Мы рады сообщить вам, что Центр поддержки исследований «Innovative Academy» организовал Республиканская конференция «Молодые ученые». Это национальная онлайн-конференция с открытым доступом, на которой публикуются обзорные тезисы, относящиеся к различным областям. Главная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для национальных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований.
Опубликован: 2026-02-09
Статьи
BO‘LAJAK TIBBIYOT PEDAGOGLARINING AXLOQIY KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISHDA PEDAGOGIK JIHATLAR
Mazkur maqolada tibbiyot yo‘nalishidagi bo‘lajak pedagoglarning axloqiy kompetentligini rivojlantirish masalalari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Maqolada axloqiy kompetentlik tushunchasining mazmuni, uning tarkibiy qismlari hamda bo‘lajak pedagoglarning kasbiy faoliyatida tutgan o‘rni yoritib berilgan. Shuningdek, tibbiyot ta’limi jarayonida axloqiy kompetentlikni shakllantirish va rivojlantirishning pedagogik shart-sharoitlari, samarali metod va vositalari asoslab beriladi. Maqolada zamonaviy ta’lim talablaridan kelib chiqqan holda bo‘lajak pedagoglarda kasbiy mas’uliyat, insonparvarlik, etik me’yorlarga rioya qilish kabi axloqiy sifatlarni rivojlantirish zarurligi ta’kidlanadi. Tadqiqot natijalari tibbiyot ta’limi tizimida pedagog kadrlar tayyorlash sifatini oshirishga xizmat qiladi.
2026-02-09
FERMENTLAR – BIOLOGIK KATALIZATORLAR SIFATIDA: MODDALAR ALMASHINUVIDA AHAMIYATI
Fermentlar biologik katalizatorlar bo‘lib, ular metabolik jarayonlarning tezligini sezilarli darajada oshiradi, hujayra energetik balansini ta’minlaydi va organizm gomeostazini saqlashda markaziy rol o‘ynaydi. Fermentlar substratlarni mahsulotlarga aylantirishda yuqori spetsifiklikka ega bo‘lib, ularning faoliyati turli metabolik yo‘llar, jumladan karbogidratlar, lipidlar, oqsillar va nuklein kislotalar almashinuvini tartibga solishda muhim hisoblanadi. Mazkur maqolada fermentlarning biologik katalizator sifatidagi xususiyatlari, metabolik jarayonlarda ahamiyati, hujayra energetik balansiga ta’siri va tibbiyotda klinik ahamiyati keng qamrovda tahlil qilinadi.
2026-02-09
STAPHYLOCOCCUS AUREUS (MRSA) INFEKSIYALARI: TARQALISH, VIRULENTLIK OMILLARI VA DAVOLASH MUAMMOLARI
Staphylococcus aureus, xususan metitsillin-rezistent S. aureus (MRSA) turlarining infeksiyalari global sog‘liqni saqlash tizimi uchun jiddiy xavf hisoblanadi. MRSA infektsiyalari nafaqat hamshiralik va shifoxona muhitida tarqaladi, balki jamiyat ichida ham sezilarli darajada uchraydi, bu esa davolashni murakkablashtiradi va antibiotik qarshilikning keng tarqalishiga olib keladi. Infeksiyaning virulentlik omillari orasida toksinlar, biofilm hosil qilish qobiliyati, adhesinlar va immuntizimga qarshi mexanizmlar muhim rol o‘ynaydi. MRSA infektsiyalari teri va yumshoq to‘qima infektsiyalari, pnevmoniya, sepsis va endokardit kabi jiddiy klinik ko‘rinishlarga sabab bo‘lishi mumkin. Davolash muammolari antibiotik qarshilik darajasi yuqori bo‘lgani sababli cheklangan dorivor imkoniyatlar, dozalash murakkabligi va bemorning umumiy holati bilan bog‘liq. Maqolada MRSA infektsiyalarining epidemiologiyasi, virulentlik mexanizmlari, klinik ko‘rinishlari, diagnostik yondashuvlar va zamonaviy davolash strategiyalari ilmiy asoslangan tarzda tahlil qilinadi. Shuningdek, infeksiya tarqalishini oldini olish va antibiotik qarshilikni kamaytirishga qaratilgan profilaktik va nazorat choralari ham muhokama qilinadi.
2026-02-09
BOLALARDA TEMIR TANQISLIGI ANEMIYASI: PREPARATLAR TANLOVI VA DOZALASH REJIMI
Bolalarda temir tanqisligi anemiyasi (TTA) — eng ko‘p uchraydigan gematologik kasalliklardan biri bo‘lib, u organizmda temir moddalarining yetarli miqdorda mavjud emasligi natijasida hemoglobin sintezining buzilishi va eritrositlar parametrlarining pasayishi bilan tavsiflanadi. Ushbu holat bolalarning o‘sish va rivojlanish sur’atlariga, immun tizim faoliyatiga, kognitiv funksiyalariga va umumiy sog‘lig‘iga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. TTA etiologiyasi odatda temir yetishmovchiligi bilan bog‘liq bo‘lsa-da, kasallikning rivojlanishida ovqatlanish yetishmovchiligi, gastroenterologik patologiyalar, qon yo‘qotish va genetik omillar ham muhim rol o‘ynaydi. Maqolada bolalarda TTAni davolashda qo‘llaniladigan preparatlar, ularning farmakologik xususiyatlari, dozalanish rejimi va individual yondashuv asoslari ko‘rib chiqilgan. Davolash strategiyasi temir preparatining farmakokinetik va farmakodinamik xususiyatlarini, bolaning yoshini, tana massasini, temir yetishmovchiligi darajasini va mavjud komorbid holatlarni hisobga olgan holda shakllantiriladi. Og‘iz orqali beriladigan temir preparatlari (ferro-sulfat, ferro-fumarat, ferro-glukonat) eng ko‘p qo‘llaniladigan vositalardir.
2026-02-09
PSYCHOLOGY OF CRIME: WHY DO PEOPLE BECOME CRIMINALS? PSYCHOLOGICAL THEORIES OF CRIME
This article analyzes various psychological and biological theories that explain human criminality. The author presents the causes of crime not as a single, but as a multifactorial set of factors such as genetics, brain chemistry, upbringing, social environment, and learned behavior. Within the framework of biological approaches, the influence of genetics, brain structure, and hormonal factors is analyzed. The effect of frontal cortex damage on human behavior is also highlighted through the example of Phineas Gage. In socialization theories, approaches such as classical, operant, and observational learning, as well as Strain theory, explain crime from a social and psychological perspective. Routine Activity Theory and Social Construction Theory also emphasize the variability of the concept of crime in society. At the end of the article, it is concluded that crime is the result of a complex interaction between human biology, psychology, and social conditions. Many people have their own theories on what makes a criminal. Some of these theories are based on firsthand knowledge or experience, some unfortunately may be based on racism or prejudice, and some on scientifically investigated studies. And there are several psychological theories of crime, most of which have been shown to have a sound scientific basis. However, it is widely accepted that the reasons for crime are seldom one cause or the other, but rather a combination of some.
2026-02-09
ИННОВАЦИОННЫЙ ПОДХОД В ДИАГНОСТИРОВАНИИ ИЗМЕРИТЕЛЬНЫХ ПАРАМЕТРОВ СИЛОВЫХ МОДУЛЕЙ МЕТАЛЛОРЕЖУЩИХ СТАНКОВ
В статье рассматривается инновационный подход к диагностированию измерительных параметров силовых модулей металлорежущих станков, основанный на интеллектуальном анализе электрических и тепловых данных в реальном времени. Подход обеспечивает раннее выявление неисправностей и повышение надёжности оборудования.
2026-02-09
ARALASH YOSHLI GURUHLARDA RIVOJLANTIRUVCHI MARKAZLAR FAOLIYATI ASOSIDA BOLALARNI MAKTAB TA’LIMIGA TAYYORLASHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
Mazkur ilmiy maqolada aralash yoshli guruhlarda faoliyat yurituvchi rivojlantiruvchi markazlar orqali bolalarni maktab ta’limiga tayyorlashning pedagogik asoslari yoritib berilgan. Tadqiqotda maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning yosh va individual xususiyatlarini hisobga olgan holda rivojlantiruvchi muhitni tashkil etish, ta’lim-tarbiya jarayonida integrativ yondashuvlardan foydalanish masalalari tahlil qilingan. Shuningdek, aralash yoshli guruhlarda bolalarning ijtimoiy, aqliy va shaxsiy rivojlanishiga rivojlantiruvchi markazlarning ta’siri ilmiy jihatdan asoslab berilgan.
2026-02-09
ОСНОВНЫЕ ТЕНДЕНЦИИ МОДЕРНИЗМА В ТВОРЧЕСТВЕ РУССКИХ ПОЭТОВ
В данной статье подробно рассматриваются основные направления и художественные тенденции модернизма в русской поэзии конца XIX — начала XX века. Анализируются философские основания модернистского мировоззрения, эстетические принципы символизма, акмеизма и футуризма, а также специфика поэтики и языковых экспериментов в творчестве ведущих русских поэтов данного периода.
2026-02-09
АНАЛИЗ РАСПРОСТРАНЕННОСТИ РАННИХ ПОСЛЕОПЕРАЦИОННЫХ ОСЛОЖНЕНИЙ ПОСЛЕ ДЕНТАЛЬНОЙ ИМПЛАНТАЦИИ
Дентальная имплантация в современной стоматологии является одним из наиболее эффективных методов восстановления утраченных зубов и представляет собой надежное решение проблемы адентии. За последние два десятилетия технология дентальной имплантации претерпела значительные усовершенствования, однако риск развития послеоперационных осложнений остается актуальной проблемой в клинической практике.
2026-02-09
ЭПИДЕМИОЛОГИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ РАННИХ ОСЛОЖНЕНИЙ ПОСЛЕ ДЕНТАЛЬНОЙ ИМПЛАНТАЦИИ
Дентальная имплантология в настоящее время является одной из наиболее динамично развивающихся областей ортопедической стоматологии. Успешность имплантации колеблется в пределах 85-95%, однако ранние осложнения, возникающие в период от момента хирургического вмешательства до полной остеоинтеграции (6-12 месяцев), регистрируются в 8-15% случаев и представляют серьезную клиническую и организационно-управленческую проблему. Ранние осложнения включают инфекционно-воспалительные процессы, кровотечения, парестезии, нарушение заживления мягких тканей и реактивные явления в периимплантной зоне, требующие своевременной диагностики и адекватного лечения.
2026-02-09
ROLE OF X-RAY IMAGING IN DETERMINING STRUCTURAL AND FUNCTIONAL ALTERATIONS IN THE GASTROINTESTINAL TRACT FOLLOWING BARIATRIC PROCEDURES
Bariatric surgery is recognized as the most effective method for treating morbid obesity, ensuring long-term weight loss and remission of comorbid diseases. In Uzbekistan, the number of bariatric surgeries has increased more than 10 times over the past decade, reaching 5,000 operations per year by 2026. The most common bariatric interventions are laparoscopic longitudinal gastric resection (sleeve gastrectomy, SG) and gastric bypass (GB), which constitute over 80% of all operations [4]. These interventions lead to cardinal changes in the anatomy and physiology of the gastrointestinal tract, requiring long-term monitoring.
2026-02-09
БАРИАТРИК МУОЛАЖАЛАРДАН СЎНГ ОШҚОЗОН-ИЧАК ТРАКТИДАГИ СТРУКТУРАВИЙ ВА ФУНКЦИОНАЛ ЎЗГАРИШЛАРНИ АНИҚЛАШДА РЕНТГЕН ТАСВИРИНИНГ ЎРНИ
Бариатрик жарроҳлик морбид семизликни даволашнинг энг самарали усули сифатида эътироф этилган бўлиб, узоқ муддат давомида вазн йўқотиш ва ҳамроҳ касалликларнинг ремиссиясини таъминлайди. Ўзбекистонда сўнгги ўн йилликда бариатрик жарроҳлик амалиётлари сони 10 баробардан зиёд кўпайиб, 2026 йилга келиб йилига 5 мингтага етиши кутилмоқда. Энг кенг тарқалган бариатрик аралашувлар лапароскопик бўйлама ошқозон резекцияси (енгли гастректомия, СГ) ва ошқозон шунтлаш (ГБ) бўлиб, улар барча операцияларнинг 80% дан ортиғини ташкил этади [4]. Ушбу аралашувлар ошқозон-ичак трактининг анатомияси ва физиологиясида туб ўзгаришларга олиб келади, бу эса узоқ муддатли кузатувни талаб қилади.
2026-02-09
INGLIZ VA O‘ZBEK MAQOLLARIDA MEHNATSEVARLIK KONSEPTINING IFODASI
Ushbu tezis ingliz va o‘zbek xalq maqollarida “mehnatsevarlik” konseptining qanday ifodalanganini semantik jihatdan tahlil qiladi. Har ikkala tilda ham mehnatga aloqador an’anaviy maqollar ishlatilib, mehnatsevarlik fazilati yuksak baholanishi va dangasalik qoralanishi ko‘rsatiladi. Misollar yordamida inglizcha va o‘zbekcha maqollar mazmunan qiyoslanib, ularning o‘xshash va farqli tomonlari yoritiladi. Xulosa o‘rnida, ikki xalq maqollarida mehnat konsepti mushtarak qadriyat ekanligi ta’kidlanadi..
2026-02-09
ВЫБОР МЕТОДА ЛЕЧЕНИЯ БОЛЕЗНИ КРОНА ТОЛСТОЙ КИШКИ
Болезни Крона (БК) присуще хроническое, медленно прогрессирующее течение с локализацией процесса в любых отделах желудочно-кишечного тракта, характерно для лиц молодого возраста, с наиболее частыми поражениями терминального отдела подвздошной кишки (терминальный илеит) и проксимального отдела толстой кишки [2]. В настоящее время нет четких представлений об этиологии и патогенезе. БК [3]. Для БК характерна значительная вариация клинических проявлений, обусловленная сегментарной распространенностью процесса по желудочно-кишечному тракту и его миграцией [4]. В связи с многообразием форм, широким диапазоном клинических симптомов и осложнений подчас трудно определить тяжесть и активность процесса, во время экстренных операций по повод острых хирургических заболеваний органов брюшной полости в виде сегментарного поражения тонкой и толстой кишок. Значительно реже удается диагностировать это заболевание до операции.
2026-02-09
MATEMATIKA TA’LIMIDA KOGNITIV FAOLIYATNI RIVOJLANTIRUVCHI UMUMIY METODOLOGIK TIZIMLAR TAHLILI
Ushbu maqolada matematika o‘qitishning zamonaviy metodologik asoslari va ularning ta’lim sifatiga ta’siri tadqiq qilingan. An’anaviy (reproduktiv) o‘qitish tizimidan produktiv (ijodiy-izlanuvchan) metodologiyaga o‘tish zarurati ilmiy asoslangan. Maqolada muammoli ta’lim, evristik yondashuv va matematik modellashtirish kabi umumiy metodlarning o‘quvchilar mantiqiy tafakkurini shakllantirishdagi o‘rni qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqot natijasida, aralash ta’lim (blended learning) va loyihaviy yondashuvning integratsiyasi o‘quvchilarda nafaqat matematik bilimni, balki hayotiy kompetensiyalarni rivojlantirishi aniqlangan.
2026-02-09
MONOPOLIYAGA QARSHI DAVLAT ORGANI VA UNING HUDUDIY BOSHQARMALARI FAOLIYATINING INSTITUTSIONAL MEXANIZMLARI
Institutsional tahlil monopoliyaga qarshi davlat organi va uning hududiy boshqarmalarining huquqiy maqomi, vakolatlari, tashkiliy tuzilmasi, boshqaruv mexanizmlari, resurslari hamda o‘zaro muvofiqlashuvini kompleks o‘rganishni qamrab oladi. Tahlil markaziy va hududiy darajalar o‘rtasidagi vertikal integratsiya, qarorlar qabul qilish jarayonlari, ijro intizomi va nazorat mexanizmlarini ochib beradi.
2026-02-09
ТЕНДЕНЦИИ СОВРЕМЕННОЙ УГОЛОВНО-ПРОЦЕССУАЛЬНОЙ ПРАКТИКИ ПРИЗНАНИЯ ДОКАЗАТЕЛЬСТВ НЕДОПУСТИМЫМИ
В настоящем научном тезисе проводится краткий обзор некоторых тенденций уголовно-процессуальной практики работы с недопустимыми доказательствами, где результатом исследования выступает конкретизация основных тенденций развития в данном направлении. Автором проводится утверждение о том, что формальность не должна быть основным критерием определения допустимости доказательств, содержательная составляющая доказательств не должна игнорироваться. Ввиду этого это утверждение еще подлежит дальнейшему расширенному научному изучению.
2026-02-09
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ЖИНОЯТ-ҲУҚУҚИЙ ТИЗИМИГА ХАЛҚАРО-ҲУҚУҚИЙ ҲУЖЖАТЛАРНИ ИМПЛЕМЕНТАЦИЯ ҚИЛИШ АҲАМИЯТИ
Тобора ортиб бораётган интеграция жараёнлари миллий ва халқаро жиноят ҳуқуқининг ўзаро яқинлашувига олиб келмоқда. Шу муносабат билан, жиноий адлия органлари ходимлари қонунларни, халқаро жиноят ҳуқуқи нормаларини паст даражада билиши, тегишли ҳуқуқий нормаларни қўлламаслиги ва жиноят ишлари бўйича органларнинг ходимларининг ҳуқуқни муҳофаза қилишдаги ҳуқуқий онгининг халқаро ташкилотлар томонидан салбий деб баҳолашга олиб келиши мумкин. Шуни олдини олиш мақсадида миллий ва халқаро жиноят ҳуқуқининг ўзаро таъсирини кучайтириш орқали қонунчиликни ривожлантириш янги тенденцияларидан бирига айланмоқда.
2026-02-09
ИММУНОБИОХИМИЧЕСКИЕ МАРКЕРЫ РЕВАСКУЛЯРИЗАЦИИ МИОКАРДА ПРИ АОРТОКОРОНАРНОМ ШУНТИРОВАНИИ У БОЛЬНЫХ ИШЕМИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНЬЮ СЕРДЦА В УСЛОВИЯХ ИСКУССТВЕННОГО КРОВООБРАЩЕНИЯ
В работе изучены иммунобиохимические маркеры, отражающие процессы реваскуляризации миокарда у больных ишемической болезнью сердца, перенесших аортокоронарное шунтирование в условиях искусственного кровообращения. Показано, что хирургическая реваскуляризация сопровождается выраженной активацией врождённого и адаптивного иммунного ответа, системного воспаления и окислительного стресса. Выявлены наиболее информативные иммунологические и биохимические показатели, ассоциированные с развитием послеоперационных осложнений. Полученные данные позволяют расширить представления о патогенезе неблагоприятных исходов АКШ и обосновывают целесообразность включения иммунобиохимических маркеров в систему прогноза и профилактики осложнений.
2026-02-09
КЛИНИКО-ИММУНОБИОХИМИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ТЕЧЕНИЯ ПОСЛЕОПЕРАЦИОННОГО ПЕРИОДА У БОЛЬНЫХ ИШЕМИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНЬЮ СЕРДЦА ПОСЛЕ АОРТОКОРОНАРНОГО ШУНТИРОВАНИЯ В УСЛОВИЯХ ИСКУССТВЕННОГО КРОВООБРАЩЕНИЯ
Несмотря на значительный прогресс кардиохирургии, ишемическая болезнь сердца остаётся одной из ведущих причин инвалидизации и смертности. Аортокоронарное шунтирование эффективно улучшает коронарный кровоток, однако применение искусственного кровообращения сопровождается выраженным системным воспалительным ответом, иммунной дисрегуляцией и нарушениями гемостаза. У значительной части пациентов в послеоперационном периоде сохраняется риск развития инфаркта миокарда, аритмий и прогрессирования сердечной недостаточности. Современные прогностические модели преимущественно основаны на клинико-анатомических показателях и не учитывают вклад иммунной системы. В то же время накопленные данные свидетельствуют о ключевой роли цитокинов, клеточного иммунитета и биохимических маркеров в формировании осложнений. Это определяет необходимость комплексного изучения иммунобиохимических предикторов неблагоприятных исходов после АКШ.
2026-02-09
PROGNOSTIC MARKERS AND CRITERIA FOR THE DEVELOPMENT OF SECONDARY RESTLESS LEGS SYNDROME
Restless legs syndrome (BOS) is a common neurological disorder characterised by discomfort in the legs and a strong need to move the legs, especially at rest and in the evening. According to international studies, the primary form of CKD occurs in 7-10% of the adult population, while secondary CKD develops against the background of various somatic diseases and conditions.
2026-02-09
ICHKI NAZORAT TIZIMI SAMARADORLIGINI ANIQLASHDA XORIJ TAJRIBALARI
Ichki nazorat tizimini aniqlashda xorij tajribasi ancha oldinda desak xato qilmagan bo‘lamiz. Xorijiy davlatlardan Rossiya federatsiyasi olimlari izlanishlari va tadqiqotlari natijasiga nazar soladigan bo‘lsak, ular ichki nazorat tizimi korporativ boshqaruvning asosiy bo‘g‘ini deb hisoblaydi. Hozirgi kunda esa korporativ boshqaruvga bo‘lgan talab oshib bormoqda, chunki korporativ boshqaruv yaxshi yo‘lga qo‘yilgan tashkilotlarda rivojlanish odimlanayotganiga guvoh bo‘lamiz. Rossiya olimlaridan biri I.Krasnovaning fikricha, haligacha ichki nazorat tizimini aniqlashning aniq bir tartibi ishlab chiqilmagan. Olim ichki nazorat tizimini tushunishda korxonaning strukturasi, metodikasi, biznes jarayoni, kuzatuv kengashi, nazorat va ijro organlari, moddiy javobgar shaxslar va boshqa shu kabi shaxslarning qabul qiladigan qarorlari bilan bog’laydi.
2026-02-09
“МАЪНАВИЯТ ВА АХЛОҚ: ЎЗАРО БОҒЛИҚЛИК ВА ЗАМОНАВИЙ ТАЛҚИНЛАР”
Мазкур мақолада маънавият ва ахлоқ тушунчаларининг фалсафий моҳияти, уларнинг ўзаро боғлиқлиги ҳамда замонавий жамиятда кечаётган маънавий-ахлоқий трансформация жараёнлари таҳлил қилинган. Тадқиқотда Шарқ ва Ғарб фалсафий тафаккурида маънавият ва ахлоқ масалаларига бўлган ёндашувлар қиёсий жиҳатдан ёритилиб, глобаллашув ва рақамли маданиятнинг инсон маънавий-ахлоқий онгига кўрсатаётган таъсири очиб берилган. Шунингдек, ёшлар онгидаги қадриятлар тизимининг ўзгариши, миллий ва умуминсоний ахлоқий тамойиллар ўртасидаги мувозанат масалаларига алоҳида эътибор қаратилган. Мақолада маънавият ва ахлоқнинг жамият ҳаётидаги роли асослаб берилиб, таълим, тарбия ва жамоатчилик соҳалари учун амалий таклифлар илгари сурилган.
2026-02-09
BOSHLANG‘ICH SINFDA INTERAKTIV DARS USULLARI
Ushbu maqola boshlang‘ich sinf ta’lim jarayonida interaktiv dars usullarini tatbiq etishning nazariy va amaliy jihatlarini yoritadi. Interaktiv pedagogik yondashuvlar — o‘quvchilarning faol ishtirokini ta’minlashga, mustaqil fikrlash, kommunikativ ko‘nikmalar va kreativ yondashuvlarni shakllantirishga qaratilgan zamonaviy ta’lim texnologiyalaridir. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, interaktiv metodlar an’anaviy o‘qitish usullariga nisbatan o‘quv jarayonining samaradorligini sezilarli darajada oshiradi va o‘quvchilarning darsga bo‘lgan qiziqishini kuchaytiradi. Xususan, o‘yin asosidagi o‘qitish, guruh ishlari, loyiha asosida darslar, muammoli vazifalar va multimedia vositalari kabi yondashuvlar boshlang‘ich sinflarda bilim egallash jarayonini qiziqarli hamda mazmunli qiladi. Ilmiy tahlillar shuni qayd etadiki, interaktiv metodlarni qo‘llash o‘quvchilarning darsdagi faol qatnashuvi, diqqatni jalb etish va mustaqil fikrlash darajasini sezilarli darajada oshiradi, bu esa ta’lim sifatini yaxshilaydi. Mazkur maqola metodik tavsiyalar bilan birga interaktiv yondashuvlarning pedagogik samaradorligi bo‘yicha empirik tadqiqotlar natijalarini ham tahlil qiladi.
2026-02-09
РIRIMQUL QОDIRОVNING “YULDUZLI TUNLАR” АSАRIDА АNTRОРОNIMLАRNING BАDIIY VА SЕMАNTIK XUSUSIYАTLАRI
Mаzkur tеzisdа Рirimqul Qоdirоvning “Yulduzli tunlаr” rоmаnidа qо‘llаngаn аntrороnimlаr tizimi lingvороеtik vа tаrixiy-bаdiiy nuqtаyi nаzаrdаn tаhlil qilinаdi. Аsаrdа uchrаydigаn shаxs nоmlаrining kеlib chiqishi, ulаrning tаrixiy аsоslаri, sеmаntik yuklаmаsi hаmdа bаdiiy funksiyаsi аniq ерizоdlаr misоlidа yоritilаdi. Tаdqiqоt dаvоmidа Bоbur, Humоyun, Xоnzоdа bеgim, Shаybоniyxоn, Qоsimbеk kаbi аsоsiy аntrороnimlаrning оbrаz yаrаtishdаgi rоli оchib bеrilаdi. Аntrороnimlаr оrqаli muаllif tаrixiy hаqiqаt vа bаdiiy tаlqinni uyg‘unlаshtirgаni аsоslаb bеrilаdi.
2026-02-09
1990-2010 ЙИЛЛАРДА ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТИДА МАКТАБ ВА МАКТАБГАЧА ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИ
Мустақиллик йилларида Ўзбекистон Республикасида таълим тизими миллий тараққиётнинг устувор йўналишларидан бири сифатида шаклланди. Давлат сиёсатида “таълим — жамият ривожининг асосий омилларидан бири” сифатида белгиланиб, ушбу соҳани ислоҳ қилиш мамлакатнинг стратегик мақсадларидан бирига айланди.
2026-02-09
ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИДА МЕҲНАТ МУҲОФАЗАСИНИ БОШҚАРИШНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШНИНГ ТИЗИМЛИ ЁНДАШУВИ
Мазкур мақолада таълим муассасаларида меҳнат муҳофазасини бошқаришни тизимли ёндашув асосида ташкил этиш масалалари илмий жиҳатдан таҳлил қилинган. Меҳнат муҳофазасини бошқариш тизимининг асосий таркибий қисмлари, хавф-хатарларни бошқариш механизмлари ҳамда профилактик тадбирларнинг аҳамияти очиб берилган. Шунингдек, таълим муассасалари фаолиятида меҳнат муҳофазасини бошқариш самарадорлигини оширишга қаратилган илмий-амалий таклифлар ишлаб чиқилган.
2026-02-09
ЦИФРОВЫЕ ТЕХНОЛОГИИ В ПРЕПОДАВАНИИ РУССКОГО ЯЗЫКА КАК ИНОСТРАННОГО (РКИ): ВОЗМОЖНОСТИ И ВЫЗОВЫ
В статье рассматривается роль цифровых технологий в преподавании русского языка как иностранного (РКИ) в условиях глобальной цифровизации образования. Анализируются теоретические основы цифрового обучения, а также практический опыт использования онлайн-платформ, интерактивных ресурсов и элементов искусственного интеллекта в учебном процессе. Особое внимание уделяется возможностям цифровых инструментов в формировании коммуникативной компетенции обучающихся, а также существующим проблемам и вызовам, связанным с их внедрением. На основе педагогического опыта предлагаются рекомендации по эффективному использованию цифровых технологий в обучении РКИ.
2026-02-09
RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA TRANSCHEGARAVIY XUSUSIY-HUQUQIY MUNOSABATLARNI TARTIBGA SOLISHNING DOLZARB HUQUQIY MASALALARI
Raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi natijasida zamonaviy jamiyatda yuzaga kelayotgan iqtisodiy munosabatlar mazmunan va shaklan tubdan o‘zgarib bormoqda. Bugungi kunda elektron savdo, raqamli platformalar, mobil ilovalar, sun’iy intellekt texnologiyalari hamda smart-kontraktlar orqali amalga oshirilayotgan bitimlar iqtisodiy faoliyatning asosiy shakllaridan biriga aylanmoqda. Ushbu jarayonlar transchegaraviy xususiy-huquqiy munosabatlarning ko‘lamini kengaytirib, ularni tartibga solishda xalqaro xususiy huquq normalarining rolini yanada kuchaytirmoqda.
2026-02-09
MARKAZIY OSIYODA DIPLOMATIK MUNOSABATLAR TARIXI (XVI-XVII ASRLAR): AN’ANALAR, HUQUQIY ASOSLAR VA GEOSIYOSIY TRANSFORMATSIYA
Mazkur ilmiy tezisda XVI–XVII asrlarda Markaziy Osiyo davlatlari (Buxoro va Xiva xonliklari)ning tashqi siyosiy faoliyati, diplomatik aloqalar tizimi va xalqaro huquqiy munosabatlar tarixi tahlil qilingan. Tadqiqotda mintaqa diplomatiyasining «Yaso» va «Shariat» normalariga asoslangan huquqiy tabiati, diplomatik institutlar (Shig‘ovul, Parvonachi) faoliyati hamda geosiyosiy moslashuv jarayonlari birlamchi manbalar va zamonaviy tadqiqotlar (O. Berton, Z. Muqimov, A. Zamonov) asosida yoritilgan.
2026-02-09
BOBUR LIRIKASI MISOLIDA O‘QUVCHILARNING TANQIDIY VA IJODIY FIKRLASHINI RIVOJLANTIRISHDA PROBLEMALI TA’LIM TEXNOLOGIYASI
Ushbu tezis adabiyot darslarida problemali ta’lim texnologiyasidan foydalanish orqali o‘quvchilarning tanqidiy hamda ijodiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish masalasini Bobur lirikasini o‘rganish misolida yoritadi. Bobur g‘azal va ruboiylarida ko‘pma’nolilik, ramziy qatlam, qarama-qarshi hissiyotlar va badiiy vositalarning nozik o‘zaro bog‘lanishi mavjud bo‘lib, aynan shu xususiyatlar darsda muammoli vaziyat yaratish uchun qulay didaktik asos bo‘la oladi. Muammoli vaziyat matnning “tugun joy”laridan keltirib chiqarilganda, o‘quvchi tayyor talqinni kutishdan ko‘ra faraz ilgari suradi, dalil izlaydi va o‘z xulosasini matn ichidagi til birliklari bilan asoslashga o‘tadi. Natijada adabiy tahlil jarayoni faollashadi, talqinlar xilma-xilligi yuzaga keladi va ijodiy ifoda ko‘nikmalari ham tanqidiy baholash bilan birga shakllanadi.
2026-02-09
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA IMKONIYATI CHEKLANGAN BOLALAR OTA-ONALARI BILAN ISHLASHNING PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARI
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida imkoniyati cheklangan bolalar ota-onalari bilan ishlash jarayonida qo‘llaniladigan pedagogik texnologiyalar ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda ota-onalar bilan samarali hamkorlikni yo‘lga qo‘yishning ahamiyati, pedagogik texnologiyalarning ta’lim-tarbiya jarayonidagi o‘rni hamda ularning bolaning ijtimoiy moslashuvi va rivojlanishiga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy pedagogik yondashuvlar, individual va kooperativ texnologiyalarning samaradorligi ilmiy manbalar asosida asoslab berilgan. Maqola natijalari imkoniyati cheklangan bolalar bilan ishlashda ota-onalar bilan pedagogik hamkorlikni takomillashtirish zarurligini ko‘rsatadi
2026-02-09
МЕСТОИМЕНИЕ И ЕГО КЛАССИФИКАЦИЯ
В этой статье представлена информация о местоимениях. Также описываются их классификация, склонение и синтаксическая функция.
2026-02-09
TADBIRKORLIKDA GENDER SEZGI MUNOSABATLAR MAS’ULIYATI: IJTIMOIY-PSIXOLOGIK YONDASHUVLAR
Ushbu maqolada tadbirkorlikda gender sezgir munosabatlar mas’uliyatining ijtimoiy-psixologik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, gender xususiyatlarini hisobga olgan holda tadbirkorlar va xodimlar o‘rtasidagi munosabatlarda ishonch, yetakchilik va emotsional intellekt samarali rivojlantiriladi. Tadqiqot metodlari sifatida kuzatuv, so‘rovnoma va intervyular qo‘llanilgan, natijalar gender sezgir yondashuvning amaliy ahamiyatini tasdiqlaydi.
2026-02-09
ADAPTIV RAQAMLI MUHITDA WEB-LOYIHALASHNI O‘QITISHDA METAKOGNITIV STRATEGIYALARNI JORIY ETISH METODIKASI
Mazkur ishda adaptiv raqamli muhitda web-loyihalashni o‘qitishda metakognitiv strategiyalarni joriy etish metodikasi yoritilgan. Tadqiqotda metakognitiv strategiyalarning nazariy asoslari, ularning adaptiv raqamli ta’lim muhitidagi o‘rni hamda web-loyihalash kompetentligini rivojlantirishdagi ahamiyati tahlil qilingan. Metakognitiv yondashuv asosida rejalashtirish, monitoring va refleksiya strategiyalarini o‘quv jarayoniga integratsiya qilish mexanizmlari ishlab chiqilgan. Tajriba-sinov ishlari natijalari ushbu metodikaning talabalarda mustaqil fikrlash, muammoli vaziyatlarni hal etish va o‘z-o‘zini boshqarish ko‘nikmalarini rivojlantirishga ijobiy ta’sir ko‘rsatishini tasdiqlaydi. Olingan natijalar adaptiv raqamli muhitda web-loyihalash ta’limini takomillashtirish uchun amaliy va metodik tavsiyalar ishlab chiqish imkonini beradi.
2026-02-09
