni ham hisobga olish zarur. Maqolada kommunikativ metod, interaktiv mashg‘ulotlar, qiyosiy yondashuv, multimedia vositalaridan foydalanish, integrativ ta’lim hamda milliy madaniy merosga tayangan metodlar batafsil tahlil qilinib, ularning samaradorligi ishonchli ilmiy manbalar hamda amaliy misollar orqali asoslab beriladi.

Mazkur maqolada boshlang’ich sinf o’quvchilarining kreativligini rivojlantirishning krteativ pedagogikasi, kreativ shaxsni shakllantirish va rivojlantirish bosqichlari, metod va texnologiyalari haqida fikr yuritilgan.

Ushbu maqolada ona tili darslarida qo‘llash lozim bo‘lgan metod va usullar yuzasidan fikr va mulohazalar yuritilgan.  Ona tili darslarida o‘quvchi – yoshlarga bilim berish yuizasidan turli xil metod va usullarad foydalanish yaxshi samara berishi bilan ajralib turadi. Shuningde, ona tili darslarining samarali natijalarga tayaniligan holatda tashkil etilishi ham bilim darajasining uzviy malaka bilan alo  qadorlik yuzasidan kelib chiqishi bilan ham ahamiyatli hisoblaniladi. Ona tili darslarida o‘quvchilarning qiziqtirilishi va ularga bylining namunaviy tarzda berilishi ham ahamiyat darajasiga ko‘ra yuksak turadi. Ona tili o‘qitish metodikasi fanining maqsad va vazifalari ham o‘quvchi-yoshlarga sifatli va malakali bilim berishga qaratilgan ekanligi bilan ham xarakterlaniladi deb aytish mumkin.  

Zamonaviy musiqa madaniyati saboqlariga badiiy-pedagogik asar sifatida qarash mumkin. Chunki uni o‘qituvchi o‘zining individual ijodi va tajribasidan kelib chiqib yaratadi. Darsning kompozitsiyasi va dramaturgiyasi, uning badiiy-pedagogik g‘oyasi, maqsad va vazifalari, shakllari, uslubiy metod va texnologiyalari ham o‘quvchilarning musiqaga, o‘quv materiallariga qiziqishini oshiradi, ularda musiqa san’ati va madaniyatining ma’naviy mazmunini singdiradi. Zamonaviy musiqiy ijodiy faoliyatni tushunish o'qituvchining ijodiy yondashuvi mahsulidir.

Mazkur maqolada chet tillarini o‘rganishning zamonaviy metodlari haqida batafsil ma’lumot berilgan. Unda kommunikativ yondashuv, immersiv metod, aylantirilgan sinf modeli, onlayn ilovalar va sun’iy intellekt texnologiyalari orqali o‘rganish usullari yoritilgan. Har bir metodning o‘ziga xos afzalliklari, amaliy qo‘llanishi va o‘quvchi faoliyatiga ta’siri tahlil qilingan. Maqolada zamonaviy til o‘rgatish yondashuvlarining afzalliklari ochib berilib, samarali ta’lim uchun metodlar moslashuvchanligi muhimligi ta’kidlanadi.

Mazkur maqolada pedagoglarda konfliktologik kompetentlik bilimlarini yanada boyitish masalasi ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tadqiq etilgan. Konfliktologik kompetentlikning mazmuni, tarkibiy komponentlari hamda uni rivojlantirishga xizmat qiluvchi samarali metod va vositalar tahlil qilindi. Tadqiqot jarayonida interfaol metodlar, trening texnologiyalari, refleksiv yondashuv va pedagogik vaziyatlardan foydalanishning samaradorligi ilmiy jadvallar asosida yoritib berildi.