Maqolada pedagogning kasbiy va shaxsiy kompetentligini shakllantirish bosqichlari, motiv, kompetentlik piramidasi, kompetentlik turlari haqida so‘z  boradi.

Ushbu maqolada kompetentlik yondashuvining ta’lim tizimiga kirib kelish tarixi , hozirgi kundagi o’rni, ahamiyati, fan- texnika rivojlanib borishi natijasida pedagoglarda kompetentlik qobiliyatini rivojlantirishning dolzarbligi keltirildi. Bo'lajak o'qituvchilarda, ayniqsa, metodik kompetentlikni rivojlantirish muhimligi va bu jarayonda noan’anaviy metodlarning ahamiyati kattaligi, ya’ni noan’anaviy o’qitish orqali talabalarni majburiy itoatkorlikdan ongli mas’uliyatlilikka yo’naltirish dolzarbligi maqola mazmunida yoritib berildi

“Kompetentlik” tushunchasining mohiyati. Bozor munosabatlari sharoitida mehnat bozorida ustuvor o‘rin egallagan kuchli raqobatga bardoshli bo‘lish har bir mutaxassisdan kasbiy kompetentlikka ega bo‘lish, uni izchil ravishda oshirib borishni taqozo etmoqda. Xo‘sh, kompetentlik nima? Kasbiy kompetentlik negizida qanday sifatlar aks etadi? Pedagog o‘zida qanday kompetentlik sifatlarini yorita olishi zarur.

Akmeologik yondashuv asosida bo‘lajak tarjimonning kasbiy kompetentligini rivojlantirish mazmuni yoritilgan.  Akmeologik yondashuv  asosida bo‘lajak   tarjimonning kasbiy kompetentligini rivojlantirish   yondashuvlari  tahlili  amalga oshirilgan.

Maqolada oliy ta’lim jarayonida bo‘lajak o‘qituvchining deontologik kompetentlilik darajasi va uni rivojlantirish metod va vositalari haqida so’z boradi. Shuningdek rivojlangan davlatlarda bo‘lajak o‘qituvchining deontologik kompetentligini oshirishga doir olib borilayotgan ilmiy izlanishlar, deontologik kompetentlik darajasini baholovchi omillar, oliy ta’lim muassasasi bitiruvchisining shaxsiy, ijtimoiy, iqtisodiy va kasbiy munosabatlarga kirishishi, jamiyatda o‘z o‘rnini egallashi kabi ko‘nikmalarni egallashini ta’minlovchi deontologik yondashuvlar, pedagog olimlarning bu boradagi qarashlari va tavsiyalari haqida so‘z boradi.

Ushbu maqolada ta’lim tashkiloti rahbarining kasbiy kompetentligini rivojlantirish masalalari o‘rganilgan bo‘lib, unda rahbarning kasbiy kompetentligini ta’lim tizimining samarali faoliyatini ta’minlashdagi ahamiyati, rahbarning kasbiy kompetentligi pedagogik, menejment, ijtimoiy va psixologik bilimlar, ko‘nikmalar va malakalar to‘plamidan iboratligi, rahbarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishning asosiy yo‘nalishlari, jumladan, professional rivojlanish, maqsadli boshqaruv, tashkiliy-ijodiy yondashuv, shaxsiy rivojlanish va jamoaviy ishga asoslangan yondashuvlar taklif qilinadi.

Maqolada maktabgacha ta’lim tashkiloti tarbiyachisida kasbiy kompentlikni shakllantirish va rivojlantirish bo‘yicha nazariy bilimlar va uslubiy ko‘rsatmalar berilgan. Kompetentlik sifatlarini shakllantirish yuzasidan tavsiyalar keltirilgan. Ma`lumot va tavsiyalar bo‘lajak tarbiyachilarda kasbiy kompetensiyani shakllantirish uchun yo‘naltirilgan.maktabgacha ta’lim tashkiloti tarbiyachisida kommunikativ qobilyatini shakllantirishda tarbiyachiga qo‘yiladigan talablar va ularni amalga oshirish yo‘llari haqida so‘z boradi.  

Mazkur maqolada «kompetentlik», «kompetensiya», «kasbiy kompetentlik»,tushunchalarini tushunchasi yoritilgan.    Akmeologik yondashuv  asosida bo‘lajak tarjimonlarning kasbiy kompetentligini komponentlari   tahlili  amalga oshirilgan.

Mazkur maqolada chet tilini o’qitishda pedagogning kasbiy kompetentligining ahamiyati haqida nazariy bayon etilgan. Shuningdek, kompetentlik tushunchasiga keng izoh berib o’tilgan. Chet tilini o’qitish bo’yicha mahalliy birqancha olimlar qarashlari tahlil qilingan. Ushbu mavzuni yanada chuqur o’rganish uchun masalaning kasbiy kompetentlik tomoniga kengroq to’xtalib o’tildi.

Ushbu maqolada ona tili oʻqitish darslarida kasbiy kompetentlik va kasbiy kompetensiyaning innovatsion texnologiyalar bilan amalga oshirishning oʻziga xos xususiyatlari qalamga olingan boʻlib, bunda, pedagogik qobiliyatlarning amaliyotidan oʻquvchi-yoshlarning faolligini oshirish koʻzlangan deyish mumkin. Shuningdek, maqolada  oʻqituvchilarning kasbiy kompetentligi davomida axborot texnologiyalaridan foydalanishining ahamiyati ham ochib berilgan.

This article covers theoretical and methodological foundations for the development of technological competence of future teachers in the field of technology education. The study analyzes in a complex way the multifaceted interpretations of the concept of technological competence, the criteria for its separation into components and approaches in a practical aspect. In the process of training future pedagogical personnel, the role of using modern information and Communication Technologies, Project Education, STEAM approach, integrative methods based on the digital environment in the formation of technological competence is assessed separately.

Mazkur maqolada pedagoglarda konfliktologik kompetentlik bilimlarini yanada boyitish masalasi ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tadqiq etilgan. Konfliktologik kompetentlikning mazmuni, tarkibiy komponentlari hamda uni rivojlantirishga xizmat qiluvchi samarali metod va vositalar tahlil qilindi. Tadqiqot jarayonida interfaol metodlar, trening texnologiyalari, refleksiv yondashuv va pedagogik vaziyatlardan foydalanishning samaradorligi ilmiy jadvallar asosida yoritib berildi.

In this article, the socio-pedagogical features of the development of digital competence necessary for future physical education teachers and other pedagogues are discussed, social and educational factors affecting the ability of individuals to effectively and responsibly interact with digital technologies. Detailed information is given about the intersection of the factors of lim. the analysis of competence formation programs, the terms digital literacy and digital competence and their place in the professional activity of future professional education teachers are studied.

Ushbu maqolada zamonaviy o’qituvchining o’zini-o’zi rivojlantirishda kasbiy kompetentlikning ahamiyati va tutgan o’rni ochib berilgan. Maqolada boshlang’ich ta‘lim o’qituvchilari o’quvchilar bilan ishlash jarayonida pedagogik mahoratini ishlab chiqishi hamda ta‘lim - tarbiya berishda pedagogik qobiliyatini rivojlantirishning psihologik va pedagogik jihatlari tahlil qilingan. O‘zbekistonda mustaqillik yillarida ta’lim sohasida amalga oshirilgan islohotlar, so’nggi yillarda ushbu sohani rivojlantirish borasida qabul qilinayotgan normativ-huquqiy hujjatlar, dasturlar xususida mulohazalar bayon etilgan.

Ushbu maqolada zamonaviy muhandislik ta’limining tarkibiy qismi sifatida bo‘lajak mutaxassislarning amaliy kompetentligini shakllantirishning metodik asoslari tahlil qilinadi. Amaliy kompetentlik tushunchasining mohiyati, unga ta’sir etuvchi pedagogik shart-sharoitlar, o‘quv-metodik yondashuvlar va raqamli texnologiyalarning o‘rni chuqur o‘rganiladi. Shuningdek, xorijiy va milliy tajribalar asosida muhandislik ta’limida nazariya va amaliyot uyg‘unligini ta’minlash mexanizmlari ishlab chiqiladi. Tadqiqot natijalari sifatli texnik ta’limni tashkil etishda yangi yondashuvlarni tavsiya etishga xizmat qiladi.

 Mazkur maqolada bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi kasbiga tayyorlashning ahloqiy-kasbiy jihatlari, pedagogik deontalogiya va kompetentlik tushunchalarining mazmuni nazariy jihatdan yoritilib, fanining nazariy metodologik asoslari to‘g‘risida ma’lumotlar keltirilgan. Shuningdek, kompetensiya nuqtai nazardan yondashuvlar, sohada tadqiqot ishlarini olib borgan olimlar va ularning pedagog g‘oyalari nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilishga e’tibor qaratilib, pedagogik deontalogiya va kompetentlik fanining ilmiy-nazariy asoslarini o‘rganish, metodologik yondashuvlarni izohlashga harakat qilingan.

Maqolada Naqshbandiya Tariqatining O’n Bir Qoidasi Va Uni Talabalar Kasbiy Kompetentligini Takomillashtirishga Qo’llash Masalalari О‘Z Aksini Topgan.

This article analyzes the pedagogical and psychological approaches to developing professional competence in students. The theoretical foundations of competence (Boyatzis, Shulman, Kolb, Goleman, Maslow, Kegan, Mezirow) are discussed, and the structure and components of professional competence (knowledge, practical skills, personal qualities, socio-psychological skills) are detailed. Pedagogical and psychological methods, integrative approach, and practical recommendations are provided. Educational legislation, is also considered.

Mazkur maqolada bo‘lajak pedagoglarning intellektual kompetentligini rivojlantirishda innovatsion texnologiyalarning ahamiyati yoritilgan. Intellektual kompetentlik tushunchasi, innovatsion yondashuvlar orqali uni rivojlantirish usullari va zamonaviy ta’lim texnologiyalarining o‘rni keng tahlil qilingan. Ushbu yondashuvlar pedagogik jarayonni takomillashtirish va samaradorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Ushbu maqolada bo‘lajak tibbiyot pedagoglarining professional faoliyatida samarali muloqot qila olish qobiliyatini shakllantirish va uni ta’lim jarayonida tizimli rivojlantirish metodikasini ishlab chiqishdan iborat. Ishning nazariy qismida kommunikativ kompetentlik tushunchasi, uning tarkibiy elementlari (lingvistik, sotsiokultural, psixologik va strategik komponentlar) hamda darajalari (boshlang‘ich, o‘rta, yuqori) tahlil qilinadi. Shu bilan birga, kommunikativ kompetentlikning tibbiyot pedagoglari faoliyatida ahamiyati va kasbiy muvaffaqiyatga ta’siri ilmiy jihatdan asoslanadi. Bo‘lajak pedagoglarning kommunikativ ko‘nikmalarini shakllantirishning samarali metodik usullari, ma’ruza va seminar mashg‘ulotlari, amaliy klinik mashg‘ulotlar, individual va kichik guruh ishlari, shuningdek, reflektiv faoliyat orqali pedagogik strategiyalarni takomillashtirish jarayoni yoritilgan.

Mazkur maqolada yoshlarning ijtimoiy kompetentligini rivojlantirishning pedagogik va psixologik asoslari keng tahlil qilingan. Ijtimoiy kompetentlik tushunchasining mohiyati, uning shakllanish bosqichlari, tarkibiy qismlari hamda bu jarayonda pedagog-psixologlarning o‘zaro hamkorlik mexanizmlari yoritilgan. Shu bilan birga, yoshlarni ijtimoiy hayotga faol integratsiyalashuviga xizmat qiluvchi ta’lim texnologiyalari, metodlar va uslublar asosida tavsiyalar ishlab chiqilgan.

This article explores the concept of professional-pedagogical competence, emphasizing its complex nature and the various levels of development throughout a teacher’s career. It examines the definitions and classifications of competence, referencing key scholars such as A.K. Markova, N.V. Kuzmina, and S.A. Gaponenko, who highlight different dimensions of competence, including specialized, methodological, social, psychological, and autopsychological. The article discusses how these competences contribute to effective teaching, the teacher's personal growth, and the ability to adapt to professional challenges. Additionally, the article considers the role of postgraduate education in enhancing a teacher's competence and the importance of modeling the structure of competence for future professional development.

Mazkur maqolada kompetensiya tushunchasining mazmun- mohiyati ochib berilgan. Ta’lim beruvchilarda kasbiy kompetentlikni pedagogik jihatdan rivojlantirish yo‘llari ko‘rsatilgan. Bo‘lajak o‘qituvchilar uchun egallanishi mumkin bo‘lgan boshqaruv kompetentlikning rivojlanish darajasini aniqlaydigan kompetensiyalar majmuasi yoritilgan.

Ushbu tezisda kompetensiya va kompetentlik tushunchalarining nazariy asoslari, hamda bo‘lajak boshlang‘ich ta’lim pedagoglarini kasbiy faoliyatga tayyorlashda kompetensiyaviy yondashuvning ahamiyati haqida so‘z boradi.